Dialect woorden jan 2023.xlsx

	A	B	C
1	DIALECTGROEP: Woorden in ‘plat bèès’
2
3	Dialect	In een zin	Betekenis
4	aachterstal		de ruimte achter de koeien
5	aaterèn	ik kom aaterèn	meteen, direct; ik kom meteen
6	aauw fiep		oude zeur
7	afblotten		afbladderen (van schilderwerk)
8	afgehald	net de toffel afgehald	net de tafel afgeruimd
9	afzetten	ik moet afzetten	urineren, plassen; ik moet plassen
10	àlling		geheel
11	àlling	’n àlling half mud	een hele halve mud (inhoudsmaat)
12	àlling slim	’t is àlling slim	helemaal krom; het is helemaal krom
13	alzeleeve		altijd al, ook wel: beslist (ik geleuf ‘m al ze leeve)
14	ammel		allemaal
15	an oew hakke		je kunt me wat
16	àn of tenòò	d’r is iets àn of tenòò	er mankeert iets aan
17	angeskeete	angeskeete komme	te laat komen en niet welkom zijn
18	ànkeere	d’n hèrd ànkeere	aanvegen; de woonkamer aanvegen
19	ànkeere	z’nne kant ànkeere	zich verweren
20	ànrecommanderen		aanbevelen
21	anskieten	un kozeijn anskieten	een stuk kozijn vervangen
22	ànuuveren		aansporen, ijverig maken
23	ànwerk	’t ànwerk maken	het begin maken
24	apperentie	zodde nie ‘ns apperentie maken	opschieten, ergens aan beginnen; zou je niet
25	arrig	ge zet 'n arrig ding	raar, eigenaardig, je bent en eigenaardig meisje
26	as trikken		in het op de tegels gestrooide zand figuren maken
27	auw fiep		iemand die kletspraat verkoopt
28	auw rel		oude fiets; ook oudere vrouw
29	avvesere	ge moet ’n bietje avvesere	opschieten; je moet ’n beetje opschieten
30	b’ons		bij ons
31	b’ullie	b’ons, b’ullie en b’ander miense	bij jullie; bij ons, bij jullie en bij andere mensen
32	baktand	hij hi me al m’n baktaand getrokke	kies; hij heeft alle kiezen getrokken
33	bàlliejen		waggelend slenteren
34	banjeren		Slenteren
35	baoje		moeizaam door ruigte lopen
36	baole scholluk		schort gemaakt van een juten zak
37	baolzak		grote juten zak
38	baomisweer		slecht weer (afgeleid van St.Bavo als de boeren pacht betaalden)
39	bazzeloen	’n skòn bazzeloentje	overhemd; een mooi overhemd
40	bè ja		ja, het is zo
41	bè néé		nee, zeker niet
42	bèbouw		bijgebouw
43	bedienen		sacrament van zieken toedienen
44	bèènskafte	m’n bèènskafte àndoen	leren beenkappen tussen knie en enkel
45	begaojen	lilluk begaojd	fout/verkeerd gedaan; een lelijke fout gemaakt
46	begenkenis		moeilijk, lastig of groot karwei
47	begèrre	dè zou ik ook begèrre	graag hebben, lusten; dat wil ik ook graag
48	bekèks	veul bekèks hebben	belangstelling; in de belangstelling staan
49	bèkker	ik heb unnen bèkker gevangen	mannelijke meikever
50	beknikkelen		opknappen na ziekte
51	bèm	hij hagget geleijk bèm	bij zich; hij had alles bij zich
52	bèmmele		op en neer schudden; ook wel slaan
53	bèmmeleuier		een groot uier
54	benneke	’n benneke vur de erpel	mandje; een mandje voor de aardappels
55	bentel		spie of wig; klompenmakerij en houtbewerking
56	bèr	ze hànt bèr	ze hadden het bij zich
57	bèrmhèrtig	bèrmhèrtig gezope	verschrikkelijk veel gedronken
58	Bert-oom		ome Bert
59	berzie	’n berzie klerazzie	’n hoop, grote hoeveelheid kleren
60	besniejten		bezuren
61	bessem hauwen		vrij hof (als de baas en bazin wegwaren stak men de bezem uit op een boerderij
62	bessem hebbe		vrijhof hebben
63	bestèèke	ze han hum daor goewd bestooke	cadeau doen; ze hadden hem flink wat gegeven
64	bestuijten		complimenten geven
65	Bet-moet		tante Bet
66	beum en bumkes		bomen en boompjes
67	bèùte	ga mar bèùte speulen	buiten; ga maar buiten spelen
68	bévert	hij ging te bévert naor d’n H.Eik	ter bedevaart gaan
69	bèw	heddet bèw ?	heb je het bij je ?
70	bezèije		langs, naast
71	bezweeij	da waor un hil bezweeij	gedoe, groot voorwerp; dat was een heel gedoe een groot ding, een hele toestand
72	bibberkorts		ziekte van Parkinson
73	bibberkuntjes		Trilgras
74	biebèèter	Unne dubbele biebèèter	Kolmeesje met een dubbel legsel (ca. 24 eitjes)
75	biejbèèter		meesje, koolmees
76	biejboer		imker, bijenhouder
77	bizzeme		bessen
78	blajkes		blaadjes van een boom; ook: ’n velletje papier
79	blakke	daor kumt ’t t’n blakke	daar komt de ware oorzaak aan het licht
80	blaoke	un blaokende kàrs	flakkeren; een flakkerende kaars
81	blaor	de blaor vallen van de beum	bladeren; de bladeren vallen van de bomen
82	blauwpieper		heggenmus
83	blèèk		diepe kuil waarin de was werd gespoeld
84	bléézen		zemelen (vliesje om de korenkorrel)
85	blèijk	de was ligt op d’n blèijk	grasveld waarop de was werd gelegd om te bleken; ook brandkuil
86	bleijne		blaren (op voeten/handen; brandblaren)
87	blèk	d’n blèk van d’n boom afdoen; d’n boom blèkken	schors; de schors van een boom verwijderen;
88	blèkèrst	hij ha d’n blèkèrst van ’t gaon	schraalheid van de bilnaad; bij het lopen kreeg hij een schrale bilnaad
89	blèkskupke	schopje om boom te ontschorsen
90	blieken	ze stonne aachter ’t skop te blieken	gluren; ze stonden achter de schuur te gluren
91	blokken	t vuur blokt nog	smeulen, het vuur smeult nog
92	blomzuujt	blomzuut kijken	’n beetje scheel kijken
93	blóót spolle		Dekens wegduwen waardoor bedgenoot bloot ligt
94	bluujke		klein kind, schatje, dreumes
95	bocht		grond achter de boerderij, rommel, onkruid
96	boegend		boekweit
97	bojmes		bodemmes; hiermee wordt de voetzool van de klomp uitgesneden
98	bolscheut	’t is mar ‘nne bolscheut wèèd	klein eindje; het is maar ’n klein eindje hier vandaan
99	bolsturig/bolstierig		onbehouwen, onbesuisd
100	bònne	bònne poowle	bonen; bonen pellen