ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZAAABACADAEAFAGAHAIAJAKALAM
1
ZIRRIBORROA
2
HIZKUNTZA-KOMUNIKAZIORAKO K. KONPETENTZIA ELEANIZTUNAMATEMATIKARAKO K. eta ZIENTZIA, TEKNOLOGIA ETA INGENIARITZARAKO K.K. DIGITALAK. PERTSONALA, SOZIALA ETA IKASTEN IKASTEKOAHERRITARTASUNERAKO K. EKINTZAILETZA-K. KONTZIENTZIA ETA ADIERAZPIDE KULTURALETARAKO K.
3
CCL1CCL2CCL3CCL4CCL5CP1CP2CP3STEM1STEM2STEM3STEM4STEM5STEM6CD1CD2CD3CD4CD5CPSAA1CPSAA2CPSAA3CPSAA4CPSAA5CC1CC2CC3CC4CE1CE2CE3CCEC1CCEC2CCEC3CCEC4
4
Jakintzagaiak
KONPETENTZIA ESPEZIFIKOAKHKK1HKK2HKK3HKK4HKK5KE1KE2KE3STEM1STEM2STEM3STEM4STEM5STEM6KD1KD2KD3KD4KD5KPSII1KPSII2KPSII3KPSII4KPSII5HK1HK2HK3HK4EK1EK2EK3KAKK1KAKK2KAKK3KAKK4
5
EUSKARA eta LITERATURA ETA GAZTELERA eta LITERATURA1. Euskal Herriko eta inguruneko errealitate elebiduna eta eleaniztuna ezagutzea, interpretatzea eta baloratzea, bertako hizkuntzen eta barietate dialektalen ezaugarriak eta garapena aztertuz eta horiekiko guztiekiko portaera enpatikoa eta errespetuzkoa erakutsiz,gogoeta interlinguistikoa errazteko, hizkuntza-aurreiritziei aurre egiteko, aniztasuna aberastasun-
iturri gisa onartzeko eta euskararen erabileraren aldeko portaera asertiboak sustatzeko.HKK1, HKK5, KE2, KE3, KD1, KD2, HK3, KAKK1, KAKK2, KAKK3.
XXXXXXXXXX
6
2. Ahozko testuak eta testu multimodalak ulertzea eta interpretatzea, zentzu orokorra eta informaziorik garrantzitsuena bilduz, igorlearen ikuspuntua eta asmoa identifikatuz eta fidagarritasuna, forma eta edukia baloratuz, ezagutza eraikitzeko, iritzia osatzeko eta gozameneko eta aisiarako aukerak zabaltzeko.HKK2, KE2, KD2, KD3, STEM4, KPSII4, KPSII5, HK3
XXXXXXXX
7
3. Ahozko testuak eta testu multimodalak jariakortasunez, koherentziaz, kohesioz eta erregistro egokiz sortzea, diskurtso-generoen berezko konbentzioei jarraituz, eta ahozko elkarreraginetan jarrera kooperatiboz eta errespetuz parte hartzea, bai ezagutzak eraikitzeko eta lotura pertsonalak
ezartzeko, bai gizarte-testuinguruetan modu aktiboan eta informatuta parte hartzeko. HKK1, HKK3, HKK5, KE2, STEM4, KD2, KD3, KPSII1, KPSII3, KPSII4, KPSII5, HK2, EK1.
XXXXXXXXXXX
8
4. Testu idatziak ulertzea, interpretatzea eta baloratzea, zentzu kritikoan eta irakurtzeko zenbait xedez, zentzu orokorra eta ideia nagusiak eta bigarren mailakoak ezagutuz, igorlearen asmoa identifikatuz, edukiari eta formari buruzko gogoeta eginez eta kalitatea eta fidagarritasuna ebaluatuz, ezagutza eraikitzeko eta askotariko komunikazio-premiei eta -interesei erantzuteko HKK2, HKK3, HKK5, KE2, STEM4, KD1, KPSII4, KPSII5, HK3.
XXXXXXXXX
9
5. Testu idatzi eta multimodal koherenteak, kohesionatuak, egokiak eta zuzenak sortzea, hautatutako diskurtso-generoaren berezko konbentzioei jarraituz, ezagutza eraikitzeko eta komunikazio-eskaera zehatzei modu informatuan, eraginkortasunez eta sormenez erantzuteko. HKK1, HKK3, HKK5,
KE2, STEM4, KD2, KD3, KPSII4, KPSII5, HK2, EK1.
XXXXXXXXXX
10
6. Hainbat iturritako informazioa gero eta modu autonomoagoan hautatzea eta kontrastatzea, informazio horren fidagarritasuna eta egokitasuna irakurketa-helburuen arabera ebaluatuz eta manipulazio- eta desinformazio-arriskuak saihestuz; eta informazio hori ezagutza bihurtzea eta komunikatzea, ikuspuntu kritikoa eta pertsonala hartuz eta, aldi berean, jabetza intelektuala errespetatuz HKK3, KD1, KD2, KD3, KD4, KPSII4, KPSII5, HK2, EK3.
XXXXXXXXX
11
7. Gero eta modu autonomoagoan aukeratzea eta irakurtzea hainbat obra —plazer- eta ezagutza-iturri gisa—, obren aniztasunari, konplexutasunari eta kalitateari dagokienez eboluzionatzen duen irakurle-ibilbidea eratuz; eta irakurketa-esperientziak partekatzea, nork bere irakurle-nortasuna
eraikitzeko eta irakurketaren gizarte-dimentsioaz gozatzeko. HKK1, HKK2, HKK4, KD3, KPSII1, KPSII3, HK1, KAKK1, KAKK2, KAKK3.
XXXXXXXXXX
12
8. Euskal Herriko, Espainiako eta mundu osoko ondarearen parte diren literatura-obrak edo obra horien zatiak irakurtzea, interpretatzea eta baloratzea, metahizkuntza espezifikoa erabiliz eta esperientzia pertsonala eta literatura- eta kultura-ezagutzak mobilizatuz, askotariko testuen arteko
loturak eta bestelako arte- eta kultura-adierazpenekiko loturak ezartzeko, norberaren kultura- nortasuna eraikitzeko, literaturaren gozamenerako aukerak zabaltzeko eta literatura-asmoko testuak sortzeko.HKK1, HKK2, HKK4,
KD3, KPSII3, HK1, KAKK1, KAKK2, KAKK3, KAKK4.
XXXXXXXXXX
13
9. Hizkuntzaren egiturari eta haren erabilerei buruzko ezagutza mobilizatzea eta hizkuntza- eta diskurtso aukeraketei buruz gero eta autonomia handiagoz eta terminologia egokiarekin gogoeta egitea, hizkuntza-kontzientzia garatzeko, komunikazio-errepertorioa handitzeko eta ahozko eta idatzizko produkzio-trebetasunak nahiz ulermen eta interpretazio kritikoko trebetasunak hobetzeko.HKK1, HKK2, KE2, STEM2, KPSII4, KPSII5.
XXXXXX
14
10. Norberaren komunikazio-praktikak bizikidetza demokratikoaren, gatazken elkarrizketa bidezko kudeaketaren eta pertsona guztien eskubide-berdintasunaren zerbitzura jartzea, hizkuntza ez- diskriminatzailea erabiliz eta hitzaren bidez egiten diren botere-abusuak baztertuz, hizkuntzaren
erabilera eraginkorra, etikoa eta demokratikoa bultzatzeko. HKK1, HKK5, KE3, KD3, KPSII3, HK1, HK2, HK3.
XXXXXXXX
15
16
ATZERRIKO LEHEN HIZKUNTZA1. Erabili ohi diren diskurtso-generoetako testuak, hizkuntza estandarrean eta garbi adierazitakoak,ulertzea eta interpretatzea, iturri fidagarriak bilatuz eta estrategiak erabiliz —hala nola esanahien inferentzia—, betiere zentzu orokorra eta ideia nagusiak ateratzeko eta komunikazio-egoera zehatzetan horien edukia baloratzeko. HKK2, HKK3, KE1, KE2, STEM4, KD1, KPSII5, KAKK2.
XXXXXXXX
17
2. Erabili ohi diren diskurtso-generoetako testu originalak, hedapen ertainekoak, errazak eta
antolaketa argikoak sortzea, planifikazioa, konpentsazioa edo autokonponketa gisako estrategiak erabiliz, betiere mezu garrantzitsuak sormenez, egokitasunez eta koherentziaz adierazteko eta komunikazio-helburu zehatzei erantzuteko. HKK1, HKK5, KE1, KE2, STEM4, KD2, KPSII5, EK1, EK3, KAKK3.
XXXXXXXXXX
18
3. Beste pertsona batzuekin gero eta autonomia handiagoz elkarreraginean aritzea, kooperazio-estrategiak erabiliz, baliabide analogikoak eta digitalak erabiliz eta kortesia arauak errespetatuz, komunikazio-asmo zehatzei erantzuteko. HKK5, KE1, KE2, KD3, KPSII3, HK3, KAKK3.
XXXXXXX
19
4. Hizkuntza desberdinen arteko edo hizkuntza beraren modalitate eta erregistroen arteko
bitartekotza egitea eguneroko egoeretan, kontzeptuak azaltzera edo mezuak sinplifikatzera
zuzentzen diren estrategia eta ezagutza errazak erabiliz, informazioa modu eraginkor, argi eta
arduratsuan transmititzeko. HKK5, KE1, KE2,KE3, STEM4, KPSII1, KPSII3, KAKK1.
XXXXXXXX
20
5. Norberaren hizkuntza-errepertorioa mobilizatzea eta erabiltzea, errepertorio hori osatzen duten hizkuntzetako bakoitzaren funtzionamenduari buruzko gogoeta kritikoa eginez eta norberaren estrategiaz eta ezagutzez jabetuz, atzerriko hizkuntza ikasteko gaitasuna hobetzeko eta komunikazio-behar zehatzei erantzuteko. KE2, KD2, KPSII1,KPSII5.
XXXX
21
6. Atzerriko hizkuntzatik abiatuta, hizkuntza-, kultura- eta arte-aniztasuna modu kritikoan baloratzea eta aniztasun horretara egokitzea, hizkuntzen eta kulturen arteko antzekotasunak eta
desberdintasunak identifikatuz eta partekatuz, kulturarteko egoeretan enpatiaz, asertibotasunez
eta errespetuz jarduteko HKK5, KE3, KPSII1, KPSII3, HK3, KAKK1.		XXXXXX
22
23
MATEMATIKA 1. Matematikaren berezkoak diren eguneroko bizitzako problemak interpretatzea, modelizatzea eta ebaztea, zenbait estrategia eta arrazoibide aplikatuz, zenbait jardunbide arakatzeko eta soluzio posibleak lortzeko STEM1, STEM2,STEM3, STEM4, KD2, KPSII5, EK3, KAKK4.
XXXXXXXX
24
2. Problema baten soluzioak analizatzea, teknika eta tresna desberdinak erabiliz eta lortutako erantzunak ebaluatuz, ikuspuntu logikotik haien baliozkotasuna eta egokitasuna eta ondorio globala egiaztatzeko. STEM1, STEM2, KD2, KPSII4, EK1, EK3.
XXXXXX
25
3. Problema eta aieru berriak modu autonomoan formulatzea, zenbait jakintza erlazionatuz eta irudikapen matematiko egokia emanez, tresna teknologikoen laguntzarekin, ezagutza matematiko berria sortzeko CCL1, HKK1, STEM1, STEM2, KD1, KD2, KD5, EK3.
XXXXXXX
26
4. Pentsamendu konputazionalaren printzipioak erabiltzea, datuak antolatuz, zatika deskonposatuz, patroiak ezagutuz, eta algoritmoak interpretatuz, aldatuz, orokortuz eta sortuz, egoerak modelizatzeko eta problemak eraginkortasunez ebazteko. STEM1, STEM2, STEM3, KD2, KD3, KD5, EK3.
XXXXXXX
27
5. Elementu matematikoen arteko loturak ezagutu eta erabiltzea, kontzeptuak eta prozedurak elkarrekin lotuz, matematikaren osotasun integratu gisako ikuspegia garatzeko. STEM1, KD2, KD3, KAKK1.
XXXX
28
6. Beste irakasgai batzuetan eta egoera errealetan inplikatutako matematika identifikatzea, kontzeptuak eta prozedurak elkarrekin lotuz, askotariko egoeretan aplikatzeko. STEM1, STEM2, KD3, KD5, HK4, EK2, EK3, KAKK1.
XXXXXXXX
29
7. Kontzeptu, prozedura, informazio eta emaitza matematikoak modu indibidual eta kolektiboanirudikatzea, zenbait teknologia erabiliz, ideiak bistaratzeko eta prozesu matematikoak egituratzeko. STEM3, KD1, KD2, KD5, KAKK4.
XXXXX
30
8. Kontzeptu, prozedura eta argudio matematikoak modu indibidual eta kolektiboan komunikatzea, ahozko hizkuntza, hizkuntza idatzia edo grafikoa eta terminologia matematiko egokia erabiliz, ideia matematikoei esanahia eta koherentzia emateko. . HKK1, HKK3, KE1, STEM2, STEM4, KD2, KD3, EK3, KAKK3.
XXXXXXXXX
31
9. Trebetasun pertsonalak garatzea, emozioak identifikatuz eta kudeatuz, errorea ikaskuntza-prozesuaren parte gisa onartzeko estrategiak praktikan jarriz eta ziurgabetasun-egoeren aurreanegokituz, helburuen lorpenean jarraikitasuna hobetzeko eta matematika ikasten gehiago gozatzeko STEM5, KPSII1, KPSII4, KPSII5, EK2, EK3.
XXXXXX
32
10. Gizarte-trebetasunak garatzea, besteen emozioak eta esperientziak ezagutuz eta errespetatuz, eta esleitutako rolak dituzten talde heterogeneoetan proiektuetan aktiboki eta gogoetatsu parte hartuz, matematikako ikasle gisa identitate positiboa eraikitzeko, ongizate
pertsonala eta taldearena sustatzeko eta harreman osasungarriak sortzeko. HKK5, KE3, STEM3, KPSII1, KPSII3, HK2, HK3.
XXXXXXX
33
34
NATUR ZIENTZIAK (1. eta 2. mailak)1.Fenomeno eta prozesu natural nagusien kausak ulertzea eta erlazionatzea, arrazoibide zientifikoa, legeak eta teoria zientifikoak eta/edo pentsamendu konputazionala erabiliz, problemak ebazteko edo eguneroko bizitzako prozesuak azaltzeko. HKK1, STEM1, STEM2, STEM4 eta KPSII5.
XXXXX
35
2. Informazioa identifikatzea, lokalizatzea eta hautatzea, plataforma teknologikoak eta askotariko baliabideak eraginkortasunez erabiliz, zientziekin lotutako galderak banaka zein elkarlanean ebazteko. HKK3, STEM4, KD1, KD2, KD3, KD4, KD5 eta KPSII4.XXXXXXXX
36
3. Informazio eta datu zientifikoak interpretatzea eta transmititzea, eta horiei buruzko argudioak ematea, hainbat formatu erabiliz zientzien kontzeptuak eta prozesuak aztertzeko. HKK1, HKK2, HKK5, STEM4, STEM6, KD2, KD3 eta KAKK4.
XXXXXXXX
37
4. Behaketak galdera moduan adieraztea, hipotesiak formulatzea eta hipotesi horiek esperimentazio zientifikoaren bidez frogatzea, eta ikerketa-proiektuak garatzea, metodologia zientifikoen urratsei jarraituz zientziekin zerikusia duten alderdiak ikertzeko. HKK1, HKK2, STEM2, STEM3, STEM4, STEM6, KD1, KD2 KPSII3, KPSII5, EK1 eta EK3.
XXXXXXXXXXXXX
38
5. Zientzien oinarrizko erregelak eta arauak baliatzea, IUPACen hizkuntza, hizkuntza matematikoa, neurketa-unitate zuzenak eta laborategia segurtasunez erabiliz, hizkuntza zientifikoaren izaera unibertsala eta ikerkuntzan eta zientzian hainbat herrialde eta kulturaren arteko komunikazio fidagarriaren beharra aitortzeko. STEM4, STEM5, KPSII4, HK1 eta KAKK2.XXXXX
39
6. Ekintza jakin batzuek ingurumenean eta osasunean dituzten ondorioak aztertzea, zientzien funtsetan oinarrituz, garapen iraunkorrarekin bateragarriak diren eta planetaren osasun indibiduala eta kolektiboa mantentzea eta hobetzea ahalbidetzen duten ohitura arduratsuak sustatzeko eta hartzeko. STEM2, STEM5, KD4, KPSII1, KPSII2, HK3, HK4 eta EK1. XXXXXXX
40
7. Zientzia etengabe aldatzen eta eboluzionatzen ari den eraikuntza kolektibo gisa ulertzea eta balioestea, non zientzian diharduten pertsonek parte hartzeaz gain, gizarteko gainerako pertsonekiko elkarrekintza ere eskatzen duen, aurrerapen teknologikoan, ekonomikoan, ingurumenekoan eta sozialean eragina duten emaitzak lortzeko.. STEM2, STEM5, STEM6, KD4, KPSII4, HK1, HK4 eta KAKK1.
XXXXXXX
41
42
BIOLOGIA eta GEOLOGIA (3. eta 4.) 1Informazioa identifikatzea, lokalizatzea eta hautatzea, bere egiazkotasuna egiaztatuz, jarrera kritikoz antolatuz eta baloratuz, zientzia biologiko eta geologikoekin lotutako galderak ebazteko. HKK3, STEM4, KD1, KD2, KD3, KD5 eta KPSII4.XXXXX
43
2. Informazio eta datu zientifikoak interpretatzea eta transmititzea, eta horiei buruz argudiatzea, hainbat formatu erabiliz eta hizkuntza zientifikoaren izaera unibertsala aitortuz, zientzia biologiko eta geologikoen kontzeptuak eta prozesuak aztertzeko. . HKK1, HKK2, HKK5, STEM4, STEM6, KD2, KD3 eta KAKK4.XXXXXXXX
44
3. Ikerketa-proiektuak planifikatzea eta garatzea, zientziaren berezko metodologien urratsei jarraituz eta, beharrezkoa denean, kooperatuz, zientzia geologiko eta biologikoekin zerikusia duten alderdiak ikertzeko. HKK1, HKK2, STEM1, STEM2, STEM3, STEM4, STEM6, KD1, KD2, KD3, KPSII3 eta EK3.XXXXXXXXXXXx
45
4. Arrazoitzea eta/edo pentsamendu konputazionala erabiltzea, erantzunak eta soluzioak kritikoki aztertuz eta prozedura birformulatuz, beharrezkoa balitz, problemak ebazteko edo biologiarekin eta geologiarekin lotutako eguneroko bizitzako prozesuak azaltzeko. STEM1, STEM2, KD5, KPSII5 eta EK1.XXXXX
46
5. Ekintza jakin batzuek ingurumenean eta osasunean dituzten ondorioak aztertzea, biologiaren eta Lurraren zientzien funtsetan oinarrituz, garapen iraunkorrarekin bateragarriak diren eta osasun indibiduala eta kolektiboa mantentzea eta hobetzea ahalbidetzen duten ohitura arduratsuak sustatzeko eta hartzeko. STEM2, STEM5, STEM6, KD4, KPSII1, KPSII2, HK3, HK4 eta EK1. XXXXXXXXX
47
6. Paisaia jakin bateko elementuak aztertzea, geozientzien ezagutzak erabiliz, erliebearen historia eta dinamika azaltzeko eta egon daitezkeen arrisku naturalak identifikatzeko. STEM1,STEM2, STEM4, STEM5, KD1, HK4, EK1 eta KAKK1.XXXXXXX
48
XXXXX
49
FISIKA eta KIMIKA (3. eta 4.)1. Inguruneko fenomeno fisiko-kimiko nagusiak zergatik gertatzen diren ulertzea eta erlazionatzea, arazoak konpontzeko lege eta teoria zientifiko egokien arabera azalduz, hurbileko errealitatea eta gizakien bizi-kalitatea hobetzeko aplikatu ahal izateko. HKK1, STEM1, STEM2, STEM4 eta KPSII4,
XXXXX
50
2. Oharrak galdera moduan adieraztea, horiek azaltzeko eta frogatzeko hipotesiak formulatuz, esperimentazio zientifikoaren, ikerketaren eta ebidentzien bilaketaren bidez, pentsamendu zientifikoaren arrazoibide propioak garatzeko eta metodologia zientifikoen erabileran trebetasunak hobetzeko. HKK1, HKK3, STEM1, STEM2, KD1, KPSII4, EK1, KAKK3.
XXXXXXXX
51
3. Fisikaren eta kimikaren oinarrizko erregelak eta arauak erraztasunez erabiltzea IUPACen hizkuntzari, matematika-hizkuntzari, neurketa-unitate zuzenak erabiltzeari, laborategiaren erabilera seguruari, eta datuak eta informazioa hainbat formatutan eta iturritan interpretatu eta sortzeari dagokienez, hizkuntza zientifikoaren izaera unibertsala eta zeharkakoa, eta ikerkuntzan eta zientzian herrialde eta kultura desberdinen arteko komunikazio fidagarriaren beharra balioesteko. STEM4, STEM5, KD3, KPSII4 eta HK1.
XXXXX
52
4. Plataforma teknologikoak eta askotariko baliabideak modu kritiko eta efizientean erabiltzea, bai banakako lanerako, bai talde-lanerako, informazioa kontsultatuz, materialak sortuz eta ikaskuntza-inguruneetan komunikazio eraginkorra eginez, sormena, garapen pertsonala eta ikaskuntza indibidual eta soziala sustatzeko. HKK2, HKK3, STEM4, KD1, KD2, KPSII3, EK3, KAKK4. XXXXXXXX
53
5. Lankidetza-lanari dagozkion estrategiak erabiltzea, berdinen arteko hazkundea sustatuz, komunitate zientifiko kritiko, etiko, eraginkor eta ekintzaile baten oinarri gisa, zientziak gizartearen hobekuntzan duen garrantzia, aurrerapen zientifikoen aplikazioak eta ondorioak, osasunaren babesa eta ingurumenaren kontserbazio jasangarria ulertzeko. HKK5, KE3, STEM3, STEM5, KD3, KPSII3, HK3 eta EK2.
XXXXXXXX
54
6. Zientzia etengabe aldatzen eta eboluzionatzen ari den eraikuntza kolektibo gisa ulertzea eta balioestea, non zientzian diharduten pertsonek parte hartzeaz gain, gizarteko gainerako pertsonekiko elkarrekintza ere eskatzen duen, aurrerapen teknologikoan, ekonomikoan, ingurumenekoan eta sozialean eragina duten emaitzak lortzeko. STEM2, STEM5, STEM6, KD4, KPSII4, HK4 eta KAKK1.
XXXXXXX
55
56
TEKNOLOGIA eta DIGITALIZAZIOA1. Hainbat iturritatik datorren informazio egokia modu kritiko eta seguruan bilatzea eta hautatzea, ikerketa-prozesuak eta produktuak analizatzeko metodoak aplikatuz eta simulazio-tresnekin esperimentatuz, problema teknologikoak definitzeko eta, lortutako informaziotik abiatuta, soluzioak sortzeko prozesuak hasteko. HKK3, STEM2, DK1, DK4, PSII4 eta EK1.
XXXXXX
57
2. Problema teknologikoei autonomia eta jarrera kritikoarekin aurre egitea, diziplina arteko ezagutzak aplikatuz eta modu antolatu eta kooperatiboan lan eginez, problema edo behar baterako soluzioak modu eraginkor, berritzaile eta iraunkorrean diseinatzeko, planifikatzeko eta garatzeko.HKK1, STEM1, STEM3, DK3, PSII3, PSII5, EK1 eta EK3.
XXXXXXXX
58
3. Diziplina anitzeko zenbait teknika eta ezagutza modu egokian aplikatzea, eragileak, sistema teknologikoak eta tresnak erabiliz, plangintza eta aldez aurreko diseinua kontuan hartuz, beharrei zenbait testuingurutan erantzungo dieten soluzio teknologikoak eta iraunkorrak eraikitzeko edo fabrikatzeko. STEM2, STEM3, STEM5, DK4, DK5, PSIIK1, EK3 eta KAKK3.
XXXXXXXX
59
4. Problema teknologiko edo digitaletarako ideiak edo soluzioak deskribatzea, irudikatzea eta trukatzea, irudikapen-bitartekoak, sinbologia, hizkuntza-baliabideak eta hiztegi egokia erabiliz, baita erabilgarri dauden tresnak eta baliabideak ere, eta informazioa eta proposamenak komunikatzeko eta ezagutarazteko tresna digitalen erabilgarritasuna baloratuz. HKK1, STEM4, DK3, KAKK1, KAKK3 eta KAKK4.
XXXXXX
60
5. Zenbait ingurunetan algoritmoak eta aplikazio informatikoak garatzea, pentsamendu konputazionalaren printzipioak aplikatuz eta goraka ari diren teknologiak txertatuz, problema zehatzetarako soluzioak sortzeko, prozesuak automatizatzeko eta kontrol-sistemetan edo robotikan aplikatzeko. KE2, STEM1, STEM3, DK5, PSII5 eta EK3.
XXXXXX
61
6. Ikaskuntza-ingurune digitaleko ohiko gailu eta aplikazioen funtzionamenduaren oinarriak ulertzea, haien osagaiak eta funtzioak analizatuz eta bere beharretara egokituz, haiek modu efiziente eta seguruagoan erabiltzeko eta problema tekniko errazak hautemateko eta ebazteko. KE2, DK2, DK4, DK5, PSII4 eta PSII5.
XXXXXX
62
7. Teknologia modu arduratsu eta etikoan erabiltzea, garapen iraunkorrarekiko interesa erakutsiz, haren ondorio ekosozialak identifikatuz eta goraka ari diren teknologien ekarpena baloratuz, garapen teknologikoak gizartean eta ingurunean dituen ekarpenak eta inpaktuak identifikatzeko. STEM2, STEM5, DK4 eta HK4.
XXXX
63
8. Trebetasun pertsonalak eta sozialak garatzea, norberaren eta besteen indarrak eta ahuleziak ezagutuz, eta emozioak eta esperientziak modu eraginkorrean identifikatuz eta kudeatuz, ongizate pertsonala sustatzeko eta ikasleei beren ikaskuntza hobetzeko eta ezarritako helburuak lortzeko aukera emango dieten harreman osasungarriak sortzeko. KE3, STEM3, STEM5, DK3, PSII1, PSII3, PSII4, EK2, EK3, HK2, HK3.
XXXXXXXXXXX
64
65
MUSIKA (1.-3.-mailak)1. Produkzio musikal eta eszenikoek gizakiaren eta haren kulturaren garapenean izan duten funtzioa ezagutzea, haren eboluzioari buruzko hartze aktiboaren eta hausnarketa kritikoaren bidez, gizabanako bakoitzaren eta gizarte osoaren balioen eta sinesmenen testigantzan nola bihurtzen diren ulertzeko, haiek kontserbatzeak duen garrantzia baloratuz. HKK1, HKK2, KE3, DK1, KPSII1, HK1, EK1, KAKK1 eta KAKK2.
XXXXXXXXX
66
2. Hainbat musika- eta eszena-adierazpenen ezaugarri garrantzitsuenak ezagutzea, gizartearen barruan dituzten elementuak eta asmoak aztertuz, norberaren pentsamendua eta kultura-identitatea garatzeko, eta interesa agertuz eta ondarearen garrantzia baloratuz, kultura aberasteko eta errespeturako iturri gisa. HKK1, HKK2, K3, DK2, PSII1, HK1, HK2, KAKK1, KAKK2,
XXXXXXXXX
67
3. Emozioen eta adierazpen musikalaren arteko erlazioa aztertzea, norberaren eta besteen iritzien bidez eta ahots-, instrumentu- eta gorputz-inprobisazioen bidez, sormena eta jarrera kolaboratiboa garatzeko. HKK1, PSIIK1, KE1, KD2, KD3, HK2, EK1, EK3, KAKK2 eta KAKK3.
XXXXXXXXXX
68
4. Musika-, ahots-, instrumentu-, mugimendu-eta dantza-interpretazioaren berezko ezagutza musikalak, trebetasunak eta teknikak aplikatzea, proposamen musikalak eta eszenikoak gauzatuz, sormen-eta adierazpen-aukerak aztertzeko, euren sentimenduak, emozioak eta jarrerak kontrolatzeko eta kudeatzeko, eta autoestimua garatzeko. CCL1, CPSAA1, CPSAA3, CC1, CC2, CE1, CCEC3 eta CCEC4. HKK1, KPSII1, KPSII3, HK1, HK2, EK1, KAKK3 eta KAKK4.
XXXXXXXX
69
5. Proposamen artistiko-musikalak eta eszenikoak sortzea, banaka edo taldeka, ahotsaren, hainbat instrumenturen, gorputzaren eta tresna teknologikoen euskarriaren bidez, sormena indartzeko eta modu inklusiboan garapen pertsonal, sozial eta ekintzailerako aukerak identifikatzeko. STEM 3, STEM5, DK1, DK3, DK4, KPSII1, KPSII3, KPSII4, KPSII5, HK1, HK2, EK3, KAKK3 eta KAKK4, XXXXXXXXXXXXXX
70
X1
71



HEZKUNTZA PLASTIKOA, IKUSIZKOA eta IKUS-ENTZUNEZKOA (1.-3. mailak)		1.Zenbait adierazpen plastiko, ikusizko eta ikus-entzunezko hartze aktiboaren bidez eta hainbat tresnaren erabileraren bitartez ezagutzea eta baloratzea, genero-isuririk gabe, jakin-mina, sentsibilitatea eta errespetua erakutsiz, pentsamendu kritikoa garatzeko eta ondarea kontserbatu beharra ulertzeko. HKK1, KE1, KD1, KPSII1, KPSII3, HK1, HK3, KAKK1.
XXXXXXXX
72
2. Norberareneta bere gisakoen produkzioak ikertzea, analizatzea eta azaltzea, ondareko produkzio artistikoak eta ondarea osatzen dutenak erreferentzia gisa erabiliz, interesa erakutsiz eta hizkuntza artistikoen ezaugarriak kontuan hartuz, kultura-aniztasunarekiko errespetua garatzeko, kultura artistiko zabala eraikitzeko eta imajinarioa bera elikatzeko. HKK1, KE3, KD1, KPSII3, HK1, HK3, KAKK1, KAKK2.
XXXXXXXX
73
3. Hizkuntza plastiko, ikusizko eta ikus-entzunezkoekin esperimentatzea eta proposamen pertsonalak sortzea, ikerketaren eta praktikaren bitartez, ideiak, sentimenduak eta emozioak modu sortzailean adierazteko eta komunikatzeko, eta hobetzeko gaitasuna, autoestimua eta autokritika jarrera irekiarekin garatzeko. CP2, STEM, CD2, CPSAA 1, CPSAA 4, CPSAA5, CE3, CCEC3 eta CCEC4. KE2, STEM1, KD2, KPSII1, KPSII4, KPSII5, EK3, KAKK3 eta KAKK4.
XXXXXXXXX
74
4. Kolaborazioko produkzio kultural eta artistikoen diseinuan, elaborazioan, argudiatzean eta zabalkundean parte hartzea, prozesuari balioa emanez eta azken emaitza lortzeko zenbait rol bere gain hartuz, sormena, autorearen nozioa eta pertenentziaren zentzua garatzeko. CCL1, CP2, STEM1, STEM3, STEM5, CD2, CD3, CD4, CPSAA3, CPSAA4, CPSAA5, CC3, CE1, CE2, CE3, CCEC3 eta CCEC4 HKK1, KE2, STEM1, STEM3, STEM5, KD2, KD3, KD4, KPSII3, KPSII4, KPSII5, HK3, EK1, EK2, EK3, KAKK3 eta KAKK4.
XXXXXXXXXXXXXXXXX
75
XXXXXX
76
HISTORIA eta GEOGRAFIA1. Gaur egun garrantzitsuak diren arazo geografiko, historiko eta sozialen inguruan ikertzea, argudiatzea eta hainbat formatuetan produktu propioak egitea, tokikotik globalera, informazioa bilatuz, aukeratuz, tratatuz eta antolatuz, eta iturri historikoak eta geografikoak erabiliz, ezagutzak eskuratzeko eta pentsamendu kritikoa garatzeko. HKK1, HKK2, HKK3, KE1, KE2, STEM4, KD1, KD2, KD3, KPSII4, KPSII5, HK1, HK3, EK3, KAKK3.
XXXXXXXXXXXXXXX
77
2. Paisaiaren elementuak eta horiek sistema konplexu natural eta antropikoetan —landakoak eta hirikoak— duten artikulazioa identifikatzea eta aztertzea, baita denboran izan duten eboluzioa ere, eraldaketen kausak interpretatuz eta ekosistemetan dagoen oreka-maila baloratuz, ekosistema horien kontserbazioa, hobekuntza eta erabilera jasangarria sustatzeko KPSII2, HK1, HK2, HK3, HK4, EK1.
XXXXXX
78
3. Sistema demokratikoak eta horien oinarrizko legeak eraikitzera —konstituzioak— iritsi arte Historian zehar izan diren antolaketa politiko motak azaltzea, komunitatean bizitzeak berezkoak ditugun betebeharrak eta eskubideak onartuz, herritarren parte-hartzea eta gizarte-kohesioa sustatzeko. HKK5, KE3, HK1, HK2, KAKK1.
XXXXX
79
4. Denboran zehar gizarte desberdinek izan dituzten erronka nagusiak ezagutzea, gertatutako aldaketen kausak eta ondorioak eta gaur egun konpondu behar dituzten arazoak identifikatuz, ikerketa-proiektuak garatuz eta informazio-iturri fidagarriak erabiliz, errealitatea ulertzeko eta egungo erronken aurrean proposamen alternatiboak aintzat hartzeko. HKK1, HKK2, STEM3, STEM4, STEM5, KD2, KD3, KPSII3, KPSII5, HK3, HK4, EK1, KAKK1.
XXXXXXXXXXXXX
80
5. Joera demografikoak, eta bizi-zikloek eta bizimoduek historian zehar izan duten eboluzioa deskribatzea, egungo gizarteak osatu arte gertatu diren aldaketak eta jarraitutasunak kontuan hartuz, gizarte horiek bilakaera historikoaren ondorio direla ulertzeko, eta oinarriak izateko alternatiba osasungarriak, jasangarriak, aberasgarriak eta giza duintasunarekiko errespetuzkoak sustatzeko, baita gizartearekin eta ingurunearekin konpromisoa bultzatzeko ere. STEM5, KD4, KPSII2, KPSII5, HK1, HK2, HK3.
XXXXXXX
81
6. Historian zehar izandako sistema ekonomikoak eta hauek izan dituzten garapen-prozesuak azaltzea, aurrerapenaren ideiaren esanahia baloratuz, gizartean, ingurumenean eta lurraldean dituzten ondorioekin batera, egungo mundu ekonomikoa eta bere nagusitasun-, mendetasun- eta mendekotasun-harremanak ulertzeko, baita gizarte-eskubideen eta oinarrizko baliabideen eskuratze unibertsalaren munta ulertzeko ere. HKK1, HKK2, HKK3, HKK5, STEM5, KD1, KD2, KD3, KPSII4, KPSII5, HK1, HK2, HK3, HK4.
XXXXXXXXXXXXXX
82
7. Talde-identitateen jatorri eta kausa historikoak, eta horiek munduaren konfigurazio eta herentzia sozial, politiko eta kulturalerako elementu gisa duten eginkizuna ezagutzea, euren eboluzioa kritikoki aztertuz, gaur egun duten esanahia ulertzeko, gizatalde baten kide izatearen sentimenduak errespetatzeko, eta sortu eta sortzen duten ondare-aberastasuna eta legatu historiko eta kulturala baloratzeko. KE3, KPSII1, HK1 HK2, HK3, KAKK1, KAKK2.
XXXXXXX
83
8. Egungo kultura anitzeko errealitatea osatu duten prozesu geografikoak, historikoak eta kulturalak ezagutzea eta ulertzea, aniztasunaren aberastasuna aintzatetsiz eta berdintasunaren, inklusioaren eta gutxiengoekiko errespetuaren aldeko mugimenduen ekarpena baloratuz, diskriminazio mota oro saihesteko. HKK5, KE3, KPSII3, HK1, HK2, HK3, KAKK1.
XXXXXXX
84
9. Zibilizazioek Historian zehar egin dituzten ekarpen kulturalak, artistikoak, zientifikoak eta pentsamenduzkoak ezagutzea eta balioestea, Euskal Herriari eta Espainiari arreta berezia eskainiz, mendebaldeko kulturaren erroak eta eraldaketak ulertzeko eta egungo edozein kulturaren adierazpenak errespetatzeko.. HKK2, HK1, HK2, HK3, HK4, EK1, KAKK1.
XXXXXXX
85
86
BALIO ZIBIKO eta ETIKOETAKO HEZIKETA (1.maila) 1. Norberaren nortasunari eta norberaren bizi-proiektuari buruzko gai etikoei dagokien guztia miatzea eta ikertzea, horri buruz hausnartzeko jarrera sortuz, autoezagutza sustatzeko eta planteamendu eta iritzi moralak modu autonomoan eta arrazoituan eraikitzeko. HKK2, DK1, KPSII1, HK1, HK2, HK3.
XXXXXX
87
2. Ingurune analogiko eta digitaletan jardutea eta elkarreragitea, errespetuzko elkarrizketa baterako beharrezkoak diren arau eta balioekin bat etorriz, bizikidetza baketsua, errespetuzkoa, demokratikoa eta guztion onerako modu aktiboan konprometitua sustatzeko duten garrantziaren aitorpen oinarritutik abiatuz, arau eta balio zibiko eta etikoei buruz hausnartzeko, bizitza komunitarioa arautzeko eta hainbat testuingurutan modu eraginkorrean eta justifikatuan aplikatzeko. HKK5, KD3, KD5, HK1, HK2, HK3, HK4, KAKK1.
XXXXXXXX
88
3. Giza jardueren izaera interkonektatua, elkarren mendekoa eta ekomendekoa ulertzea, arazo ekosozial garrantzitsuak identifikatuz eta aztertuz, bizimodu jasangarriak lortzeko etikoki konprometitutako ohiturak eta jarrerak sustatzeko. STEM5, KPSII2, HK1, HK2, HK3, HK4, EK1.
XXXXXXX
89
4. Norberaren eta ingurunearen estimu egokia erakustea, norberaren eta besteen sentimenduak eta emozioak aitortuz eta baloratuz, besteekiko eta naturarekiko jarrera enpatikoa, asertiboa, erresilientea eta arduratsua lortzeko. HKK1, KPSII1, KPSII2, KPSII3, HK1, HK3, KAKK3.
XXXXXXX
90
X
91
HEZIKETA FISIKOA1. Jarduera fisikoak osasunean, oro har,dituen efektuak ebaluatzea, oinarri zientifikorik gabeko praktikak baztertuz, gorputz-eredu estereotipatuekin kritikoa izanez eta autorregulazio emozionaleko prozesuak eta gatazkak kudeatzeko prozesuak garatuz, bizimodu aktiboa eta osasungarria hartzeko. HKK3, HKK5, KE1, STEM2, STEM5, KPSII2, KPSII4, HK4.
XXXXXXXX
92
2. Ziurtasunik gabeko inguruneetakoegoera psikomotorretanjardutea, gero eta autonomia handiagozeta, erronka fisikoei aurre egitean, hobetze-eta erresilientzia-jarreraz,betiereautonomia eta hazkunde harmonikoa garatzeko ikuspuntu organikotik, kognitibotik, afektibotik eta sozialetik. .KPSII1, KPSII4 eta KPSII5.
XXX
93
3. Ziurtasunik gabeko inguruneetako aurkaritza-egoera soziomotorren eskakizunetara egokitzea, kirol-legearen edo bizikidetzaren kontrako portaeren aurreanjarrera kritikoa hartuz, erronkara egokitutako jokabideak doitzekoeta kultura motorraren lorpeneaneta sorreran laguntzeko.KPSII1, KPSII4, KPSII5, HK3 eta KAKK1.
XXXXX
94
4. Ziurgabetasunik gabeko inguruneetako kooperazio-egoera soziomotorretan moldatzea, autorregulazio-prozesuak jarrera enpatikoz garatuz —desberdintasun kulturalak, sozialak, generokoak eta trebetasunekoak edozein izanik ere—, parte hartzen den guneetakogizarte-bizikidetzan, gizarteratzean eta konpromiso etikoanlaguntzeko. .HKK5, KPSII1, KPSII3, KPSII4, KPSII5, HK2, HK3, EK2 eta KAKK1.
XXXXXXXXX
95
5. Ziurgabetasunik gabeko inguruneetakoaurkaritza-/kolaborazio-egoera soziomotorretan elkarreraginean aritzea, akzio-arauak eta -printzipioak aplikatuz eta aditze sozialeanlagunduz, informazio-eskaera handia duten egoeretan jokabide motorra doitzeko eta kultura motorralortzen eta sortzen laguntzeko. KPSII1, KPSII3, KPSII4, KPSII5, HK2, HK3 eta KAKK1.
XXXXXXX
96
6. Ziurgabetasuna duten inguruneetako egoera motorretan akzio-aukerak aurkitzea eta behar bezala eta segurtasunez aprobetxatzea,ikasleen ohituretan natura-eta hiri-ingurunean garatuko den aisia osasuntsu, jasangarri eta maila ekosozialean arduratsua sartzeko. STEM5, KPSII1, HK4, EK1 eta KAKK1.
XXXXX
97
7. Gorputza adierazpen-eta komunikazio-tresna gisa erabiltzea, emozioak kudeatuz eta kultura motorraren adierazpen guztiak aztertuz, haien eragina eta kulturari egiten dizkioten ekarpen estetikoak eta sormenezkoak baloratzeko eta akzio-aukerak etaadierazpen-baliabideak jardunmotorren artean integratzeko. KE3, KPSII1, KPSII3, KPSII4, KPSII5, HK2, HK3, EK3, KAKK1, KAKK2, KAKK3 ,KAKK4.
XXXXXXXXXXXX
98
99
100