| A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1 | Categorie Bodemkwaliteit | Uitdaging | Maatregel | Investering | ||||||||||||||||||||||
2 | Omschrijving | Onderliggend probleem | Oorzaak | Aanvullingen | Omschrijving | Voordelen | Nadelen | Aanvullingen | Omschrijving | Kosten | Risico | Aanvullingen | ||||||||||||||
3 | Fysisch | F1 | Structuurschade & bodemverdichting | Door de storende lagen kunnen bollen kunnen moeilijker diep wortelen, wat de afhankelijkheid van oppervlakkige nutriënten en water groter maakt | Ontstaat vaak door vaak en met grote machines op het land te rijden, veel en intensieve grondbewerking of veel beregenen | Minder intensieve (ondiepere en minder frequente) grondbewerking op het juiste tijdstip | Meer macroporiën waar lucht en water doorheen kunnen komen | Meer last van onkruiden | ||||||||||||||||||
4 | Bij regenval (d.m.v. een beregeningskanon) kan een verdichte bodem slecht water afvoeren, waardoor de bloembollen tijdelijk onder water kunnen komen te staan. Hierdoor zijn ze vatbaarder voor ziektes en kan de kwaliteit van het product achteruit gaan | Vaste of seizoensrijpaden | Minder bodemverdichting in de te betelen oppervlakte | Een deel van het perceel gaat verloren aan de rijpaden, dus minder ha van een perceel | Machinepark aanpassen aan rijpadensysteem | |||||||||||||||||||||
5 | Druppelirrigatie | Voorkomt dichtslaan van de bodem, daarnaast geen beregening met haspel nodig & altijd optimale water beschikbaarheid voor het gewas | Geen natuurlijke krimp en uitzet door droogte, waardoor de bodemstructuur er op lange termijn van achteruit kan gaan | Druppelirrigatie aanschaffen, aanleggen en opruimen op perceel | ||||||||||||||||||||||
6 | Vaker telen van groenbemesters | Groenbemesters kunnen vaak dieper wortelen dan bloembollen, waardoor ze verdichte lagen op kunnen heffen | Uitkijken met aaltjesvermeerdering bij groenbemesters | Kosten van zaaizaad en handelingen (tussen twee teelten, dus geen heel teeltseizoen verloren) | ||||||||||||||||||||||
7 | Lagere bodemdruk hanteren | Minder bodemverdichting in de bovenste laag (bij bovenover rijden) en in de voor (bij het ploegen) | Brandstofverbruik kan stijgen | VF banden | ||||||||||||||||||||||
8 | Profielkuilen graven voorafgaand aan het ploegen, planten en de oogst | Betere keuzes maken op basis van de bodemgesteldheid | Kost tijd | |||||||||||||||||||||||
9 | Vrijwel geen capillaire werking van de bodem | Verminderde water beschikbaarheid voor het gewas | Kenmerkend voor duinzandgronden, maar ook door gebrek aan organische stof | Organische stof gehalte verhogen | Hierdoor ontstaat meer samenhang tussen de relatief grote zandkorrels, waardoor de capillaire werking iets groter wordt. Daarnaast werkt organische stof ook als een buffer voor water | Kosten van zaaizaad en handelingen (tussen twee teelten, dus geen heel teeltseizoen verloren) | ||||||||||||||||||||
10 | Verstuiving | Gronddeeltjes, meststoffen en zaden kunnen verloren gaan. Stuifschade aan gewas kan optreden. | Geringe samenhang van zanddeeltjes | Samenhang van deeltjes vergroten door organische stof aanvoer, stimuleren van bodemleven en minder fijne bodemstructuur creëren door bijv. NKG | ||||||||||||||||||||||
11 | Chemisch | C1 | Hoge afbraak van OS in de bodem | Slecht watervasthoudend vermogen | Kenmerkend voor duinzandgronden | Aanvoer organische mest & compost | Meer organische stof in de bodem, waar het gewas en bodemleven van profiteert | Goede kwaliteit compost is niet altijd beschikbaar | Kosten mest/compost & uitrijden | |||||||||||||||||
12 | Achteruitgaande bodemvruchtbaarheid | Minder intensieve (ondiepere en minder frequente) grondbewerking | Meer organische stof opbouw | |||||||||||||||||||||||
13 | Achteruitgaande bodemweerbaarheid | |||||||||||||||||||||||||
14 | C2 | Laag fosfaatbindendvermogen | Veel uitspoeling, waardoor oppervlaktewater verontreinigd is | Kenmerkend voor duinzandgronden | Ijzerzand rondom de drainage | Fosfaatuitspoeling naar grond- en oppervlakte water wordt tegengegaan | Fosfaat kan alsnog niet meer gebruikt worden voor het gewas | Meerkosten van ijzerzand leggen bij vernieuwde drainage t.o.v. alleen drainage vernieuwen | ||||||||||||||||||
15 | compost gebruiken met een lage fosfaatbeschikbaarheid (groencompost ipv GFT compost. | |||||||||||||||||||||||||
16 | Biologisch | B1 | Hoge ziektedruk | Gewas wordt sneller ziek, wat ten koste gaat van zowel kwaliteit als kwantiteit, in sommige gevallen is het zo erg dat bepaalde gewassen niet meer geteeld mogen worden op besmette percelen | Door intensieve bouwplannen hebben ziekteverwekkende organismen relatief vaak waardplanten om zich op te vermeerderen | Ruime gewasrotatie aanhouden met veel groenbemesters | Door slim gebruik te maken van groenbemesters kunnen bepaalde ziekten en plagen verholpen worden | Groenbemesters en onkruiden kunnen ook juist waardplanten zijn voor bepaalde ziekten & plagen | Kosten van 1:6 laagrenderende teelt in de gewasrotatie t.o.v. altijd hoogrenderende gewassen | |||||||||||||||||
17 | Minder intensieve (ondiepere en minder frequente) grondbewerking | Op termijn wordt de bodemweerbaarheid hoger doordat het bodemleven meer uitgebalanceerd is | Op korte termijn meer last van bodemgebonden ziekten & plagen (door niet onderploegen), lange adem nodig om de voordelen te bereiken mbt ziektedruk | Besparing brandstof? | ||||||||||||||||||||||
18 | Verhogen van OS, door middel van mest, compost of groenbemesters | Verhoging van het organischestofgehalte in duinzandgrond geeft een verbetering van de algemene bodemweerbaarheid tegen het wortelknobbelaaltje (Meloidogyne hapla), het wortellesieaaltje (Pratylenchus penetrans) en Pythium wortelrot | Verhoging van OS% kan weer leiden tot bepaalde andere welvaartsziekten (nakijken welke) | Verwijzen naar groenbemesters of mest/compost (eerder genoemd) | ||||||||||||||||||||||
19 | Inundatie van de grond | Teelt van minder ziektegevoelige cq. robuustere bolgewassen | Een heel teeltjaar gaat verloren evenals de 'goede' bodemorganismen | Kosten inunderen tussen twee teelten in, dus geen heel teeltjaar veloren | ||||||||||||||||||||||
20 | Bodem resetten met Herbie | Effectieve manier van grond ontsmetten en het behouden van nuttige microbiomen | Kosten Herbie en handelingen | |||||||||||||||||||||||
21 | Teelt van minder ziektegevoelige cq. robuustere bolgewassen. Martin Goosens | Minder gebruik gewasbeschermingsmiddelen | ||||||||||||||||||||||||
22 | Overige opmerkingen: | |||||||||||||||||||||||||
23 | ||||||||||||||||||||||||||
24 | ||||||||||||||||||||||||||
25 | ||||||||||||||||||||||||||
26 | ||||||||||||||||||||||||||
27 | ||||||||||||||||||||||||||
28 | ||||||||||||||||||||||||||
29 | ||||||||||||||||||||||||||
30 | ||||||||||||||||||||||||||
31 | ||||||||||||||||||||||||||
32 | ||||||||||||||||||||||||||
33 | ||||||||||||||||||||||||||
34 | ||||||||||||||||||||||||||
35 | ||||||||||||||||||||||||||
36 | ||||||||||||||||||||||||||
37 | ||||||||||||||||||||||||||
38 | ||||||||||||||||||||||||||
39 | ||||||||||||||||||||||||||
40 | ||||||||||||||||||||||||||
41 | ||||||||||||||||||||||||||
42 | ||||||||||||||||||||||||||
43 | ||||||||||||||||||||||||||
44 | ||||||||||||||||||||||||||
45 | ||||||||||||||||||||||||||
46 | ||||||||||||||||||||||||||
47 | ||||||||||||||||||||||||||
48 | ||||||||||||||||||||||||||
49 | ||||||||||||||||||||||||||
50 | ||||||||||||||||||||||||||
51 | ||||||||||||||||||||||||||
52 | ||||||||||||||||||||||||||
53 | ||||||||||||||||||||||||||
54 | ||||||||||||||||||||||||||
55 | ||||||||||||||||||||||||||
56 | ||||||||||||||||||||||||||
57 | ||||||||||||||||||||||||||
58 | ||||||||||||||||||||||||||
59 | ||||||||||||||||||||||||||
60 | ||||||||||||||||||||||||||
61 | ||||||||||||||||||||||||||
62 | ||||||||||||||||||||||||||
63 | ||||||||||||||||||||||||||
64 | ||||||||||||||||||||||||||
65 | ||||||||||||||||||||||||||
66 | ||||||||||||||||||||||||||
67 | ||||||||||||||||||||||||||
68 | ||||||||||||||||||||||||||
69 | ||||||||||||||||||||||||||
70 | ||||||||||||||||||||||||||
71 | ||||||||||||||||||||||||||
72 | ||||||||||||||||||||||||||
73 | ||||||||||||||||||||||||||
74 | ||||||||||||||||||||||||||
75 | ||||||||||||||||||||||||||
76 | ||||||||||||||||||||||||||
77 | ||||||||||||||||||||||||||
78 | ||||||||||||||||||||||||||
79 | ||||||||||||||||||||||||||
80 | ||||||||||||||||||||||||||
81 | ||||||||||||||||||||||||||
82 | ||||||||||||||||||||||||||
83 | ||||||||||||||||||||||||||
84 | ||||||||||||||||||||||||||
85 | ||||||||||||||||||||||||||
86 | ||||||||||||||||||||||||||
87 | ||||||||||||||||||||||||||
88 | ||||||||||||||||||||||||||
89 | ||||||||||||||||||||||||||
90 | ||||||||||||||||||||||||||
91 | ||||||||||||||||||||||||||
92 | ||||||||||||||||||||||||||
93 | ||||||||||||||||||||||||||
94 | ||||||||||||||||||||||||||
95 | ||||||||||||||||||||||||||
96 | ||||||||||||||||||||||||||
97 | ||||||||||||||||||||||||||
98 | ||||||||||||||||||||||||||
99 | ||||||||||||||||||||||||||
100 | ||||||||||||||||||||||||||