ABCDEFGHIJ
1
||श्री धन्वंतरीदेवाय नमः||||श्री गणेशाय नमः||||श्री भवानी देव्यै नमः||
2
शस्त्र विधी - प्रकार आणि उपयोग
3
4
PROJECT TITLETypes of ShastraPROJECT MANAGERBhagyesh Karale
5
6
7
8
General InfoTypesBladeSpecialityFunction
9
अनुक्रमांकशस्त्र नामअर्थप्रकारफलाकारफल परिमाणविशेषताव्याधी विशेषताकर्म
10
11
1मंडलाग्रतर्जनीचे अन्तर्नखपोथकी(नेत्ररोग), शुण्डिका(कंठरोग)लेखन, छेदन
12
2वृद्धिपत्रसरळ फलयुक्तस्थानानुसार बदलणारेउन्नत, गंभीर शोफ
13
निमुळते फलयुक्तउथळ व्रण शोथ
14
3उत्पल पत्रदीर्घ, कमल पत्रभेदन, छेदन
15
4अर्धधाराऱ्हास्वअर्ध गोलाकार धार
16
5सर्पफण
17
6वेतस शस्त्रबांबू पत्रव्यधन
18
7शरारीमुखशरारी खग मुख2 अंगुलप्रच्छान कर्म, स्थानिक रक्तमोक्षण
19
8आटीमुखआटी खग मुख
20
9कुशपत्रकुश(गवताचा प्रकार)2 अंगुलदेवीप्रच्छान कर्म, स्थानिक रक्तमोक्षण
21
10त्रिकुर्चक3 सुचिका मजबूत आधारावर बसवलेल्या
22
11अंतर्मुख शस्त्रसरळकुश/आटी प्रमाणे आकार1.5 अंगुली
23
अर्धचंद्राकार
24
12व्रीहीमुखतांदुळाच्या आकाराचे टोकदार1.5 अंगुलीउदर-शिर मध्ये वेधन कर्म
25
13कुठारी यंत्रचापट, गोदन्ताप्रमाणे चौकोनी1/2 अंगुलीकुऱ्हाडीप्रमाणे फल आणि दांडीअस्थिनजीकच्या सिरेचे वेधन
26
14द्विमुखी शलाकादोन्ही बाजूने मुख कुरुबक कळीप्रमाणेताम्रधातूपासून निर्मितलिंगनाश(मोतीबिंदू)वेधन
27
15अंगुली शस्त्र1/2 अंगुली मंडलाग्र + वृद्धीपत्रासमान फलसूत्राच्या साहाय्याने शस्त्रांचे अंगुलीला बंधनकंठगत रोगछेदन, भेदन
28
16बडीशमाहुताचा अंकुशशुण्डिका, अर्मपकडणे
29
17करपत्रकरवत10 अंगुल लांब, 2 अंगुल रुंदएका बाजूने मजबूत दात आणि मूठ
30
18कर्तरीकात्रीस्नायू, सूत्र, केश कर्तन
31
19नखशस्त्रन्हाव्याच्या नख काढण्याच्या शस्त्राप्रमाणे, नखाकृती फल9 अंगुलएका बाजूने सरळ धार, दुसऱ्या मुखाकडे तिरपी धारछेदन, भेदन, लेखन, प्रच्छान, सूक्ष्म शल्य निर्हरण
32
20दंतलेखन शस्त्रएक धार, चार बाजू/कोपरे, पार्श्वभागातून निमुळते होणारेदंतशर्करा(Tarter)निर्हरण
33
21सूचीसुई, Needleदृढ, दोरा ओवण्याच्या ठिकाणी खोल
34
13 धारायुक्त3 अंगुलीतीन पार्श्वयुक्त (त्रिकोणी)मांसल प्रदेशात सीवन कर्म
35
22 अंगुलअल्प मांस, संधी, अस्थि प्रदेशात सीवन
36
3व्रीहीप्रमाणे टोकदार1.5 अंगुलधनुष्याकार सुईपक्वाशय, आमाशय, मर्म प्रदेशात सीवन
37
22कुर्चSeven Star Needle4 अंगुलएका चकतीवर 7-8 सुया बसवलेल्यानीलिका, व्यंग, केशनिर्हरण, कुट्टन कर्म(गोंदवणे)
38
23खज1/2 अंगुल लांबगोलाकार 8 कंटकयुक्त रवीनासिकेतून रक्तस्राव
39
24कर्णवेधनजाईची कळीकर्णवेधन
40
25आरागोलाकार, टोकदारचौकोनी वृन्तआम, पक्व शोथव्रणशोथ भेदन, जाड कर्णपाली वेधन
41
26कर्णवेधनी सूची3 अंगुल लांबआतून 1/3 भाग पोकळकर्णपालीचे वेधन
42
43
44
शस्त्रकार्य - उपाट्यपाट्यसीव्यैष्यलेख्यप्रच्छानकुट्टनम्।शस्त्रदोष - कुण्ठखण्डतनुस्थूलह्रस्वदीर्घत्ववक्रताः।
45
छेद्यं भेद्यं व्यधो मन्थो ग्रहो दाहश्च तत्क्रियाः।।शस्त्राणां खरधारत्वमष्टौ दोषाः प्रकीर्तिताः।।
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87