ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZAAABACADAEAFAGAHAIAJAKALAMANAOAPAQARASATAUAVAW
1
Nr. Tipi i treguesitTreguesiNr i Shtyllës së SKZHI-sëQëllimi/Objektivi strategjik në SKZHI Qëllimet e politikësObjektivi specifik i lidhur me treguesinBurimi i të dhënave për monitorimin e treguesve të performancësInstitucionet përgjegjëse për mbledhjen e të dhënaveInstitucionet përgjegjëse për mbledhjen e të dhënavePërshkrimi i MetodologjisëFrekuenca e mbledhjes/matjes së të dhënaveTipi i treguesitInputMënyra e vlerësimit/llogaritjesNdarja
Prirja		Vlera bazë202320262030Objektivi/Objektivi i rishikuar:Vlera aktuale:Emri i SDGObjektivi i SDG
3
1Ndikim të lartë22.1 Prevalenca e përdorimit aktual të duhanit tek personat e popullatës shqiptareShtylla 3: Investimi në kapitalin njerëzor dhe kohezionin social;Një sistem shëndetësor më i fortë dhe më i aksesueshëmQëllimi i politikës 1: Investimi në shëndetin e popullatës përmes qasjes gjatë gjithë ciklit të jetësObjektivi specifik 1.1: Promovimi i një stili jetese të shëndetshme dhe sigurimi i mjediseve të përshtatshme për zgjedhje të shëndetshme duke përfshirë ndërtimin e bashkëpunimeve për të lehtësuar arritjen e këtij objektiviStudime të bazuara në popullatëISHP, INSTATUniversitete, institucione kërkimore, donatorë dhe agjenci partnere“Produktet e duhanit të tymosur” përfshin konsumimin e cigareve, bidive, purove, qerotave, llullave, shishave, artikujve të pirjes së duhanit të prera imët (te dredhura), kretekave dhe çdo forme tjetër të duhanit të tymosur.
"Duhani pa tym" përfshin thithkën e lagësht, prizën, thithkën kremoze, të tretshmet, thithkën e thatë, gul, gjethen e lirshme, pluhurin e dhëmbëve të kuq, snus, chimo, gutkha, khaini, gudakhu, zarda, quiwam, dohra, tuibur, nasway, naas/naswar , shamah, betel quid, toombak, pan (betel quid), iq'mik, mishri, tapkeer, tombol dhe çdo produkt tjetër duhani që nuhatet, mbahet në gojë ose përtypet.		Vjetore ose të paktën çdo 5 vjetKumulativeDirektPrevalenca e përdorimit aktual të duhanit = Numri i të intervistuarëve të moshës 15+ vjeç që përdorin aktualisht ndonjë produkt duhani (i tymosur ose pa duhan)/numri i të intervistuarëver të moshës 15+vjeç x 100% Emëruesi: Numri i përdoruesve aktualë të duhanit të moshës 15+ vjeç. "Përdoruesit aktualë" përfshin si përdoruesit e përditshëm ashtu edhe ata jo të përditshëm dhe duhanin e tymosur ose pa tym. Denumerator: Të gjithë të intervistuarit e moshës 15+ vjeç.urban vs rural; gjinia, mosha dhe arsimimi i kryefamiljarit;në rënie2020 (GYTS)15.3% (20.2% e djemve & 9.9% e vajzave) përdorin aktualisht duhan (<=15 Yrs)15.5% e djemve & 7.4% e vajzave përdorin aktualisht duhan (<=15 yrs)11.4% e djemve & 5.6%e vajzave përdorin aktualisht duhan (<=15 yrs)SDG 3. Sigurimi i një jete të shëndetshme dhe promovimi i mirëqenies për të gjithë në të gjitha moshat; 3.a. Të forcohet zbatimi i përshtatshëm i Konventës së Organizatës Botërore të Shëndetësisë për Kontrollin e Duhanit në të gjitha vendet, sipas rastit.
4
2017/2018 (ADHS)5% e grave dhe 36% e burrave të moshës 15-59 pinë cigare. 4.1% e grave dhe 34% e burrave të moshës 15-59 pinë cigare. 3% e grave dhe 25.5% e burrave të moshës 15-59 pinë cigare.
5
2Ndikim 25.1 Prevalenca e mbipeshës dhe obezitetit në fëmijëri dhe në popullatën e rritur shqiptareShtylla 3: Investimi në kapitalin njerëzor dhe kohezionin social;Një sistem shëndetësor më i fortë dhe më i aksesueshëmQëllimi i politikës 1: Investim në shëndetin e popullatës përmes qasjes gjatë gjithë ciklit të jetësObjektivi specifik 1.1: Promovimi i një stili jetese të shëndetshme dhe sigurimi i mjediseve të përshtatshme për zgjedhje të shëndetshme duke përfshirë ndërtimin e bashkëpunimeve për të lehtësuar arritjen e këtij objektiviStudime të bazuara në popullatëISHP, INSTATUniversitete, institucione kërkimore, donatorë dhe agjenci partnere (UNICEF, WHO, FAO) Për 0-4 vjeç, mbipesha përcaktohet si peshë për gjatësi mbi dy devijime standarde të mesatares së Standardeve të Rritjes së Fëmijëve të OBSH-së.Vjetore ose të paktën çdo 3 - 5 vjetKumulativeDirektPrevalenca e mbipeshës = Numri i fëmijëve të moshës 0-4 vjeç që bien mbi dy devijime standarde nga mesatarja/ numri i fëmijëve të moshës 0-4 vjeç në studiminSipas moshës, gjinisë, vendndodhjes (urbane/rurale, rajonet/provincat kryesore) dhe karakteristikave socio-ekonomike (p.sh., arsimimi i nënës, kuintili i pasurisë)në rënie2017/2018 (ADHS)16% e fëmijëve 6-59 muajsh janë mbipeshë11.6% e fëmijëve 6-59 muajsh janë mbipeshë11.6% e fëmijëve 6-59 muajsh janë mbipeshëSDG 2. Zero uri 2.2 Deri në vitin 2030, t'i jepet fund të gjitha formave të kequshqyerjes, duke përfshirë arritjen, deri në vitin 2025, të objektivave të dakorduara ndërkombëtarisht për shkurtësinë ( ngecjen në rritje) dhe dobësimi (wasting) tek fëmijët nën 5 vjeç, dhe adresimin e nevojave ushqyese të vajzave adoleshente, grave shtatzëna dhe në laktcion dhe personave të moshuar.
6
Për 5-19 vjeç, obeziteti përkufizohet si indeksi i masës trupore për moshën mbi dy devijime standarde të mesatares së referencës së rritjes së OBSH-së për fëmijët dhe adoleshentët e moshës shkollore.
BMI llogaritet duke pjesëtuar peshën e subjektit në kilogram me lartësinë e tyre në metra në katror.		Prevalenca e obezitetit: Numri i fëmijëve dhe adoleshentëve të moshës 5-19 vjeç, indeksi i masës trupore të të cilëve për moshën është mbi dy devijime standarde nga Referenca e rritjes së OBSH-së për fëmijët dhe adoleshentët e moshës shkollore mesatare/numri i fëmijëve dhe adoleshentëve të moshës 5-19 vjeç në studimCOSI (2016)12.3% e djemve dhe 5.8% e vajzave të moshës 8-8.9 janë obeze6.2% e djemve dhe 2.9% e vajzave të moshës 8-8.9 janë obeze4% e djemve dhe 2% e vajzave të moshës 8-8.9 janë obeze
7
Obeziteti për të rriturit: Përqindja e popullsisë së përcaktuar me një indeks të masës trupore (BMI) prej 30 kg/m2 ose më të lartë.Prevalenca e obezitetit: Numri i personave 18+ vjeç, indeksi i masës trupore të të cilëve është >=302017/2018 (ADHS)45% e grave dhe 53% e burrave të moshës 15-49 janë mbipeshë ose obezë. 39% e grave dhe 50% e burrave të moshës 15-49 janë mbipeshë ose obezë. 35% e grave dhe 45% o burrave të moshës 15-49 janë mbipeshë ose obezë.
8
3Ndikim 29.1 Shkalla e vdekjeve për shkak të lëndimeve nga trafikun rrugor;Shtylla 3: Investimi në kapitalin njerëzor dhe kohezionin social;Një sistem shëndetësor më i fortë dhe më i aksesueshëmQëllimi i politikës 1: Investim në shëndetin e popullatës përmes qasjes gjatë gjithë ciklit të jetësObjektivi specifik 1.2: Promovimi, mundësimi dhe kontributi për “Qytetarin me Jetesë të Shëndetshme” në planifikimin urban INSTATRegjistri CivilMSHMSPërkufizimi: Shifra absolute që tregon numrin e njerëzve që vdesin si pasojë e një aksidenti rrugor.Dy vjeçarNë rritje DirektKy model bazohet në cilësinë e të dhënave që kemi marrë. Si organizatë shëndetësore, ne mbështetemi kryesisht në paraqitjen e të dhënave jetike të regjistrimit nga Ministritë e Shëndetësisë të vendeve në OBSH (nëpërmjet kanaleve zyrtare). Këto të dhëna, për të gjitha shkaqet e vdekjes, analizohen më pas nga kolegët tanë në departamentin e Sistemeve të Informacionit Shëndetësor për të vendosur se sa të mira janë të dhënat, pra për të përcaktuar nëse ka plotësi dhe mbulim të mirë të vdekjeve për të gjitha shkaqet.
Vendet klasifikohen në 4 kategori ose grupe, përkatësisht:
Grupi 1: Vendet me të dhëna të regjistrimit të vdekjeve (të dhëna të mira jetike/ regjistrimi i vdekjes)
Grupi 2: Vendet me burime të tjera informacioni për shkaqet e vdekjes
Grupi 3: Vendet me popullsi më pak se 150 000
Grupi 4: Vendet pa të dhëna të pranueshme për regjistrimin e vdekjeve.

Emëruesi: Numri i të vdekurve për shkak të aksidenteve në trafikun rrugor
Llojet e përdoruesve të rrugës, mosha, gjinia, grupet e të ardhurave dhe rajonetnë rënie20198 vdekje për 100,000 persona6.4 vdekje për 100,000 persona5.12 vdekje për 100,000 personaSDG 3. Sigurimi i një jete të shëndetshme dhe promovimi i mirëqenies për të gjithë në të gjitha moshat; 3.6 Deri në vitin 2020, përgjysmimi i numrit të vdekjeve dhe lëndimeve globale nga aksidentet e trafikut rrugor.
9
4Ndikim të lartë21.1 Shkalla e vdekshmërisë që i atribuohet sëmundjeve kardiovaskulare, kancerit, diabetit ose sëmundjeve kronike të frymëmarrjes matet me probabilitetin e vdekjes midis moshës së saktë 30 dhe 70 vjeç.Shtylla 3: Investimi në kapitalin njerëzor dhe kohezionin social;Një sistem shëndetësor më i fortë dhe më i aksesueshëmQëllimi i politikës 1: Investim në shëndetin e popullatës përmes qasjes gjatë gjithë ciklit të jetësObjektivi specifik 1.3: Forcimi dhe zgjerimi i programit të depistimit dhe programeve të tjera dhe mbulesa i vaksinale INSTATRegjistri CivilMSHMSPërkufizimi: Probabiliteti për të vdekur midis moshës 30 dhe 70 vjeç nga sëmundjet kardiovaskulare, kanceri, diabeti ose sëmundjet kronike të frymëmarrjes. Vdekjet nga këto katër shkaqe do të bazohen në kodet e mëposhtme ICD-10: I00-I99, C00-C97, E10-E14 dhe J30-J98.VjetoreNë rritjeDirektNormat e vdekjeve specifike sipas moshës për katër kategoritë e kombinuara të shkaqeve (zakonisht në terma të grupmoshave 5-vjeçare30-34, 65-69). Një metodë e tabelës së jetës lejon llogaritjen e rrezikut të vdekjes midis moshës së saktë 30 dhe 70 nga ndonjë prej këtyre shkaqeve, në mungesë të shkaqeve të tjera të vdekjes.
Kodet ICD që do të përfshihen në llogaritje janë: sëmundjet kardiovaskulare: I00-I99, Kanceri: C00-C97, Diabeti: E10-E14, ose Sëmundjet kronike të frymëmarrjes: J30-J98.
Për të llogaritur shkallën e vdekshmërisë specifike sipas moshës për çdo grupmoshë dhe shtet 5-vjeçar, për çdo grup moshe 5-vjeçare midis 30 dhe 70:		Sipas gjinisë, vendndodhjes (urbane/rurale, rajonet/provincat kryesore) dhe karakteristikave socio-ekonomike (p.sh., arsimi, kuintili i pasurisë).në rënie202017%14.80%11.7%SDG 3. Sigurimi i një jete të shëndetshme dhe promovimi i mirëqenies për të gjithë në të gjitha moshat; 3.4 Deri në vitin 2030, të zvogëlohet me një të tretën vdekshmëria e parakohshme nga sëmundjet jo të transmetueshme përmes parandalimit dhe trajtimit dhe të promovohet shëndeti dhe mirëqenia mendore.
10
5Ndikim të lartë40.1 Mbulimi i dozës së dytë të vaksinës që përmban fruthin (MCV2)Shtylla 3: Investimi në kapitalin njerëzor dhe kohezionin social;Një sistem shëndetësor më i fortë dhe më i aksesueshëmQëllimi i politikës 1: Investim në shëndetin e popullatës përmes qasjes gjatë gjithë ciklit të jetësObjektivi specifik 1.3: Forcimi dhe zgjerimi i programit të depistimit dhe programeve të tjera dhe mbulesa i vaksinale INSTATISHPMSHMSPërkufizimi: Përqindja e fëmijëve që kanë marrë dy doza të vaksinës që përmban fruthin sipas skemës së rekomanduar në nivel kombëtar nëpërmjet shërbimeve rutinë të imunizimit.VjetoreKumulativeDirektOBSH dhe UNICEF zhvilluan së bashku një metodologji për të vlerësuar mbulimin kombëtar të imunizimit nga vaksinat e përzgjedhura në vitin 2000. Metodologjia është rafinuar dhe rishikuar nga komitetet e ekspertëve me kalimin e kohës. Metodologjia është publikuar dhe referenca është e disponueshme në seksionin e referencës. Vlerësimet e serive kohore për vaksinat e rekomanduara të OBSH-së të prodhuara dhe të publikuara çdo vit që nga viti 2001.
Metodologjia përdor të dhëna të raportuara nga autoritetet kombëtare nga sistemet administrative të vendeve, si dhe të dhëna nga imunizimi ose anketat e familjeve me shumë tregues. Numëruesi: Numri i fëmijëve të vaksinuar në grupin e synuar. Emëruesi: Numri i fëmijëve në grupin e synuar		Vendndodhja gjeografike, d.m.th. vlerësime rajonale dhe kombëtare dhe potencialisht nënkombëtarenë rritje201896%99%99%SDG 3. Sigurimi i një jete të shëndetshme dhe promovimi i mirëqenies për të gjithë në të gjitha moshat; 3.b Mbështetja e kërkimit dhe zhvillimi i vaksinave dhe barnave për sëmundjet ngjitëse dhe jo të transmetueshme që prekin kryesisht vendet në zhvillim, sigurim i aksesit në barna dhe vaksina thelbësore të përballueshme, në përputhje me Deklaratën e Dohas mbi Marrëveshjen TRIPS dhe Shëndetin Publik, e cila afirmon të drejtën e zhvillimit vendet të përdorin plotësisht dispozitat në Marrëveshjen për Aspektet Tregtare të të Drejtave të Pronësisë Intelektuale në lidhje me fleksibilitetet për mbrojtjen e shëndetit publik dhe, në veçanti, të ofrojnë akses në barna për të gjithë.
11
6Ndikim 12.1 Niveli i vdekshmërisë amtare.Shtylla 3: Investimi në kapitalin njerëzor dhe kohezionin social;Një sistem shëndetësor më i fortë dhe më i aksesueshëmQëllimi i politikës 1: Investim në shëndetin e popullatës përmes qasjes gjatë gjithë ciklit të jetësObjektivi specifik 1.5: Përmirësimi i mëtejshëm i shëndetit të nënës, fëmijës dhe adoleshentëve, si dhe shëndetit seksual dhe riprodhuesINSTATRegjistri CivilMSHMSRaporti i vdekshmërisë amtare (MMR) është raporti i numrit të vdekjeve të nënave gjatë një periudhe të caktuar kohore për 100,000 lindje të gjalla gjatë së njëjtës periudhë kohore.
Vdekja e nënës është vdekja e një gruaje gjatë shtatzënisë ose brenda 42 ditëve nga ndërprerja e shtatzënisë, pavarësisht nga kohëzgjatja dhe vendi i shtatzënisë, nga çdo shkak i lidhur ose i rënduar nga shtatzënia ose menaxhimi i saj, por jo nga shkaqe aksidentale ose të rastësishme. Për të lehtësuar identifikimin e vdekjeve amtare në rrethana në të cilat atribuimi i shkakut të vdekjes është i pamjaftueshëm, është futur një kategori e re: Vdekja e lidhur me shtatzëninë përkufizohet si vdekja e një gruaje gjatë shtatzënisë ose brenda 42 ditëve nga ndërprerja e shtatzënisë, pavarësisht nga shkaku i vdekjes.
Lindja e gjallë i referohet dëbimit ose nxjerrjes së plotë nga nëna e një produkti të ngjizjes, pavarësisht nga kohëzgjatja e shtatzënisë, e cila, pas një ndarjeje të tillë, merr frymë ose tregon ndonjë dëshmi tjetër të jetës - p.sh. rrahjet e zemrës, pulsimi i kordonit të kërthizës ose lëvizja e caktuar e muskujve të vullnetshëm - pavarësisht nëse kordoni i kërthizës është prerë apo jo ose placenta është ngjitur. Çdo produkt i një lindjeje të tillë konsiderohet i lindur i gjallë.		VjetoreKumulativeDirektNumëruesi: Numri total i vdekjeve të nënave Emëruesi: Numri total i lindjeve të gjallaSipas moshës, barazisë, vendndodhjes (urbane/rurale, rajonet/provincat kryesore) dhe karakteristikat socio-ekonomike (p.sh., niveli arsimor, kuintilali i pasurisë).në rënie20193.4 për 100,000 lindje të gjalla2.5 për 100,000 lindje të gjalla1.5 për 100,000 lindje të gjallaSDG 3. Sigurimi i një jete të shëndetshme dhe promovimi i mirëqenies për të gjithë në të gjitha moshat; 3.1 Deri në vitin 2030, reduktimi i nivelit global të vdekshmërisë amtare në më pak se 70 për 100,000 lindje të gjalla.
12
7Ndikim 13.2 Niveli i vdekshmërisë neonatale.Pillar 3: Investing in human capital and social cohesion;Një sistem shëndetësor më i fortë dhe më i aksesueshëmQëllimi i politikës 1: Investim në shëndetin e popullatës përmes qasjes gjatë gjithë ciklit të jetësObjektivi specifik 1.5: Përmirësimi i mëtejshëm i shëndetit të nënës, fëmijës dhe adoleshentëve, si dhe shëndetit seksual dhe riprodhuesINSTATRegjistri CivilMSHMSProbabiliteti që një fëmijë i lindur në një vit ose periudhë të caktuar të vdesë në 28 ditët e para të jetës (0-27) nëse i nënshtrohet normave të vdekshmërisë specifike sipas moshës të asaj periudhe, të shprehura për 1000 lindje të gjalla.
Vdekjet neonatale (vdekjet midis lindjeve të gjalla gjatë 28 ditëve të para të jetës) mund të ndahen në vdekje të hershme neonatale, që ndodhin gjatë 7 ditëve të para të jetës, dhe vdekje të vonshme neonatale, që ndodhin pas ditës së 7-të, por përpara ditës së 28-të të plotë të jetës. . Për të siguruar konsistencën me normat e vdekshmërisë tek fëmijët më të vegjël se 5 vjeç (shkalla e vdekshmërisë nën pesë vjeç) të prodhuar nga UN-IGME dhe për të llogaritur ndryshimet në gabimet e matjes nga anketa në sondazh, pikat e të dhënave të vendit për vdekshmërinë nën pesë vjeç dhe neonatale Normat u rishkallëzuan për të gjitha vitet për të përputhur me vlerësimet më të fundit të serive kohore të shkallës së vdekshmërisë nën pesë vjeç të prodhuar nga UN-IGME. Ky rishkallëzim supozon se proporcionale
gabimi i matjes në normat e vdekshmërisë neonatale dhe nën pesë vjeç është i barabartë për çdo pikë të dhënash.
Modeli statistikor i mëposhtëm me shumë nivele u aplikua më pas për të vlerësuar shkallën e vdekshmërisë neonatale: log (shkalla e vdekshmërisë neonatale/1000) = α0 +β1*log (shkalla e vdekshmërisë nën pesë vjeç/1000) + β2*([log (shkalla e vdekshmërisë nën pesë vjeç/ 1000)] 2) me parametra të efekteve të rastësishme ose parametra të regresionit të nivelit dhe prirjes, dhe parametra të efekteve të rastësishme të ndikuar nga vetë vendi. Për vendet me të dhëna të cilësisë së lartë të regjistrimit civil për vetë vdekjet neonatale) 100% të plota për të rriturit dhe vetëm të dhënat e regjistrimit civil përdoren për vdekshmërinë e fëmijëve, (ii) popullsinë më të madhe se 800 000, (iii) dhe me të paktën tre të dhëna të regjistrimit civil pikë për periudhat 1990−1994, 1995 për vdekshmërinë e fëmijëve, (ii) popullsinë më të madhe se 800 000, (iii) dhe me të paktën tre pika të të dhënave të regjistrimit civil për parametrat e regresionit dhe parametrat e efekteve të rastësishme të ndikuar nga vetë vendi. Lloji mbizotërues i statistikave: i rregulluar dhe i parashikuar.		VjetoreKumulativeDirektNumëruesi: Numri i fëmijëve që vdiqën në 28 (0-27) ditët e para të jetës Emëruesi: Numri i lindjeve të gjallaMosha në ditë/javë, pesha e lindjes, vendbanimi, seksi, statusi socio-ekonomiknë rënie20197.5 vdekje per 1000 lindje të gjalla5.25 vdekje per 1000 lindje të gjalla3.7 vdekje per 1000 lindje të gjallaSDG 3. Sigurimi i një jete të shëndetshme dhe promovimi i mirëqenies për të gjithë në të gjitha moshat; 3.2 Deri në vitin 2030, t'i jepet fund vdekjeve të parandalueshme të të porsalindurve dhe fëmijëve nën 5 vjeç, me të gjitha vendet që synojnë të reduktojnë vdekshmërinë neonatale në të paktën 12 për 1000 lindje të gjalla dhe vdekshmërinë nën 5 vjeç në të paktën 25 për 1000 lindje të gjalla.
13
8Ndikim 4.b.1 Modelet e konsumit të antibiotikëve në nivel kombëtar.Shtylla 3: Investimi në kapitalin njerëzor dhe kohezionin social;Një sistem shëndetësor më i fortë dhe më i aksesueshëmQëllimi i politikës 2: Progres drejt mbulimit universal shëndetësorObjektivi specifik 2.11: Rritja e masave për të adresuar rezistencën antimikrobike ISHPRegjistri KombëtarMSHMSPërkufizimi: Përqindja e antibiotikëve të grupit Access si përqindje e shitjeve të përgjithshme të antibiotikëve. Nga të dhënat për konsumin total të antibiotikëve, përqindja e totalit, sipas DDD që janë brenda grupit ACCESS (EML 2017). Termi konsum i referohet vlerësimeve të të dhënave të përmbledhura, kryesisht të nxjerra nga bazat e të dhënave të importit, shitjeve ose rimbursimeve. Në rishikimin e fundit të Listës Model të Barnave Esenciale të OBSH-së, antibiotikët në listë janë grupuar në tre kategori AWaRe: Access, Watch dhe Reserve. Kategoria Access përfshin antibiotikët e zgjedhjes së parë dhe të dytë për trajtimin empirik të sindromave të zakonshme infektive dhe ato duhet të jenë gjerësisht të disponueshme në mjediset e kujdesit shëndetësor. Antibiotikët në kategorinë Watch kanë një potencial më të lartë për zhvillimin e rezistencës dhe përdorimi i tyre si trajtim i parë dhe i dytë duhet të jetë i kufizuar. Së fundi, kategoria Rezervë përfshin antibiotikët e "zgjidhjes së fundit" përdorimi i të cilëve duhet të rezervohet për mjedise të specializuara dhe raste specifike kur trajtimet alternative kanë dështuar.
Arsyetimi: Beta-laktamat me spektër të ngushtë të grupit Access si amoksicilina janë opsioni i preferuar i trajtimit për shumicën e RTI dhe mendohet se kanë një ndikim më të ulët ekologjik në lidhje me përzgjedhjen dhe përhapjen e rezistencës ndaj antibiotikëve sesa agjentët me spektër më të gjerë si cefalosporinat, makrolidet. ose fluoroquinolones. Prandaj, antibiotikët e grupit të aksesit duhet të përbëjnë shumicën e përdorimit të antibiotikëve në ambientet ambulatore dhe në përgjithësi (pasi përdorimi ambulator përfaqëson shumicën dërrmuese të shitjeve të AB). Agjentët me spektër më të gjerë të klasifikuar në grupin Watch duhet të kufizohen kryesisht në përdorimet e tyre specifike të rekomanduara EML.		VjetoreNë rritjeDirektTë dhënat për konsumin e përgjithshëm sipas kategorive AWaRe: ACCESS, WATCH, REZERVE, TË TJERA, mblidhen dhe vërtetohen në nivel kombëtar dhe raportohen në OBSH ku gjenerohen statistikat dhe metrikat epidemiologjike. Konsumi i antibiotikëve paraqitet duke përdorur treguesit kryesorë të mëposhtëm:
• Sasia e antibiotikëve si DDD për 1000 banorë në ditë për konsum total dhe sipas nëngrupit farmakologjik (ATC3)
• Sasia e antibiotikëve në peshë në ton për konsum total
• Konsumi relativ i antibiotikëve si përqindje e konsumit total sipas rrugës së administrimit (orale, parenteral, rektale dhe thithëse) dhe kategorive AWaRe (Access, Watch, dhe Reserve).
Për të matur konsumin e antimikrobikëve, metodologjia përdor numrin e dozave të përcaktuara ditore (DDD). DDD është doza mesatare e supozuar e mirëmbajtjes në ditë e një (substancash) antimikrobiale të përdorura për indikacionin e saj kryesor tek të rriturit dhe u caktohet përbërësve aktivë me një kod ekzistues ATC. Si rregull, DDD-të për antimikrobikët bazohen në trajtimin e infeksioneve me ashpërsi mesatare. Për të rregulluar madhësinë e popullsisë, konsumi zakonisht paraqitet si numri i DDD-ve për 1000 banorë në ditë. Kjo metrikë mund të interpretohet përafërsisht si numri i individëve për 1000 banorë që marrin trajtim me antibiotikë në ditë. Vëllimi i antibiotikëve të konsumuar mund të paraqitet duke përdorur dy metrikë: DDD dhe peshën e substancave antibiotike në ton metrikë (t). Metrika e dytë mund të përdoret për krahasim me konsumin antimikrobik në sektorin e kafshëve. Numëruesi: Konsumimi i antibiotikëve të antibiotikëve të klasës ATC J01 plus metronidazol oral (P01AB01), vankomicinë orale (A07AA09) dhe fidaksomicinë orale (A07AA12) në doza të përcaktuara ditore që i përkasin grupit ACCCES. Numri i DDD-ve të konsumuara për secilën substancë antibiotike mund të llogaritet duke pjesëtuar sasinë e konsumuar në gram të substancës me vlerën DDD që i është caktuar asaj substance: Numri i DDD-ve = gram substancë aktive / DDD specifike për substancën. Sasia totale në gram merret duke shumëzuar forcën e secilës tabletë ose shishe me numrin e njësive për paketë dhe numrin e paketimeve të konsumuara. Vlera DDD përcaktohet kryesisht në gram, por gjithashtu mund të përcaktohet si MU (milion njësi) për substanca të caktuara. Për kombinimet e antibiotikëve, vlera DDD specifikohet si UD (dozë njësi). Një tabletë ose shishkë e një produkti të kombinuar me një forcë specifike përcaktohet si një UD. Për të marrë DDD-në e konsumuar të një produkti të veçantë kombinimi, numri total i UD-ve pjesëtohet me vlerën e caktuar DDD. Për vendet që kanë të dhëna në nivelin e substancës dhe nga DDD, mund të bëhet një llogaritje e kundërt duke përdorur vlerat DDD për të marrë numrin total të tonëve. Emëruesi: Konsumi/shitjet e përgjithshme të antibiotikëve të klasave ATC: antibiotikë J01 plus metronidazol oral (P01AB01), vankomicinë orale (A07AA09) dhe fidaksomicinë orale (A07AA12) në doza të përcaktuara ditore Madhësia e popullsisë për çdo vend mund të merret nga databaza e popullsisë së Bankës Botërore për të gjitha vendet, por për Shtetet Anëtare të ESAC-Net, përdoren popullata specifike të treguara nga ofruesi i të dhënave (Qendra Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve).		lejojnë ndarjen në nivel rajonal/rrethi, sipas kategorisë së antibiotikëve (Qasu, Vëzhgo dhe Rezervo)në rënie201751.4%30.8%18.48%SDG 3. Sigurimi i një jete të shëndetshme dhe promovimi i mirëqenies për të gjithë në të gjitha moshat; 3.8 Arritja e mbulimit shëndetësor universal, duke përfshirë mbrojtjen e rrezikut financiar, aksesin në shërbimet cilësore të kujdesit shëndetësor thelbësor dhe aksesin në barna dhe vaksina thelbësore të sigurta, efektive, cilësore dhe të përballueshme për të gjithë.
14
9Ndikim 2.a.1 Shpenzimet nga xhepi (OOPS) si % e Shpenzimeve aktuale të Shëndetësisë (CHE).Shtylla 3: Investimi në kapitalin njerëzor dhe kohezionin social;Një sistem shëndetësor më i fortë dhe më i aksesueshëmQëllimi i politikës 2: Progresi drejt mbulimit universal shëndetësorObjektivi specifik 2.12: Zhvillimi i Llogarive Kombëtare të Shëndetit dhe publikimi i rezultateve çdo vitINSTAT SILC (survey)MSHMSPërkufizimi: Pjesa e pagesave nga xhepi i totalit të shpenzimeve aktuale shëndetësore. Arsyetimi: Ky tregues vlerëson se sa shpenzojnë familjet në çdo vend për shëndetin drejtpërdrejt nga xhepi. Ai vlerëson pjesën e pagesës nga xhepi në totalin e shpenzimeve korrente për shëndetësinë.1-5 viteNë rritjeDirektPopullsia e ponderuar e numrit mesatar të njerëzve me shpenzime të mëdha familjare për shëndetin si pjesë e totalit të shpenzimeve ose të ardhurave të familjesnë rënie2018OOPs si 44.5% të CHE40%35%30%SDG 3. Sigurimi i një jete të shëndetshme dhe promovimi i mirëqenies për të gjithë në të gjitha moshat;3.8 Arritja e mbulimit shëndetësor universal, duke përfshirë mbrojtjen e rrezikut financiar, aksesin në shërbimet cilësore të kujdesit shëndetësor thelbësor dhe aksesin në barna dhe vaksina thelbësore të sigurta, efektive, cilësore dhe të përballueshme për të gjithë.
15
10Ndikim 3.1 Shpenzimet e Brendshme të Qeverisë për Shëndetin (GGHE-D) si % e Shpenzimeve të Përgjithshme të Qeverisë (SHBB).Shtylla 3: Investimi në kapitalin njerëzor dhe kohezionin social;Një sistem shëndetësor më i fortë dhe më i aksesueshëmQëllimi i politikës 2: Progres drejt mbulimit universal shëndetësorObjektivi specifik 2.12: Zhvillimi i Llogarive Kombëtare të Shëndetit dhe publikimi i rezultateve çdo vitDatabaza Globale e Shpenzimeve për Shëndetin (GHED)MSHMS, Operatori i Kujdesit shëndetësorFondi i Sigurimeve ShëndetësorePërqindja e shpenzimeve të qeverisë së përgjithshme vendase për shëndetin ndaj shpenzimeve të qeverisë së përgjithshme tregon prioritetin e qeverisë për të shpenzuar për shëndetin nga burimet e veta publike vendase. Ai e shpreh këtë prioritet duke krahasuar madhësinë e shpenzimeve aktuale të shëndetit publik në raport me madhësinë totale të qeverisë.VjetoreNë rritjeDirektPërkufizimi: Pjesa e shpenzimeve të qeverisë së përgjithshme për shëndetësinë nga burimet e brendshme të PBB-së. Numëruesi: Fondet e akorduara nga të ardhurat e brendshme të qeverisë për qëllime shëndetësore + Kontributet e sigurimeve shëndetësore shoqërore + Primet e sigurimit të detyrueshëm privat dhe pagesat në Llogaritë e Kursimeve Mjekësore të Detyrueshme; Emëruesi: GGEnë rritje201910%11%12%14%SDG 3. Sigurimi i një jete të shëndetshme dhe promovimi i mirëqenies për të gjithë në të gjitha moshat;3.8 Arritja e mbulimit shëndetësor universal, duke përfshirë mbrojtjen e rrezikut financiar, aksesin në shërbimet cilësore të kujdesit shëndetësor thelbësor dhe aksesin në barna dhe vaksina thelbësore të sigurta, efektive, cilësore dhe të përballueshme për të gjithë.
16
11Ndikim të lartëShpenzimet për shëndetin publik (si pjesë e PBB-së)Shtylla 3: Investimi në kapitalin njerëzor dhe kohezionin social;Një sistem shëndetësor më i fortë dhe më i aksesueshëmQëllimi i politikës 2: Progres drejt mbulimit universal shëndetësorObjektivi specifik 2.12: Zhvillimi i Llogarive Kombëtare të Shëndetit dhe publikimi i rezultateve çdo vitMSHMSMFMSHMSArsyetimi:
Pjesa e burimeve aktuale të Qeverisë së Përgjithshme Vendore të përdorura për financimin e shpenzimeve shëndetësore si pjesë e ekonomisë e matur me PBB-në. Burimet publike përfshijnë të ardhurat e brendshme si transferta dhe grante të brendshme, transferta, subvencione për përfituesit e sigurimeve shëndetësore vullnetare, skemat e financimit të NPISH ose ndërmarrjeve, si dhe parapagimet e detyrueshme dhe kontributet e sigurimeve shëndetësore shoqërore. Të gjitha këto transferta dhe subvencione përfaqësojnë burime publike për shëndetësinë dhe tregojnë pjesën e përgjithshme të financimit të qeverisë për shëndetësinë. Përkufizimi: Shpenzimet publike për shëndetësinë si % e PBB-së/ si % e shpenzimeve totale për shëndetësinë		1-5 viteNë rritjeDirekt(FS.1 + FS.3 + FS.4)/GDPnë rritje20192.97%4.15%5.20%9.10%SDG 3. Sigurimi i një jete të shëndetshme dhe promovimi i mirëqenies për të gjithë në të gjitha moshat;3.8 Arritja e mbulimit shëndetësor universal, duke përfshirë mbrojtjen e rrezikut financiar, aksesin në shërbimet cilësore të kujdesit shëndetësor thelbësor dhe aksesin në barna dhe vaksina thelbësore të sigurta, efektive, cilësore dhe të përballueshme për të gjithë.
17
12Ndikim Shpenzimet e Qeverisë për KSHP (GPHC) si % e Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB).Shtylla 3: Investimi në kapitalin njerëzor dhe kohezionin social;Një sistem shëndetësor më i fortë dhe më i aksesueshëmQëllimi i politikës 3: Sistem shëndetësor të forcuar dhe interguar me në qendër qytetarinObjektivi specifik 3.1: Forcimi i mëtejshëm i Kujdesit Shëndetësor Parësor si pika e parë e kontaktit për pacientët dhe koordinatorin e procesit të kujdesitMSHMSMFMSHMSArsyetimi: Është thelbësore të maten shpenzimet aktuale të qeverisë për shërbimet e KSHP. Financimi për shërbimet e KSHP përfshin investimet infrastrukturore, sigurimin e pajisjeve të nevojshme dhe koston e burimeve njerëzore. Pjesa e shpenzimeve të qeverisë për KSHP reflekton prioritetet kryesore në sektorin e shëndetësisë.1-5 viteNë rritjeDirektPërkufizimi: Shpenzimet e qeverisë për KSHP si pjesë e PBB-së. Numëruesi: Shpenzimet e qeverisë për shërbimet e KSHP (duke përfshirë të gjitha kostot që lidhen me infrastrukturën, pajisjet dhe fuqinë punëtore të KSHP). Emëruesi: GDP për frymë (vlera e të gjitha mallrave dhe shërbimeve të ofruara në vend nga rezidentët dhe jorezidentët pa marrë parasysh alokimin e tyre ndërmjet pretendimeve të brendshme dhe të huaja. Kjo korrespondon me shumën totale të shpenzimeve [konsumi dhe investimi) i agjentëve privatë dhe qeveritarë]).në rritje201940%43%48.5%SDG 3. Sigurimi i një jete të shëndetshme dhe promovimi i mirëqenies për të gjithë në të gjitha moshat;3.8 Arritja e mbulimit shëndetësor universal, duke përfshirë mbrojtjen e rrezikut financiar, aksesin në shërbimet cilësore të kujdesit shëndetësor thelbësor dhe aksesin në barna dhe vaksina thelbësore të sigurta, efektive, cilësore dhe të përballueshme për të gjithë.
18
13Ndikim të lartëIndeksi i shërbimit shëndetësor (MSHU)Shtylla 3: Investimi në kapitalin njerëzor dhe kohezionin social;Një sistem shëndetësor më i fortë dhe më i aksesueshëmQëllimi i politikës 3: Sistem shëndetësor të forcuar dhe interguar me në qendër qytetarinObjektivi Strategjik 3.2: Rishikimi dhe rregullimi i rrjetit të ofrimit të kujdesit të specializuar për rritjen e efikasitetit, efektivitetit të kostos dhe performancës së përgjithshmeIHMEEstimatesMSHMSPërkufizimi: Mbulimi i shërbimeve thelbësore shëndetësore (përcaktuar si mbulimi mesatar i shërbimeve thelbësore bazuar në ndërhyrjet gjurmuese që përfshijnë shëndetin riprodhues, të nënës, të porsalindurit dhe fëmijës, sëmundjet infektive, sëmundjet jo të transmetueshme dhe kapacitetin dhe aksesin e shërbimit, ndër të përgjithshmet dhe më popullata e pafavorizuar). Treguesi është një indeks i raportuar në një shkallë pa njësi prej 0 deri në 100, i cili llogaritet si mesatarja gjeometrike e 14 treguesve gjurmues të mbulimit të shërbimit shëndetësor. Treguesit gjurmues janë si më poshtë, të organizuar nga katër komponentë të mbulimit të shërbimit: 1. Shëndeti riprodhues, i nënës, i të porsalindurit dhe i fëmijës 2. Sëmundjet infektive 3. Sëmundjet jotransmetuese 4. Kapaciteti dhe aksesi i shërbimit. Arsyetimi: Objektivi 3.8 përkufizohet si “Arritja e mbulimit shëndetësor universal, duke përfshirë mbrojtjen e rrezikut financiar, aksesin në shërbimet cilësore të kujdesit shëndetësor thelbësor dhe aksesin në barna dhe vaksina thelbësore të sigurta, efektive, cilësore dhe të përballueshme për të gjithë”. Shqetësimi është që të gjithë njerëzit dhe komunitetet të marrin shërbimet shëndetësore cilësore që u nevojiten (duke përfshirë barnat dhe produktet e tjera shëndetësore), pa vështirësi financiare. Dy tregues janë zgjedhur për të monitoruar objektivin 3.8 brenda kornizës së SDG. Treguesi 3.8.1 është për mbulimin e shërbimit shëndetësor dhe treguesi 3.8.2 fokusohet në shpenzimet shëndetësore në lidhje me buxhetin e një familjeje për të identifikuar vështirësitë financiare të shkaktuara nga pagesat direkte të kujdesit shëndetësor. Të marrë së bashku, treguesit 3.8.1 dhe 3.8.2 synojnë të kapin dimensionet e mbulimit të shërbimit dhe të mbrojtjes financiare, respektivisht, të objektivit 3.8. Këta dy tregues duhet të monitorohen gjithmonë së bashku.Frekuenca e mbledhjes së të dhënave: 1-5 vjet; Frekuenca e shpërndarjes së të dhënave 2-3 vjetNë rritjeKompozuarIndeksi llogaritet duke përdorur mjetet gjeometrike të treguesve që gjurmohen.në rritje201969.676.5688.044%SDG 3. Sigurimi i një jete të shëndetshme dhe promovimi i mirëqenies për të gjithë në të gjitha moshat;3.8 Arritja e mbulimit shëndetësor universal, duke përfshirë mbrojtjen e rrezikut financiar, aksesin në shërbimet cilësore të kujdesit shëndetësor thelbësor dhe aksesin në barna dhe vaksina thelbësore të sigurta, efektive, cilësore dhe të përballueshme për të gjithë.
19
14Ndikim8.1 Dendësia dhe shpërndarja e punonjësve shëndetësorë.Shtylla 3: Investimi në kapitalin njerëzor dhe kohezionin social;Një sistem shëndetësor më i fortë dhe më i aksesueshëmQëllimi i politikës 3: Sistem shëndetësor të forcuar dhe interguar me në qendër qytetarinObjektivi specifik 3.5: Rishikimi dhe forcimi i politikave dhe kapaciteteve të burimeve njerëzore për shëndetinMSHMSMSHMSMSHMSDendësia e burimeve njerëzore për shëndetin përcaktohet si numri i punonjësve shëndetësorë për 1000 banorë në zonën e caktuar kombëtare dhe/ose nënkombëtare. Dendësia e mjekëve: Dendësia e mjekëve përcaktohet si numri i mjekëve, duke përfshirë mjekët e përgjithshëm dhe mjekë specialistë për 1000 banorë në zonën e caktuar kombëtare dhe/ose nënkombëtare.
Dendësia e personelit të infermierisë dhe mamisë: Dendësia e personelit të infermierisë dhe mamisë përcaktohet si numri i personelit infermieror dhe mamisë për 1000 banorë në zonën e caktuar kombëtare dhe/ose nënkombëtare.
Dendësia e personelit stomatologjik: Dendësia e personelit stomatologjik përkufizohet si numri i stomatologëve, teknikëve/asistentëve dentarë dhe personelit të profesionit përkatës për 1000 banorë në zonën e caktuar kombëtare dhe/ose nënkombëtare.
Dendësia e personelit farmaceutik: Dendësia e personelit farmaceutik përcaktohet si numri i farmacistëve, farmaceutikëve, teknikëve/asistentëve dhe personelit përkatës të profesionit për 1000 banorë në zonën e caktuar kombëtare dhe/ose nënkombëtare.		KumulativeDirektNumëruesi: Megjithëse, tradicionalisht, ky tregues është vlerësuar duke përdorur 2 matje: dendësia e mjekëve dhe dendësia e personelit infermieror dhe mamisë. Në kontekstin e axhendës së SDG, grupi i të dhënave është zgjeruar për mjekët, personelin infermieror, personelin e mamisë, personelin stomatologjik dhe personelin farmaceutik. Të dhënat janë planifikuar të lëvizin në mënyrë progresive për të mbuluar të gjitha kuadrot shëndetësore. Emëruesi: Në përgjithësi, të dhënat e emëruesit për densitetin e fuqisë punëtore (d.m.th., vlerësimet kombëtare të popullsisë) merren nga baza e të dhënave e Divizionit të Popullsisë së Kombeve të Bashkuara për Perspektivat e Popullsisë Botërore. Në rastet kur raporti zyrtar i fuqisë punëtore shëndetësore ofron tregues të densitetit në vend të numërimit, vlerësimet e stokut më pas u llogaritën duke përdorur popullsinë e vlerësuar nga baza e të dhënave e të dhënave të perspektivave të popullsisë botërore të Divizionit të Popullsisë së Kombeve të Bashkuara (2015).Të dhënat në niveli kombëtarnë rritje202119 mjekë për 10,000 persona22 mjekë për 10,000 persona27 mjekë për 10,000 personaSDG 3. Sigurimi i jetë të shëndetshme dhe promovimi i mirëqenies për të gjithë në të gjitha moshat; 3.c Rritja e konsiderueshme e financimit të shëndetësisë dhe rekrutimit, zhvillimit, trajnimit dhe mbajtjes së fuqisë punëtore shëndetësore në vendet në zhvillim, veçanërisht në vendet më pak të zhvilluara dhe në shtetet ishuj të vegjël në zhvillim.
20
15Ndikim të lartë 9.1. Rritja e kapaciteteve të vendeve të Rregullores Ndërkombëtare të Shëndetit, e matur nga indeksi i përbërë i Raportimit Vjetor të Shteteve Palë (SPAR).Shtylla 3: Investimi në kapitalin njerëzor dhe kohezionin social;Një sistem shëndetësor më i fortë dhe më i aksesueshëmQëllim i politikës 4: Reagim dhe shërbime emergjente të forcuaraObjektivi specifik 4.1: Forcimi i politikave, procedurave dhe kapaciteteve për të parandaluar epidemitë, pandemitë dhe emergjencatPërgatitje: Raporti i vetëvlerësimit të Shtetit Palë të OBSH IHR, raporti i përbashkët i vlerësimit të jashtëm dhe të ardhurat kombëtare bruto të Bankës Botërore
Parandalim: Vlerësimet e OBSH-së dhe UNICEF-it të Mbulimit Kombëtar të Imunizimit (WUENIC), Observatorit Global të Shëndetit të OBSH-së, të dhëna të lidhura me KPI
Zbulim dhe përgjigje: EMS/DON dhe të dhënat e raportuara nga shteti/EWARS		MSHMSMSHMSIndeksi i mbrojtjes nga emergjencat shëndetësore, i formuar si mesatare gjeometrike e 3 nën-indekseve:
• Indeksi i gatishmërisë: gatishmëria e vendit matet me rezultatet e kapacitetit bazë të Rregulloreve Ndërkombëtare të Shëndetit (IHR 2005), të rregulluara duke përdorur rezultatet e Vlerësimit të Jashtëm të Përbashkët (JEE) dhe të shënuara në 5 kategori
• Indeksi parandalues: Mbrojtja efektive e popullatës në rrezik nga patogjenët prioritarë në rajon, përfshirë gripin
• Indeksi i përgjigjes: TBD - që përfaqëson përgjigjen e vendit ndaj kontrollit të patogjenit.		VjetoreKumulativeKompozuarIndeksi i përbërë është mesatarja aritmetike e 3 indekseve të lartpërmendura: Indeksi i Mbrojtjes së Emergjencave Shëndetësore = Përgatit Parandalimin+Zbulo dhe Përgjigje/3𝑝𝑜Nivel vendinë rritje2021Rezultati i kapacitetit bazë: 73 Rezultati i kapacitetit bazë: 74Rezultati i kapacitetit bazë: 75Rezultati i kapacitetit bazë: 77SDG 3. Sigurimi i një jete të shëndetshme dhe promovimi i mirëqenies për të gjithë në të gjitha moshat;3.d Rritja e konsiderueshme e financimit të shëndetësisë dhe rekrutimit, zhvillimit, trajnimit dhe mbajtjes së fuqisë punëtore shëndetësore në vendet në zhvillim, veçanërisht në vendet më pak të zhvilluara dhe në shtetet ishuj të vegjël në zhvillim.
21
Objektivi specifik 4.2: Sigurimi i gatishmërisë kombëtare dhe rajonale për reagim të koordinuar ndaj emergjencave shëndetësore
22
16NdikimShërbimet elektronike në fushën e shëndetit të ofruara për pacientëtShtylla 3: Investimi në kapitalin njerëzor dhe kohezionin social;Një sistem shëndetësor më i fortë dhe më i aksesueshëmQëllim i politikës 5: Shëndeti dixhitalObjektivi specifik 5.2: Modernizimi i Infrastrukturës dhe Teknologjisë ShëndetësoreMSHMSMSHMSMSHMSNumri i shërbimeve online në fushën e shëndetit që ofrohen për qytetarët VjetoreNë rritjeDirektNumri i shërbimeve në fushën e shëndetit që ofrohen përpacientët Nivel vendinë rritje20211 shërbim (receta elektronike)SDG 3. Sigurimi i një jete të shëndetshme dhe promovimi i mirëqenies për të gjithë në të gjitha moshat;3.8 Arritja e mbulimit shëndetësor universal, duke përfshirë mbrojtjen nga rreziku financiar, aksesin në shërbimet cilësore të kujdesit shëndetësor bazë dhe aksesin në barna dhe vaksina thelbësore të sigurta, efektive, cilësore dhe të përballueshme për të gjithë.
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101