| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
1 | Ονοματεπώνυμο | Τίτλος | Έτος | Σύνδεσμος στην Πέργαμο | Περίληψη |
2 | Γιαννακάκος Νικόλαος | Μαθαίνοντας κιθάρα με τον «Παραδοσιακό» τρόπο: Οι πρακτικές Άτυπης Μάθησης στο μάθημα της κιθάρας | 2020 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:2898638 | Η εργασία αυτή, εστιάζει στην άτυπη μάθηση και στη σχέση της με το μάθημα της κιθάρας, που πραγματοποιείται (σε ένα τεράστιο ποσοστό) σε τυπικό και μη τυπικό πλαίσιο. Επίσης, η σχέση των άτυπων πρακτικών με τις μουσικές προτιμήσεις, είναι το στοιχείο που οδηγεί στην ανάγκη μελέτης της θέσης των μουσικών προτιμήσεων στο μάθημα της κιθάρας. |
3 | Ευθυμίου Λαμπρινή | Η διδασκαλία της μουσικής σε πολυπολιτισμικό σχολείο | 2020 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:2896375 | Στην έρευνα αυτή μελετάμε το κατά πόσον η γνωριμία των παιδιών μέσω της μουσικής με τον πολιτισμό, τις συνήθειες, την κουλτούρα των άλλων λαών μπορεί να λειτουργήσει καθοριστικά στη συνείδηση ενός παιδιού ώστε να απομακρύνει φόβους, λάθος αντιλήψεις που του έχουν καλλιεργηθεί για άτομα διαφορετικής φυλής, διαφορετικού χρώματος και διαφορετικής θρησκείας. Η αρμονική συνύπαρξη, ο σεβασμός απέναντι σε παιδιά διαφορετικής καταγωγής είναι στις μέρες μας ένα από τα κύρια ζητήματα που πολλές φορές ερχόμαστε να αντιμετωπίσουμε ιδιαίτερα μέσα σε σχολικές τάξεις. Το ζήτημα της παιδείας και πως θα την λάβει ένα παιδί από την πιο μικρή ηλικία είναι καθοριστικό για το πώς θα αντιλαμβάνεται το ίδιο το ζήτημα της διαφορετικότητας σε όλες του τις εκφάνσεις, όταν και καθώς μεγαλώνει. Για την παρατήρηση της μουσικής συμπεριφοράς των παιδιών βασιστήκαμε στην «Κλίμακα για την αξιολόγηση της μουσικής συμπεριφοράς των παιδιών σχολικής ηλικίας» των McDonald&Simons (1989: 182-183), η οποία προσαρμόστηκε στους ιδιαίτερους εκπαιδευτικούς μας στόχους. Έτσι ο κατάλογος που διαμορφώθηκε περιλάμβανε συμπεριφορές που σχετίζονται με: τη στάση των παιδιών απέναντι στη μουσική τις ικανότητές τους στο τραγούδι τις ικανότητές τους στην κίνηση με τη μουσική τις ικανότητές τους στο παίξιμο οργάνων τη μουσική αντίληψή τους τις δημιουργικές τους ικανότητες, όπως αυτές εκδηλώνονταν κατά τις μουσικές δραστηριότητες τις ικανότητές τους για συμβολισμό μουσικών εννοιών Από τα αποτελέσματα φάνηκε ότι η γνωριμία των παιδιών μέσω της μουσικής με τον πολιτισμό, τις συνήθειες, την κουλτούρα των άλλων λαών μπορεί να λειτουργήσει καθοριστικά στη συνείδηση ενός παιδιού ώστε να απομακρύνει φόβους, λάθος αντιλήψεις που του έχουν καλλιεργηθεί. |
4 | Ζιάζαρης Νικόλαος | Το El Sistema Greece στο μικροσκόπιο: Στόχοι και Μεθοδολογία | 2020 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:2907087 | Το El Sistema είναι από τα διασημότερα προγράμματα κοινωνικής αλλαγής μέσω της μουσικής διδασκαλίας σε σύνολα, το οποίο έχει επεκτείνει τη σφαίρα επιρροής του σε ολόκληρο τον κόσμο. Ωστόσο, η ακαδημαϊκή έρευνα για τη δράση του είναι δυσανάλογα μικρή σε σχέση με τη δημοσιογραφική έρευνα. Στην παρούσα έρευνα περιγράφουμε, επεξηγούμε και διερευνούμε τη δράση του El Sistema Greece, το οποίο αποτελεί τον οργανισμό που εφαρμόζει την μεθοδολογία του El Sistema στην Ελλάδα. Μέσα από μια σειρά συνεντεύξεων, ανάλυσης εγγράφων και μη συμμετοχικών παρακολουθήσεων, ερευνάται η μεθοδολογία του El Sistema Greece ως προς την επίτευξη των στόχων του. Συγκεκριμένα, παρακολουθήθηκαν τα μαθήματα ορχήστρας και οργάνων ορχήστρας της δομής της Κυψέλης, στην πόλη των Αθηνών σε ένα χρονικό πλαίσιο με ορίζοντα τη Χριστουγεννιάτικη συναυλία των τμημάτων αυτών. Ειδικότερα, μελετήθηκαν οι δραστηριότητες που χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη τεχνικών δεξιοτήτων των μαθητών για την επιτυχή εκτέλεση των κομματιών της συναυλίας, την ανάπτυξη της μουσικότητας, των ατομικών και των κοινωνικών δεξιοτήτων των παιδιών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Στο τέλος, εκτός από την παράθεση των δεδομένων και των αποτελεσμάτων, επιχειρείται και μια σειρά προτάσεων για την βελτίωση της μεθοδολογίας και δράσης του οργανισμού. |
5 | Κιούση Πηνελόπη - Μαρίνα | Τα Χαρακτηριστικα της Προσωπικότητας των Επαγγελματιών και Ερασιτεχνών Μουσικών | 2020 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:2916821 | Η παρούσα εργασία είχε ως στόχο να μελετήσει τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας των μουσικών. Συγκεκριμένα, το δείγμα που έλαβε μέρος στην έρευνα χωρίστηκε σε επαγγελματίες και ερασιτέχνες και η ομάδα με τους επαγγελματίες χωρίστηκε επιπρόσθετα αναλόγως με το είδος μουσικής με το οποίο ασχολείται περισσότερο. Έτσι προέκυψαν 3 ομάδες, επαγγελματίες δυτικοευρωπαϊκής μουσικής, επαγγελματίες που ασχολούνται με άλλο είδος, και ερασιτέχνες. Σκοπός ήταν να διερευνηθεί αν διαφέρουν ως προς τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας οι επαγγελματίες μουσικής (δυτικοευρωπαϊκοί κλασσικοί και μη) από τους ερασιτέχνες, αν υπάρχει διαφορά στα χαρακτηριστικά προσωπικότητας στους επαγγελματίες ανάλογα το είδος μουσικής που υπηρετούν και με ποιο τρόπο διαφέρουν οι μουσικοί ως προς την προσωπικότητα ανάλογα με τον ρόλο που έχει η μουσική στη ζωή τους |
6 | Μίντζα Μαρίνα | Η χρήση των μουσικών σωλήνων Boomwhackers στο μάθημα της μουσικής στο ελληνικό σχολείο: μία ποιοτική έρευνα με εκπαιδευτικούς μουσικής στην Α/θμια και Β/θμια εκπαίδευση | 2020 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:2914953 | Η παρούσα εργασία διερευνά αρχικά τους τρόπους με τους οποίους οι εκπαιδευτικοί μουσικής της Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης εντάσσουν ένα νέο εκπαιδευτικό εργαλείο, τους μουσικούς σωλήνες boomwhackers, στη μουσική διδασκαλία και τις πρακτικές που αναπτύσσουν κατά τη χρήση τους. Σε επόμενο στάδιο, διερευνώνται οι λόγοι για τους οποίους οι εκπαιδευτικοί μουσικής επιλέγουν να χρησιμοποιήσουν τους μουσικούς σωλήνες στο μάθημα της μουσικής. Η έρευνα διεξήχθη με βάση την ποιοτική μέθοδο έρευνας. Συγκεκριμένα τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσα από ημιδομημένες συνεντεύξεις πέντε εκπαιδευτικών μουσικής της Α/θμιας και της Β/θμιας που εργάζονται αντίστοιχα σε πέντε διαφορετικές πόλεις της Ελλάδας. Τα αποτελέσματα έδειξαν τα εξής: οι μουσικοί σωλήνες χρησιμοποιούνται στις τάξεις Α’- Δ’ δημοτικού για την εκμάθηση του ρυθμού και την εκτέλεση παιδικών τραγουδιών, στις Ε’-Στ’ δημοτικού για την αρμονική συνοδεία δημοφιλών τραγουδιών, ενώ στο Γυμνάσιο συνδέονται και με άλλες πτυχές του Προγράμματος Σπουδών. Ειδικότερα, στο Μουσικό Γυμνάσιο μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία μουσικού συνόλου. Οι εκπαιδευτικοί μουσικής αναπτύσσουν συγκεκριμένες πρακτικές που αφορούν τον τρόπο παραγωγής του ήχου, τη σημειογραφία, τη διδακτική προσέγγιση και το ρεπερτόριο. Ως προς τους λόγους ένταξης των μουσικών σωλήνων στη μουσική διδασκαλία, οι εκπαιδευτικοί ανέφεραν τόσο εκπαιδευτικά οφέλη όσο και μουσικά οφέλη που αφορούν την ίδια τη μουσική διδασκαλία αλλά και τους μαθητές. |
7 | Μίντζα Μαρίνα | Η χρήση των μουσικών σωλήνων Boomwhackers στο μάθημα της μουσικής στο ελληνικό σχολείο: μία ποιοτική έρευνα με εκπαιδευτικούς μουσικής στην Α/θμια και Β/θμια εκπαίδευση" | 2020 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:2914953 | Η παρούσα εργασία διερευνά αρχικά τους τρόπους με τους οποίους οι εκπαιδευτικοί μουσικής της Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης εντάσσουν ένα νέο εκπαιδευτικό εργαλείο, τους μουσικούς σωλήνες boomwhackers, στη μουσική διδασκαλία και τις πρακτικές που αναπτύσσουν κατά τη χρήση τους. Σε επόμενο στάδιο, διερευνώνται οι λόγοι για τους οποίους οι εκπαιδευτικοί μουσικής επιλέγουν να χρησιμοποιήσουν τους μουσικούς σωλήνες στο μάθημα της μουσικής. Η έρευνα διεξήχθη με βάση την ποιοτική μέθοδο έρευνας. Συγκεκριμένα τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσα από ημιδομημένες συνεντεύξεις πέντε εκπαιδευτικών μουσικής της Α/θμιας και της Β/θμιας που εργάζονται αντίστοιχα σε πέντε διαφορετικές πόλεις της Ελλάδας. Τα αποτελέσματα έδειξαν τα εξής: οι μουσικοί σωλήνες χρησιμοποιούνται στις τάξεις Α’- Δ’ δημοτικού για την εκμάθηση του ρυθμού και την εκτέλεση παιδικών τραγουδιών, στις Ε’-Στ’ δημοτικού για την αρμονική συνοδεία δημοφιλών τραγουδιών, ενώ στο Γυμνάσιο συνδέονται και με άλλες πτυχές του Προγράμματος Σπουδών. Ειδικότερα, στο Μουσικό Γυμνάσιο μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία μουσικού συνόλου. Οι εκπαιδευτικοί μουσικής αναπτύσσουν συγκεκριμένες πρακτικές που αφορούν τον τρόπο παραγωγής του ήχου, τη σημειογραφία, τη διδακτική προσέγγιση και το ρεπερτόριο. Ως προς τους λόγους ένταξης των μουσικών σωλήνων στη μουσική διδασκαλία, οι εκπαιδευτικοί ανέφεραν τόσο εκπαιδευτικά οφέλη όσο και μουσικά οφέλη που αφορούν την ίδια τη μουσική διδασκαλία αλλά και τους μαθητές. |
8 | Αηδόνη Αναστασία | Η Διερεύνηση της Διαπολιτισμικής Κατάρτισης των Υποψηφίων Μουσικοπαιδαγωγών | 2021 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:2943236 | Το κεντρικό ζήτημα της παρούσας διπλωματικής εργασίας, εστιάζεται στις αντιλήψεις των φοιτητών και των αποφοίτων του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ. Ειδικότερα πραγματεύεται την κατάρτισή τους γύρω από τη διαπολιτισμική εκπαίδευση καθώς με την περάτωση των σπουδών τους θα κληθούν να διδάξουν το μάθημα της μουσικής σε διαπολιτισμικά περιβάλλοντα. Αναδεικνύονται έτσι οι αντιλήψεις αλλά και οι προσδοκίες των μελλοντικών μουσικοπαιδαγωγών σε μια κοινωνία η οποία συνεχώς μεταβάλλεται, θέτοντας έτσι νέα δεδομένα στη διαπολιτισμική εκπαίδευση. Στόχος της παρούσας μελέτης αφενός μεν είναι, η αποτύπωση των αντιλήψεων των μελλοντικών μουσικοπαιδαγωγών σχετικά με την κατάρτισή τους, αφετέρου δε, μια σειρά προτάσεων των ίδιων των φοιτητών και αποφοίτων για τυχόν αλλαγές στα προγράμματα σπουδών τους, όπου αυτό καθίσταται δυνατό. Στη μεθοδολογική προσέγγιση περιλαμβάνεται η χρήση συνεντεύξεων σε φοιτητές άνω του τρίτου έτους σπουδών τους καθώς και σε αποφοίτους του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ. Η ποιοτική μεθοδολογία βοήθησε στην ασφαλέστερη ανάλυση των δεδομένων με σκοπό την ανάδειξη των ανωτέρω ζητημάτων. |
9 | Κώνστα Νασία | «Ηθικά Διλήμματα και Ζητήματα Ηθικών Κρίσεων των Εκπαιδευτικών Μουσικής στη Δημόσια Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση» | 2021 | https://pergamos.lib.uoa.gr/search?searchText=2946552 | Σκοπός της παρούσας ποιοτικής έρευνας υπήρξε η μελέτη και καταγραφή των ηθικών διλημμάτων των εκπαιδευτικών μουσικής της Δημόσιας Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης σε συνάρτηση με την εργασιακή τους εμπειρία. Λόγω της περιορισμένης βιβλιογραφίας πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα κρίνεται πως η έρευνα αυτή μπορεί να φανεί ιδιαιτέρως χρήσιμη στους νεοδιόριστους αλλά και τους μελλοντικούς εκπαιδευτικούς μουσικής προκειμένου να έρθουν σε επαφή με τη σχετική προβληματική, να στοχαστούν πάνω στους τρόπους διαχείρισης αυτών των διλημμάτων και να διερευνήσουν μέσα σε αυτή τη διαδικασία τη δική τους τοποθέτηση σε θέματα που άπτονται της ηθικής. Από τα εξαγόμενα συμπεράσματα δεν εξαιρούνται μάχιμοι εκπαιδευτικοί με εμπειρία ετών, στον βαθμό που μέσα από τον προβληματισμό περί των ηθικών διλημμάτων μπορούν να αποκτήσουν ενημερότητα των αποφάσεων που λαμβάνουν άλλοτε επιπόλαια, άλλοτε ασυνείδητα, άλλοτε διαισθητικά, βελτιώνοντας την ποιότητα των αποφάσεών τους και καθιστώντας τις τμήμα της εκπαιδευτικής εμπειρίας τους. Η συλλογή των δεδομένων έγινε με το εργαλείο της ημιδομημένης συνέντευξης κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου του 2020. Το δείγμα αποτέλεσαν δέκα (10) εκπαιδευτικοί μουσικής (τέσσερις νεοδιόριστοι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί και έξι μόνιμοι και αναπληρωτές εκπαιδευτικοί με προϋπηρεσία άνω των δέκα ετών). Μέσα από την εξιστόρηση αυτών των διλημμάτων επιχειρήθηκε να διερευνηθούν τα είδη και η συχνότητα αυτών, η διαδικασία λήψης ηθικών αποφάσεων, οι παράγοντες που τις επηρεάζουν καθώς και ο βαθμός της εμπλοκής της προσωπικής στην επαγγελματική ηθική. Επιπλέον, αποτυπώθηκαν οι απόψεις των εκπαιδευτικών σε σχέση με την αναγκαιότητα ή μη θέσπισης ενός κώδικα δεοντολογίας. Από τα αποτελέσματα που προέκυψαν διαπιστώθηκε ότι τα ηθικά διλήμματα χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: ηθικά διλήμματα με την ιδιότητα του μουσικού και ηθικά διλήμματα με την ιδιότητα του εκπαιδευτικού. Από την πρώτη κατηγορία παρουσιάστηκαν ηθικά διλήμματα σε σχέση με την επιλογή διδακτικού υλικού, με τις παρεμβάσεις τρίτων σε καλλιτεχνικά ζητήματα, με τη συμπερίληψη των μαθητών και με την αξιολόγησή τους. Από τη δεύτερη κατηγορία παρουσιάστηκαν διλήμματα σε σχέση με την επαγγελματική ηθική, τη διαχείριση σχέσεων με τους μαθητές και τις παρεμβάσεις τρίτων στο εκπαιδευτικό έργο. Οι εκπαιδευτικοί μουσικής -τόσο οι νεοδιόριστοι όσο και αυτοί με προϋπηρεσία άνω των δέκα ετών- ανέφεραν πως τα ηθικά διλήμματα αποτελούν συχνό φαινόμενο και πρόκληση στην καθημερινότητα της επαγγελματικής τους ζωής. Ως προς τον τομέα των κρίσεων και αποφάσεών τους, η εργασιακή εμπειρία φάνηκε να μην αποτελεί παράγοντα επιρροής, καθώς οι τελευταίες διαμορφώνονται περισσότερο από τις προσωπικές τους ηθικές αξίες και αρχές. Επιπλέον, οι εκπαιδευτικοί εμφανίστηκαν θετικά διακείμενοι απέναντι σε ένα κώδικα δεοντολογίας, επεσήμαναν ωστόσο ότι ο τελευταίος δεν θα πρέπει να περιορίζεται μόνο σε δεοντολογικούς προσδιορισμούς σε σχέση με τα καθήκοντά τους αλλά να προσφέρει ένα ευρύτερο ηθικό πλαίσιο στο οποίο θα μπορούσε κανείς να αναφέρεται. Στο τέλος του παρόντος πονήματος παρουσιάζονται προτάσεις για μελλοντική έρευνα καθώς το ζήτημα της μελέτης των ηθικών διλημμάτων χρήζει περαιτέρω διερεύνησης. Ειδικότερα, η μελέτη σε σχέση με τους παράγοντες επιρροής των αποφάσεων των εκπαιδευτικών μπορεί να οδηγήσει στη διαμόρφωση ενός ενιαίου ηθικού κριτηρίου το οποίο θα προάγει και θα καθιστά εφικτή τη γενική ευημερία μέσα στην εκπαιδευτική κοινότητα. |
10 | Παπαδοπούλου Μερσίνα | Συμβολή και αξιοποίηση των ΤΠΕ στη διδασκαλία μουσικής και στην πρώτη εφαρμογή εξ αποστάσεως εκπαίδευσης | 2021 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:2944318 | Καθώς η τεχνολογία γίνεται ολοένα και περισσότερο αναπόσπαστο κομμάτι της μαθησιακής διαδικασίας, είναι σημαντικό για τους εκπαιδευτικούς να είναι σε θέση να αντιληφθούν τη συμβολή και τη σημασία της ενσωμάτωσης των νέων τεχνολογιών στη διδασκαλία. Η επαγγελματική μου ιδιότητα ως εκπαιδευτικός μουσικής σε σχολεία μέσης εκπαίδευσης αλλά και το αίσθημα δισταγμού και ανασφάλειας των εκπαιδευτικών μουσικής που επικρατούσε απέναντι στον τρόπο χρήσης των ψηφιακών τεχνολογιών, με το κλείσιμο των σχολικών μονάδων στα πλαίσια πρόληψης της εξάπλωσης της πανδημίας του Covid-19, αποτέλεσε καθοριστικό κριτήριο επιλογής του συγκεκριμένου θέματος διπλωματικής εργασίας. Για τις ανάγκες της εργασίας διενεργήθηκε ποσοτική έρευνα σκοπός της οποίας ήταν να καταγραφούν οι στάσεις και οι απόψεις των εκπαιδευτικών μουσικής της Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης σχετικά με τη χρήση κι αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων στην εκπαιδευτική διαδικασία καθώς και κατά την πρώτη εφαρμογή «επείγουσας εξ αποστάσεως διδασκαλίας» την εποχή της πανδημίας του COVID-19, την Άνοιξη του 2020. Η έρευνα διεξήχθη με ηλεκτρονική διανομή ερωτηματολογίου σε εκπαιδευτικούς μουσικής (ΠΕ 79.01) που διδάσκουν σε σχολεία Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Σε αυτήν ανταποκρίθηκαν, συμπληρώνοντας το ερωτηματολόγιο, 162 εκπαιδευτικοί μουσικής. Κυριότερα εξαγόμενα συμπεράσματα είναι ότι οι εκπαιδευτικοί έχουν, πράγματι, συνειδητοποιήσει τη χρησιμότητα των νέων τεχνολογιών κι έχουν θετική στάση απέναντι στη χρήση ψηφιακών εργαλείων καταβάλλοντας προσπάθειες για την καλύτερη ενσωμάτωση των εργαλείων αυτών στη διδασκαλία μουσικής. Η στάση τους αυτή διατηρήθηκε και στο διάστημα που, εντελώς αιφνίδια κι απρόσμενα, χωρίς καμία προηγούμενη προετοιμασία, κλήθηκαν να χρησιμοποιήσουν τις νέες τεχνολογίες για υλοποίηση επείγουσας εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, όπου οι προκλήσεις και τα εμπόδια ήταν πολλαπλάσια συγκριτικά με αυτά της δια ζώσης διδασκαλίας. Ωστόσο, οι εκπαιδευτικοί μουσικής θεωρούν ότι δεν τους προσφέρονται ούτε τα επαρκή μέσα αλλά ούτε και η ουσιαστική και αναγκαία επιμόρφωση ώστε να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες και μεταβαλλόμενες ανάγκες των μαθητών τους. Συνεπώς, αναγκαίο είναι να στηριχθούν έμπρακτα το ενδιαφέρον και οι προσπάθειες των εκπαιδευτικών μουσικής για βελτίωση των μουσικών τους δεξιοτήτων και γνώσεων αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογίες μέσω ουσιαστικής και εξειδικευμένης, ως προς το αντικείμενο της μουσικής, επιμόρφωσης, άμεσα και μαζικά. Ακόμη, εφοδιάζοντας τα σχολεία με τεχνολογικό εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας και λαμβάνοντας μέτρα για τη σωστή συντήρησή του, στα εργαστήρια ή στις σχολικές αίθουσες, οι νέες τεχνολογίες θα μπορούν, πλέον, να αξιοποιηθούν σε ικανοποιητικό βαθμό από τους εκπαιδευτικούς μουσικής αλλά και να αποτελούν έναν προτρεπτικό παράγοντα για ενσωμάτωση τους στη διδασκαλία και εφαρμογή όσων προσφέρονται στα πλαίσια του «Νέου Σχολείου» (2010). |
11 | Σπιταδάκη Ματθαία | Ζητήματα Σύγχρονης Φωνητικής Διδασκαλίας και Παιδαγωγικής στην Ελλάδα του 21ου αιώνα. | 2021 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:2958870 | Η παρούσα διπλωματική εργασία, επιχειρεί να παρουσιάσει ορισμένα από τα βασικότερα σύγχρονα μουσικά στυλ, να αποσαφηνίσει το ρόλο του σύγχρονου φωνητικού παιδαγωγού και τέλος, να θέσει κάποια καίρια ζητήματα διδασκαλίας και ερμηνείας του σύγχρονου ρεπερτορίου, που απορρέουν από το σύνολο της βιβλιογραφικής έρευνας, σε συνδυασμό με συνεντεύξεις από σύγχρονους και κλασικούς φωνητικούς παιδαγωγούς. Τα τελευταία είκοσι έτη περίπου είναι έντονη η έρευνα γύρω από το συγκεκριμένο ζήτημα και αναδεικνύεται σταδιακά μια σημαντική εκπαιδευτική δραστηριότητα. Πλέον η σύγχρονη μουσική αντιπροσωπεύει ένα φλέγον ζήτημα σε φωνητικούς παιδαγωγούς ανά τον κόσμο, με έρευνες και βιβλιογραφία που ξεχωρίζει και εξυπηρετεί τους σκοπούς των παιδαγωγών και τους παρακινεί να διερευνήσουν περισσότερο το «απλό μάθημα σύγχρονου τραγουδιού» Στη χώρα μας η έρευνα, όσον αφορά τη σύγχρονη μουσική παιδαγωγική, έχει παραμεληθεί σημαντικά, αν κρίνω από τη βιβλιογραφία της κλασικής μουσικής εκπαίδευσης σε σχέση με τη μουσική του 20ου και 21ου αιώνα. Η κύρια πρόκληση έγκειται στο γεγονός ότι το πεδίο του τραγουδιού CCM (contemporary commercial music) στερείται μιας σαφούς και συνεκτικής παιδαγωγικής που να αφορά συγκεκριμένες τεχνικές που σχετίζονται με το εκάστοτε στυλ και με την αίσθηση ότι σύγχρονη μουσική δεν χρειάζεται τυπική εκπαίδευση. Στη συγκεκριμένη έρευνα διερευνήθηκε, εάν μέσα στη Σύγχρονη Φωνητική Παιδαγωγική, μπορούμε να βρούμε ένα μοντέλο που λαμβάνει υπόψη συγκεκριμένες τεχνικές διδασκαλίας και εκφραστικές ανάγκες του σύγχρονου τραγουδιστή, για να επανεξετάσει κάποια πιθανή αναδιάρθρωση της τρέχουσας σύγχρονης φωνητικής παιδαγωγικής στην Ελλάδα. Όσον αφορά τα προγράμματα σπουδών πανεπιστημίων και ωδείων στην Ελλάδα, παρατηρήθηκε η έλλειψη διαχωρισμού στο performanceκαι στη διδασκαλία του αντικειμένου σε σχέση με κάποια πανεπιστημιακά μουσικά ιδρύματα στο εξωτερικό, οπού υπάρχει ακόμα και ο διαχωρισμός των διαφορετικών στυλ της CCM. Στη χώρα μας η σύγχρονη μουσική εκπαίδευση δεν είναι καν κρατικά νομιμοποιημένη με στόχο την κατοχύρωση κάποιου πτυχίου ή διπλώματος. Επιπλέον απουσιάζει ο διαχωρισμός της διδασκαλίας και της εκτέλεσης, οπότε θα βασιστούμε στην εμπειρία των δασκάλων φωνητικής όσον αφορά τις μεθόδους που χρησιμοποιούν. |
12 | Αικατερίνη Φρουζάκη | Μουσική Εκπαίδευση και Νέες Τεχνολογίες | 2021 | https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2967141 | Παρακολουθώντας τις τεχνολογικές εξελίξεις της εποχής μας, και την καταλυτική επίδραση που μπορούν αυτές να έχουν στους διάφορους τομείς της διδασκαλίας και της μάθησης, η παρούσα εργασία έχει ως στόχο να ερευνήσει πώς οι νέες αντιλήψεις για τη μουσική εκπαίδευση σε συνδυασμό με τη χρήση της τεχνολογίας έχουν αλλάξει τη μουσική διδασκαλία και τις προοπτικές που ανοίγονται για το μέλλον στον τομέα αυτό.Έτσι, εξετάζονται παράλληλα, τόσο οι Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ), όσο και οι βασικές θεωρίες μάθησης. Αρχικά, πραγματοποιείται η παρουσίαση των θεωριών μάθησης και γίνεται μια προσπάθεια να διαφανεί η εξέλιξή τους και ο συσχετισμός τους, και ειδικότερα να επισημανθεί το πώς οι θεωρίες μάθησης βρίσκουν εφαρμογή ειδικά στο πεδίο της μουσικής διδασκαλίας. Ταυτόχρονα παρουσιάζεται η σχέση ανάμεσα στις θεωρίες μουσικής μάθησης και την εκπαιδευτική τεχνολογία και διερευνάται ποιες θεωρίες βρίσκονται στη βάση της δημιουργίας διδακτικών μοντέλων που υλοποιούν τη μουσική διδακτική πράξη με την υποστήριξη νέων τεχνολογικών εφαρμογών. Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα μουσικά λογισμικά τα οποία υποστηρίζουν την εφαρμογή της μουσικής τεχνολογίας στα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα, κατά κατηγορίες ανάλογα με την εκπαιδευτική τους σκοπιμότητα και τους αποδέκτες τους σε συγκεκριμένα εκπαιδευτικά πλαίσια.Στο δεύτερο μέρος της εργασίας μέσα από μια έρευνα μεταξύ μαθητών της τρίτης (Γ΄) γυμνασίου γίνεται προσπάθεια να παρουσιαστεί η εφαρμογή και χρήση των ΤΠΕ στη μουσική εκπαίδευση σε πραγματικό χώρο και χρόνο και πάντα στα πλαίσια των ΠΣ που αφορούν στο μάθημα της μουσικής. Επίσης επιχειρείται να διερευνηθεί -μέσα από τα ανάλογα ερωτηματολόγια- η επαφή των μαθητών με τα μέσα της τεχνολογίας που βρίσκουν εφαρμογή στο χώρο της μουσικής και να καταγραφούν οι απόψεις τους για τη χρήση τους σε σχολικό πλαίσιο. Τα αποτελέσματα της έρευνας όπως αυτά κωδικοποιούνται σε συγκεκριμένους πίνακες καταδεικνύουν με ποσοτικούς και ποιοτικούς συσχετισμούς τη σχέση αυτή και αντιπροσωπεύουν εν μέρει την πραγματικότητα της μουσικής εκπαίδευσης στο ελληνικό σχολείο. Αυτή η απεικόνιση δημιουργεί ένα νέο κύκλο έρευνας που αφορά στην υλοποίηση της εισαγωγής των ΤΠΕ στη μουσική εκπαίδευση και τις συνακόλουθες δυσκολίες σ’ αυτό το εγχείρημα. |
13 | Ζέρβας Μανώλης | Η Ταυτότητα του Εκτελεστή Μουσικής (Καλλιτέχνης, Performer) και η Ταυτότητα του Εκπαιδευτικού Μουσικής στα Ελληνικά Ωδεία | 2021 | Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών που φέρει τον τίτλο "Μουσική Εκπαίδευση σε Τυπικά και Άτυπα περιβάλλοντα" του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ και ο τίτλος αυτής είναι "Η Ταυτότητα του εκτελεστή μουσικής (καλλιτέχνης, performer) και η Ταυτότητα του εκπαιδευτικού μουσικής στον χώρο των Ελληνικών Ωδείων". Η έρευνα της παρούσας εργασίας πραγματοποιήθηκε με σκοπό να γνωστοποιηθούν οι συνθήκες κατά τις οποίες συγκλίνουν η ταυτότητα του εκπαιδευτικού μουσικής και η ταυτότητα του εκτελεστή μουσικής και τα αίτια για τα οποία αυτές οι ταυτότητες μπορεί να αποκλίνουν, όπως επίσης και να εξεταστεί το κατά πόσον τελικά στη πράξη αποκλίνουν αυτές οι ταυτότητες ή συγκλίνουν στις ζωές μουσικών που διδάσκουν μουσική στον χώρο των Ελληνικών Ωδείων. Όπως διαφαίνεται, οι συνθήκες κατά τις οποίες αυτές οι Ταυτότητες συγκλίνουν και συνυπάρχουν αρμονικά και τα αίτια κατά τα οποία συγκρούονται και τελικά αποκλίνουν, δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς και θα πρέπει να μελετηθούν προκειμένου να αποφευχθούν, το φαινόμενο της απόκλισης αυτών των δύο ταυτοτήτων, καθώς και τα προβλήματα που δημιουργεί, αυτό το φαινόμενο, στον σχηματισμό της ολιστικής επαγγελματικής ταυτότητας του, στον ψυχισμό και στην καθημερινότητα του κάθε ατόμου που επιθυμεί να διδάξει μουσική και ταυτόχρονα να είναι ενεργός μουσικός εκτελεστής ή καλλιτέχνης. Στην παρούσα εργασία η μεθοδολογία που επιλέχθηκε είναι η ποιοτική, καθώς η παρούσα έρευνα επιδιώκει να διερευνήσει σε βάθος τις απόψεις εκπαιδευτικών και μουσικών σχετικά με τις επαγγελματικές τους ταυτότητες. Η συλλογή δεδομένων διεκπεραιώθηκε με το εργαλείο της ημιδομημένης συνέντευξης. Το δείγμα, το οποίο προέκυψε από διαδικασία «σκόπιμης δειγματοληψίας» και «δειγματοληψίας χιονοστιβάδας», αποτελούνταν από 6 εκπαιδευτικούς-μουσικούς. Τα δεδομένα της παρούσας έρευνας είναι σε άμεση σύνδεση με τα ερευνητικά ερωτήματα της εργασίας και αφορούν τις συνθήκες κατά τις οποίες πραγματοποιείται σύγκλιση της ταυτότητας του μουσικού εκτελεστή και της ταυτότητας του εκπαιδευτικού μουσικής, καθώς επίσης και τις αιτίες κατά τις οποίες αυτές οι ταυτότητες αποκλίνουν, στη ζωή των μουσικών που διδάσκουν μουσική σε Ελληνικά Ωδεία. Η έρευνα έδειξε πως οι διδακτικές υποχρεώσεις στο Ωδείο και η προσωπική τους επιλογή της κυρίαρχης επαγγελματικής ταυτότητας του κάθε συνεντευξιαζόμενου, προκαλούν την απόκλιση των δύο εν λόγω ταυτοτήτων που μελετάμε στην επαγγελματική τους ζωή, και όσον αφορά τα πεδία που πραγματοποιείται η σύγκλιση των δύο ταυτοτήτων που μελετάμε, η έρευνα έδειξε την έμπνευση που πρέπει να προκληθεί στον μαθητή από τον δάσκαλο μουσικής και την αξιοποίηση, από τον μουσικό που διδάσκει μουσική, εμπειριών που ανήκουν σε προγενέστερες ταυτότητες (όπως αυτή του σπουδαστή μουσικής) και η χρήση τους στο σήμερα, δηλαδή σε τωρινές καταστάσεις του ατόμου που αφορούν την διδασκαλία και την εκτέλεση μουσικής.Η έρευνα αυτή άντλησε και δεδομένα που αφορούν τα προϊόντα των διαδικασιών της εκτέλεσης και της διδασκαλίας μουσικής. Αυτά τα προϊόντα είναι η δημιουργία ενός ευρύτερα ολοκληρωμένου ανθρώπου με σφαιρική παιδεία και ευαισθησία και η μεταφορά αισθημάτων από τον μουσικό - εκτελεστή στον ακροατή, αισθήματα τα οποία έρχονται να προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα αισθήματα του ακροατή και σε ιδανικές συνθήκες θα μπορούν να αλλάξουν την στάση και το σκεπτικό του ακροατή απέναντι στην ζωή. | |
14 | Παναγιωτακοπούλου Όλγα | Το παιχνίδι ως διδακτικό εργαλείο στο μάθημα της μουσικής. | 2021 | https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/el/browse/2968003 | …σκοπό της παιδείας νομίζουμε την σωστή ανατροφή που, με το παιχνίδι, θα οδηγήσει όσο το δυνατό αποτελεσματικότερα την ψυχή του παιδιού ν' αγαπήσει με όλη του την ύπαρξη εκείνο, στο οποίο όταν γίνει άντρας, θα παραστεί ανάγκη να είναι τέλειος». 643b-d (Πλάτωνας, Νόμοι) Πως θα ήταν άραγε το σχολείο αν αντί να πούμε σήμερα θα μάθουμε κάτι, λέγαμε σήμερα θα παίξουμε κάτι. Αναμφίβολα, κάτι τέτοιο θα ξεσήκωνε τις αισθήσεις των παιδιών και πολύ πιθανόν να δημιουργούσε απορία στα πρόσωπα των γονιών ή άλλων εκπαιδευτικών. Κι όμως το παιχνίδι ως άτυπη μορφή μάθησης υπήρχε και εξακολουθεί να υπάρχει με πολλούς υποστηρικτές και ως θέμα έχει απασχολήσει και απασχολεί την επιστημονική κοινότητα. Ήδη από τη εποχή του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη το παιχνίδι έπαιζε σημαντικό ρόλο στην παιδεία και την εκπαίδευση των παιδιών. Η μουσική από την άλλη αναπόφευκτα φέρει δίπλα της το ρήμα παίζω. Ο συνδυασμός λοιπόν των δύο αυτών συστατικών φαίνεται να είναι πολύ φυσικός, καθώς λέμε παίζω μουσική ή παίζω πιάνο κλπ. Στις μέρες μας, όπου οι έντονοι ρυθμοί της καθημερινότητας έχουν αλλάξει και την καθημερινότητα και τις συνήθειες (σε σχέση με παλαιότερες γενιές) των μαθητών μας, το παιχνίδι αποτελεί μια σταθερά στην ζωή ενός παιδιού. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί με οποιοδήποτε τρόπο μέσα στην διδασκαλία και σε οποιοδήποτε γνωστικό αντικείμενο. Η παρούσα εργασία αποτελεί μια συνέχεια στις ήδη υπάρχουσες πάνω στη χρήση και αξιοποίηση του παιχνιδιού στην εκπαίδευση, ωστόσο στον χώρο της μουσικής φαίνεται μέσα από την βιβλιογραφία να έχουν γίνει λίγες που να αφορούν ειδικότερα το μουσικό παιχνίδι και πώς πραγματικά εφαρμόζεται στη σχολική τάξη. Η παρούσα εργασία μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για την εκπόνηση παρόμοιων ερευνών και στον ιδιωτικό τομέα (ωδεία, μουσικές σχολές) ή ακόμα και στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όπως επίσης και για τα νέα ανερχόμενα ψηφιακά μουσικά παιχνίδια. Επιπροσθέτως, μπορεί να λειτουργήσει ως τροφή για σκέψη για μια εναλλακτική αντιμετώπιση και εφαρμογή του παιχνιδιού στο μάθημα της μουσικής από εκπαιδευτικούς, μουσικούς και γονείς. |
15 | Βασίλογλου Κων/να | Έμφυλα στερεότυπα στην μουσική: Προκλήσεις και εμπόδια που αντιμετώπισαν γυναίκες σε ανδροκρατούμενους μουσικούς χώρους | 2021 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:2967386 | Η παρούσα έρευνα μελετά τις προκλήσεις και τα εμπόδια που αντιμετώπισαν γυναίκες μουσικοί που δραστηριοποιούνται σε μη συμβατικούς για το φύλο τους, μουσικούς χώρους. Σκοπός της έρευνας είναι να ακουστεί η «φωνή» των γυναικών, μιας και, σε μια κοινωνία που λειτουργεί σύμφωνα με τα πρότυπα της πατριαρχίας, τα έμφυλα στερεότυπα είναι επόμενο να λειτουργούν περισσότερο εις βάρος των γυναικών, παρά των ανδρών, περιορίζοντας με τον τρόπο αυτό τις μουσικές τους επιλογές και δημιουργώντας μεγάλη ανισότητα στον μουσικό χώρο. Επτά γυναίκες- 2 συνθέτριες, 2 μαέστροι και 3 οργανοπαίχτριες- μέσω ημιδομημένων συνεντεύξεων, μοιράστηκαν τις προκλήσεις και τα εμπόδια που συνάντησαν στην μουσική τους πορεία, λόγω του φύλου τους. Τα εμπόδια αυτά αφορούσαν το κοινωνικό και μουσικό τους περιβάλλον, με σεξιστικές συμπεριφορές που συνάντησαν, με την υποτίμηση, απαξίωση, απόρριψη, ακόμα και σεξουαλική βία που δέχθηκαν από άνδρες του μουσικού τους περιβάλλοντος. Στην έρευνα αυτή, αναφέρεται επίσης και η σχέση των προαναφερθέντων με ζητήματα εξουσίας που υπάρχουν στον μουσικό χώρο, καθώς στις περισσότερες θέσεις εξουσίας, βρίσκονται άνδρες. Τέλος, στον δρόμο προς την άρση των έμφυλων στερεοτύπων στην μουσική, τονίστηκε ο ρόλος που μπορούν να παίξουν οι εκπαιδευτικοί μουσικής και η οικογένεια, εμπνέοντας και στηρίζοντας αντίστοιχα τις μουσικές επιλογές των μαθητών/τριών και των παιδιών τους. Για την άρση των στερεοτύπων, τονίστηκε επίσης η σημασία του ρόλου των γυναικών μουσικών, καθώς μπορούν να αποτελέσουν παραδείγματα και να δώσουν ερεθίσματα στις υπόλοιπες γυναίκες. |
16 | Τσόxατζης Στυλιανός | Σύγκριση πρακτικών διδασκαλίας οργάνων κλασσικής δυτικής ευρωπαϊκής μουσικής και ελληνικής λαϊκής – δημοτικής - παραδοσιακής μουσικής, εστιάζοντας στις πρακτικές άτυπης μάθησης και κυρίως στο «παίξιμο με το αυτί». | 2021 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:2966978 | Η παρούσα έρευνα εξετάζει το ζήτημα της χρήσης της άτυπης μάθησης με βάση τη σύγκριση, ως προς την εφαρμογή των πρακτικών της, δύο διαφορετικών μεταξύ τους εκπαιδευτικών πλαισίων. Πιο συγκεκριμένα, εκείνο της δυτικής ευρωπαϊκής κλασσικής μουσικής και εκείνο της ελληνικής δημοτικής μουσικής παράδοσης. Η συγκριτική εξέταση του ζητήματος ανέδειξε συμπεράσματα που μπορούν να αποβούν χρήσιμα στους εκπαιδευτικούς και των δύο πλαισίων, βελτιώνοντας την ποιότητα των διδακτικών τους επιλογών, εφόσον πρακτικές όπως το «παίξιμο με το αυτί» και ο αυτοσχεδιασμός συνδέονται με την ακουστική δεξιότητα και, γενικότερα, την καλλιέργεια της μουσικής ακοής. Η συλλογή των δεδομένων διεξήχθη με το εργαλείο της ημιδομημένης συνέντευξης κατά τη διάρκεια της άνοιξης του 2020. Το δείγμα αποτέλεσαν οκτώ (8) καθηγητές μουσικών οργάνων. Διαμορφώθηκαν, δηλαδή, δύο (2) ομάδες εκπαιδευτικών· τέσσερις από το ένα πλαίσιο και τέσσερις από το άλλο αντίστοιχα. Μέσα από τις αφηγήσεις τους σχετικά με την χρήση της άτυπης μάθησης από πλευράς τους, επιχειρήθηκε να διερευνηθεί ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται, οι ερμηνευτικές και εκπαιδευτικές συνθήκες, καθώς και τα μουσικά χαρακτηριστικά των δύο ειδών που επηρεάζουν την εφαρμογή αυτή. Tέλος, διατυπώθηκε η προσωπική τους άποψη ως προς τη θέση και την αποτελεσματικότητα των πρακτικών αυτών στα πλαίσια του μαθήματός τους. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι το παίξιμο με το αυτί και ο αυτοσχεδιασμός αποτελούν θεμελιώδεις πρακτικές για τη διδασκαλία των οργάνων ελληνικής παραδοσιακής και αναπόσπαστο τμήμα της. Η αναγκαιότητα της χρήσης τους απορρέει από τις ιδιαίτερες συνθήκες και τα μουσικά χαρακτηριστικά αυτού του είδους. Από την άλλη πλευρά, η σχετικά περιορισμένη και συχνά πλαισιοθετημένη χρήση τέτοιων πρακτικών από τους εκπαιδευτικούς της δυτικής κλασσικής μουσικής προκύπτει από ποικίλους παράγοντες οι οποίοι συνδέονται με το καθιερωμένο πρότυπο διδασκαλίας αυτής της μουσικής και παράλληλα με τις ιδιαιτερότητες που, ομοίως, διαμορφώνονται από τα δικά της υφολογικά χαρακτηριστικά. Τέλος, το σύνολο των συμμετεχόντων στην έρευνα, παρατηρήθηκε, ότι αντιμετωπίζει την άτυπη μάθηση ως στοιχείο ωφέλιμο και αποτελεσματικό στη μουσική ανάπτυξη των μαθητών, παροτρύνοντας τους να έρχονται σε επαφή με το ακουστικό παίξιμο και την αυτοσχεδιαστική απόδοση της μουσικής. Στο τελευταίο κεφάλαιο αυτού του πονήματος, παρουσιάζονται ορισμένες προτάσεις για μελλοντική έρευνα που θα συνέβαλαν στην περαιτέρω διερεύνηση του ζητήματος των πρακτικών άτυπης μάθησης. |
17 | Κρέτση Ειρήνη | Τα είδη μουσικής που χρησιμοποιούνται στην Πρωτοβάθμια Γενική Εκπαίδευση. Στάσεις, εμπειρίες και επιρροές των έμπειρων αναπληρωτών εκπαιδευτικών μουσικής. | 2022 | https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3252852 | Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των ειδών της μουσικής που χρησιμοποιούν οι έμπειροι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί μουσικής στην Πρωτοβάθμια Γενική Εκπαίδευση, ο συσχετισμός των επιλογών αυτών με τα εκάστοτε πλαίσια (σχολική μονάδα, τόπος), η ανίχνευση των παραγόντων διαμόρφωσης των μουσικών προτιμήσεων των εκπαιδευτικών (ως μέρος των ταυτοτήτων τους) και η πιθανή σχέση αυτών με τις μουσικές τους επιλογές στη διδασκαλία. Λόγω της απουσίας βιβλιογραφίας πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα, κρίνεται πως η έρευνα αυτή μπορεί να φανεί ιδιαιτέρως χρήσιμη σε όλους τους μελλοντικούς αλλά και εν ενεργεία εκπαιδευτικούς μουσικής προκειμένου να αντιληφθούν τους πολλαπλούς ρόλους που αναλαμβάνουν και οι οποίοι συνοδεύουν τη διδασκαλία μουσικής. Παράλληλα, η παρούσα έρευνα θα τους βοηθήσει στην κατανόηση της δημιουργίας και εξέλιξης των ταυτοτήτων και μουσικών τους προτιμήσεων. Τέλος, η έρευνα αυτή στοχεύει στη διαμόρφωση της προσωπικής τους φιλοσοφίας στην εκπαίδευση καθώς και στον κριτικό στοχασμό ως προς τις αξίες και πρακτικές τους στην τάξη. Για τις ανάγκες της εργασίας διενεργήθηκε ποιοτική έρευνα και η συλλογή των δεδομένων έγινε με εις βάθος συνεντεύξεις/ιστορίες ζωής και αφηγηματικές συνεντεύξεις (ποτάμια σημαντικών εμπειριών), το Μάρτιο του 2022. Από τις αφηγηματικές συνεντεύξεις που πραγματοποιήθηκαν, επιλέχθηκαν τρεις και αντιμετωπίστηκαν ως σύντομες μελέτες περίπτωσης. Το δείγμα αποτέλεσαν πέντε έμπειροι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί μουσικής της Πρωτοβάθμιας Γενικής Εκπαίδευσης (ΠΕ 79.01, με τουλάχιστον 10 χρόνια προϋπηρεσίας σε διαφορετικές σχολικές μονάδες είτε της ίδιας πόλης είτε άλλων πόλεων της Ελλάδας). Τα δεδομένα αναλύθηκαν σύμφωνα με τις αρχές της θεματικής ανάλυσης. Από τα αποτελέσματα που προέκυψαν, διαπιστώθηκε αρχικά ότι οι εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούν μεγάλη ποικιλία μουσικών ειδών στη διδασκαλία τους, με συχνότερα την κλασική, την παραδοσιακή, την έντεχνη ελληνική και τη λαϊκή. Ακολουθούν η ποπ και η world, σε αντίθεση με την τραπ, η οποία θεωρείται ακατάλληλη προς διδασκαλία. Σημαντικά κριτήρια επιλογής ειδών μουσικής αποτέλεσαν: η μελωδία, ο στίχος, η ανάγκη για διεύρυνση των μουσικών οριζόντων, οι διαφορετικές ηλικίες και οι ανάγκες των μαθητών, τα επίσημα προγράμματα σπουδών, η εκάστοτε διδακτική ενότητα και η εξοικείωση των εκπαιδευτικών με διαφορετικά είδη μουσικής. Εξίσου σημαντικός όμως παράγοντας επιλογής μουσικής αποτέλεσαν και οι μουσικές προτιμήσεις των εκπαιδευτικών. Όλοι οι συμμετέχοντες παραδέχθηκαν τη χρήση των δικών τους μουσικών προτιμήσεων στην τάξη και ότι σε πολύ μεγάλο ποσοστό οι μουσικές τους επιλογές γίνονται αποδεκτές από τους μαθητές τους. Όσον αφορά στο ρόλο της περιρρέουσας κουλτούρας στη διδασκαλία, οι εκπαιδευτικοί ανέφεραν διαφορές στην επιλογή μουσικής ανάλογα τόσο με την περιοχή/πόλη όσο και με τη σχολική μονάδα. Μίλησαν για έντονη παρουσία της τοπικής μουσικής κουλτούρας στις επαρχίες, σε αντίθεση με τα αστικά κέντρα. Οι περισσότεροι θεωρούν αναγκαία την προσαρμογή της διδασκαλίας τους στις εκάστοτε συνθήκες ενώ φαίνεται να μην κάμπτονται από τις αντιδράσεις των μαθητών σε διαφορετικά ακούσματα. Τέλος, όσον αφορά στη διαμόρφωση των πολλαπλών ταυτοτήτων και μουσικών τους προτιμήσεων, σημαντικές επιρροές και στις τρεις μελέτες περίπτωσης αναδείχθηκαν: η οικογένεια και οι πλούσιες μουσικές εμπειρίες που τους προσέφερε, η μουσική τους εκπαίδευση, οι εμπειρίες ζωντανής μουσικής, τα χόμπι και τα ταξίδια τους. Η μεγάλη ποικιλία μουσικών εμπειριών στην πορεία της ζωής τους, σε συνδυασμό με τα είδη που χρησιμοποιούν στην τάξη, έδειξαν ότι οι μουσικές τους προτιμήσεις επηρεάζουν τελικά την επιλογή μουσικής στη διδασκαλία. Οι μεταβαλλόμενες συνθήκες και ανάγκες της παιδείας σε συνδυασμό με τη διαρκή εξέλιξη των μουσικών στυλ, καθιστούν τις μελέτες χρήσης μουσικών ειδών και προτιμήσεων στη διδασκαλία καθώς και την επιρροή της περιρρέουσας κουλτούρας του τόπου, ένα μόνιμα επίκαιρο ζήτημα. Έρευνες προς αυτή την κατεύθυνση μπορούν να ενημερώνουν τους επιστήμονες του κλάδου για την εκπαιδευτική πραγματικότητα και να ενισχύουν τις αποφάσεις των εκπαιδευτικών, ώστε οι τελευταίοι να οδηγούνται σε υψηλότερα επίπεδα επάρκειας και αποτελεσματικότητας. |
18 | Παναγιωτοπούλου Ξανθή | Εξ αποστάσεως διδασκαλία: Το ωδειακό διαδικτυακό μάθημα μουσικού οργάνου μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών | 2022 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3218612 | Η παρούσα μικτή έρευνα διερευνά το διαδικτυακό μάθημα μουσικού οργάνου κατά τη διάρκεια των περιοριστικών μέτρων για την προστασία από την πανδημία της Covid-19, μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών που εργάζονται σε Ωδεία της Αττικής. Όπως προκύπτει και από την έλλειψη σχετικής βιβλιογραφίας, η εξ αποστάσεως διδασκαλία μουσικού οργάνου δεν έχει μελετηθεί ιδιαίτερα στην Ελλάδα ενώ επίσης δεν εντοπίζονται έρευνες σχετικές με την εξ αποστάσεως διδασκαλία στα ελληνικά Ωδεία. Λόγω των έκτακτων συνθηκών που διαμορφώθηκαν λόγω της πανδημίας, πολλοί δάσκαλοι και καθηγητές μουσικού οργάνου που δίδασκαν σε ωδεία αποφάσισαν να προχωρήσουν σε εξ αποστάσεως διδασκαλία. Η έρευνα αυτή σκοπεύει να περιγράψει τα χαρακτηριστικά του διαδικτυακού μαθήματος μουσικού οργάνου και τους τρόπους διεξαγωγής του (μέθοδοι, μέσα και εργαλεία), να αναδείξει τις προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί και να διερευνήσει τις απόψεις τους σχετικά με την αποτελεσματικότητα του διαδικτυακού μαθήματος. Η μελέτη των παραπάνω ζητημάτων μπορεί να προσφέρει χρήσιμη γνώση σε εκπαιδευτικούς που παραδίδουν ή πρόκειται να παραδώσουν διαδικτυακά μαθήματα μουσικού οργάνου, βοηθώντας τους να προλάβουν τυχόν προβλήματα και να οργανώσουν πιο αποτελεσματικά τη διδασκαλία τους. Η συλλογή των ποσοτικών δεδομένων της έρευνας έγινε μέσω διαδικτυακού ερωτηματολογίου (Google forms) το οποίο διαμοιράστηκε το Νοέμβριο του 2020 και συμπληρώθηκε από 109 εκπαιδευτικούς. Για τη συλλογή των ποιοτικών δεδομένων πραγματοποιήθηκαν 4 ημιδομημένες συνεντεύξεις με συμμετέχοντες που επιλέχθηκαν από το αρχικό δείγμα μέσω σκόπιμης δειγματοληψίας. Τα δύο εργαλεία συλλογής δεδομένων διερευνούν περίπου τα ίδια ζητήματα, σχετικά με τους τρόπους διεξαγωγής του διαδικτυακού μαθήματος, τα μέσα και εργαλεία, τα τεχνικά προβλήματα, τις δυσκολίες στη διδασκαλία επιμέρους ζητημάτων, καθώς και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του μαθήματος. Σκοπός των συνεντεύξεων είναι η περαιτέρω εμβάθυνση στην πολυπλοκότητα της εξ αποστάσεως διδασκαλίας και η επεξήγηση των αποτελεσμάτων των ποσοτικών δεδομένων. Τα αποτελέσματα δείχνουν πως οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί ακολούθησαν τη σύγχρονη μέθοδο διδασκαλίας μέσω τηλεδιάσκεψης, ενώ αρκετοί τη συνδύασαν και με στοιχεία ασύγχρονης για να αντιμετωπίσουν τα τεχνικά προβλήματα που προέκυπταν. Ως κυριότερα προβλήματα σημειώθηκαν η κακή σύνδεση στο διαδίκτυο, η καθυστέρηση του ήχου και της εικόνας, η κακή ποιότητα και παραμόρφωση του ήχου, η κακή ποιότητα εικόνας και η μονόπλευρη οπτική γωνία. Τα παραπάνω προβλήματα κατέστησαν πολύ δύσκολη τη διδασκαλία ζητημάτων τεχνικής, ενώ εμπόδισαν σημαντικά τη διδασκαλία χρωματισμών και ερμηνευτικών στοιχείων. Παρά την ευελιξία του ως προς το χρόνο διεξαγωγής, το διαδικτυακό μάθημα κρίθηκε πολύ πιο κουραστικό από το δια ζώσης, καθώς και περισσότερο χρονοβόρο, λόγω των συχνών προβλημάτων που εμφανίζονται. Οι εκπαιδευτικοί θεώρησαν πολύ σημαντικό το ότι διατήρησαν την επαφή με τους μαθητές τους, παρότι σε ορισμένες περιπτώσεις, η έλλειψη της ωδειακής τάξης δημιούργησε προβλήματα στη μεταξύ τους επικοινωνία και συγκέντρωση στο μάθημα. Σχετικά με την αποτελεσματικότητα του διαδικτυακού μαθήματος μουσικού οργάνου, την κατατάσσουν κάπου στη μέση, δηλώνοντας πως οι μαθητές σημειώνουν πρόοδο, η οποία όμως δεν μπορεί να φτάσει το επίπεδο της δια ζώσης διδασκαλίας. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες δήλωσαν πως δε θα παρέδιδαν ξανά διαδικτυακά μαθήματα με δική τους πρωτοβουλία, ωστόσο ένα σημαντικό ποσοστό βρήκε θετική την εμπειρία της εξ αποστάσεως διδασκαλίας και έδειξε διάθεση να την αξιοποιήσει στο μέλλον σαν εναλλακτική όποτε η δια ζώσης διδασκαλία δεν είναι εφικτή. Στο τέλος της παρούσας μελέτης γίνονται προτάσεις για μελλοντική έρευνα, καθώς κρίνεται πως η εξ αποστάσεως διδασκαλία μουσικού οργάνου έχει πολλές πτυχές που χρίζουν περαιτέρω διερεύνησης. |
19 | Αγγελοπούλου Κων/να | Η μη λεκτική συμπεριφορά στη σχολική τάξη: όψεις μέσα από τα μάτια του εκπαιδευτικού μουσικής στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση | 2022 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3255123 | Η παρούσα έρευνα αποσκοπεί στη διερεύνηση της λειτουργίας της μη λεκτικής συμπεριφοράς του εκπαιδευτικού της μουσικής στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και στον τρόπο με τον οποίο η επίγνωση ή η άγνοια της μη λεκτικής του δράσης επηρεάζει τη διδασκαλία. Παράλληλα επιχειρεί να διερευνήσει τους παράγοντες που συμβάλλουν στην υιοθέτηση των διάφορων μη λεκτικών πρακτικών. Προκυμμένου να εξυπηρετηθούν οι στόχοι της έρευνας, διατυπώθηκαν τα ερευνητικά ερωτήματα τα οποία διαμορφώθηκαν με βάση δύο άξονες. Ο πρώτος αφορά την μη λεκτική δράση του εκπαιδευτικού καθώς και τους μη λεκτικούς κώδικες που αυτός χρησιμοποιούνται κατά την επικοινωνία του με τους μαθητές. Ο δεύτερος σχετίζεται με τις δραστηριότητες που επιλέγει ο εκπαιδευτικός, το βαθμό στον οποίο αυτές περιλαμβάνουν την κίνηση των μαθητών και το πώς η χρήση του σώματος μπορεί να διευκολύνει την αντίληψη και μάθηση της μουσικής. Η ερευνητική διαδικασία που ακολουθήθηκε περιλάμβανε την διεξαγωγή πολλαπλών μελετών περίπτωσης. Συγκεκριμένα, το δείγμα αποτέλεσαν τέσσερις εκπαιδευτικοί μουσικής, με τουλάχιστον δέκα χρόνια εμπειρίας, οι οποίοι έδωσαν τρεις διαδοχικές ημιδομημένες συνεντεύξεις. Ανάμεσα στις συνεντεύξεις μεσολάβησε ένα διάστημα τριών εβδομάδων, όπου οι εκπαιδευτικοί κλήθηκαν να παρατηρήσουν τον εαυτό τους μέσα στην τάξη αλλά και να ανασύρουν στη μνήμη τους τους μη λεκτικούς κώδικες που χρησιμοποιούν. Ταυτόχρονα, οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν δύο αναστοχαστικά ημερολόγια τα οποία συζητήθηκαν κατά τις συνεντεύξεις. Με αυτόν τρόπο, επιχείρησαν να αποδώσουν όσο το δυνατόν πιο λεπτομερώς την μη λεκτική τους δράση. Η μη λεκτική δράση των εκπαιδευτικών καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την διδασκαλία. Το «πώς» κατέχει εξίσου σημαντικό ρόλο με το «τί» διδάσκω. Γι’ αυτόν τον λόγο οι μη λεκτικές τεχνικές που μπορούν να αξιοποιήσουν οι εκπαιδευτικοί έχουν ήδη απασχολήσει τον ακαδημαϊκό χώρο και τις παιδαγωγικές σχολές (Βρεττός, 2010). Ωστόσο, δεν υπάρχει κάποια έρευνα που να ασχολείται συγκεκριμένα με την μη λεκτική συμπεριφορά των εκπαιδευτικών μουσικής στο ελληνικό δημοτικό σχολείο, ενώ παρατηρήθηκε ότι οι δάσκαλοι της μουσικής δεν έχουν λάβει κάποια ειδική επιμόρφωση, σε πανεπιστημιακό επίπεδο, για την λειτουργία της μη λεκτικής τους συμπεριφοράς. Παράλληλα, η ίδια η μουσική τόσο κατά την παραγωγή, ακρόαση ή αντίληψή της απαιτεί τη σωματική δέσμευση των μαθητών. Το γεγονός αυτό οδηγεί στην αναγκαιότητα εξερεύνησης μίας μάθησης που δεν περιορίζεται στις νοητικές λειτουργίες, αλλά συνδέει την σκέψη με την δράση. |
20 | Ανδριώτη Παρασκευή | Playing by ear και ανάπτυξη μουσικών δεξιοτήτων στην προσχολική ηλικία | 2022 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3218576 | Στόχος της παρούσας μελέτης αποτέλεσε η διερεύνηση της εξελικτικής πορείας της ρυθμικής ανάπτυξης και του αυτοσχεδιασμού στα παιδιά προσχολικής ηλικίας ιδιωτικού νηπιαγωγείου στην Αθήνα, μέσω της μεθόδου Playing by ear της Lucy Green. Σκοπός της άτυπης αυτής της μεθόδου είναι η ανάπτυξη των ακουστικών, αυτοσχεδιαστικών, ρυθμικών και μουσικών δεξιοτήτων εν γένει στους μαθητές. Δεδομένης της ηλικίας των παιδιών που χρήζει κοινωνικοποίησης, συνεργατικότητας και ομαδικότητας μέσω παιγνιωδών δραστηριοτήτων, καθώς και του γεγονότος ότι δεν έχουν διδαχθεί μουσική σημειογραφία, στόχος της παρούσας μελέτης ήταν να διερευνήσει σε ποιο βαθμό η μέθοδος playing by ear της Lucy Green, αποτελεί την ιδανική επιλογή για την εφαρμογή της άτυπης μορφής μουσικής μάθησης μέσω της εξ ακοής μεθόδου σε τυπικά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα στην συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα. Εφαρμόστηκε μια ποιοτική μεθοδολογία έρευνας και αξιοποιήθηκαν εργαλεία και στρατηγικές από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις και συγκεκριμένα της έρευνας δράσης και της μελέτης περίπτωσης. Διερευνήθηκε σε ποιόν βαθμό η εξ ακοής μέθοδος αναπτύσσει τη ρυθμική και αυτοσχεδιαστική ικανότητα των μαθητών και κατά πόσο προάγει την ικανότητα των μαθητών να παίζουν μουσική σε μικρές ομάδες, χωρίς να χρειάζονται την καθοδήγηση του εκπαιδευτικού. Από τα αποτελέσματα της έρευνας διαφάνηκε πως η άτυπη μουσική μάθηση μέσω της μεθόδου Playing by ear της Lucy Green, βοηθά την ανάπτυξη της ρυθμικής ικανότητας των μαθητών με τη χρήση μουσικών οργάνων, καθώς και τη ρυθμική τους ικανότητα με κινητική συμπεριφορά, βοηθά τους μαθητές αρχικά να πειραματιστούν - προκειμένου όμως να φτάσουν στο επίπεδο να αυτοσχεδιάσουν συνειδητά, απαιτείται η διεξαγωγή μιας μεγαλύτερης σε διάρκεια έρευνα από την ερευνήτρια και τα υποκείμενα της ίδιας ηλικιακής ομάδας - και τέλος, προάγει την ικανότητα των μαθητών να παίζουν μουσική σε μικρές ομάδες, χωρίς να χρειάζονται την συνεχή και άμεση καθοδήγηση του εκπαιδευτικού, αναπτύσσοντας νέες πρακτικές και δεξιότητες επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ τους. Καταλήγοντας, διαφαίνεται πως η συνολική εμπειρία της εφαρμογής της μεθόδου Playing by ear της Lucy Green, είχε ιδιαίτερα θετική ανταπόκριση από τους μαθητές. Συνολικά εξέφρασαν πως ήταν μια ευχάριστη και διασκεδαστική νέα εμπειρία. |
21 | Μιμίδου Ευαγγελία | Η Αξιολόγηση στο μάθημα της Μουσικής στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση | 2022 | Η παρούσα έρευνα πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του ΠΜΣ με τίτλο "Μουσική Εκπαίδευση σε Τυπικά και Άτυπα Περιβάλλοντα" του τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ. Στόχος της έρευνας ήταν να διερευνηθούν οι απόψεις εκπαιδευτικών Μουσικής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης σε σχέση με την Αξιολόγηση της μάθησης. Το θέμα της έρευνας αυτής επιλέχθηκε επειδή υπάρχουν αρκετά περιθώρια διερεύνησής του, καθώς η έως τώρα έρευνα πάνω στην Αξιολόγηση στα πλαίσια της Μουσικής Εκπαίδευσης είναι περιορισμένη στην Ελλάδα. Επομένως, πρόκειται για ένα εκπαιδευτικό ζήτημα που είναι ανοικτό προς περαιτέρω έρευνες και, μεταξύ άλλων, μπορεί να συμβάλλει στην προώθηση της Μουσικής Εκπαίδευσης στην χώρα μας. Η Αξιολόγηση συνδέεται άρρηκτα με τους στόχους του μαθήματος, ελέγχει ανά πάσα στιγμή τον βαθμό επίτευξής τους καθώς και το επίπεδο μάθησης, τόσο σε ομαδικό, όσο και ατομικό επίπεδο. Επιπλέον, παρέχει τις αναγκαίες πληροφορίες για το εκπαιδευτικό έργο και ο εκπαιδευτικός μέσω αυτής λαμβάνει απαραίτητες αποφάσεις σχετικά με την συνέχιση ή τροποποίηση αυτού του έργου. Η συλλογή των δεδομένων έγινε με το εργαλείο της συνέντευξης. Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν ημιδομημένες συνεντεύξεις, κατά το διάστημα Μαρτίου - Απριλίου 2022, στις οποίες πήραν μέρος οχτώ εκπαιδευτικοί Μουσικής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Οι εκπαιδευτικοί αυτοί εργάζονταν ως μόνιμοι εκπαιδευτικοί σε Δημοτικά σχολεία και είχαν εργασιακή εμπειρία στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση πάνω από δέκα χρόνια κατά τον χρόνο που έλαβαν χώρα οι συνεντεύξεις. Η έρευνα είχε ως σημείο αναφοράς την Πρωτοβάθμια Μουσική Εκπαίδευση καθώς αυτή έχει μεγάλη σημασία για την μουσική μάθηση. Η Πρωτοβάθμια Μουσική Εκπαίδευση μπορεί να συντελέσει ουσιαστικά στην μουσική ανάπτυξη κάθε μαθητή και να του προσφέρει εμπειρίες, γνώσεις, δεξιότητες που θα τον συντροφεύσουν σε όλη του τη ζωή. Μέσα από την έρευνα αυτή αποτυπώθηκαν οι απόψεις των εκπαιδευτικών σχετικά με την Αξιολόγηση και πιο συγκεκριμένα ο τρόπος με τον οποίο την χρησιμοποιούν στο μάθημά τους, τα κριτήρια που θεωρούν σημαντικά και μέσα από αυτά συνδέθηκε η έννοια της Αξιολόγησης με τη φιλοσοφία τους για την Μουσική Εκπαίδευση. Από τα αποτελέσματα της έρευνας αποκαλύφθηκε ότι οι εκπαιδευτικοί συνδέουν την Αξιολόγηση κυρίως με την βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Συγκεκριμένα, μέσα από τις συνεντεύξεις παρουσιάστηκε η Αξιολόγηση στο μάθημα ως απαραίτητο και ουσιαστικό εργαλείο που βοηθάει στο να ελέγξουν την πορεία της διδασκαλίας κάθε στιγμή και παρέχει την αναγκαία ανατροφοδότηση στο μάθημα, εμπλέκοντας κάθε πτυχή της εκπαιδευτικής διαδικασίας που σχετίζεται με αυτό. Η Αξιολόγηση αναφέρεται στον μαθητή και την πορεία της μάθησής του. Ακόμα, αναφέρεται στον εκπαιδευτικό και στο διδακτικό του έργο. Τέλος, αναφέρεται και στα επίσημα πρόγραμμα Μουσικής, τα οποία ενημερώνει και βοηθάει με αυτό τον τρόπο να τροποποιούνται και να εξελίσσονται. Οι εκπαιδευτικοί περιέγραψαν εκτός από τη διαδικασία, τις μεθόδους και τις τεχνικές που χρησιμοποιούν, όπως επίσης και αυτά που εκείνοι θεωρούν σημαντικά μέσα στο μάθημα και πιστεύουν ότι πρέπει να αξιολογούνται. Η έρευνα τέλος αποκάλυψε και δυσκολίες και προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί στην προσπάθειά τους να εισάγουν την Αξιολόγηση και σχετίζονται με προβλήματα που αφορούν το μάθημα της Μουσικής γενικότερα. Επιπλέον, αναδείχτηκε η ανάγκη για επαναπροσέγγιση βασικών παραμέτρων που έχουν να κάνουν με το μάθημα της Μουσικής και την Αξιολόγηση, όπως είναι ο τρόπος βαθμολόγησης και ο χρόνος διδασκαλίας του μαθήματος. Στο τέλος της έρευνας παρουσιάζονται τα συμπεράσματα και κάποιες ιδέες για περαιτέρω έρευνα πάνω στο θέμα της Αξιολόγησης της Μουσικής Εκπαίδευσης που αφορούν συγκεκριμένα την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, παρόλο που υπάρχουν πολλά περιθώρια για έρευνες και στη Δευτεροβάθμια Μουσική Εκπαίδευση. Εκείνο που έχει σημασία είναι μέσα από τις έρευνες αυτές να αναδειχτεί περαιτέρω ο ρόλος της Αξιολόγησης ως απαραίτητο εργαλείο και ειδικότερα να συνδεθεί περαιτέρω με τους στόχους του μαθήματος και να προωθηθεί η μάθηση. | |
22 | Βρουστούρη Σοφία | Τα χαρακτηριστικά οι μέθοδοι και τα οφέλη της μουσικής αγωγής στην προσχολική ηλικία, σύμφωνα με τους εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. | 2023 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3260087 | Στην εν λόγω ερευνητική εργασία, αρχικά περιγράφονται και παρουσιάζονται αναλυτικά, ποικίλα γενικά αναπτυξιακά χαρακτηριστικά της προσχολικής ηλικίας και της μουσικής αγωγής στην προσχολική ηλικία, με αναφορές σε σύγχρονες και παλαιότερες βιβλιογραφικές έρευνες, οι οποίες τα τεκμηριώνουν επιστημονικά. Κατόπιν αναλύονται τα οφέλη της μουσικής αγωγής , σύμφωνα με έγκυρα επιστημονικά δεδομένα, καθώς και με την άποψη των σχετικών εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Τέλος, πραγματοποιείται μία διεξοδική περιγραφή των διαφόρων πλαισίων της μουσικής αγωγής και εκπαίδευσης και δύο μουσικοπαιδαγωγικών μεθόδων και συστημάτων, του Orff και του Kodaly. Η σημασία της συγκεκριμένης έρευνας, έγκειται στην αναγκαιότητα της ανάδειξης των τεχνών γενικότερα και της μουσικής εκπαίδευσης ειδικότερα, ως γνωστικά αντικείμενα, το οποία προσφέρουν ποικίλα οφέλη και είναι υψίστης σημασίας για τη συνολική ανάπτυξη των παιδιών προσχολικής ηλικίας, ωστόσο είναι παραγκωνισμένα ακόμη και σήμερα. Όσον αφορά το σκοπό της, αυτός είναι η καταγραφή, η διερεύνηση και η ανάλυση των χαρακτηριστικών και των θετικών επιδράσεων της ένταξης μουσικών δραστηριοτήτων στην προσχολική αγωγή σε τυπικά και άτυπα πλαίσια, όπως τα αντιλαμβάνονται οι μουσικοί-παιδαγωγοί προσχολικής ηλικίας που δραστηριοποιούνται σε αυτά. Η μεθοδολογία που εφαρμόζεται είναι η ποιοτική προσέγγιση ενώ ως εργαλείο συλλογής δεδομένων είναι η ημιδομημένη συνέντευξη. Το δείγμα αποτελείται από πέντε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι διδάσκουν μουσική κατά κύριο λόγο σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Αναφορικά με τα αποτελέσματα της έρευνας, διαπιστώθηκε ότι η μουσική αγωγή στην προσχολική ηλικία, εκτός από την ανάπτυξη μουσικών ικανοτήτων, προσφέρει σημαντικά και πολλαπλά οφέλη, σε όλους τους τομείς της ανάπτυξης των μικρών παιδιών, όπως είναι ο γνωστικός, ο κοινωνικοσυναισθηματικός, καθώς και ο κιναισθητικό-κινητικός. Τέλος, κάποιες πιθανές θεματικές προεκτάσεις που θα μπορούσαν να προκύψουν από τη συγκεκριμένη ερευνητική εργασία, είναι η σε βάθος μελέτη των στοιχείων που συνδέουν την κίνηση με τη μουσική αγωγή, καθώς επίσης και η έρευνα για τη σύνδεση της μουσικής αγωγής και τα γνωστικά οφέλη που αυτή προσφέρει με τον επιστημονικό κλάδο της νευροεπιστήμης, ο οποίος μελετάει εγκεφαλικές δομές και συνάψεις του ανθρώπινου εγκεφάλου υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Επιπλέον, θα μπορούσε να γίνει μία συγκριτική μελέτη των εκπαιδευτικών πλαισίων της μουσικής αγωγής και να διερευνηθούν τα αντίστοιχα όμοια ή διαφορετικά οφέλη και οι ικανότητες που αναπτύσσονται στο εκάστοτε πλαίσιο στα παιδιά προσχολικής ηλικίας. |
23 | Ζαφείρη Κων/να | Η χρησιμότητα των μουσικών σχολείων στην ελληνική κοινωνία και οι δεξιότητες που αναπτύσσουν οι μαθητές τους. | 2023 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3330535 | Ο θεσμός του μουσικού σχολείου ιδρύεται τις τελευταίες τρεις δεκαετίες στην Ελλάδα, με σκοπό να ενισχύσει τον ρόλο της μουσικής Παιδείας. Η έρευνά του αποτελεί θέμα επίκαιρο ακριβώς γιατί το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας συνεχίζει στη σημερινή εποχή να παρουσιάζει μια συγκεντρωτική και επιλεκτική αντιμετώπιση στο θέμα της καλλιτεχνικής αγωγής. Το σχολείο, ως φορέας διαφωτισμού των νέων, οφείλει να διαμορφώσει άτομα με ολοκληρωμένο επίπεδο ανάπτυξης και πολύπλευρα ενδιαφέροντα, τα οποία συμβάλλουν στην δημιουργία ενός άξιου πολίτη που θα συμβάλλει στην ανάπτυξη της κοινωνίας. Ωστόσο, το έργο του παρεμποδίζουν τα πολιτικά συμφέροντα εξωτερικών οργανισμών και κυβερνήσεων, οι οποίες προβάλλουν τα οικονομικά τους συμφέροντα πάνω από την ενίσχυση της Παιδείας στη χώρα, δημιουργώντας αμφισβητήσιμες παιδαγωγικές και πολιτικές πρακτικές. Η σημασία που ο θεσμός των μουσικών σχολείων έχει για την βελτίωση της Μουσικής Παιδείας της Ελλάδας είναι καθοριστική, καθώς οδήγησε στην ενίσχυση της καλλιτεχνικής παιδείας της δημόσιας εκπαίδευσης, ενώ προσφέρει πολύπλευρα οφέλη στην σφαιρική ανάπτυξη των νέων και την καλλιέργεια του πνεύματός τους. Ποιά είναι, λοιπόν, η σημασία που έχει ο θεσμός για τους εκπαιδευτικούς που ενεργοποιούνται στα πλαίσια αυτού, και πώς θεωρούν τη λειτουργία του στην ελληνική κοινωνία; Ποιά οφέλη έχουν παρατηρήσει οι εκπαιδευτικοί ότι τα μουσικά σχολεία προσφέρουν στους μαθητές; Με ποιούς τρόπους αξιολογείται η ποιότητα της προσφερόμενης μουσικής κουλτούρας, και είναι σωστοί ή επιδέχονται βελτίωσης; Ποιες δράσεις κρίνεται σκόπιμο να γίνουν, τόσο από την κυβέρνηση, όσο και από τους εκπαιδευτικούς, ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα της εκπαίδευσης στα μουσικά σχολεία και πώς αυτά διαφοροποιούνται, εντέλει, από τα σχολεία γενικής Παιδείας; Η παρούσα εργασία επιχειρεί να διερευνήσει τα ερωτήματα, με τη μέθοδο της αφηγηματικής συνέντευξης, μέσα από τις απόψεις, τις στάσεις και τις αντιλήψεις έμπειρων εκπαιδευτικών που έχουν διδάξει σε μουσικά σχολεία. Οι εμπειρίες των εκπαιδευτικών, των πρωταγωνιστών της εκπαιδευτικής διαδικασίας, οδηγούν στην εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με το ρόλο και τη σημασία αυτών των εξειδικευμένων σχολείων στη χώρα μας, συμπερασμάτων τα οποία αποτελούν πεδίο ενδιαφέροντος τόσο για τους εκπαιδευτικούς της μουσικής, όσο και γενικότερης Παιδείας στην Ελλάδα. |
24 | Χαρισίδου Χριστίνα-Ανθή | H κατανόηση της προφορικής μάθησης: Η περίπτωση της διδασκαλία της λύρας Κρήτης μέσα από τα μάτια πέντε δασκάλων | 2023 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3330548 | Η παρούσα εργασία έχει στόχο να διαμορφώσει μια πληρέστερη εικόνα για το πώς διδάσκεται στη σύγχρονη εποχή ένα παραδοσιακό όργανο που η εκμάθηση του στηριζόταν κατά βάση στην προφορικότητα σε ένα περιβάλλον που απέχει κατά πολύ από αυτό. Σκοπός της έρευνας είναι να διερευνήσει τις πρακτικές διδασκαλίας που χρησιμοποιούν οι δάσκαλοι της λύρας Κρήτης σε ωδειακά πλαίσια και τα εργαλεία που αξιοποιούν, καθώς και τα κριτήρια που θέτουν για να ορίσουν το ρεπερτόριο που θα διδάξουν, μιας και δεν υπάρχει συστηματοποιημένο ρεπερτόριο. Για τη συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκαν ημιδομημένες συνεντεύξεις από πέντε δασκάλους κρητικής λύρας, αφού προηγήθηκε παρατήρηση τριών μαθημάτων του σε ατομικά μαθήματα οργάνου. Από τις μεταγραμμένες ηχογραφήσεις των συνεντεύξεων προέκυψαν λεκτικά δεδομένα από τα οποία φάνηκε πως κάποιοι δάσκαλοι επιλέγουν την παρτιτούρα και άλλα συστήματα αποτύπωσης της πληροφορίας αλλά και τη μίμηση. Τα κριτήρια επιλογής ποικίλουν και διαμορφώνονται ανάλογα με το επίπεδο του μαθητευόμενου αλλά και από την επιθυμία να μάθει κάποιο κομμάτι. Τα ευρήματα της έρευνας παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Δεδομένου ότι δεν προβλέπεται συγκεκριμένη μέθοδος για τη διδασκαλία της λύρας Κρήτης, ούτε διδακτική των παραδοσιακών οργάνων, η συγκεκριμένη έρευνα μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση των μελλοντικών εκπαιδευτικών. Η εργασία μπορεί να αποτελέσει ένα προοίμιο για ευρύτερη έρευνα στο παρόν πεδίο. Κύρια θεματική κατηγορία:Εκπαίδευση – Αθλητισμός |
25 | Γαβαλά Σοφία | Μουσικές δραστηριότητες στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση ως μέσον ανάπτυξης της ομαδικότητας | 2023 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3330653 | Η μουσική θεωρείται ένα ισχυρό εργαλείο για τη διδασκαλία, τη μάθηση και τη σύνδεση με τους άλλους. Χρησιμοποιείται στην εκπαίδευση εδώ και αιώνες και αποτελεί θεμελιώδες συστατικό των περισσότερων εκπαιδευτικών συστημάτων παγκοσμίως. Μπορεί όμως να υπάρξει μουσική παιδεία, χωρίς την καλλιέργεια συλλογικών δεξιοτήτων; Πόσο συχνά απαντώνται μέσα στην τυπική μουσική εκπαίδευση, δραστηριότητες που προάγουν τη συλλογική συνείδηση, την σύμπραξη αντί της αποκλειστικής ατομικής μελέτης κι ανέλιξης; Πώς αντιλαμβάνονται οι εκπαιδευτικοί της πρωτοβάθμιας την ουσία και τη σημασία ομαδικών μουσικών δραστηριοτήτων και κατά πόσο το σχολικό Πρόγραμμα Σπουδών Μουσικής ευαισθητοποιείται απέναντι σε θέματα ομαδοκεντρικών προσεγγίσεων; Τα ερωτήματα αυτά οδήγησαν στον σχεδιασμό της παρούσας εργασίας, ερευνώντας το αν και το πώς η μουσική μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την προώθηση της συνεργασίας, της επικοινωνίας και της ομαδικής εργασίας, καθώς και για την παροχή μιας ευχάριστης μαθησιακής εμπειρίας. |
26 | Λαμπροπούλου Μαρία | Tο μάθημα της κλασικής κιθάρας σε μαθητές με δυσλεξία σε άτυπα περιβάλλοντα | 2023 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3328485 | Η παρούσα ποιοτική έρευνα διερευνά τη δυσλεξία στο όργανο της κλασικής κιθάρας, μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών που εργάζονται σε διαφορετικά ωδεία της Αττικής αλλά και σε ιδιαίτερα μαθήματα. Όπως προκύπτει, και από την έλλειψη σχετικής βιβλιογραφίας, δεν έχει μελετηθεί η διδασκαλία της πολυφωνίας σε μαθητές με δυσλεξία. Επίσης δεν εντοπίζονται έρευνες που να έχουν εξετάσει συγκεκριμένα τη διδασκαλία της κλασικής κιθάρας στους μαθητές αυτούς αλλά ούτε και έρευνες που να εξετάζουν τους προβληματισμούς που προκύπτουν από τη μεριά των καθηγητών. Λόγω της αύξησης των μαθητών με δυσλεξία οι καθηγητές της κλασικής κιθάρας αναζητούν τρόπους να καταφέρουν να διδάξουν με αποτελεσματικό τρόπο χωρίς όμως να ξέρουν εάν τελικά τους βοηθούν ή όχι. |
27 | Μήνος Ιωάννης | Το φαινόμενο της μεταφώνησης των εφήβων αγοριών στο πλαίσιο του υποχρεωτικού μαθήματος της χορωδίας στα μουσικά γυμνάσια | 2023 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3327571 | Σκοπός της παρούσας ποιοτικής έρευνας είναι να εξετάσει το ζήτημα της μεταφώνησης των εφήβων αγοριών στη δημόσια δευτεροβάθμια εκπαίδευση και συγκεκριμένα στα μουσικά γυμνάσια της Ελλάδας, μέσα από τον λόγο των εκπαιδευτικών. Λόγω της περιορισμένης βιβλιογραφίας πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα κρίνεται πως η έρευνα αυτή μπορεί να φανεί ιδιαιτέρως χρήσιμη στους νεοδιόριστους αλλά και στους παλαιότερους αλλά και μελλοντικούς εκπαιδευτικούς μουσικής προκειμένου να έρθουν σε επαφή με τη σχετική προβληματική. Η συλλογή των δεδομένων έγινε με το εργαλείο της ημιδομημένης συνέντευξης κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου του 2022. Το δείγμα αποτέλεσαν πέντε (5) εκπαιδευτικοί μουσικής, τέσσερις γυναίκες και ένας άντρας (όλοι μόνιμοι με μεγάλη προϋπηρεσία, εκ των οποίων τρεις στην Αττική και δύο στην επαρχία). Μέσα από την εξιστόρηση των προσωπικών τους βιωμάτων επιχειρήθηκε να διερευνηθούν τα πιθανά προβλήματα που υπάρχουν στη διάρκεια της μεταφώνησης, παράγοντες που την επηρεάζουν καθώς και τρόποι αντιμετώπισης αυτού του θέματος. Από τα αποτελέσματα που προέκυψαν διαπιστώθηκε ότι η ενασχόληση των καθηγητών με τη χορωδία πριν διδάξουν στα μουσικά σχολεία είτε ως μαέστροι σε άλλες χορωδίες παιδιών και εφήβων είτε συμμετέχοντας οι ίδιοι ως ανήλικοι βοηθάει την διδασκαλία της χορωδίας και κατ’ επέκταση την μετάδοση των γνώσεων τους σχετικά με τη μεταφώνηση. Επίσης για την κατανόηση της μεταφώνησης σημαντικό ρόλο παίζει η ψυχολογία των εφήβων. Επιπλέον ως τρόποι αντιμετώπισης προτείνονται μεταξύ άλλων να είναι ενήμεροι τόσο οι καθηγητές όσο και οι μαθητές για το τι πραγματικά είναι η μεταφώνηση ώστε να μπορεί να αντιμετωπιστεί, το ζέσταμα, το κατάλληλο ρεπερτόριο, η αναστροφή διαστημάτων, οι μεταγραφές έργων και οι διασκευές αυτών. Από την έρευνα αυτή θα ωφεληθούν εν ενεργεία εκπαιδευτικοί μουσικής που πιθανότατα να μην έχουν εμπειρία πάνω στην χορωδιακή μουσική. Επίσης θα ωφεληθούν και οι νέοι εκπαιδευτικοί που δυσκολεύονται ή έρχονται σε αμηχανία με το συγκεκριμένο μάθημα καθώς παρέχονται όχι μόνο θεωρητικές αλλά και πρακτικές συμβουλές. 4 Στο τέλος του παρόντος πονήματος παρουσιάζονται προτάσεις για μελλοντική έρευνα σε εκπαιδευτικούς, καθώς το ζήτημα της μεταφώνησης χρήζει περαιτέρω διερεύνησης στα υπόλοιπα μουσικά σχολεία, στα γενικά γυμνάσια αλλά και στις τελευταίες τάξεις του δημοτικού. |
28 | Δίγκος Βασίλης | Η συνεισφορά της Πρακτικής Άσκησης των φοιτητών/-τριών του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών για τη διαμόρφωση του/της μελλοντικού/-ής «αποτελεσματικού/-ής» εκπαιδευτικού μουσικής. (Η εμπειρία των φοιτητών/-τριών) | 2023 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3309349 | Οι πολύπλευρες απαιτήσεις του σύγχρονου εκπαιδευτικού συστήματος σε συνδυασμό με τις ολοένα και αυξανόμενες ανάγκες που δημιουργεί το κοινωνικό γίγνεσθαι επιβάλουν συνειδητά ή ασύνειδα στον εν ενεργεία ή τον μελλοντικό εκπαιδευτικό μουσικής να αφυπνιστεί και να δράσει καταλλήλως, ούτως ώστε να μπορεί να αντεπεξέρχεται επιτυχώς μέσα στο εκάστοτε εκπαιδευτικό περιβάλλον και τα δεδομένα που το πλαισιώνουν, διαμορφώνοντας ένα αποτελεσματικό μάθημα μουσικής. Βασικοί παράγοντες για την επίτευξη των παραπάνω αποτελούν όχι απλώς η ενίσχυση της γνώσης του διδακτικού αντικειμένου και της εμπειρίας, αλλά και η συνεχής και διακαής προσπάθεια εξέλιξης σε όλους τους τομείς που συναποτελούν τη διαδικασία διδασκαλίας και μάθησης καθώς και σε εκείνους που συνδιαμορφώνουν τον εκπαιδευτικό ως προσωπικότητα. Σκοπός της παρούσας ποσοτικής έρευνας ήταν να διερευνηθεί η συνεισφορά της Πρακτικής Άσκησης των φοιτητών του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών για τη διαμόρφωση του μελλοντικού «αποτελεσματικού» εκπαιδευτικού μουσικής, εξετάζοντας την εμπειρία των φοιτητών. Αυτό πραγματοποιήθηκε μέσω της μελέτης και της καταγραφής των απόψεων των εν ενεργεία φοιτητών και των αποφοίτων που έχουν ολοκληρώσει την παρακολούθηση της πρακτικής τους άσκησης σχετικά με τη βελτίωση των χαρακτηριστικών - δεξιοτήτων που απαρτίζουν το προφίλ του αποτελεσματικού εκπαιδευτικού μουσικής, καθώς και της μετέπειτα εφαρμογής τους σε τυπικά ή άτυπα πλαίσια εκπαίδευσης. Για την έρευνα χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο το ερωτηματολόγιο, το οποίο διανεμήθηκε ηλεκτρονικά κατά το δεύτερο μισό του Ιουλίου του 2021 και συμπληρώθηκε από το δείγμα ύψους 75 μουσικών, φοιτητών και αποφοίτων του τμήματος, που είχαν όλοι παρακολουθήσει την πρακτική άσκηση σε σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης καθώς και σε Μουσικά Σχολεία από το εαρινό εξάμηνο του ακαδημαϊκού έτους 2017-2018 και ύστερα. Τα αποτελέσματα της έρευνας κατέδειξαν το ότι η συμμετοχή στο εν λόγω πρόγραμμα προετοιμασίας επέφερε στους φοιτητές σημαντική βελτίωση αυτών των χαρακτηριστικών, τα οποία στην πορεία αξιοποίησαν οι ίδιοι επιτυχώς σε πλαίσια τυπικής ή άτυπης εκπαίδευσης. Οι απόψεις τους μαρτυρούν την αξία της καθοδήγησης για την εξέλιξή τους στον τομέα της μουσικής παιδαγωγικής, προσφέροντάς τους, μέσα από τη συνάρτηση των ακαδημαϊκών γνώσεων, που ενισχύονται ταυτοχρόνως από τα μαθήματα στο πανεπιστήμιο, και της εμπειρίας της πρακτικής στο πλάι έμπειρων καθοδηγητών, αφενός την απαραίτητη εξέλιξη ως εν δυνάμει εκπαιδευτικών, αφετέρου την κατάλληλη ώθηση προκειμένου να εναγκαλιάσσουν την ιδέα της δια βίου μάθησης. Συμπεραίνεται, λοιπόν, λίαν σημαντική η συμμετοχή στην Πρακτική Άσκηση για κάθε φοιτητή του τμήματος Μουσικών Σπουδών που αποβλέπει επαγγελματικά στη διδασκαλία του μαθήματος της Μουσικής και που αποσκοπεί να εξελιχθεί παιδαγωγικά και να καταρτιστεί επιστημονικά στον τομέα της Μουσικής Παιδαγωγικής. |
29 | Ψαθάς Γεώργιος | Άτυπες Μαθησιακές διαδικασίες σε μία κοινότητα πρακτικής : αφηγήσεις μαθητείας για την ελληνική λαϊκή μουσική | 2023 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3370291 | Τα τελευταία χρόνια η μουσικοπαιδαγωγική κοινότητα ενδιαφέρεται για τις εναλλακτικές διδακτικές προσεγγίσεις οι οποίες θα μπορούσαν να πλαισιώσουν τις υπάρχουσες δυτικοευρωπαϊκές μεθόδους διδασκαλίας. Η συζήτηση αυτή αφορά και τη διδασκαλία της ελληνικής λαϊκής μουσικής καθώς η συμπερίληψή της σε προγράμματα θεσμοθετημένης εκπαίδευσης ανέδειξε ορισμένους προβληματισμούς αναφορικά με την επιτέλεσή της εκτός του φυσικού της πλαισίου. Η παρούσα εργασία αφορά μία ιδιαίτερη μορφή μαθητείας της ελληνικής λαϊκής μουσικής η οποία παρατηρείται να συμβαίνει στην Αθήνα σήμερα, μέσω της συμμετοχής σε ένα άτυπο μαθησιακό και εργασιακό δίκτυο το οποίο περιγράφεται ως κοινότητα πρακτικής. Η έρευνα βασίζεται σε έξι αληθινές αφηγήσεις μαθητείας, στις οποίες οι συμμετέχοντες αναφέρθηκαν στις εμπειρίες τους από την εμπλοκή τους στη συγκεκριμένη κοινότητα και πιο συγκεκριμένα στις διαδικασίες που συνέβαλλαν στην ανάδειξη της λαϊκής μουσικής σε σημαντικό παράγοντα για την κατασκευή της μουσικής τους ταυτότητας. Τα ευρήματα της έρευνας αναδεικνύουν μία ιδιαίτερα ζωντανή και δραστήρια μουσική κοινότητα η οποία λειτουργεί υπό τους δικούς της όρους. Η συμμετοχή σε αυτή την κοινότητα θεμελιώνει τη μουσική μάθηση, όχι ως μέρος ενός προγράμματος σπουδών, αλλά ως κομμάτι της αληθινής εμπειρίας στον κοινωνικό κόσμο. Αναδείχθηκαν επίσης πληροφορίες για τις άτυπες πρακτικές μουσικής μάθησης όπως είναι η μαθητεία χωρίς δάσκαλο και η μελέτη με το αυτί, είτε ατομικά είτε σε μουσικές παρέες. Η αξία της παρούσας έρευνας έγκειται στο γεγονός ότι συμβάλει στην κατανόηση των διαδικασιών που εμπλέκονται στο μοίρασμα της γνώσης για τη λαϊκή μουσική παρέχοντας πληροφορίες «από τα μέσα». |
30 | Ευανθία Δρακίδου | Χρήση ουσιών για την αντιμετώπιση του Άγχους Μουσικής Εκτέλεσης: Μια μελέτη στους/ στις μουσικούς της Ελλάδας. | 2023 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3369940 | Το Άγχος Μουσικής Εκτέλεσης είναι μία ψυχική πάθηση με ποικίλες επιπτώσεις στην προσωπική και επαγγελματική ζωή των μουσικών. Αρκετοί/-ές καταφεύγουν στη χρήση διαφόρων ουσιών για την καταπολέμηση της πάθησης αυτής, και συγκεκριμένα των σωματικών συμπτωμάτων. Ωστόσο η βιβλιογραφία τονίζει πως οι ουσίες όχι μόνο δεν αντιμετωπίζουν τη ρίζα του προβλήματος, αλλά αρκετές δεν ενδείκνυνται καν για αυτό το σκοπό, ή χρησιμοποιούνται χωρίς τις απαραίτητες γνώσεις, ή έχουν καταστροφικές επιπτώσεις στην υγεία. Η παρούσα έρευνα εκπονήθηκε στα πλαίσια της μεταπτυχιακής μου διατριβής στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών «Μουσική Εκπαίδευση σε Τυπικά και Άτυπα Περιβάλλοντα» και μέσα από ποσοτική μεθοδολογία, προσπαθεί να σκιαγραφήσει κάποιες τάσεις που απαντώνται στους/-ις μουσικούς της Ελλάδας σχετικά με το Άγχος Μουσικής Εκτέλεσης και τη χρήση διαφόρων ουσιών ως μια από της στρατηγικές αντιμετώπισής του. 71 σπουδαστές/-ριες και πρόσφατα απόφοιτοι/-ες με ειδίκευση σε όργανο/ φωνή ευρωπαϊκής μουσικής συμμετείχαν στην έρευνα συμπληρώνοντας το ερωτηματολόγιο. Τα αποτελέσματα παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τη συχνότητα χρήσης των διαφόρων ουσιών και εφαρμογής κάποιων άλλων στρατηγικών αντιμετώπισης, αλλά και σχετικά με τα είδη των ουσιών που προτιμώνται, συγκεκριμένα τις φυτικές και την καφεΐνη. Όσον αφορά το Άγχος Μουσικής Εκτέλεσης, οι γυναίκες σημειώνουν υψηλότερο σκορ από τους άντρες, αλλά η διαφορά δεν ήταν στατιστικά σημαντική (p<0,05), αντίθετα από τις περισσότερες έρευνες. Επιπλέον από όλα τα είδη των ουσιών, στατιστικά σημαντική συσχέτιση βρέθηκε μόνο μεταξύ του Άγχους Μουσικής Εκτέλεσης και των φαρμακευτικών ουσιών (με και χωρίς ιατρική συνταγογράφηση). Τέλος, αναδύονται κάποιοι από τους αιτιολογικούς παράγοντες που ωθούν τους νεαρούς και τις νεαρές μουσικούς να χρησιμοποιήσουν κάποια ουσία για να μετριάσουν το σκηνικό τους άγχος. Κατόπιν της συζήτησης των ευρημάτων, τονίζεται η ευθύνη των δασκάλων και των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και προτείνονται μέτρα που μπορούν να ληφθούν ώστε να προλαμβάνεται ή/και να αντιμετωπίζεται αυτή η κατάσταση με το βέλτιστο τρόπο. |
31 | Καραβασίλης Χρήστος | Άγχος Μουσικής Επίδοσης: Σύγκριση απόψεων καθηγητών πιάνου στην Ελλάδα | 2024 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3430243 | Το άγχος μουσικής επίδοσης είναι ένα σύνηθες φαινόμενο που αντιμετωπίζουν πολλοί μουσικοί πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια μουσική εκτέλεση. Σκοπός της έρευνας είναι να διερευνήσει και να συγκρίνει τις απόψεις των καθηγητών πιάνου στην Ελλάδα αναφορικά με το άγχος μουσικής επίδοσης των μαθητών τους. Στα δεδομένα της έρευνας παρουσιάζονται οι δυσκολίες που συναντούν οι καθηγητές πιάνου, καθώς και οι προκλήσεις που θέτει το ΑΜΕ στη διδασκαλία τους. Τέλος, γίνεται εκτενής αναφορά στην εκπαιδευτική διαδικασία και στο τρίπτυχο δασκάλου-μαθητή-γονέα όσον αφορά την αντιμετώπιση του άγχους μουσικής επίδοσης. Στην παρούσα έρευνα χρησιμοποιήθηκε ποιοτική μεθοδολογία, συλλέγοντας δείγματα μέσα από ημιδομημένες συνεντεύξεις πέντε καθηγητών πιάνου. Κατά τη διάρκεια αυτών των συνεντεύξεων, αναζητήθηκαν οι απόψεις, οι εμπειρίες και οι πρακτικές που ακολουθούν οι καθηγητές πιάνου σχετικά με τη διαχείριση του άγχους μουσικής επίδοσης των μαθητών τους. Από την ανάλυση των αποτελεσμάτων προέκυψε ότι το άγχος μουσικής επίδοσης είναι ένα πολυδιάστατο φαινόμενο με πολλαπλές αιτίες, τόσο οργανικές όσο και ψυχολογικές. Η φύση του πιάνου ως ένα όργανο που απαιτεί δεξιοτεχνία, αφοσίωση, συντονισμό και συστηματική μελέτη δημιουργεί ένα επιπλέον άγχος στους μαθητές. Ένας παράγοντας που φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά το άγχος είναι ο χρόνος έναρξης της ενασχόλησης με το πιάνο. Οι μαθητές που ξεκινούν από μικρή ηλικία τείνουν να εμφανίζουν λιγότερο άγχος σε σύγκριση με εκείνους που ξεκινούν αργότερα, καθώς η πρώιμη εξοικείωση με το όργανο τους επιτρέπει να αναπτύξουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και δεξιότητες διαχείρισης της πίεσης. Επιπλέον, ο ρόλος του γονέα φαίνεται να είναι κρίσιμος, καθώς η υποστήριξη ή η υπερβολική πίεση από την πλευρά των γονέων μπορεί είτε να μειώσει είτε να επιδεινώσει τα επίπεδα άγχους των μαθητών. Για το λόγο αυτό η αντιμετώπισή του πρέπει να είναι πολύπλευρη και να προκύπτει από τη συνεργασία δασκάλου, γονέα και μαθητή. Η κατανόηση αυτών των παραγόντων μπορεί να οδηγήσει σε πιο στοχευμένες εκπαιδευτικές προσεγγίσεις που θα βοηθήσουν στη μείωση του άγχους, ενώ παράλληλα ενισχύουν την εξέλιξη και τη συνολική επίδοση των μαθητών στο πιάνο. |
32 | Γιαννοπούλου Άννα | Η μουσική εκπαίδευση στην τρίτη ηλικία μέσα από την εμπειρία των συντονιστών μουσικών δράσεων | 2024 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3443042 | Η παρούσα ποιοτική έρευνα εξετάζει την εμπειρία έξι μαέστρων/συντονιστών μουσικών δράσεων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, οι οποίοι είχαν εμπειρία ενός έτους και πάνω στην καθοδήγηση/εκπαίδευση μουσικού συνόλου ηλικιών μελών 60/65+. Οι ερωτώμενοι κλήθηκαν να απαντήσουν σχετικά με την εκπαίδευση που έχουν λάβει οι ίδιοι, τις μεθόδους και τα εργαλεία που χρησιμοποίησαν στη διδασκαλία τους, τους στόχους τους, τις προκλήσεις και τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν και τους πιθανούς τρόπους αντιμετώπισης αυτών, καθώς και τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την πιθανή γνωστική και ψυχοκοινωνική εξέλιξη των μελών του συνόλου τους. Μέσω της θεματικής ανάλυσης του περιεχομένου των ημιδομημένων συνεντεύξεων που παραχώρησαν οι μαέστροι/συντονιστές μουσικών δράσεων διαφωτίζονται τα παραπάνω ζητήματα. |
33 | Αντωνοπολυλου Μαρκέλλα | Κριτική Παιδαγωγική και Μουσική Εκπαίδευση: το παράδειγμα του Μουσικού Αυτοσχεδιασμού | 2024 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3398491 | Η Κριτική Παιδαγωγική είναι μία φιλοσοφία της εκπαίδευσης και μία παιδαγωγική προσέγγιση η οποία αναπτύχθηκε στα μέσα του 20ου αιώνα. Προτείνει ένα ριζοσπαστικό μοντέλο διδασκαλίας ενώ στοχεύει στην έκφραση της φωνής των μαθητών και την κριτική ανάγνωση της εκπαιδευτικής και κοινωνικής πραγματικότητας με σκοπό την ενδυνάμωση των υποκειμένων. Η παρούσα εργασία εξετάζει την σύνδεση μεταξύ της Κριτικής Παιδαγωγικής και των θεωριών και εφαρμογών του μουσικού αυτοσχεδιασμού μέσα από την συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση άρθρων μουσικής εκπαίδευσης. Σκοπός της αναζήτησης και σύνθεσης των δεδομένων είναι η απάντηση σε τρία ερευνητικά ερωτήματα. Αρχικά, η έρευνα επιχειρεί να συνθέσει τις βασικές κριτικές που δέχεται η επίσημη μουσική εκπαίδευση μέσα από πρίσμα της Κριτικής Παιδαγωγικής. Δευτερευόντως, προχωρά σε μία διατύπωση των βασικών σημείων επαφής του μουσικού αυτοσχεδιασμού με τις αρχές της Κριτικής Παιδαγωγικής. Τέλος, επιχειρείται μέσα από την εξεταζόμενη βιβλιογραφία, η παράθεση των εφαρμογών και των μαθησιακών αποτελεσμάτων που συντελούνται κατά την διαδικασία του αυτοσχεδιασμού μέσα από το πρίσμα της Κριτικής Παιδαγωγικής, τόσο από την πλευρά των εκπαιδευομένων όσο και από την πλευρά των εκπαιδευτών. |
34 | Δαβίδου Δωροθέα | Μουσικές Προτιμήσεις στους φοιτητές Μουσικών Σπουδών στο Ε.Κ.Π.Α. | 2024 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3410286 | Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των Μουσικών Προτιμήσεων στην ηλικιακή ομάδα των φοιτητών (18-24) και ιδιαίτερα των φοιτητών στα τμήματα Μουσικών Σπουδών με εστίαση στο τμήμα Μουσικών Σπουδών στο ΕΚΠΑ. Λόγω της απουσίας παρόμοιας έρευνας που να αφορά της μελέτη των Μουσικών Προτιμήσεων στη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα των φοιτητών Μουσικολογίας, κρίνεται πως η έρευνα αυτή θα μπορεί ενδεχομένως να φανεί ιδιαιτέρως χρήσιμη αφενός για τη χαρτογράφηση των Μουσικών Προτιμήσεων, αλλά και για τη συσχέτισή τους τόσο με τα προγράμματα σπουδών, όσο και με την ενδεχόμενη συσχέτιση των Μουσικών Προτιμήσεων με την μελλοντική επαγγελματική αποκατάσταση των φοιτητών Μουσικολογίας. Για τις ανάγκες της εργασίας πραγματοποιήθηκε ποσοτική έρευνα και η συλλογή δεδομένων έγινε μέσω ερωτηματολογίων που διανεμήθηκε σε όλους τους φοιτητές Μουσικολογίας στο ΕΚΠΑ. Το δείγμα της έρευνας αποτελείται από τα 76 συμπληρωμένα ερωτηματολόγια, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για την ανάλυση και την καταγραφή των αποτελεσμάτων της έρευνας.Μέσα από το ερωτηματολόγια, οι φοιτητές κατέγραψαν τα είδη Μουσικής που προτιμούν, απάντησαν σε ερωτήσεις που αφορούν στη σύνδεση των προτιμήσεων αυτών με μαθήματα που παρακολουθούν ή έχουν παρακολουθήσει και έγινε μια πρώτη σύνδεση των Μουσικών τους Προτιμήσεων με την πρόθεση μελλοντικής επαγγελματικής απασχόλησης |
35 | Τρανταφύλλου Πολυξένη | Η παιχνιδοποίηση (gamification) ως εργαλείο κινητοποίησης στην τυπική εκπαίδευση σύμφωνα με απόψεις εκπαιδευτικών μουσικής πρωτοβάθμιας | 2024 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3398309 | Η παιχνιδοποίηση είναι η εισαγωγή χαρακτηριστικών παιχνιδιού σε μια διαδικασία, κατά την οποία δεν συνηθίζεται το παιχνίδι, προκειμένου να κινητοποιηθεί και να διατηρηθεί ενεργό το ενδιαφέρον των εμπλεκομένων. Σκοπός της έρευνας είναι αρχικά η διερεύνηση μέσα από απόψεις εκπαιδευτικών μουσικής, που υπηρετούν στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα, εάν η παιχνιδοποίηση αποτελεί εργαλείο κινητοποίησης καθώς και με ποιο τρόπο και με ποιο σκοπό αξιοποιείται στη διδασκαλία της μουσικής σε περιβάλλον τυπικής μάθησης. Σε επόμενο στάδιο διερευνώνται οι δυσκολίες που συναντούν οι εκπαιδευτικοί κατά τη χρήση της παιχνιδοποίησης καθώς επίσης και η αξία της μεθόδου αυτής για εκπαιδευτικούς και μαθητές. Η έρευνα διεξήχθη με βάση την ποιοτική μέθοδο έρευνας. Συγκεκριμένα τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσα από ημιδομημένες συνεντεύξεις έξι εκπαιδευτικών μουσικής της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι εργάζονται σε ιδιωτικά και δημόσια δημοτικά σχολεία, σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας. Από την ανάλυση των αποτελεσμάτων προέκυψαν τα εξής: Οι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται την παιχνιδοποίηση ως ένα εκπαιδευτικό εργαλείο, το οποίο συνίσταται στην εισαγωγή βασικών αρχών παιχνιδιού κατά τη διδασκαλία μουσικής. Προτιμούν να μετατρέπουν σε παιχνίδι τις βιωματικές δραστηριότητες εισάγοντας τα απαραίτητα χαρακτηριστικά παιχνιδοποίησης, παρά να χρησιμοποιούν τις παιχνιδοποιημένες ηλεκτρονικές εφαρμογές. Σκοπός της παιχνιδοποίησης είναι η εκμάθηση του ίδιου του γνωστικού αντικειμένου της μουσικής, η κινητοποίηση, η δημιουργικότητα, η ψυχαγωγία, η ομαδικότητα των μαθητών, ο σωστός τρόπος διεκδίκησης της νίκης και η διαχείριση της ήττας, η εμπέδωση, η επανάληψη, η αξιολόγηση και η απομνημόνευση της γνώσης. Επιπλέον εκτός της βιωματικότητας απώτερος σκοπός κατά την εφαρμογή της παιχνιδοποίησης θα πρέπει να είναι και το κέρδος που δίνουν οι δράσεις βασιζόμενες στο κονστρουκτιβιστικό μοντέλο μάθησης κατά το οποίο οι μαθητές έχουν φτάσει στο επίπεδο να δημιουργούν μόνοι τους τα παιχνίδια ή τους κανόνες. Οι συμμετέχοντες στην έρευνα παρουσίασαν μια πλούσια λίστα παιχνιδοποιημένων δραστηριοτήτων, τις οποίες εφαρμόζουν κατά τη διάρκεια των μαθημάτων τους. Φυσικά αντιμετωπίζουν αρκετές δυσκολίες κατά την αξιοποίηση της παιχνιδοποίησης, όπως οι πολυπληθείς αίθουσες και η έλλειψη υλικοτεχνικής υποδομής και κατάρτισης των εκπαιδευτικών. Παρόλα αυτά οι προκλήσεις αντιμετωπίζονται, γιατί η αξία της παιχνιδοποίησης για εκπαιδευτικούς και μαθητές καταδεικνύεται τόσο με την κινητοποίηση, όσο και με την ομαδικότητα, τη συλλογική σκέψη, τη συγκέντρωση και την ετοιμότητα, τη δημιουργικότητα και την κριτική σκέψη, την αυτοπεποίθηση και τη δημιουργία κλίματος ευγενούς άμιλλας. |
36 | Γκιούλμπαμπα Μαρία | Ο ρόλος του οικογενειακού περιβάλλοντος στη μουσική ανάπτυξη στην πρώιμη παιδική ηλικία: Απόψεις και πρακτικές γονέων σχετικά με τη μουσική ενασχόληση στο σπίτι | 2025 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:5295561 | Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία διερευνά το ρόλο του οικογενειακού περιβάλλοντος στη μουσική ανάπτυξη των παιδιών έως 6 ετών, με έμφαση στην ελληνική πραγματικότητα. Η μουσική, ως αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης, συνδέεται με πολύπλευρα αναπτυξιακά οφέλη, τόσο σε γνωστικό όσο και σε ψυχοκοινωνικό επίπεδο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην περίοδο της πρώιμης παιδικής ηλικίας, καθώς κατά την περίοδο αυτή το παιδί διαμορφώνει κρίσιμες εμπειρίες, μέσω της αλληλεπίδρασής του με το περιβάλλον, και οι εμπειρίες αυτές γίνονται γνώσεις. Μέσα από τη θεωρία της Επικοινωνιακής Μουσικότητας του Colwyn Trevarthen, αναγνωρίζεται η μουσική ως μια έμφυτη μορφή επικοινωνίας που προϋπάρχει της ομιλίας και εκφράζεται ήδη από τη βρεφική ηλικία μέσω βλεμμάτων, κινήσεων και φωνητικών ήχων. Οι γονείς, ακόμη και ασυνείδητα, ανταποκρίνονται σε αυτές τις εκφράσεις με μουσικό τρόπο, δημιουργώντας έτσι ένα πλούσιο μουσικά, συναισθηματικά και μαθησιακά περιβάλλον. Επίσης γίνεται αναφορά στο ερευνητικό εργαλείο – ερωτηματολόγιο Μusic@Ηome, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να αξιολογεί το μουσικό οικογενειακό περιβάλλον παιδιών βρεφικής και προσχολικής ηλικίας. Το Μusic@Ηome μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τη συχνότητα και την ποιότητα της μουσικής αλληλεπίδρασης στο οικογενειακό πλαίσιο, ενώ αποτελεί και δείκτη της πιθανής επίδρασης του μουσικού περιβάλλοντος στην πρώιμη μουσική ανάπτυξη του παιδιού. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να εξετάσει κατά πόσο οι ελληνικές οικογένειες προσφέρουν στα παιδιά τους, ηλικίας έως έξι ετών, ένα μουσικά εμπλουτισμένο περιβάλλον στο σπίτι και να καταγράψει τις μουσικές πρακτικές που εφαρμόζονται στην καθημερινότητα. Παράλληλα, διερευνώνται οι αντιλήψεις, τα κίνητρα και τα πιθανά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι γονείς αναφορικά με την ένταξη της μουσικής στην ανατροφή των παιδιών τους. Η εργασία στηρίζεται σε βιβλιογραφική επισκόπηση, όπου αναλύονται η αξία της μουσικής, η έννοια της μουσικής ανάπτυξης – μουσικότητας, η μουσική στη σχέση γονέα – παιδιού καθώς και παράγοντες που επηρεάζουν τη μουσική συμπεριφορά των γονέων. Με ποιοτική μεθοδολογία ερευνάται η μουσική ανάπτυξη των παιδιών στο οικογενειακό περιβάλλον από την οπτική, τις εμπειρίες και τις πρακτικές των γονέων τους. Πέντε (5) γονείς συμμετείχαν στην έρευνα, μέσω προσωπικών ημιδομημένων συνεντεύξεων. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας αναδεικνύουν τη σημασία της γονικής εμπλοκής στη μουσική ανάπτυξη των παιδιών. Επιπλέον, επιβεβαιώνουν ότι η μουσική ενσωματώνεται στην καθημερινή ζωή των οικογενειών με ποικίλους τρόπους, όπως το τραγούδι, η ακρόαση μουσικής, η κίνηση, τα παιχνίδια και ο αυτοσχεδιασμός, είτε συνειδητά είτε αυθόρμητα, προσφέροντας στα παιδιά πολύτιμα ερεθίσματα που ενισχύουν τη φαντασία, τη γλώσσα, τη συναισθηματική ανάπτυξη και την κοινωνικότητα. Η παρούσα εργασία συμβάλλει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η οικογένεια μπορεί να λειτουργήσει ως θεμέλιο για την ανάπτυξη της μουσικής ταυτότητας του παιδιού, αναδεικνύοντας τη σημασία της πρώιμης μουσικής έκθεσης και ενισχύοντας τη θέση της μουσικής στην παιδαγωγική πρακτική και την ανατροφή των παιδιών. Τα ευρήματα μπορούν να αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη υποστηρικτικών προγραμμάτων για γονείς, εκπαιδευτικούς και φορείς, με στόχο την ενίσχυση της μουσικής κουλτούρας στο οικογενειακό περιβάλλον. |
37 | Παπαδημοπούλου Καλλιόπη | «Η όπερα διαδραστικά στα σχολεία» Μια μελέτη περίπτωσης του προγράμματος ''Η ωραία Ελένη του Όφενμπαχ'' της Εθνικής Λυρικής Σκηνής | 2025 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3497995 | Η εργασία αυτή αναλύει πώς τα διαδραστικά προγράμματα όπερας επηρεάζουν τη μουσική εκπαίδευση στα σχολεία, χρησιμοποιώντας το πρόγραμμα Η Ωραία Ελένη του Όφενμπαχ από την Εθνική Λυρική Σκηνή. Μέσω αυτών των προγραμμάτων, οι μαθητές έχουν την ευκαιρία να μάθουν μουσική και θέατρο με έναν διασκεδαστικό και βιωματικό τρόπο, κάτι που βοηθά στη δημιουργικότητά τους και στην ανάπτυξή τους ως άτομα. Η συνεργασία σχολείων με πολιτιστικούς φορείς, όπως μουσεία και θέατρα, ενισχύει την πολιτιστική συνείδηση των μαθητών και βελτιώνει τις ικανότητες συνεργασίας και επικοινωνίας τους. Η μελέτη δείχνει ότι αυτά τα προγράμματα βοηθούν τους μαθητές να αναπτύξουν μουσικές και κοινωνικές δεξιότητες, αλλά υπάρχουν προκλήσεις, όπως η ανάγκη για μεγαλύτερη διάρκεια των προγραμμάτων και καλύτερη εκπαίδευση των δασκάλων |
38 | Ακριβοπούλου Σεμίνα | Ιστορίες Συμμετοχής τεσσάρων μουσικών στο Φεστιβάλ Χόρτου- Μαγνησίας. Η επίδραση της διδασκαλίας του Γεώργιου Χατζηνίκου. | 2025 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3661288 | Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τα μουσικά φεστιβάλ ως μη τυπική μορφή μουσικής εκπαίδευσης. Συγκεκριμένα, μελετά το Φεστιβάλ Χόρτου - Μαγνησίας και ειδικότερα τα σεμινάρια του Γεώργιου Χατζηνίκου στο πλαίσιο αυτού, εστιάζοντας στον τρόπο επίδρασης αυτής της εμπειρίας σε πολλαπλές πτυχές της ταυτότητάς των συμμετεχόντων(προσωπική, καλλιτεχνική, επαγγελματική, εκπαιδευτική) εν γένει και της καλλιτεχνικής και εκπαιδευτικής τους πορείας. Στη διεθνή βιβλιογραφία ελάχιστες είναι οι έρευνες που ασχολούνται με τις εκπαιδευτικές προεκτάσεις των μουσικών φεστιβάλ παρά το μεγάλο ερευνητικό ενδιαφέρον που παρουσιάζουν. Οι περισσότερες πραγματεύονται τα μουσικά φεστιβάλ ως καταναλωτικό προϊόν με σκοπό την παροχή πληροφοριών για την αναβάθμιση της ποιότητάς τους και την ανάπτυξη των τόπων που τα φιλοξενούν. Λιγότερες τα προσεγγίζουν ως μορφή μουσικής εκπαίδευσης, ενώ άλλες ερευνούν μόνο τα κίνητρα ή τα οφέλη συμμετοχής σε αυτά, εστιάζοντας ωστόσο στον γενικό πληθυσμό. Στην ελληνική πραγματικότητα, παρά την έντονη παρουσία μουσικών φεστιβάλ, η ερευνητική δραστηριότητα περιορίζεται στα πλαίσια διπλωματικών εργασιών, όπου μελετώνται η επίδρασή τους στη βιώσιμη ανάπτυξη των τόπων υποδοχής και στην προώθηση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Η παρούσα έρευνα φιλοδοξεί να παρέχει πλούσια δεδομένα, αξιοποιήσιμα αφενός σε εκπαιδευτικά πλαίσια, στη μεθόδευση της διδασκαλίας του μαθήματος της μουσικής. Αφετέρου, επιδιώκει να παρέχει στους αναγνώστες, είτε πρόκειται για μουσικούς κάθε επιπέδου είτε για ακροατές, την αφορμή να αναστοχαστούν και να επαναπροσδιορίσουν τη σχέση τους με τη Μουσική. Η εξέταση της πραγμάτωσης κλασικής μουσικής εκτός του τυπικού πλαισίου των σχολικών και ωδειακών μαθημάτων και των συναυλιακών χώρων παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, ακολουθώντας ένα γενικότερο άνοιγμα της μουσικής εκπαίδευσης στην κοινωνία, μέσω μη τυπικών μορφών μάθησης. Η απουσία των παραπάνω δεδομένων τόσο από την ελληνική όσο και από την ξενόγλωσση βιβλιογραφία επιβεβαιώνει τη σημασία και την αναγκαιότητα της παρούσας μελέτης. Σκοπός της έρευνας είναι να αναλυθούν σε βάθος οι ποιότητες του Φεστιβάλ Χόρτου- Μαγνησίας και των σεμιναρίων του Γιώργου Χατζηνίκου, προκειμένου να αναδειχθεί η επίδρασή τους στους συμμετέχοντες, αναφορικά με την αντίληψή τους για τη μουσική, τη σχέση τους με αυτή ως εκπαιδευόμενοι μουσικοί τότε και ως ενεργοί στο χώρο της διδασκαλίας πλέον. Ως θεωρητικό πλαίσιο αξιοποιήθηκε η θεωρία της εγκαθιδρυμένης μάθησης των Lave & Wenger (1991) - το φεστιβάλ αποτέλεσε την κοινότητα πρακτικής, όπου η μάθηση πραγματωνόταν με νόμιμη περιφερειακή συμμετοχή. Για τη διεξαγωγή της έρευνας αξιοποιήθηκε η ποιοτική μεθοδολογία και συγκεκριμένα η μελέτη περίπτωσης. Κύριο εργαλείο συλλογής δεδομένων αποτέλεσε η αφηγηματική συνέντευξη, η οποία επέτρεψε την ανάδυση πλούσιου ερευνητικού υλικού, καθώς οι συμμετέχοντες αφηγήθηκαν σε βάθος τα μαθησιακά και κοινωνικά βιώματά τους μέσα από τη συμμετοχή τους στο Φεστιβάλ και μέσω της διδασκαλίας του Γ. Χατζηνίκου. Η τριγωνοποίηση επιτεύχθηκε με την αξιοποίηση αρχειακού υλικού και τεκμηρίων που προσκόμισαν οι συμμετέχοντες στην ερευνήτρια. Το ερευνητικό υλικό αναλύθηκε με τη μέθοδο της θεματικής ανάλυσης. Τα ευρήματα ανέδειξαν πως το Φεστιβάλ Χόρτου απευθύνεται τόσο σε ειδήμονες όσο και στο αμύητο κοινό και επιδιώκει μέσα από τις πρακτικές του να φέρει τους νέους της Ελλάδας και του εξωτερικού σε έναν γόνιμο πολιτιστικό διάλογο. Διαφάνηκε επιπλέον η σύνδεση της μουσικής με τον εαυτό.. Συγκεκριμένα, η αντιμετώπιση της μουσικής ως όλον μέσα από μια βιωματική διαδικασία παρείχε στους συμμετέχοντες εφόδια και κίνητρο για την ατομική προσπάθεια αναζήτησης του εαυτού τους, οδηγώντας τους σε μια διαδικασία αυτοπροσδιορισμού. Μία ακόμη θεματική που αναδύθηκε αφορούσε τη σύνδεση της μουσικής με τη σχέση με τους άλλους. Η ομαδική δράση σε όλες τις δραστηριότητες του σεμιναρίου δημιουργούσε ανάμεσα στους μουσικούς αφενός την αίσθηση του ανήκειν σε μια ομάδα, καλλιεργούσε αφετέρου και επικοινωνιακές μουσικές δεξιότητες στη σχέση τους με το ακροατήριο. Έγινε τέλος φανερή η σύνδεση της φύσης και της μικρής κοινωνίας με την αντίληψη και την πραγμάτωση της μουσικής, καθώς εναρμονίστηκαν οι καθημερινές μουσικές πρακτικές δραστηριότητες με την ροή της καθημερινής ζωής στη φύση, απελευθερώνοντας συναισθήματα ασφάλειας και αποδέσμευσης από τους περιορισμούς της ζωής στα αστικά κέντρα. Τα πορίσματα της παρούσας έρευνας μπορούν να αποτελέσουν αφορμή για προεκτάσεις στον τομέα της μουσικής εκπαίδευσης. Θα μπορούσαν να εφαρμοστούν προσαρμοσμένες οι πρακτικές διδασκαλίας που αναδύονται και να εξεταστεί η αποτελεσματικότητά τους σε τυπικά εκπαιδευτικά πλαίσια. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα παρουσίαζε η συνεξέταση των παραπάνω μεθόδων με την ανάπτυξη μουσικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων, οι οποίες αποτελούν βασικούς στόχους του προγράμματος σπουδών του μαθήματος της μουσικής. |
39 | Μακροθανάσης Γεώργιος | Ο δάσκαλος κιθάρας στο περιβάλλον του YouTube | 2025 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:5295856 | Η διδασκαλία ενός μουσικού οργάνου είναι μια πολυδιάστατη διαδικασία και η εμπειρία της μάθησης είναι εξαιρετικά προσωπική αφού ποικίλει σημαντικά από μαθητή σε μαθητή. Παρ’ όλο που ο σύγχρονος τρόπος οργάνωσης της γνώσης έχει ορίσει στόχους και γενικές κατευθυντήριες γραμμές πάνω στις οποίες συνήθως κινούνται τα μουσικά ιδρύματα και οι δάσκαλοι των μουσικών οργάνων, η πραγματική διαδικασία διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό βάσει της ταυτότητας, των ιδιαίτερων γνωρισμάτων, των αναγκών και των αλληλεπιδράσεων του μαθητή, του δασκάλου και του περιβάλλοντός τους. Περαιτέρω διεύρυνση των διαστάσεων του θέματος έχει προκύψει αφού οι τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν τα τελευταία χρόνια έχουν δημιουργήσει καινούρια πλαίσια και καινούρια πεδία αλληλεπίδρασης μέσα στα οποία μπορούμε να διακρίνουμε εκφάνσεις μιας νέας παιδαγωγικής πραγματικότητας η οποία εγκαθιδρύεται και στον τομέα της μουσικής παιδαγωγικής. Η παρούσα εργασία θέλει να εστιάσει στην παιδαγωγική της κιθάρας μέσα στο περιβάλλον μιας διαδικτυακής πλατφόρμας, του YouTube. Πιο συγκεκριμένα, επιχειρείται μια πρώτη περιγραφή των ιδιαίτερων γνωρισμάτων του πλαισίου, του ρόλου του δασκάλου, των παιδαγωγικών πρακτικών που αυτός χρησιμοποιεί ενώ επίσης αναζητούνται στοιχεία σύνδεσης με την τυπική εκπαίδευση του οργάνου που συναντάμε στις μουσικές σχολές, ωδεία, μουσικά σχολεία κλπ. Η έρευνα πάνω στο θέμα είναι μία ποιοτική έρευνα με κύριο εργαλείο συλλογής δεδομένων την παρατήρηση και προσπαθεί να απαντήσει στο 1) αν υπάρχουν νόρμες που χαρακτηρίζουν τα οπτικά και ακουστικά γνωρίσματα των online μαθημάτων κιθάρας στο YouTube, και αν ναι, ποιες μπορεί να είναι αυτές, 2) ποιες παιδαγωγικές τακτικές εντοπίζονται στα μαθήματα αυτά και αν μπορούν να εφαρμοστούν προς όφελος, προς βελτίωση ή προς διεύρυνση της πολυτροπικότητας των τυπικών μαθημάτων και τέλος 3) αν μπορεί να υπάρξει ισχυρή συμβολή πάνω στην αυτορρύθμιση του αυτοκατευθυνόμενου μαθητή στο περιβάλλον μιας πλατφόρμας όπως του YouTube. |
40 | Καραγιώργής Παναγιώτης | Η εμφάνιση του άγχους στη λαϊκή μουσική εκτέλεση και παράγοντες που επηρεάζουν τη μουσική απόδοση: Μια περιγραφική μελέτη από την οπτική των λαϊκών οργανοπαικτών | 2025 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:5302437 | Θα ήταν αδύνατο να ανακαλέσουμε στη μνήμη μας πόσες φορές, όντας μουσικοί, και ειδικά κατά τις πρώτες φορές, ανεβήκαμε επάνω στη σκηνή και βιώσαμε το άγχος να μας καταβάλει. Το άγχος μουσικής εκτέλεσης ή Music Performance Anxiety (MPA) στη διεθνή βιβλιογραφία είναι μία βιωματική κατάσταση μουσικής επιτέλεσης, που λίγο-πολύ έχει απασχολήσει κάθε μουσικό είτε πριν είτε κατά τη διάρκεια της μουσικής του εκτέλεσης. Επιπροσθέτως, η βιβλιογραφία υπογραμμίζει ότι το άγχος μουσικής εκτέλεσης ποικίλει ανάλογα με τη συνθήκη που μπορεί να βρεθεί ένας μουσικός. Πιο συγκεκριμένα, εάν για παράδειγμα είναι μία εξεταστική διαδικασία ή μία μουσική επιτέλεση επάνω στη σκηνή σε συνθήκες επίσημης παράστασης, το άγχος μουσικής εκτέλεσης έχει διαφορετική «αποτύπωση» συμπτωμάτων και βαθμό έντασης, με αποτέλεσμα να επηρεάζει άμεσα και καθολικά τη μουσική επιτέλεση και εν συνεχεία το τελικό μουσικό ακρόαμα. Η παρούσα έρευνα αποτελεί μέρος της διπλωματικής εργασίας, η οποία εκπονήθηκε στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών με τίτλο «Μουσική Εκπαίδευση σε Τυπικά και Άτυπα Περιβάλλοντα», του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Στην εν λόγω έρευνα χρησιμοποιείται μία προσέγγιση βασιζόμενη στην ποσοτική (περιγραφική) μεθοδολογική ανάλυση, η οποία επιχειρεί να διερευνήσει την εμφάνιση του άγχους μουσικής εκτέλεσης σε λαϊκούς μουσικούς, σε σχέση με κάποιους παράγοντες που θεωρούνται «υπεύθυνοι» ώστε να «ενεργοποιήσουν» αυτή τη συναισθηματική κατάσταση και τελικά επηρεάζουν σε κάποιο βαθμό τη μουσική επίδοση των εκτελεστών. Αυτό με τη σειρά του έρχεται να προστεθεί στο τελικό μουσικό αποτέλεσμα/ακρόαμα, που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε και ως τελική μουσική απόδοση. Στην έρευνα έλαβαν μέρος 50 συμμετέχοντες, λαϊκοί μουσικοί, που μέσα από τις απαντήσεις τους προσέφεραν ενδιαφέροντα-χρήσιμα ερευνητικά ευρήματα. Τα συγκεκριμένα ευρήματα παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες αναφορικά με τη σχέση που μπορεί να έχει η μουσική εκπαίδευση, η μουσική σημειογραφία, οι σχέσεις μεταξύ μουσικών συνεργατών, ο χώρος μουσικής επιτέλεσης και η ηχητική κάλυψη με την εμφάνιση του άγχους μουσικής εκτέλεσης, είτε πριν είτε κατά τη διάρκεια μίας μουσικής παράστασης. Η συμμετοχή των αντρών υπήρξε μεγαλύτερη από αυτή των γυναικών στην έρευνα και το γνωστικό τους υπόβαθρο, σε συνδυασμό με την ηλικιακή τους ομάδα και την επαρκή τους εμπειρία στη μουσική εκτέλεση, προσέφεραν στην έρευνα χρήσιμα συμπεράσματα. Τέλος, διαφαίνεται πως δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί ποιος από αυτούς τους πέντε παράγοντες προκαλεί τη μεγαλύτερη «ζημιά» σ’ έναν μουσικό, καθώς συμπεραίνουμε ότι πρόκειται για ένα σύνθετο φαινόμενο, στο οποίο μείζων στοιχείο αποτελεί ο χρόνος που έχει αφιερώσει κάθε λαϊκός μουσικός εκτελεστής με τον εσωτερικό του κόσμο σε συνδυασμό με τη μουσική του μελέτη. Συμπερασματικά, τονίζεται η ανάγκη κατανόησης-συνειδητοποίησης αυτών των πέντε παραγόντων και του βαθμού συμβολής τους στην εμφάνιση του άγχους μουσικής εκτέλεσης, αφού επηρεάζουν καθοριστικά τη μουσική επίδοση των λαϊκών εκτελεστών. Αναστοχαζόμενοι όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, επιχειρείται τελικά μία εις βάθος κατανόηση του φαινομένου, ώστε οι μουσικοί να μπορούν σε δεύτερο επίπεδο να προβούν στις καταλληλότερες μεθόδους/τακτικές για την καταπολέμηση της εμφάνισης του άγχους μουσικής εκτέλεσης αλλά και των συμπτωμάτων που το συνοδεύουν. |
41 | Μακροθανάσης Γεώργιος | Ο δάσκαλος κιθάρας στο περιβάλλον του YouTube | 2025 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:5295856 | Η διδασκαλία ενός μουσικού οργάνου είναι μια πολυδιάστατη διαδικασία και η εμπειρία της μάθησης είναι εξαιρετικά προσωπική αφού ποικίλει σημαντικά από μαθητή σε μαθητή. Παρ’ όλο που ο σύγχρονος τρόπος οργάνωσης της γνώσης έχει ορίσει στόχους και γενικές κατευθυντήριες γραμμές πάνω στις οποίες συνήθως κινούνται τα μουσικά ιδρύματα και οι δάσκαλοι των μουσικών οργάνων, η πραγματική διαδικασία διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό βάσει της ταυτότητας, των ιδιαίτερων γνωρισμάτων, των αναγκών και των αλληλεπιδράσεων του μαθητή, του δασκάλου και του περιβάλλοντός τους. Περαιτέρω διεύρυνση των διαστάσεων του θέματος έχει προκύψει αφού οι τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν τα τελευταία χρόνια έχουν δημιουργήσει καινούρια πλαίσια και καινούρια πεδία αλληλεπίδρασης μέσα στα οποία μπορούμε να διακρίνουμε εκφάνσεις μιας νέας παιδαγωγικής πραγματικότητας η οποία εγκαθιδρύεται και στον τομέα της μουσικής παιδαγωγικής. Η παρούσα εργασία θέλει να εστιάσει στην παιδαγωγική της κιθάρας μέσα στο περιβάλλον μιας διαδικτυακής πλατφόρμας, του YouTube. Πιο συγκεκριμένα, επιχειρείται μια πρώτη περιγραφή των ιδιαίτερων γνωρισμάτων του πλαισίου, του ρόλου του δασκάλου, των παιδαγωγικών πρακτικών που αυτός χρησιμοποιεί ενώ επίσης αναζητούνται στοιχεία σύνδεσης με την τυπική εκπαίδευση του οργάνου που συναντάμε στις μουσικές σχολές, ωδεία, μουσικά σχολεία κλπ. Η έρευνα πάνω στο θέμα είναι μία ποιοτική έρευνα με κύριο εργαλείο συλλογής δεδομένων την παρατήρηση και προσπαθεί να απαντήσει στο 1) αν υπάρχουν νόρμες που χαρακτηρίζουν τα οπτικά και ακουστικά γνωρίσματα των online μαθημάτων κιθάρας στο YouTube, και αν ναι, ποιες μπορεί να είναι αυτές, 2) ποιες παιδαγωγικές τακτικές εντοπίζονται στα μαθήματα αυτά και αν μπορούν να εφαρμοστούν προς όφελος, προς βελτίωση ή προς διεύρυνση της πολυτροπικότητας των τυπικών μαθημάτων και τέλος 3) αν μπορεί να υπάρξει ισχυρή συμβολή πάνω στην αυτορρύθμιση του αυτοκατευθυνόμενου μαθητή στο περιβάλλον μιας πλατφόρμας όπως του YouTube. |
42 | Μπακάλος Ευάγγελος | Συμπεριληπτικές πρακτικές στη διδακτική των μουσικών οργάνων. Έρευνα για τις δυσκολίες εφαρμογής και προτάσεις | 2025 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3481655 | Η συμπεριληπτική εκπαίδευση στη διδασκαλία μουσικών οργάνων αποτελεί ένα αναδυόμενο πεδίο ενδιαφέροντος, το οποίο επιχειρεί να εξασφαλίσει την ισότιμη πρόσβαση όλων των μαθητών στη μουσική μάθηση, ανεξάρτητα από τις ατομικές τους ανάγκες και ικανότητες. Η παρούσα εργασία διερευνά τις πρακτικές που εφαρμόζονται στη συμπεριληπτική μουσική εκπαίδευση, αναλύει τις προκλήσεις που προκύπτουν κατά την εφαρμογή τους και προτείνει τρόπους βελτίωσης. Η μελέτη βασίζεται σε ποιοτική έρευνα, με δεδομένα που συλλέχθηκαν μέσω ημιδομημένων συνεντεύξεων με εκπαιδευτικούς μουσικής που δραστηριοποιούνται σε τυπικά και άτυπα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. Μέσα από τη θεματική ανάλυση των δεδομένων, εντοπίζονται κρίσιμοι παράγοντες που επηρεάζουν τη συμπεριληπτική διδασκαλία των μουσικών οργάνων, όπως η παιδαγωγική κατάρτιση των εκπαιδευτικών, οι υλικοτεχνικές υποδομές, το θεσμικό πλαίσιο και η στάση των εμπλεκομένων φορέων. Τα αποτελέσματα της έρευνας αναδεικνύουν τόσο τις δυσκολίες όσο και τις ευκαιρίες που προκύπτουν από την εφαρμογή συμπεριληπτικών πρακτικών. Επισημαίνεται η ανάγκη διαμόρφωσης εξατομικευμένων προσεγγίσεων, η προώθηση συνεργατικών μοντέλων διδασκαλίας και η ενίσχυση της εκπαίδευσης των μουσικών παιδαγωγών σε θέματα συμπερίληψης. Η εργασία καταλήγει σε συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής και πρακτικής για τη βελτίωση της συμπεριληπτικής μουσικής εκπαίδευσης, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός εκπαιδευτικού περιβάλλοντος που προάγει τη μουσική ως μέσο ισότητας και κοινωνικής ένταξης. |
43 | Τζαννετάκου Παρασκευή | «Δημιουργικές Προσεγγίσεις και Προεκτάσεις στη Διδακτική της Κιθάρας: Η Σημασία και η Επιρροή τους» | 2025 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:3475738 | Η παρούσα Διπλωματική Εργασία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Μουσική Εκπαίδευση σε Τυπικά και Άτυπα Περιβάλλοντα» του τμήματος Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Το κεντρικό θέμα της είναι οι δημιουργικές προσεγγίσεις, προεκτάσεις και τεχνικές που χρησιμοποιούν οι καθηγητές κιθάρας στο ατομικό μάθημα, με σκοπό να το εμπλουτίσουν για την καλύτερη μαθησιακή εμπειρία. Η μουσική εκπαίδευση, τις περισσότερες φορές, εντάσσεται σε ένα τυπικό πλαίσιο εκπαίδευσης, το οποίο έχει πολλά στοιχεία ακαδημαϊσμού και εν τέλει, υπάρχουν πολύ λίγες ευκαιρίες για την ανάπτυξη της δημιουργικότητας των μαθητών. Η συνεχής κατάκτηση τεχνικών δεξιοτήτων, αλλά και η κατοχύρωση επιπέδων και γνώσεων είναι απόρροια ολόκληρου του κοινωνικοπολιτικού συστήματος, το οποίο φυσικά έχει αντίκρισμα και στη μουσική εκπαίδευση. Το πρόγραμμα σπουδών, αλλά και ο περιορισμένος χρόνος για ελεύθερες δραστηριότητες είναι μερικοί από τους παράγοντες για τους οποίους, η δημιουργικότητα τείνει να παρακμάζει σε αυτά τα μαθησιακά περιβάλλοντα. Τα άτομα πολλές φορές φοβούνται να εξερευνήσουν, να πειραματιστούν, να αυτοσχεδιάσουν και να δράσουν ελεύθερα. Νοιώθουν απειλή ότι μπορεί να τους κατακρίνουν ή να κάνουν λάθος. Όμως, όπως αποδεικνύεται, όλα τα παραπάνω, όπως και η ανασφάλεια των ατόμων, είναι κάποιοι από τους χειρότερους εχθρούς της δημιουργικότητας. Η έννοια της δημιουργικότητας είναι πολύ σημαντική για την εξέλιξη και την ευημερία του ανθρώπου, καθότι αποτελεί παράγοντα επίλυσης πολλών προβλημάτων με την εφαρμογή πρωτότυπων και εφευρετικών λύσεων. Επιπλέον, αποτελεί εργαλείο κριτικής σκέψης, διαχείρισης και απολογισμού πολλών πληροφοριών. Όπως αποδεικνύεται, με την ανάπτυξη της δημιουργικότητας, τα άτομα αναπτύσσουν δεξιότητες που μπορούν να τους προσφέρουν ψυχική ευεξία, προσαρμοστικότητα και ανθεκτικότητα. Για αυτούς τους λόγους, είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι δάσκαλοι να προσπαθούν να οξύνουν τη δημιουργικότητα των ατόμων με διάφορες τεχνικές και δραστηριότητες. Πρώτα από όλα όμως, θα πρέπει να έχουν αναπτύξει τη δική τους διδακτική φιλοσοφία, η οποία θα διακρίνεται από ένα ασφαλές και προσιτό μαθησιακό περιβάλλον, στο οποίο ο κάθε μαθητής θα μπορεί να πειραματιστεί και να εμπνευστεί. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με ποιοτική μεθοδολογία και τα εργαλεία συλλογής δεδομένων αποτελούν οι συνεντεύξεις, με συγκεκριμένο δείγμα τους καθηγητές κιθάρας και τους μαθητές τους. Τα δεδομένα που προκύπτουν από τη διαδικασία των συνεντεύξεων αφορούν τα κεντρικά ερωτήματα της έρευνας, τα οποία παρουσιάζονται αναλυτικά παρακάτω και σχετίζονται με τις δημιουργικές προσεγγίσεις που εφαρμόζουν οι καθηγητές, τη στάση των μαθητών απέναντι σε αυτές, το πρόγραμμα σπουδών και τον εμπλουτισμό του. |
44 | Μαυριανός Μάριος | Μέθοδοι Διδασκαλίας του Αυτοσχεδιασμού στα Πλαίσια Ατομικού Μαθήματος: Η Περίπτωση του Μαθήματος Μπουζουκιού | 2025 | https://pergamos.lib.uoa.gr/item/uoadl:5295136 | Η παρούσα έρευνα εστιάζει στη διδασκαλία του αυτοσχεδιασμού στο ατομικό μάθημα μπουζουκιού, με σκοπό την κατανόηση της σημασίας της ένταξής του στη μαθησιακή διαδικασία, την εξέλιξη των διδακτικών πρακτικών με την πάροδο του χρόνου, καθώς και τη διερεύνηση της εφαρμογής του σε ειδικές κατηγορίες μαθητών. Λαμβάνοντας υπόψη το κενό στη βιβλιογραφία ειδικά για το ελληνικό πλαίσιο και το όργανο του μπουζουκιού, η μελέτη επιχειρεί να καλύψει αυτή την έλλειψη μέσω αφηγηματικών συνεντεύξεων σε έμπειρους δασκάλους μπουζουκιού με τουλάχιστον 20 χρόνια διδακτικής εμπειρίας. Το δείγμα περιλάμβανε τέσσερις (4) δασκάλους μπουζουκιού από διάφορα περιβάλλοντα (ιδιωτικά μαθήματα, ωδεία, πανεπιστημιακό επίπεδο), με στόχο την ποικιλία προσεγγίσεων και εμπειριών. Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε βασίστηκε στην ποιοτική προσέγγιση μέσω αφηγηματικών, ημιδομημένων συνεντεύξεων, οι οποίες διεξήχθησαν δια ζώσης και εξ αποστάσεως με σεβασμό στα δεοντολογικά ζητήματα και τηρώντας διαδικασίες ενημέρωσης και συγκατάθεσης. Η ανάλυση δεδομένων υλοποιήθηκε με τη μέθοδο της θεματικής ανάλυσης, δίνοντας έμφαση στην ερμηνεία των νοημάτων και των εμπειριών των συμμετεχόντων. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν τη σημαντική επίδραση της διδασκαλίας του αυτοσχεδιασμού στη μουσική έκφραση και την ανάπτυξη της δημιουργικότητας των μαθητών. Επισημάνθηκε η διαφοροποίηση και εξέλιξη των διδακτικών πρακτικών μέσα στα χρόνια, με την υιοθέτηση νέων τεχνικών και τη χρήση τεχνολογικών μέσων. Παράλληλα, αναδείχθηκε η ανάγκη για εξατομικευμένη προσέγγιση και υποστήριξη ειδικών κατηγοριών μαθητών, επισημαίνοντας την έλλειψη κατάρτισης των δασκάλων σε θέματα ειδικής εκπαίδευσης και τη σημασία της συνεχιζόμενης επιμόρφωσης. Συμπερασματικά, η έρευνα κατέδειξε την αξία του αυτοσχεδιασμού ως βασικού στοιχείου της μουσικής παιδείας στο μάθημα μπουζουκιού, προτείνει την ενίσχυση της επαγγελματικής κατάρτισης των δασκάλων και την ανάπτυξη δομημένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων που θα ενσωματώνουν την εκμάθηση αυτοσχεδιασμού, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας της διδασκαλίας και τη διεύρυνση της προσβασιμότητας για όλους τους μαθητές. |
45 | |||||
46 | |||||
47 | |||||
48 | |||||
49 | |||||
50 | |||||
51 | |||||
52 | |||||
53 | |||||
54 | |||||
55 | |||||
56 | |||||
57 | |||||
58 | |||||
59 | |||||
60 | |||||
61 | |||||
62 | |||||
63 | |||||
64 | |||||
65 | |||||
66 | |||||
67 | |||||
68 | |||||
69 | |||||
70 | |||||
71 | |||||
72 | |||||
73 | |||||
74 | |||||
75 | |||||
76 | |||||
77 | |||||
78 | |||||
79 | |||||
80 | |||||
81 | |||||
82 | |||||
83 | |||||
84 | |||||
85 | |||||
86 | |||||
87 | |||||
88 | |||||
89 | |||||
90 | |||||
91 | |||||
92 | |||||
93 | |||||
94 | |||||
95 | |||||
96 | |||||
97 | |||||
98 | |||||
99 | |||||
100 |