ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ
1
B3
2
3
Μάθημα: Ενεργός Πολίτης στην Ψηφιακή Εποχή
4
Τάξη: Β΄ Λυκείου
5
Θέμα: Τεχνητή Νοημοσύνη και Ψηφιακές Ανισότητες
6
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ ΜΑΘΗΤΩΝ:Αλεξάνδρα Μπεινα Χρυσουλα Λαζαρη ………………………………………………………………….
7
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: 21/4/2026
8
9
Μέρος Α΄ – Εξερευνώ και προβληματίζομαι
10
11
1 Τι είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη;
12
13
Με βάση όσα είδατε και συζητήσατε, δώστε ορισμό και αναφέρεται την πηγή
14
Πώς βοηθά;Υπάρχουν κίνδυνοι ή ανισότητες;
15
Ο όρος τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) αναφέρεται στον διεπιστημονικό τομέα με πυρήνα την πληροφορική, ο οποίος ασχολείται με τη σχεδίαση και την υλοποίηση υπολογιστικών συστημάτων που μιμούνται στοιχεία του ανθρώπου τα οποία υπονοούν έστω και στοιχειώδη ευφυΐα: μάθηση, προσαρμοστικότητα, εξαγωγή συμπερασμάτων, κατανόηση από συμφραζόμενα, επίλυση προβλημάτων κλπ. Ο Τζον Μακάρθι όρισε τον τομέα αυτόν ως «επιστήμη και μεθοδολογία της δημιουργίας νοημόνων μηχανών». Αποτελεί ένα ταχέως εξελισσόμενο επιστημονικό και τεχνολογικό πεδίοΕκτός από τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης, υπάρχουν και οι αρνητικές χρήσεις της. Π.χ., η Διεθνής Αμνηστία κατηγόρησε τις ΗΠΑ το 2025 για παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέσω της χρήσης τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης για την παρακολούθηση μεταναστών και ξένων φοιτητών που υποστηρίζουν τους Παλαιστινίους στον Πόλεμο της Γάζας.[6]
16
17
18
19
20
21
22
3 Ποιοι μένουν πίσω στην ψηφιακή εποχή;
23
24
Συζητήστε στην ομάδα και σημειώστε 3 κοινωνικές ομάδες που θεωρείτε ότι πλήττονται περισσότερο από τις ψηφιακές ανισότητες.
25
Εξηγήστε γιατί.
26
27
Κοινωνική ΟμάδαΠώς επηρεάζεται;
28
Η ραγδαία ανάπτυξη της ΤΝ δημιουργεί ένα «ψηφιακό χάσμα», αφήνοντας πίσω συγκεκριμένες ομάδες:
29
Εργαζόμενοι σε εργασίες ρουτίνας: Άτομα που εκτελούν χειρωνακτικές ή διοικητικές εργασίες που αυτοματοποιούνται εύκολα (π.χ. καταχώρηση δεδομένων, βασική εξυπηρέτηση πελατών).
30
Άτομα με χαμηλό ψηφιακό αλφαβητισμό: Όσοι δεν έχουν την εξοικείωση ή την εκπαίδευση να χρησιμοποιήσουν νέα εργαλεία ΤΝ, δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στο νέο εργασιακό περιβάλλον.Η υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) δημιουργεί ένα νέο ψηφιακό χάσμα, επηρεάζοντας σημαντικά όσους δεν προσαρμόζονται ή μένουν πίσω. Οι επιπτώσεις είναι πολυεπίπεδες, επηρεάζοντας κυρίως την εργασία, την οικονομική κατάσταση και την κοινωνική ένταξη.
31
Επιχειρήσεις που δεν προσαρμόζονται: Μικρές ή παραδοσιακές επιχειρήσεις που αδυνατούν να επενδύσουν ή να ενσωματώσουν την ΤΝ στις διαδικασίες τους.eduguide +1
32
Άτομα χωρίς πρόσβαση στην τεχνολογία: Πληθυσμιακές ομάδες, συχνά σε αναπτυσσόμενες περιοχές ή μεγαλύτερες ηλικίες, που δεν έχουν την απαραίτητη τεχνολογική υποδομή ή πρόσβαση στο διαδίκτυο.
33
34
35
4 Συζητήστε το παρακάτω:
36
37
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να μειώσει ή να αυξήσει τις κοινωνικές ανισότητες;»
38
39
Σημειώστε τα βασικά επιχειρήματα υπέρ και κατά που προέκυψαν στη συζήτηση.
40
41
ΥΠΕΡΚΑΤΑ
42
43
Αύξηση Αποδοτικότητας & Μείωση Λαθών: Τα συστήματα AI μπορούν να επεξεργάζονται τεράστιους όγκους δεδομένων γρήγορα και με ακρίβεια, ελαχιστοποιώντας το ανθρώπινο λάθος.
44
Αυτοματοποίηση Εργασιών: Αναλαμβάνει επαναλαμβανόμενες ή επικίνδυνες εργασίες, απελευθερώνοντας χρόνο για τους ανθρώπους να εστιάσουν σε πιο δημιουργικές δραστηριότητες.Ανισορροπία στην Αγορά Εργασίας: Η αυτοματοποίηση ενδέχεται να οδηγήσει σε κατάργηση θέσεων εργασίας, απαιτώντας επανεκπαίδευση του εργατικού δυναμικού.
45
Ιατρικές Ανακαλύψεις & Διάγνωση: Η AI χρησιμοποιείται στην ανάλυση ιατρικών δεδομένων, βοηθώντας στην έγκαιρη διάγνωση ασθενειών και την ανάπτυξη νέων φαρμάκων.Μεροληψία και Διακρίσεις: Τα συστήματα AI μπορεί να αναπαράγουν ή να ενισχύσουν προκαταλήψεις που υπάρχουν στα δεδομένα εκπαίδευσής τους, οδηγώντας σε άδικες αποφάσεις (π.χ. σε προσλήψεις ή δάνεια).
46
Προσωποποιημένη Εμπειρία: Εφαρμογές AI προσφέρουν εξατομικευμένες προτάσεις (π.χ. στο μάρκετινγκ, την εκπαίδευση, την ψυχαγωγία).Ζητήματα Ιδιωτικότητας & Ασφάλειας: Η χρήση τεχνολογιών αναγνώρισης προσώπου και η ανάλυση προσωπικών δεδομένων εγείρουν σοβαρά θέματα προστασίας της ιδιωτικής ζωής.
47
Διαθεσιμότητα 24/7: Οι ψηφιακοί βοηθοί και τα chatbots λειτουργούν αδιάκοπα, προσφέροντας υποστήριξη οποιαδήποτε στιγμή.Έλλειψη Ανθρώπινης Επαφής & Δημιουργικότητας: Η AI στερείται συναισθηματικής νοημοσύνης και βαθιάς κατανόησης του πλαισίου (context), περιορίζοντας τη δυνατότητά της να αντικαταστήσει πλήρως την ανθρώπινη δημιουργικότητα.
48
 Μέρος Γ΄ – Δημιουργώ και ΔρωΑπειλή για τη Δημοκρατία: Η δημιουργία deepfakes και η διάδοση παραπληροφόρησης μέσω AI μπορεί να χειραγωγήσει την κοινή γνώμη.
49
50
5 Επιλέξτε ένα θέμα από τα παρακάτω:
51
52
1.      Αλγοριθμική προκατάληψη (bias)
53
54
2.      Έλλειψη πρόσβασης στην εκπαίδευση μέσω ΤΝ
55
56
3.      Ανισότητες στην εργασία και την αυτοματοποίηση
57
58
4.      Ανισότητες στην υγεία μέσω ΤΝ
59
60
6 Δημιουργία ψηφιακής αφίσας ή παρουσίασης
61
62
Χρησιμοποιήστε Canva, GoogleSlides ή άλλο εργαλείο για να δημιουργήσετε μια ψηφιακή αφίσα ή σύντομη παρουσίαση που θα περιλαμβάνει:
63
64
✅ Περιγραφή του προβλήματος
65
✅ Πραγματικά παραδείγματα ή στατιστικά (αν υπάρχουν)
66
✅ Συνέπειες για τους ανθρώπους
67
✅ Προτάσεις ή λύσεις για περισσότερη ισότητα
68
Χρησιμοποιήστε Canva, GoogleSlides ή άλλο εργαλείο για να δημιουργήσετε μια ψηφιακή αφίσα ή σύντομη παρουσίαση που θα περιλαμβάνει:
69
70
71
72
 Μέρος Δ΄ – Αναστοχάζομαι
73
74
Απαντήστε ατομικά ή ως ομάδα:
75
76
1.      Τι νέο μάθαμε σήμερα για την ΤΝ και τις ψηφιακές ανισότητες;
77
Σήμερα γίνεται όλο και πιο σαφές ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη επηρεάζει έντονα τις ψηφιακές ανισότητες, συχνά ενισχύοντάς τες αντί να τις μειώνει. Η πρόσβαση σε προηγμένα συστήματα ΤΝ, σε δεδομένα και σε υπολογιστική ισχύ παραμένει συγκεντρωμένη σε λίγες ισχυρές εταιρείες και ανεπτυγμένες χώρες, γεγονός που δίνει μεγαλύτερο πλεονέκτημα σε όσους ήδη βρίσκονται σε καλύτερη θέση. Παράλληλα, δεν αρκεί μόνο η πρόσβαση στα εργαλεία· απαιτούνται και οι κατάλληλες δεξιότητες για τη σωστή αξιοποίησή τους, δημιουργώντας ένα νέο χάσμα μεταξύ όσων γνωρίζουν να χρησιμοποιούν την ΤΝ και όσων όχι. Επιπλέον, παρατηρούνται γλωσσικές και πολιτισμικές ανισότητες, καθώς τα περισσότερα συστήματα λειτουργούν καλύτερα σε κυρίαρχες γλώσσες όπως τα αγγλικά, αφήνοντας πίσω άλλες γλώσσες. Την ίδια στιγμή, η αυξανόμενη εξάρτηση από λίγες τεχνολογικές πλατφόρμες εντείνει τη συγκέντρωση ισχύος. Ωστόσο, η ΤΝ προσφέρει και ευκαιρίες, όπως η βελτίωση της εκπαίδευσης, η ευκολότερη πρόσβαση στη γνώση και η ενίσχυση της παραγωγικότητας. Συνολικά, η επίδρασή της εξαρτάται από το πώς χρησιμοποιείται και από το αν θα υπάρξουν πολιτικές και πρωτοβουλίες που θα στοχεύουν στη μείωση των ανισοτήτων.
78
79
80
81
2.      Πώς μπορούμε εμείς, ως ενεργοί πολίτες, να συμβάλουμε στη μείωση των ανισοτήτων;
82
Ως ενεργοί πολίτες, μπορούμε να συμβάλουμε ουσιαστικά στη μείωση των ανισοτήτων, αρκεί να κινηθούμε συνειδητά και συλλογικά. Ένα βασικό βήμα είναι η ενημέρωση και η ανάπτυξη δεξιοτήτων: όσο περισσότερο κατανοούμε την τεχνολογία και ειδικά την Τεχνητή Νοημοσύνη, τόσο πιο εύκολα μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε προς όφελος όλων και να βοηθήσουμε και άλλους να κάνουν το ίδιο. Η διάδοση γνώσης σε ανθρώπους που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση —μέσα από απλές εξηγήσεις, υποστήριξη ή εθελοντισμό— μπορεί να μειώσει το χάσμα δεξιοτήτων.
83
84
Εξίσου σημαντική είναι η υπεύθυνη χρήση της τεχνολογίας. Αυτό σημαίνει να επιλέγουμε εργαλεία που είναι προσβάσιμα, να αποφεύγουμε τη διάδοση παραπληροφόρησης και να είμαστε κριτικοί απέναντι στο πώς λειτουργούν οι ψηφιακές πλατφόρμες. Παράλληλα, μπορούμε να στηρίζουμε πρωτοβουλίες και οργανισμούς που προωθούν την ψηφιακή ένταξη και την ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση και την τεχνολογία.
85
86
Η συμμετοχή στα κοινά παίζει επίσης ρόλο. Μέσα από τη συμμετοχή σε δημόσιο διάλογο, την υποστήριξη πολιτικών που ενισχύουν την ισότητα και τη διεκδίκηση καλύτερων υποδομών (όπως πρόσβαση στο διαδίκτυο και ψηφιακή εκπαίδευση για όλους), μπορούμε να επηρεάσουμε ευρύτερες αλλαγές. Ακόμη και μικρές καθημερινές πράξεις —όπως η ενίσχυση τοπικών κοινοτήτων ή η προώθηση ίσων ευκαιριών στον χώρο εργασίας— συμβάλλουν στη δημιουργία μιας πιο δίκαιης κοινωνίας.
87
88
Συνολικά, η μείωση των ανισοτήτων δεν είναι μόνο θέμα κρατικής πολιτικής ή τεχνολογίας, αλλά και προσωπικής στάσης. Μέσα από γνώση, συνεργασία και υπευθυνότητα, οι πολίτες μπορούν να γίνουν μέρος της λύσης.
89
90
91
92
93
94
https://docs.google.com/presentation/d/1tqWr2j5vsxhj3phpGayqcFl4JP18zmZ0jVpDaCMcaZc/edit?slide=id.p#slide=id.pΝαιΌχιΕν μέρει
95
96
97
98
99
100