ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ
1
Table 1
2
BBBCDAD66GL/PvdAJA21NSCPVVSPVoltVVDLegenda
3
Terugdraaien bezuinigingenDaarom draaien we eerdere bezuinigingen terug én investeren we extra in de wetenschap.“We draaien de onderwijsbezuinigingen
van dit kabinet terug en investeren fors in onderzoek, wetenschap en innovatie.”		De bezuiniging op het wetenschappelijk onderwijs van €500 miljoen moet wat JA21 betreft dan ook
ongedaan worden gemaakt.		We draaien per direct de bezuinigingen op het onderwijs terug en verhogen het totale budget voor
onderwijs, onderzoek en wetenschap.		Stelling wordt onderschreven
4
Innovatienorm 3%Nederland moet voldoen aan de Lissabon-doelstelling om 3 procent van het bbp te investeren in onderzoek en innovatie (R&D),D66 hanteert de Lissabondoelstelling om 3% van het nationaal inkomen te besteden aan
onderzoek en ontwikkeling.		We werken toe naar de Lissabon-doelstelling om 3 procent van ons
nationaal inkomen aan onderzoek en innovatie te besteden. 		JA21 onderschrijft de ambitie van het Rijk om in 2030 3%
van het BBP te investeren in research & development.		We houden vast aan het R&D-doel van 3% van de economie.We realiseren de zogenoemde Lissabon-doelstellingen om 3% van het bruto binnenlandse product
(bbp) (publiek en privaat) te besteden aan onderzoek en ontwikkeling.		We spannen ons in om de investeringen in onderzoek en
ontwikkeling in Nederland te laten stijgen naar minimaal 3% van de totale omvang van de
economie.		Stelling wordt enigszins onderschreven
5
Minder tijdelijke contractenBBB wil de
arbeidsmarkt hervormen richting een arbeidsmarkt die gezondheid, autonomie en inzetbaarheid
bevordert. Hierbij hanteren we als uitgangspunt dat vaste arbeidscontracten minder vast worden en
flexibele arbeidscontracten minder flexibel worden.		meer vaste aanstellingen bij universiteiten.Er komt meer zekerheid en stabiliteit in financiering, zodat universiteiten en hogescholen sneller vaste contracten kunnen aanbieden. Jonge onderzoekers krijgen ruimte en zekerheid. Stelling wordt expliciet ontkend
6
Basisfinanciering op ordeOok binnen wetenschapsfinanciering pleit BBB voor eenvoud, minder bureaucratie en meer langjarige zekerheid. Wetenschappers moeten minder tijd kwijt zijn aan het schrijven van aanvragen en meer tijd kunnen besteden aan hun vakBekostiging van hogere onderwijsinstellingen wordt
minder gericht op aantallen studenten.		We maken een einde aan rendementsprikkels in het beroepsonderwijs. We willen geen
bekostiging meer op basis van behaalde diploma’s of studentenaantallen. Er komt een
hogere vaste voet voor de bekostiging van onderwijsinstellingen. Universiteiten, hogescholen
en beroepsopleidingen moeten kunnen rekenen op financiële stabiliteit.		De financiering van het onderwijs op universiteiten en hogescholen wordt minder afhankelijk van het aantal uitgereikte diploma’s. Er komt meer zekerheid en stabiliteit in financiering, zodat universiteiten en hogescholen sneller vaste contracten kunnen aanbieden.JA21 pleit ervoor een groter deel van het budget als vaste voet toe te kennen onafhankelijk van de studentenaan-
tallen, dit zorgt voor stabiliteit ook voor de onderwijs-
instellingen in met name de regio’s die nu mede afhan-
kelijk zijn van buitenlandse studenten aantallen. MAAR OOK: Voorts dient de financiering te worden gebaseerd op kwaliteit en maatschappelijke impact. Het Rijk moet sturen door de bekostiging afhankelijk te maken van of voldaan wordt aan een maatschappelijke behoefte of vraag vanuit het bedrijfsleven.
De onderwijsfinanciering moet stabieler worden, ook bij demografische krimp. We zorgen dat instellingen niet langer afhankelijk zijn van internationale werving om financieel rond te komen. We stoppen met kortetermijndenken
en concurrentiedwang binnen de wetenschap.		Volt pleit voor het afbouwen van prestatiebekostiging en voor het hervormen van internationale studentenwerving. Onderwijsinstellingen mogen zich profileren op inhoud en maatschappelijke bijdrage, maar hoeven niet langer met marketingbudgetten op zoek naar zo veel mogelijk
inschrijvingen. Volt stimuleert bekostiging op basis van publieke waarden zoals toegankelijkheid, kleinschaligheid, kwaliteit van begeleiding, onderzoeksethiek en regionale samenwerking.		De bekostiging moet gebaseerd worden op de capaciteit. We gaan instellingen
vragen meer samen te werken, zich te profileren op thema’s en minder te concurreren op
studentenaantallen.		Stelling wordt enigszins ontkend
7
DemocratiseringD66 wil sterkere medezeggenschap van studenten en docenten. Daarom komen er landelijk
betere regels voor vergoedingen, faciliteiten en voorwaarden.		Sterke medezeggenschap. Er komt een duidelijke richtlijn voor onderwijsinstellingen, van mbo tot universiteit, hoe zij medezeggenschap actief moeten faciliteren. We breiden de bevoegdheden van medezeggenschapsraden en opleidingscommissies uit en scherpen de verantwoordingsplichten van besturen aan.Ter versterking van de academische tegenmacht zorgen universiteiten voor een goed gefinancierde,
onafhankelijke universiteitspers en een krachtige universiteitsraad, die volledig is geïnformeerd en
voldoende wordt ondersteund.		Zeggenschap op de universiteit. We willen maximale inspraak van studenten en (onderwijs)medewerkers. Dat kan met een meer democratisch bestuursmodel: kleinschalige instellingen met een dienstbare schoolleiding. Falende bestuurders in het onderwijs kunnen bij wanbestuur worden weggestuurd door de medezeggenschapsraad. We maken werk van een democratische universiteit, waar studenten en (onderwijs)medewerkers meer te zeggen krijgen over het onderwijs.Er wordt niets over gezegd
8
Geen overheids-inmengingDe autonomie van vooral de universiteiten moet worden vergroot. Daarbij wordt de rol van organisaties zoals de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek teruggebracht en hun budget en activiteiten aan universiteiten zelf overgeheveld. MAAR OOK: Alle academische disciplines bieden Nederlandstalig onderwijs aan op universiteiten en hogescholen. Gebruik van Engels is toegestaan wanneer dit voor de betreffende studie onontkoombaar is. Met het hoger onderwijs sluiten we een Kennispact. Daar hoort bij dat er meer regie komt op samenwerking en specialisatie.meer ruimte voor vrij onderzoek dat niet wordt gestuurd door beleid of anderen buiten de wetenschap. Bescherm de academische vrijheid. Academische vrijheid is van fundamenteel
belang voor goede wetenschapsbeoefening en een open, democratische
kennissamenleving. Het gaat om de vrijheid van onderzoekers om naar eigen
inzicht onderzoek te doen en onderwijs te geven zonder druk van buitenaf. 		Het Rijk moet sturen door de bekostiging afhankelijk te maken van of voldaan wordt
aan een maatschappelijke behoefte of vraag vanuit het
bedrijfsleven.		Het hoger onderwijs moet weer meer aandacht hebben voor de oplossingen van problemen
en uitdagingen in ons eigen land. We versterken het onderzoek dat gericht is op Nederlandse
beleidsvraagstukken. [….] Er moet streng toezicht gehouden worden op het terugdringen van het gebruik van Engels in opleidingen. Als deze omslag te langzaam verloopt, moet de overheid ingrijpen, bijvoorbeeld door de invoering van een taaltoets of aanpassing in de bekostiging. Het Nederlands moet weer de voertaal zijn
in het hoger onderwijs.		Geen klimaat- of woke-indoctrinatie op schoolOnafhankelijk onderzoek vereist publieke zeggenschap. […] ... Tegelijk brengen we de instroom beter in
balans en blijft elke opleiding volledig in het Nederlands te volgen		Geen inhoudelijke bemoeienis, wel richting geven: Om de aansluiting op de arbeidsmarkt
te verbeteren gaat de overheid meer sturen op de verdeling van aantallen studenten over
opleidingen. […] We maken studies in tekortsectoren zoals onder andere tech, zorg, onderwijs, veiligheid en klimaat aantrekkelijker door het collegegeld te verlagen. We beperken de studieplaatsen van studies waar geen (goed) arbeidsmarktperspectief is.
9
WO&O niet alleen in dienst van economiewetenschap moet bijdragen aan de samenleving, aan onze kennispositie én aan
oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken		Onderzoek en innovatie zijn de motor van ons toekomstig verdienvermogen en
dragen bij aan de toekomst van Nederland.		D66 wil een goede balans tussen onderzoek met en zonder directe praktische toepassing.

Daarom komt er meer ruimte voor vrij onderzoek dat niet wordt gestuurd door beleid of
anderen buiten de wetenschap. 		Voorts dient de financiering te worden gebaseerd op kwaliteit en maatschappelijke impact. Het Rijk moet sturen door de bekostiging afhankelijk te maken van of voldaan wordt aan een maatschappelijke behoefte of vraag vanuit het bedrijfsleven.wordt, hoe, en met welk doel. Bedrijven gebruiken hun geld en invloed om universiteiten in te zetten voor eigenOnderzoek zonder specifiek doel produceert verrassend veel nieuwe technologie en vormt daarmee de basis van een gezond innovatie ecosysteem. [….] Succesvolle publiek-
private consortia als Oncode Institute en Biotech Booster, die wetenschap en toepassing verbinden
en zo maatschappelijke waarde creëren, nemen we als uitgangspunt. De Nationale Investeringsbank
krijgt hierbij een actieve rol om de ontwikkeling van onderzoeksresultaten naar innovatieve
bedrijven en maatschappelijke toepassingen te ondersteunen.		Kansrijk opleiden: We leiden studenten kansrijk op, waarbij opleidingen goed aansluiten op de vraag van de arbeidsmarkt. We stimuleren hogescholen en universiteiten om op te leiden voor de arbeidsmarktbehoefte en laten een deel van de bekostiging afhangen van het baanperspectief van afgestudeerde studenten. […] We maken studies in tekortsectoren zoals onder andere tech, zorg, onderwijs, veiligheid en klimaat aantrekkelijker door het collegegeld te verlagen. We beperken de studieplaatsen van studies waar geen (goed) arbeidsmarktperspectief is. : We versterken de samenwerking met universiteiten en kennisinstellingen zodat hun innovaties bijdragen aan
duurzame economische groei. Een voorbeeld hiervan is de mogelijke komst van de Einstein Telescoop in Zuid-Limburg, waarmee Nederland een leidende rol krijgt in grensverleggend wetenschappelijk onderzoek en we internationale wetenschap direct koppelen aan regionaal ondernemerschap.
10
WETENSCH VRIJHEID en noodzaak open debatTot slot wil BBB dat er meer aandacht komt voor sociale veiligheid, verschil in opvattingen en de vrijheid van meningsuiting binnen de academische wereld. Universiteiten horen plekken te zijn waar studenten en docenten zich veilig voelen om te spreken, te twijfelen en van mening te verschillen. Wetenschap bloeit niet in een monocultuur, maar in een klimaat van openheid en debat.meer ruimte voor vrij onderzoek dat niet wordt gestuurd door beleid of anderen buiten de wetenschap. Bescherm de academische vrijheid. Academische vrijheid is van fundamenteel
belang voor goede wetenschapsbeoefening en een open, democratische
kennissamenleving. Het gaat om de vrijheid van onderzoekers om naar eigen
inzicht onderzoek te doen en onderwijs te geven zonder druk van buitenaf. 		Daar past geen beïnvloeding bij door activisme of intimidatie onder invloed van ideologische stromingen. Ons onderwijs hoort vrij van activisme te zijn. De docent moet zijn persoonlijke of maatschappelijke overtuigingen niet aan zijn studen- ten opdringen. JA21 is van oordeel dat de universiteiten en HBO-instellingen moeten zorgen voor een veilige omgeving bijvoorbeeld door kaders te stellen wat betreft het ‘activisme-vrij’ zijn van de collegebanken en gebouwen door uit te spreken dat ideologische beïnvloeding niet wordt getolereerd en bij schending tot ontslag kan leiden, door tijdig in te grijpen wanneer actiegroepen het onderwijsproces verstoren door de onderwijsgebouwen binnen te dringen en vernielingen aan te richten én schade op de daders te verhalenGeen klimaat- of woke-indoctrinatie op schoolHet vrije woord en academische vrijheid zijn cruciaal voor de kwaliteit van het hoger onderwijs en de wetenschap in ons land. Toch zien we polarisatie
en onwil om andere meningen te horen toenemen, ook binnen hogescholen en universiteiten. Hogescholen en universiteiten zijn verantwoordelijk voor een open debatcultuur waarin iedere mening telt, in vrijheid en veiligheid.
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100