ERROMATAR ETXEA
Germán González Muñoz
ERROMATAR ETXEA
► Hasieran erromatar etxea txabola bat zen (casa, tugurium). Honek oinarri zirkularra eta belarrezko sapaia zeukan. Geroago, etxebizitza mota hau ordezkatu zen eredu etruskoa jarraitzen zuen eraikiarekin. Hauek oinarri karratuko txabolak ziren eta sapaian irekidura zeukaten kea irten eta argia eta haizea sartzen uzteko.
► K.a. II mendetik aurrera, erromatar aberatsek etxeak handitu eta aberastu zituzten, greziarren eraginaren ondorioz. Tablinum ondoan ezaugarri grekoak zituen eraikia itsatsiz. Etxe hau domus deitu zuten.
DOMUS
VESTIBULUM
VESTIBULUM
►Atrium aurretik vestibulum txiki bat zegoen.
VESTIBULUM
ATRIUM
ATRIUM
► Atrium, etxeko patioa zen eta goialdean teilatua zabalik zegoen (compluvium). Hortik euri-ura etxera sartzen zen eta lurrean zegoen urmael txiki batean (impluvium) jasotzen zen, gero lur azpian zegoen ur-ontzi handiago batean biltzen zen. Atrioren txoko batean lararium zegoen, otoitz egiteko altare txikia.
ATRIUM
ATRIUM
ATRIUM
ATRIUM
CULINA
CULINA
TABLINUM
TABLINUM
►Atrioern inguruan gela txikiak zeuden eta sarreraren parean gela handi bat kokatzen zen (tablinum). Gela honetan etxeko jaunak (dominus) kanpoko jendea hartzen zuen eta bertan bilerak zein elkarrizketak burutzen zituen, bulego baten antzera. Gela honetatik beste patio edo lorategi handiagora , peristilora , hain zuzen ere, igaro ziteken.
TABLINUM
TABLINUM
TABLINUM
PERISTILUM
PERISTILUM
► Peristiloa zutabez inguratuta zegoen eta bertan landareak zein irudiak edo-eta iturriak zeuden. Lorategi honen inguruan gela hoberenak jartzen ziren. Hauek argi asko zeukaten eta etxeko politenak ziren.
PERISTILUM
PERISTILUM
TRICLINIUM
TRICLINIUM
► Peristiloaren inguruan gela politenak kokatzen ziren, hau da, logelak, saloiak eta baita jangelak ere. Jangela triclinium deitzen zen . Hemen erromatar aberatsek afaltzen zuten oheak bezalako altzarietan etzanda, ukondoak burkoetan jarrita.
TRICLINIUM
TRICLINIUM
TRICLINIUM
TRICLINIUM
TRICLINIUM
CUBICULUM
CUBICULUM
► Etxea ez zen batere erosoa: altzari gutxi , kristalik gabeko lehio gutxi ere bai, hotza eta iluna. Dekorazioa, aldiz, luxuzkoa zen. Paretak fresko izugarriez ornituta zeuden eta lurrean mosaiko ederrak jartzen zituzten. Oihal aberatsak eta kalitate onekoak erabiltzen zituzten apaingarri gisa.
CUBICULUM
LETRINAE
► Orokorrean ez zeuden ez bainurik, ezta komunik ere. Bakarrik banakako etxe oso aberatsetan.
LETRINAE
LETRINAE
ERROMATARREN ETXEAK
► Erromatar biztanle gehienak ez ziren domusetan bizi izaten, alokatzeko apartamentuetan baizik (cenacula). Apartamentu hauek etxe-blokeetan (insulae) kokatzen ziren
► Kanpoko itxura izugarria zen, baina kalitate txarreko eraikiak ziren eta oso ezerosoak. Barruko gelen antolaketa gaur-egungo pisuetakoaren antzera zen, baina ez zuten ez bainurik ezta sukalderik ere. Jende asko pilatzen zen etxe hauetan eta, gainera, eraikuntzen material eskasagatik, suteak edo erorketak maiz gertatzen ziren
INSULAE
INSULAE
ETXE ERROMATARRA
► Hiritik kanpo etxeak ere bazeuden, Villae hain zuzen ere. Hauen arteko batzuk hiri-inguruetan kokatzen ziren . Handiak eta luxuzkoak ziren(villae suburbanae). Beste batzuk, oso handiak, herrixkak modukoak ziren (villae rusticae) eta nekazal-jarduerak bertan garatzen ziren.
VILLAE SUBURBANAE
VILLAE RUSTICAE