1 of 21

Waskitha Basa Lan Sastra Jawa

Kanggo SMA/MA KELAS X

2 of 21

BAB 1

Ndhudhah lan Ngolah Informasi kanthi Tlesih

sumber:shutterstock.com

3 of 21

Tujuan Pembelajaran

  • Menjelaskan isi gagasan, pikiran, pandangan, arahan atau pesan dari berbagai jenis teks nonsastra.
  • Menentukan jenis teks nonsastra.
  • Menjelaskan arti kata dalam teks nonsastra.
  • Menemukan makna tersurat dan tersirat dari berbagai jenis teks nonsastra.
  • Menulis teks nonsastra.
  • Menyajikan teks nonsastra.

4 of 21

Profil Pelajar Pancasila

  • Bernalar kritis
  • Kreatif
  • Gotong royong
  • Berakhlak mulia
  • Mandiri

5 of 21

Ancang-Ancang

Narasi

Deskripsi

Argumentasi

Eksposisi

Persuasi

6 of 21

Jinis

Teks

1

Teks Argumentasi

Teks kang ngandharake panemu panulis adhedhasar data lan kasunyatan.

Teks Deskripsi

2

Teks kang isine nggambarake objek ing sajrone teks kanthi jangkep.

3

Teks Narasi

Teks kang nuduhake prastawa lan duwe alur kasusun kanthi urut.

4

Teks Eksposisi

Teks kang asipat ilmiah nonfiksi njlentrehake bab miturut kasunyatan.

5

Teks Persuasi

Teks kang isine ngajak supaya wong nglakoni kang dikandhakake panulis.

7 of 21

Titikan Teks Argumentasi

Isine arupa panemu panulis

Isine arupa alesan kang kuwat

Nduweni data faktual

Njlentrehake perkara kanthi dianalisis

Dipungkasi kanthi dudutan

8 of 21

Struktur Teks Argumentasi

Pambuka

Perkara kang dadi lelandesan saka tema

Njlentrehake perkara kang mbuktekake panemu

Isi

Dudutan

Awujud ringkesan saka panulis

9 of 21

Titikan Teks Deskripsi

Nggambarake sawijining objek

Diandharake kanthi cetha

Pamaca bisa ngrasakake apa kang digambarake

Akeh nggunakake pancadriya

10 of 21

Struktur Teks Deskripsi

Identifikasi

Pambuka ngenani bab kang diaturake

Mujudake isi gambaran kahanan objek

Deskripsi bagian

Dudutan

Awujud kesan saka asile panulis

11 of 21

Titikan Teks Narasi

Isine bab crita kedadeyan ditulis kanthi naratif

Nduweni urutan kedadeyan kang cetha

Ana sawijining prastawa

Kasusun unsur pambangun crita

Nduweni pesen/amanat

12 of 21

Struktur Teks Narasi

Orientasi

Paraga, panggonan, kanggo miwiti crita

Kedadeyan wigati kang ndadekake konflik

Komplikasi

Resolusi

Ngrampungake konflik ing crita

Koda

Awujud pitutur kanggo panutuping crita

13 of 21

Titikan Teks Eksposisi

Njlentrehake sawijining bab/kawruh

Panulisane asipat informatif

Adhedhasar kasunyatan

Panulisane ringkes

Nggunakake basa baku

14 of 21

Struktur Teks Eksposisi

Tesis

Underane panemu panulis

Njlentrehake perkara kanthi rinci

Argumentasi

Pangukuh

Dudutan kanggo nguwatake panemu

15 of 21

Titikan Teks Persuasi

Ana tembung pangajak kayata ayo, sumangga

Nganggo tembung kang alus utawa santun

16 of 21

Struktur Teks Persuasi

Bebukaning

Perkara

Ngandharake perkara kang dadi lelandhesan saka tulisan kang digawe

Panulis menehi panemu kanthi ngandharake kasunyatan

Ngaturake panemu

Ukara pangrimuk

Underaning teks persuasi kang isine pangajak

Pangukuh

Panulis ngukuhake meneh apa kang dadi pangajake

17 of 21

Materi Pembelajaran Ndhudhah lan Ngolah �Informasi kanthi Tlesih

A. Maca Wacan kanthi Tumemen

B. Tegese Tembung lan Ndhudhah Isi Wacan

C. Nulis Wacan kanthi Trep

D. Nyuguhake Tulisan Teks Wacana ing Medhia Cithak lan Digital

18 of 21

A. Maca Teks Wacana kanthi Tumemen

Maca wacan lumantar kagiyatan bebarengan

1

2

Nemtokake jinis karangan

3

Menehi tuladha karangan adhedhasar jinise

19 of 21

B. Tegese Tembung lan Ndhudhah Isi Wacan

Para siswa bisa ngrungokake utawa nyemak wacan kanthi scan QR kang sumadya ing ngisor iki.

20 of 21

C. Nulis Wacan kanthi Trep

Urut-urutaning nulis teks nonsastra:

Nemtokake Tema

Nemtokake Ancase

Observasi

Gawe

Cengkorongan

Ngrembakake

Neliti

21 of 21

D. Nyuguhake Tulisan Teks Wacana ing Medhia Cithak lan Digital

Babagan kang kudu digatekake sadurunge tulisan disuguhake ing medhia yaiku:

Basa kang digunakake udu tumata kanthi becik.

1

2

3

Isine tulisan mentes, ora ngayawara.

Nulis sumber data minangka dhasare panemu.