1 of 73

JANKO MUZYKANT

HENRYK SIENKIEWICZ

2 of 73

Chmura wyrazów- wordart.com

3 of 73

4 of 73

Na podstawie wystroju pomieszczenia z powyższej fotografii ułóż zdanie złożone, w którym wyjaśnisz, co było ważne w życiu Litwosa. 

Henryk Sienkiewicz był miłośnikiem sztuki i historii, ponieważ

..............................................................................................................................

…........................................................................................................................................................

5 of 73

Szlacheckie pochodzenie-�herb Oszyk��Wymień sześć rzeczowników w bierniku liczby pojedynczej, które dostrzegasz na herbie Sienkiewiczów.�.........................................�..................................................................................

6 of 73

 Przyjaciel zwierząt- miał jamnika o imieniu Wykop

Sienkiewicz dołączył do organizacji walczącej o prawa dla zwierząt- Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami, ale �z drugiej strony z lubością oddawał się polowaniom. Szczycił się tym, że w Afryce odstrzelił zarówno krokodyla, jak i hipopotama.

7 of 73

Czego dowiadujemy się �o Sienkiewiczu z nekrologu?

1. Kiedy zmarł?

2. Gdzie zmarł?

3. Gdzie zostanie pochowany?

4. Ile miał lat?

5. Czy był chrześcijaninem?

6. Jakie było jego najważniejsze osiągnięcie życiowe?

8 of 73

Bohaterowie noweli Janko Muzykant- podpisz rysunki

9 of 73

Bohaterowie noweli Janko Muzykant- podpisz rysunki

10 of 73

Bohaterowie noweli Janko Muzykant- podpisz rysunki

11 of 73

O imieniu "Janko"

Janko to niewątpliwe zdrobnienie imienia Jan. �Nosił je czternastowieczny kronikarz Janko z Czarnkowa, Dostał on na chrzcie imię Jan, a formy Janko używał jako swoistego pseudonimu. 

Jan, Janek, Jaś, Janusz, Janka, Janeczka, Jasia, Janko, Jasiek, Jaśko, Jaś, Jasiuniek, Janeczek, Jasieniek, Jasieńko, Jasieczek, Jasiulek.

12 of 73

odmieniec

  • od•mieniec -mień•ca; -mień•cy, -mień•ców
  • Słownik języka polskiego PWN*
  • odmieniec
  • 1. «osoba różniąca się wyglądem lub zachowaniem od innych osób»
  • 2. «w wierzeniach ludowych: dziecko diabła lub boginki podrzucone w miejsce skradzionego niemowlęcia»
  • 3. «płaz o wydłużonym ciele barwy białawej, żyjący w podziemnych wodach Półwyspu Bałkańskiego»

Wielki słownik ortograficzny PWN

13 of 73

Odpowiedniki imienia Jan w innych językach

angielski: John, Ian, Jack, Hank, Jon, Sean, Evan, Jonny/Johnny/Johnnie

czeski: Jan, Ivan, Johan, Honza

francuski: Jean

hiszpański: Juan

niemiecki: Hans, Johann

14 of 73

Muzyk czy muzykant?

muzyk- człowiek, który posiada dyplom szkoły muzycznej, wyższej uczelni muzycznej, kursów zawodowych

muzykant- człowiek, który osiągnął umiejętności muzyczne metodą samokształcenia

15 of 73

kuma

1. «matka chrzestna w stosunku do ojca chrzestnego i do rodziców dziecka lub matka dziecka w stosunku do jego rodziców chrzestnych»

2. pot. «przyjaciółka lub sąsiadka»

16 of 73

dobrodziej

  • zwrot grzecznościowy używany w odniesieniu do księdza

17 of 73

okukać

  • kukając w obecności człowieka, wpłynąć na jego los, pozytywnie lub nie

18 of 73

bedłka

 «grzyb mający blaszki na dolnej stronie kapelusza»

19 of 73

komornica

 dawniej kobieta mieszkająca na komornym,  nie mająca własnej chaty ani ziemi  �

20 of 73

potrzódka

pomocnik pastucha

21 of 73

ladaco

«człowiek nieodpowiedzialny i lekkomyślny»

22 of 73

warząchew

«dawna, duża, drewniana łyżka kuchenna»

23 of 73

karbowy

«osoba nadzorująca roboty polowe w dawnym majątku ziemskim»

24 of 73

stójka

dawniej: straż, warta.

25 of 73

bylica- nazywana także piołunem, psią rutą, absyntem, wermutem, bielicą piołunem, bilicą  

26 of 73

dwojaki

podwójne naczynia gliniane �z uchem, w których dawniej donoszono na pole – pracującym tam cały dzień oraczom czy żniwiarzom – dwudaniowe posiłki.

27 of 73

krajka

stosowana była powszechnie przez Słowian do wzmacniania i ozdabiania brzegów strojów ludowych - wzmacniała brzegi odzieży i chroniła je przed przecieraniem.

28 of 73

basetla

 inaczej basy lub basetnia – polski ludowy instrument smyczkowy �o niskiej skali, o kształcie przypominającym wiolonczelę

29 of 73

przednówek

Czas głodu na wsi pomiędzy okresem kończenia się zapasów żywności z poprzedniego roku �w gospodarstwach, zwykle pod koniec zimy, a okresem zazielenienia się łąk i pierwszych plonów w nowym roku.

30 of 73

przyzba

«wał usypany z ziemi dokoła podmurówki dawnej chaty wiejskiej» 

31 of 73

Nazwij uczucia, które można wyczytać z  twarzy chłopca

….................................

….................................

.....................................

.....................................

32 of 73

Losy Janka- uzupełnij luki w planie wydarzeń/ plan szczegółowy/. Określ przypadek rzeczownika.  

  • prawdziwych skrzypiec
  • gonta i włosienia
  • sądem
  • wypasie
  • chłopca
  • Janka
  • Bydła
  • grzyby i jagody
  • dźwiękami

1. Narodziny /kogo?/...........................

2. Życie/ kogo?/.................. - syna ubogiej komornicy:

A/ słabe zdrowie;

B/ praca przy /czym?/........................../czego?/........................;

C/ wycieczka do lasy – na /co?/......................................

3. Pasja Janka – muzyka.

A/ zachwyt /czym?/..........................kościelnych organów i muzyką z karczmy;

B/ własny instrument skrzypki z  /czego?/ ....................i

 ............. końskiego;

C/ obserwowanie /czego?..................................... - własności lokaja z dworu.

4. Zakradnięcie się do dworu i dotknięcie upragnionych skrzypiec. 

5. Janko przed /czym?/.......................

6. Okrutna kara i śmierć Janka.

7. Powrót dziedzica i jego rodziny z Włoch. 

33 of 73

  •  JANKO MUZYKANT. Kopia z akwareli �F. Kostrzewskiego do utworu H. Sienkiewicza.
  • Grafika ( drzeworyt sztorcowy ) ukazała się w latach 80. XIX wieku w czasopiśmie Kłosy ( nr 916 - tom XXXV )

Przekonaj Janka, że nie warto sięgać po skrzypce należące do lokaja. 

.....................................................................

......................................................................

34 of 73

Życie chłopca-praca, zajęcia 

35 of 73

Z jakim fragmentem lektury powiążesz ilustrację? Uzasadnij dlaczego?

36 of 73

  • Kadr z filmu "Janko Muzykant" w reżyserii Ryszarda Ordyńskiego z 1930 roku.

37 of 73

Spektakl�

  • https://youtu.be/uqFTLKKn5lA

38 of 73

Przedstawienie kukiełkowe na podstawie scenariusza Jadwigi Korczakowskiej.

39 of 73

Przedstawienie kukiełkowe na podstawie scenariusza Jadwigi Korczakowskiej.

40 of 73

https://youtu.be/Vnqvuol8tRs

41 of 73

42 of 73

43 of 73

Napisz zaproszenie dla koleżanek i kolegów na teatrzyk kukiełkowy w wykonaniu uczniów kl. V

44 of 73

Plakat 

  • Wykonaj plakat na przedstawienie kukiełkowe pt. Janko Muzykant".

45 of 73

Jaki dostrzegasz związek ilustracji z treścią noweli "Janko Muzykant". �Podaj dwa przykłady i je uzasadnij. 

46 of 73

  • Jacek Malczewski Janko Muzykant  |  1892�olej, płótno, 250 × 94 cm, Muzeum Okręgowe w Toruniu

Janek miał na sobie stale białą koszulę, a także chudy był zawsze i opalony, z brzuchem wydętym, a zapadłymi policzkami; czuprynę miał konopną, białą prawie i spadającą na jasne, wytrzeszczone oczy, patrzące na świat, jakby �w jakąś niezmierną dalekość wpatrzone

Co z wyglądu Janka, opisanego �w noweli, pasuje  do chłopca z reprodukcji obrazu? 

Uzasadnij, że Janek z obrazu Malczewskiego płynie łodzią Charona. 

47 of 73

Pomniki Janka Muzykanta

48 of 73

Fotografia

49 of 73

Instrumenty, o których mowa w noweli

  • Fujarka
  • Skrzypce
  • Organy
  • Basetla

50 of 73

Narzędzia rolnicze XIX wieku- podpisz obrazy

51 of 73

Narzędzia rolnicze XIX wieku - podpisz obrazy

52 of 73

Narzędzia rolnicze XIX wieku- podpisz obrazy

53 of 73

Narzędzia rolnicze XIX wieku- odmień przez przypadki rzeczownik „grabie”, odcinając końcówkę od tematu

54 of 73

Lekcja odwrócona

TEMAT LEKCJI

Życie dzieci na wsi w II połowie XIX wieku na podstawie dostępnych źródeł oraz noweli „Janko Muzykant” H. Sienkiewicza. 

Cel lekcji wyrażony w języku zrozumiałym dla ucznia.

Zapoznanie się z warunkami życia dzieci na wsi w XIX wieku – warunki życia, praca, zabawy. 

55 of 73

Lekcja odwrócona

Materiał do samodzielnej analizy przez ucznia (link).

https://drive.google.com/file/d/1cZ7oU3vXJxEGZfT9eRwwzIGzQybK9-tF/view?usp=sharing 

Zakładany czas poświęcony przez ucznia na analizę materiału.

20 minut

56 of 73

Lekcja odwrócona

Przebieg lekcji w klasie �(faza utrwalająca). 

  • Czym zajmowały się dzieci wiejskie �w XIX wieku?
  • Jak spędzały wolny czas od pracy?
  • Jakimi bawiły się zabawkami?
  • Dlaczego nie mogły rozwijać swoich pasji? / np. Janko Muzykant/

Formy pracy uczniów (np. indywidualna, �w grupie, w parach).

Praca w parach

57 of 73

Lekcja odwrócona

Podsumowanie lekcji (forma podsumowania, tzw. zadanie na wyjście)

Notatka w formie tabeli- czym różni się życie współczesnego dziecka od życia dziecka w XIX wieku? 

58 of 73

Życie na wsi w II połowie XIX wieku

Środowisko wiejskie �w noweli zostało przedstawione

realistycznie.  

Wyjaśnienie różnic znaczeniowych wyrazów:

realistyczny, autentyczny, fikcyjny, fantastyczny.

59 of 73

Życie na wsi w II połowie XIX wieku�Skazanie matki Janka i dziecka na śmierć- kumy sądzą tak po objawach poporodowego wycieńczenia, zachowania kobiety oraz po zachowaniu niemowlaka.  Nikt nie wzywa na pomoc lekarza. Kobiety wzywają księdza, ponieważ ich zdaniem on będzie bardziej potrzebny. 

60 of 73

Piosenka "Janko Muzykant"

https://youtu.be/qItL5-PxvfY

Sylwester (Sylwek) Szweda

Pieśniarz, poeta, kompozytor, tłumacz tekstów poetyckich, przede wszystkim piosenek. Urodził się w piękną zimową i mroźną niedzielę o godzinie 10 rano 31 grudnia 1961 roku w Katowicach, prawie że w taksówce. Jest autorem ok. 500 piosenek, a także ok. 300 tłumaczeń poetyckich piosenek.

Janko muzykant 

słowa i muzyka: Sylwek Szweda 05.10.2014 

  

Kiedy Janko muzykant za swe skrzypce chwyta 

Gra muzyka! Gra muzyka! 

Gra muzyka! Gra muzyka! 

I wszystko co złe jak cień w świetle znika 

Gra muzyka! Gra muzyka! 

Taka prosta i zwykła, lecz za serce nas chwyta 

Gra muzyka! Gra muzyka! 

  

I choć  drwili z niego, gdy swe skrzypce strugał 

I pękali ze śmiechu, kiedy pierwszy dźwięk wydał 

Potem nawet radzili, by je zniszczyć czym prędzej 

A on grał coraz więcej, coraz piękniej i piękniej. 

Potem skrzypce Janka przyszli ukraść nocą 

Lecz ich struny jęknęły z czarodziejską mocą 

Wystraszyli się bardzo i stanęli jak wryci 

Janko zbudził się nagle i za skrzypce znów chwycił. 

  

Zagrał pieśń księżycową, co jak łza w oku 

O samotnych ludziach zagubionych w mroku 

Co nie mogą znaleźć swojej własnej drogi 

Nawet szukać nie chcą, nawet nie chcą spróbować. 

61 of 73

Co nieco muzyki...

62 of 73

Co nieco muzyki...

63 of 73

Kto i jak wykonuje skrzypce?

Skrzypce są wykonywane �przez rzemieślników zwanych lutnikami.

64 of 73

W pracowni lutnika: 

65 of 73

Jak to było ze skrzypcami Janka?

Włosie końskie to długie włosy rosnące na grzywach �i ogonach koni. Wykorzystywany jest do różnych celów, m.in. do tapicerki, szczotek, smyczków instrumentów muzycznych, wytrzymałej tkaniny zwanej włosiem oraz do tynku z włosia końskiego, materiału pokrywającego ściany dawniej używanego w budownictwie. / wikipedia/

Gont - drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych (również elewacyjnych[4]). Jest to deseczka z drewna iglastego, o przekroju klina, z wpustem wzdłuż dłuższej krawędzi, łączona poprzez wsunięcie jednej deseczki w drugą./ wikipedia/

66 of 73

Co to znaczy "grać pierwsze skrzypce...?

Ułóż zdanie z podanym związkiem frazeologicznym.

…..............................................................................................................................................

67 of 73

Warto posłuchać...

Antonio Vivaldi – Koncert Zima na skrzypce i orkiestrę 

https://www.youtube.com/watch?v=ZPdk5GaIDjo

68 of 73

Odkryj nutki i poukładaj na pięciolinii:

Szesnastka- W

Ósemka- y

Szesnastka- b

Półnuta- i

Nuta- t

Ćwierćnuta- n

Ósemka- y

69 of 73

To nie musiało się tak skończyć...�

Jak można było pomóc Jankowi w II połowie XIX wieku?

Co można zrobić dzisiaj dla uzdolnionych muzycznie dzieci?

70 of 73

Konwencja o prawach dziecka20 listopada 1989 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło Konwencję o prawach dziecka. Polska ratyfikowała ją 30 kwietnia 1991 roku.

Kwestie przemocy wobec dzieci oraz ich poniżającego karania zawarto w artykułach 19 i 37: art. 19 ust. 1 Państwa-Strony będą podejmowały wszelkie właściwe kroki (…) dla ochrony dziecka przed wszelkimi formami przemocy fizycznej (…) art. 37 lit. a Państwa-Strony zapewnią, aby żadne dziecko nie podlegało torturowaniu bądź okrutnemu, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu lub karaniu (…)

71 of 73

PRAWA DZIECI

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Art. 70. Prawo do nauki

  1. Każdy ma prawo do nauki. Nauka do 18 roku życia jest obowiązkowa. Sposób wykonywania obowiązku szkolnego określa ustawa.

Art. 72. Konstytucji RP

  • Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją.

72 of 73

  • Rzecznik Praw Dziecka – konstytucyjny jednoosobowy organ władzy państwowej ustanowiony artykułem 72 ust. 4 Konstytucji RP z 1997

800 080 222 - całodobowa, bezpłatna infolinia dla dzieci i młodzieży oraz ich opiekunów

73 of 73

Dziękuję za udział �w spotkaniach.

MAŁGORZATA BARAN