SỞ GD – ĐT QUẢNG NAM�TRƯỜNG THPT PHAN CHÂU TRINH

TỔ VẬT LÍ

Thực hành: Đo gia tốc rơi tự do

Bài 11:

*Các vật rơi tự do chuyển động rất nhanh, làm thế nào đo được gia tốc rơi tự do của vật?

• Máng đứng, có gắn dây dọi (1).
• Vật bằng thép hình trụ (2).

• Nam châm điện N, dùng giữ và thả trụ thép (3)
• Cổng quang điện E (4)

- Giá đỡ có đế ba chân, có vít chỉnh cân bằng và trụ thép (5).

- Đồng hồ đo thời gian hiện số (6).

- Công tắc kép (7).

Thảo luận về phương án thí nghiệm dựa trên hoạt động sau: Thả trụ thép rơi qua cổng quang điện trên mảng đang và trả lời câu hỏi.

• Cần đặt chế độ đo của đồng hồ ở vị trí nào để đo được đại lượng cần đo?

• Xác định gia tốc rơi tự do của trụ thép theo công thức nào?

• Để xác định gia tốc rơi tự do của trụ thép cần đo các đại lượng nào?

• Làm thế nào để trụ thép rơi qua cổng quang điện?

Để thả rơi trụ thép theo phương thẳng đứng có thể thực hiện như sau

• Đặt máng đứng lên giá đỡ. Vặn chặt vít hãm.
• Nối công tắc điện với của đồng hồ đo thời gian hiện số.

• Cắm nguồn điện với NCĐ và nối công tắc vào ổ cắm A, nối cổng quang điện ổ cắm B vào mặt sau của đồng hồ đo thời gian.

• Cắm nguồn điện của đồng hồ và bật công tắc nguồn. Đặt trụ thép tại vị trí tiếp xúc với nam châm điện N và bị giữ lại ở đó.

- Nhấn nút của hộp công tắc kép để ngắt điện vào nam châm điện.

1. Cắm nam châm điện vào ổ A và cổng quang vào ổ B ở mặt sau của đồng hồ đo thời gian hiện số.

2. Đặt MODE đồng hồ đo thời gian hiện số ở chế độ thích hợp.

3. Đặt trụ thép tại vị trí tiếp xúc với nam châm điện N và bị giữ lại ở đó.

4. Nhấn nút RESET của đồng hồ MC964 để chuyển các số hiển thị về giá trị ban đầu 0.000.

5. Nhấn nút của hộp công tác kép để ngắt điện vào nam châm điện: Trụ thép rơi xuống và chuyển động đi qua cổng quang điện.

6. Ghi lại các giá trị thời gian hiển thị trên đồng hồ vào Bảng 11.1.

7. Dịch chuyển cổng quang điện ra xa dần nam châm điện, thực hiện lại các thao tác 3, 4, 5, 6 bốn lần nữa. Ghi các giá trị thời gian t tương ứng với quãng đường s vào Bảng 11.1 trong báo cáo thực hành

Bảng 11.1

Nhận xét và đánh giá kết quả thí nghiệm

1. Hãy tính giá trị trung bình và sai số tuyệt đối của phép đo gia tốc rơi tự do.
2. Tại sao lại dùng tại thép làm vật rơi trong thí nghiệm? Có thể dùng viên bi thép được không? Giải thích tại sao?

3. Vẽ đồ thị mô tả mối quan hệ s và t² trên hệ toạ độ (s – t²)

4. Nhận xét chung về dạng của đồ thị mô tả mối quan hệ s và t² rồi rút ra kết luận về tính chất của chuyển động rơi tự do.

5. Hãy đề xuất một phương án thí nghiệm khác để đo gia tốc rơi tự do của trụ thép.