1 of 9

Waskitha Basa lan Sastra Jawa

Kanggo SMA/MA KELAS X

2 of 9

BAB 6

Unggah-Ungguh Basa

sumber:shutterstock.com

3 of 9

Tujuan Pembelajaran

  • Menjelaskan kaidah penggunaan bahasa Jawa sesuai dengan kaidah kebahasaan (paramasastra) dan unggah-ungguh basa.
  • Menjelaskan teks bacaan penggunaan bahasa Jawa sesuai dengan kaidah kebahasaan dan unggah-ungguh basa.
  • Mengidentifikasi penggunaan bahasa Jawa sesuai dengan kaidah kebahasaan dan unggah-ungguh basa untuk acara resmi.
  • Mengidentifikasi penggunaan bahasa Jawa sesuai dengan kaidah kebahasaan dan unggah-ungguh basa untuk acara tidak resmi.

4 of 9

Profil Pelajar Pancasila

  • Bernalar kritis
  • Gotong royong
  • Berakhlak mulia
  • mandiri

5 of 9

Ancang-ancang

Unggah-Ungguh

Basa

Basa Ngoko

Basa Krama

Basa Ngoko

Lugu

Basa Ngoko

Alus

Basa Krama

Basa Krama

Alus

6 of 9

1. Basa Ngoko

  • Tembung ngoko, ora kecampuran tembung krama.
  • Kanggo bocah karo bocah kang wis kulina.
  • “Kowe durung sinau?"

Basa Ngoko Lugu

  • Tembung ngoko, ana saperangan nggunakake krama.
  • Kanggo sanak tuwa marang nom kang luwih luhur drajate.
  • “Pak lurah, badhe ten pundi?"

Basa Ngoko Alus

7 of 9

2. Basa Krama

  • Tembung krama, ora kecampuran tembung ngoko.
  • Kanggo wong enom marang wong enom.
  • Kula ten griya punika.

Basa Krama

  • Tembung kang luwih alus lan resmi tinimbang basa krama biasa.
  • Basa ing pedhalangan, pidhato manten.
  • Kala wingi kula nampi timbalan saking Rama Sumardiyana.

Basa Krama Alus

8 of 9

A. Maca Teks Wacana kanthi Tumemen

Para siswa uga bisa ngrungokake utawa nyemak wacan kanthi mindai tandah QR kang sumadya. Critakna wacan sing kosemak mau nggunakake basa ngoko lugu.

9 of 9

B. Micara Jumbuh Unggah-Ungguh Basa

Para siswa maca wacan kang irah-irahane “Joglo Warisan“ ing buku kaca 141-143. Sawise maca wacan kang awujud pacelathon kasebut, coba rembugen kang gegayutan karo wacan.