Зычныя
гукі і літары
Звонкія зычныя на канцы
і ў сярэдзіне слова перад глухімі пры вымаўленні аглушаюцца, а глухія перад звонкімі азванчаюцца:
сця[г’]і – сця[х],
ка[з]аць – ка[с]ка
| | ||
| | | |
Для праверкі напісання звонкіх і глухіх зычных трэба змяніць слова так, каб зычны гук стаў перад галосным:
год – гады,
просьба – прасіць
| | ||
| | | |
| | ||
| | | |
Цвёрдым зычным гукам [д], [т] адпавядаюць мяккія гукі [дз’], [ц’], якія на пісьме перадаюцца літарамі дз, ц:
[д] – [дз’],
[т] – [ц’]
Пасля літар дз, ц [ц’] пішуцца галосныя е, ё, і, ю, я і ь, пасля літар д, т – галосныя а, о, у, э, ы:
дні – дзень,
вада – у вадзе,
хата – у хаце
Зычныя гукі [з’], [с’], [дз’],
[ц’], [л’], [н’], [ж], [ч], [ш] паміж галоснымі могуць вымаўляцца падоўжана, што на пісьме перадаецца падвоеным напісаннем літар:
палоззе, калоссе,
жыццё, збожжа,
ноччу
Падоўжаны гук [дз’] перадаецца на пісьме спалучэннем літар ддз:
стагоддзе,
асяроддзе,
бязлюддзе
Не падаўжаецца ў вымаўленні і не перадаецца падвоенымі зычнымі на пісьме гук [л’] у некаторых уласных імёнах:
Ілья, Ульяна,
Ільічоўка
Літара ў (у нескладовае) пішацца пасля галосных літар у сярэдзіне і ў канцы слова:
аўтобус, воўк,
настаўніца, быў,
дзяўчынка, чытаў
Літара ў (у нескладовае) пішацца ў пачатку слова, калі папярэдняе слова канчаецца на галосную літару:
цікавы ўрок,
увайсці ў клас,
багаты ўраджай
Літара ў (у нескладовае) ніколі не бывае вялікай:
Ульяна
Уладзіміраўна,
вуліца Узлётная
Літара ь (мяккі знак) ужываецца для абазначэння мяккасці зычных гукаў у канцы і ў cярэдзіне слова:
конь, агонь,
дзень, жнівень,
бацька, дзянькі,
канькі, бульба
Для абазначэння раздзельнага вымаўлення зычных з галоснымі е, ё, ю, я, і выкарыстоўваецца мяккі знак і апостраф:
ь (мяккі знак),
’ (апостраф)
Раздзяляльны мяккі знак пішацца пасля літары л перад галоснымі е, ё, ю, я, і, калі яны абазначаюць два гукі – [йэ], [йо], [йу], [йа], [йі]:
паштальён,
мільён, льеш
Апостраф пішацца пасля зычных перад галоснымі е, ё, ю, я, і:
пер’е, сузор’е,
бар’ер, сям’я,
аб’ява, вераб’і
Жадаю поспехаў!
Малайчына!