สาระการเรียนรู้

• 1. ความหมายของธุรกิจดิจิทัล
• 2. องค์ประกอบของธุรกิจดิจิทัล
• 3. ความหมายของการคิดเชิงออกแบบ
• 4. ความสำคัญและประโยชน์ของกระบวนการคิดเชิงออกแบบ
• 5. ประเภทของการออกแบบนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล
• 6. กระบวนการคิดในเชิงการออกแบบนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล

​

ความนำ

• การนำไปสู่การสร้างนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล ซึ่งจะต้องเป็นผลิตภัณฑ์และบริการใหม่ ๆ ที่เกิดจากการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัล สามารถตอบสนองความต้องการและพฤติกรรมของผู้บริโภคที่ปรับเปลี่ยนไปตามบริบทของเทคโนโลยีที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ก่อให้เกิดการสร้างสรรค์ธุรกิจใหม่ ทั้งนี้จะต้องนำมาจากแนวคิดสร้างสรรค์เชิงออกแบบ โดยจะต้องมีการระดมความคิดหรือระดมสมองร่วมกัน

ความหมายของธุรกิจดิจิทัล

• ธุรกิจดิจิทัล (Digital Business) คือการนำเทคโนโลยีต่าง ๆ เข้ามาพัฒนาธุรกิจที่ทำอยู่เพื่อเพิ่มความสะดวกสบายให้ทั้งผู้ประกอบการและผู้บริโภคในการเลือกซื้อสินค้าหรือบริการต่าง ๆ แต่จุดประสงค์หลัก ๆ ก็คือการหาทางเพิ่มยอดขายให้กับธุรกิจ เช่น การนำแอปพลิเคชัน (Application) มาช่วยในการเข้าถึงผู้บริโภคยุคใหม่ที่ชอบใช้โทรศัพท์มือถือ (Smart phone) ,การสร้างช่องทางขายผ่านสื่อสังคมออนไลน์ (Social media) ต่าง ๆ และการทำโฆษณารวมไปถึงการสั่งซื้อและจัดส่งสินค้าในแบบออนไลน์ (Online) เป็นต้น

องค์ประกอบของธุรกิจดิจิทัล

• 1. แพลตฟอร์มออนไลน์ (Online Platform) คือการสร้างธุรกิจให้มีตัวตนอยู่บนระบบอินเทอร์เน็ต หรือสื่อสังคมออนไลน์ (Social Media) ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นเฟสบุ๊ค (Facebook), ไลน์โอเอ (Line Official Account), ทวิตเตอร์ (Twitter) หรือพื้นที่ต่าง ๆ อีกมากมายบนโลกออนไลน์ ควรเลือกเพียงบางอย่างที่ตรงกับกลุ่มเป้าหมายของธุรกิจ ซึ่งมี 3 ประการ
• การมีสถานะบนโลกออนไลน์ (Online Presence)
• การขายออนไลน์ (Online Selling)
• ระบบรักษาความปลอดภัยออนไลน์ (Online Security)

องค์ประกอบของธุรกิจดิจิทัล

• 2. กลยุทธ์ทางธุรกิจ (Business Strategy) กลยุทธ์ของธุรกิจในยุคดิจิทัลนั้นสำคัญเป็นอย่างมาก ส่วนมากมักขึ้นอยู่กับข้อมูล (Data) ที่มีอยู่ หากมีจำนวนข้อมูลมากเเละวิเคราะห์ข้อมูลออกมาได้อย่างถูกต้องก็จะส่งผลให้บริษัทเติบโตได้เป็นอย่างมาก ซึ่งจะประกอบด้วย
• การตลาดดิจิทัล (Digital Marketing)
• พื้นฐานการใช้โทรศัพท์ (Mobile-based Solutions)

องค์ประกอบของธุรกิจดิจิทัล

• 3. ความสัมพันธ์ (Relationship) การมีส่วนร่วมระหว่างธุรกิจเเละสังคมทั้งในด้านความรับผิดชอบ ไปจนถึงด้านการทำงานอื่น ๆ เพื่อให้ลูกค้าได้รู้สึกมีความสัมพันธ์ที่ดีและมีประสบการณ์ร่วมในการใช้บริการธุรกิจของเราซึ่งเป็นวิธีการสร้างคุณค่าอีกเเบบหนึ่งเช่นกัน ซึ่งประกอบด้วย
• การมีปฏิสัมพันธ์กับลูกค้า (Customer Interaction)
• การมีปฏิสัมพันธ์กับคู่ค้า (Supplier Interaction)
• การจัดการความสัมพันธ์กับลูกค้า (Customer Relationship Management)

องค์ประกอบของธุรกิจดิจิทัล

• 4. ข้อมูลและเทคโนโลยี (Data and Technology) ข้อมูลเเละเครื่องมือที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพสำหรับธุรกิจดิจิทัล (Digital business) หากมีสองสิ่งนี้จะทำให้สนองความต้องการของผู้บริโภคได้อย่างตรงจุดเเละทันท่วงที ซึ่งจะประกอบด้วย
• การเลือกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพ (Efficiencies through technology)
• การประมวลผลบนกลุ่มเมฆ (Cloud Computing)
• การวิเคราะห์ข้อมูล (Data and Analytics)

องค์ประกอบของธุรกิจดิจิทัล

• 5. การจัดการธุรกิจ (Business Management) ไม่ว่าจะเป็นยุคไหนการจัดการภายในองค์กรยังคงมีความจำเป็นเสมอเพราะทุกอย่างยังคงต้องมีระบบ มีคนทำงาน หากขาดเรื่องนี้ไปอาจทำให้การทำงานเป็นไปอย่างไม่ราบรื่นนัก ซึ่งจะประกอบด้วย
• การควบคุมภายใน (Internal Operation)
• ผลิตภัณฑ์และบริการ (Product and Service)
• การกำจัดความผิดพลาดของมนุษย์ (Human Factors)

ความหมายของการคิดเชิงออกแบบ

• การคิดเชิงออกแบบ (Design thinking) หมายถึง กระบวนการคิดที่ทำให้สามารถทำความเข้าใจความต้องการของกลุ่มเป้าหมายได้อย่างละเอียด เมื่อเกิดปัญหาต่าง ๆ ขึ้นก็สามารถนำเสนอแนวทางการแก้ไขได้เป็นอย่างดี แก้ได้ถูกจุด และเป็นการค้นหาแนวทางการแก้ปัญหาใหม่ ๆ

ความสำคัญของกระบวนการคิดเชิงออกแบบ

• การนำเอากระบวนการของการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking Process) นั้นอาจจะเห็นผลชัดเจนและเข้าใจได้ชัดเจนกว่าสำหรับกระบวนการคิดผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาให้ผู้บริโภคตลอดจนตอบโจทย์ที่ผู้บริโภคต้องการ รวมไปถึงสามารถผลิตสินค้าและบริการขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาของตลาดนั้นๆ ตลอดจนสร้างนวัตกรรมใหม่ที่ยังไม่เคยเกิดขึ้นก็ได้

ประโยชน์ของการคิดเชิงออกแบบ

• 1. ฝึกกระบวนการแก้ไขปัญหา
• 2. มีทางเลือกที่หลากหลาย
• 3. มีตัวเลือกที่ดีที่สุด เหมาะสมที่สุด
• 4. ฝึกความคิดสร้างสรรค์
• 5. เกิดกระบวนการใหม่ตลอดจนนวัตกรรมใหม่
• 6. มีแผนสำรองในการแก้ปัญหา
• 7. องค์กรมีการทำงานอย่างเป็นระบบ

ประเภทของนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล

• 1. นวัตกรรมการสื่อสารที่มีความเร็วและคุณภาพสูงมาก (New communications technology)

ประเภทของนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล

• 2. นวัตกรรมเกี่ยวกับอุปกรณ์เคลื่อนที่เพื่อการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตแบบทุกที่ ทุกเวลา (Mobile/wearable computing)

ประเภทของนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล

• 3. นวัตกรรมการประมวลผลบนกลุ่มเมฆ (Cloud Computing)

ประเภทของนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล

• 4. นวัตกรรมการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ (Big data analytics)

ประเภทของนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล

• 5. นวัตกรรมการเชื่อมต่อของสรรพสิ่ง (Internet of Things : IoT)

ประเภทของนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล

• 6. นวัตกรรมการพิมพ์สามมิติ (3D Printing)

ประเภทของนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล

• 7. นวัตกรรมด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ (Cyber Security)

ประเภทของนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล

• 8. หุ่นยนต์ (Robotics)

ประเภทของนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล

• 9. ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence) หรือ เอไอ (AI)

กระบวนการคิดในเชิงการออกแบบ�นวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล

• การทำความเข้าใจในขั้นตอนการคิดเชิงออกแบบ (Design thinking process) มีหลักการที่จะสามารถทำให้ลำดับการปฏิบัติการ ตลอดจนรู้วิธีคิดและกระบวนการในการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ไปจนถึงสามารถสร้างนวัตกรรมหรือผลลัพธ์ออกมาเพื่อตอบโจทย์ที่ต้องการได้ ซึ่งกระบวนการของการคิดในเชิงการออกแบบมี 5 ขั้นตอน ดังนี้

กระบวนการคิดในเชิงการออกแบบ�นวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล

• 1. การเข้าใจ (Empathize)
• 2. การกำหนดปัญหา (Define)
• 3. การสร้างความคิดในการแก้ปัญหา (Ideate)
• 4. การจำลอง (Prototype)
• 5. การทดลอง (Test)

จบหน่วยที่ 1

การคิดเชิงออกแบบนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล

วิชา หลักการคิดเชิงออกแบบและนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล

ใบงานที่ 1

1.ให้ผู้เรียนยกตัวอย่างนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัลที่มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่องคนละ 1 อย่าง

2.ให้ผู้เรียนนำเสนอนวัตกรรมการเชื่อมต่อของสรรพสิ่ง (Internet of Things : IoT) คนละ 1 อย่าง

3.ให้ผู้เรียนนำเสนอความสามารถหรือประโยชน์ของนวัตกรรมหุ่นยนต์

วิชา หลักการคิดเชิงออกแบบและนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัล

งานกลุ่ม

1.ให้ผู้เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5 คน คิดนวัตกรรมธุรกิจดิจิทัลที่คิดขึ้นใหม่ หรือต่อยอดพัฒนาจากสิ่งเดิม กลุ่มละ 1 อย่าง และนำเสนอหน้าชั้นเรียน