1 of 15

ĐÁNH GIÁ LÃO KHOA TOÀN DIỆN�MÔ HÌNH CFCN “CẦN PHẢI CƯỜI NHIỀU”

PGS.TS.BS NGUYỄN VĂN TRÍ

Chủ tịch Hội Lão Khoa TP.HCM

Chủ nhiệm Bộ môn Nội tổng quát – Phân môn Lão khoa, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành

2 of 15

ĐÁNH GIÁ LÃO KHOA TOÀN DIỆN LÀ GÌ?�Comprehensive Geriatric Assessment (CGA)

2

  • Đánh giá lão khoa toàn diện (CGA) là một quy trình đa chiều.
  • Giúp phát hiện toàn diện các vấn đề sức khỏe.
  • Nhằm tối ưu hóa việc chăm sóc y tế cho người cao tuổi.

3 of 15

CÁC HỘI CHỨNG LÃO KHOA CHÍNH

  1. Suy yếu (Frailty)
  2. Suy giảm nhận thức (Cognitive impairment)
  3. Suy dinh dưỡng (Malnutrition)
  4. Té ngã và nguy cơ gãy xương (Falls and fractures)
  5. Loét do tì đè (Pressure ulcers)
  6. Tiểu không tự chủ (Urinary incontinence)
  7. Rối loạn giấc ngủ (Sleep disorders)
  8. Trầm cảm ở người cao tuổi (Geriatric depression)
  9. Đau mạn tính (Chronic pain)
  10. Rối loạn vận động và bệnh Parkinson (Movement disorders and Parkinson’s disease)
  11. Đa bệnh lý (Multimorbidity) và đa thuốc (Polypharmacy)
  12. Chóng mặt và rối loạn thăng bằng (Dizziness and balance disorders)
  13. Bệnh lý hô hấp mạn tính (Chronic respiratory diseases)
  14. Suy giảm thính lực và thị lực (Hearing and vision impairment)
  15. Hội chứng sảng (Delirium)

3

"Hội chứng lão khoa nhiều – chồng lấn – khó phân biệt, nhưng không thể bỏ sót. Cần giản lược đủ sâu để dễ nhớ, đủ đúng để không sai."

4 of 15

TẠI SAO CẦN MÔ HÌNH CFCN?

4

  • Mô hình CFCN giúp cô đọng những vấn đề then chốt nhất trong lão khoa.
  • Có thể xem đây như một phiên bản CGA tinh gọn và thực tiễn, dễ áp dụng trong môi trường lâm sàng bận rộn.
  • CFCN đơn giản – dễ nhớ – dễ dùng cho mọi nhân viên y tế, kể cả không chuyên về lão khoa.

C

F

C

N

CHRONIC DISEASES

FRAILTY

COGNITION

NUTRITION

5 of 15

MÔ HÌNH CFCN “CẦN PHẢI CƯỜI NHIỀU”

5

Frailty

Cognition

Chronic

Diseases

Nutrition

CẦN Chronic Diseases

Bệnh lý mạn tính, đa thuốc

PHẢI Frailty

Suy yếu, té ngã, hoạt động chức năng

CƯỜI Cognition

Nhận thức: Suy giảm trí nhớ,sa sút trí tuệ,

trầm cảm, sảng, tâm lý, hoạt đông xã hội

NHIỀU Nutrition

Dinh dưỡng: Suy dinh dưỡng, thiếu protein

6 of 15

CPCN phủ nhiều lĩnh vực quan trọng của lão khoa�

1. Nhóm thể chất�1️⃣ Suy yếu (frailty)�2️⃣ Suy dinh dưỡng�3️⃣ Nguy cơ té ngã�4️⃣ Loét tì đè�5️⃣ Tiểu không tự chủ

2. Nhóm tâm thần – nhận thức�6️⃣ Sa sút trí tuệ, sảng, trầm cảm�7️⃣ Rối loạn giấc ngủ

3. Nhóm bệnh lý toàn thân8️⃣ Đau mạn tính� 9️⃣ Đa bệnh lý – đa thuốc

6

7 of 15

7

Thành phần

Câu hỏi sàng lọc đơn giản

Ghi chú

Đánh giá

C – Chronic Diseases�(Bệnh mạn tính & Đa thuốc)

Bệnh nhân có mắc ≥2 bệnh mạn tính? Hoặc đang sử dụng ≥5 loại thuốc kê toa mỗi ngày?

Kiểm tra hồ sơ, đơn thuốc hoặc hỏi bệnh/ người nhà

☐ Có ☐ Không

F – Frailty�(Suy yếu)

Bệnh nhân có đi lại chậm, dễ mệt, gầy nhanh, hay té ngã không?

Có thể hỏi: “Ông/bà có cảm thấy sức khỏe yếu hơn 1 năm trước không?”

☐ Có ☐ Không

C – Cognition�(Nhận thức & Tâm thần)

Bệnh nhân có hay quên, lẫn lộn, buồn chán, hay mất định hướng không?

Có thể hỏi người nhà kèm Mini-Cog hoặc GDS ngắn

☐ Có ☐ Không

N – Nutrition�(Dinh dưỡng)

Bệnh nhân có sụt cân không rõ lý do trong 6 tháng? Ăn uống kém, gầy yếu?

Cân nặng, BMI, hỏi khẩu phần ăn

☐ Có ☐ Không

PHIẾU SÀNG LỌC CFCN (CẦN PHẢI CƯỜI NHIỀU)

Dành cho bác sĩ/nhân viên y tế đánh giá nhanh người cao tuổi

Nếu ≥ 1 ô “Có” → Khuyến nghị đánh giá CGA đầy đủ hoặc tham khảo chuyên gia Lão khoa.

8 of 15

MÔ HÌNH CFCN “CẦN PHẢI CƯỜI NHIỀU” LIÊN QUAN VỚI TAM GIÁC LÃO KHOA

8

Đau thắt ngực ổn định

“C” Nhiều bệnh mạn kiểm soát không tốt

Đánh giá Lão khoa: “FCN”

Frailty, Cognition, Nutrition

9 of 15

ỨNG DỤNG CÁC TIẾN BỘ KHOA HỌC TRONG �TĂNG CƯỜNG SỨC KHOẺ CHO NGƯỜI CAO TUỔI

9

Các ứng dụng phổ biến như MyFitnessPal, Google Fit hoặc Apple Health giúp phát hiện sớm các dấu hiệu suy giảm miễn dịch và điều chỉnh lối sống phù hợp.

Sử dụng các ứng dụng sức khỏe và thiết bị thông minh để theo dõi:

    • Hoạt động thể chất: Đếm bước chân, thời gian vận động, nhịp tim
    • Chất lượng giấc ngủ: Thời gian và độ sâu của giấc ngủ
    • Dinh dưỡng: Ghi nhận khẩu phần ăn, lượng vitamin và khoáng chất tiêu thụ

1. Công nghệ số

10 of 15

ỨNG DỤNG CÁC TIẾN BỘ KHOA HỌC TRONG �TĂNG CƯỜNG HỆ MIỄN DỊCH CHO NGƯỜI CAO TUỔI

10

Xét nghiệm định kỳ để đánh giá sức khỏe miễn dịch, bao gồm:

    • Xét nghiệm công thức máu (WBC), CRP, IL-6 để phát hiện tình trạng viêm
    • Đo nồng độ vi chất như vitamin D, kẽm, sắt
    • Đánh giá chức năng miễn dịch tế bào (T-cell), nồng độ kháng thể

Dựa trên kết quả, bác sĩ sẽ đề xuất các biện pháp cá nhân hóa như điều chỉnh dinh dưỡng, bổ sung vi chất hoặc sử dụng liệu pháp tăng cường miễn dịch.

2. Y học chính xác

11 of 15

ỨNG DỤNG CÁC TIẾN BỘ KHOA HỌC TRONG �TĂNG CƯỜNG HỆ MIỄN DỊCH CHO NGƯỜI CAO TUỔI

11

Tiêm phòng định kỳ giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả và bảo vệ cơ thể khỏi các bệnh truyền nhiễm phổ biến:

    • Cúm: Tiêm hàng năm, đặc biệt vào mùa dịch
    • Viêm phổi do phế cầu: Tiêm 1 - 2 lần tùy theo loại vaccine và tiền sử tiêm chủng
    • COVID-19: Tiêm nhắc lại theo hướng dẫn của cơ quan y tế

Ngoài ra, có thể cân nhắc tiêm phòng zona thần kinh viêm gan B dựa trên nguy cơ cá nhân.

3. Vaccine

12 of 15

ỨNG DỤNG CÁC TIẾN BỘ KHOA HỌC TRONG �TĂNG CƯỜNG HỆ MIỄN DỊCH CHO NGƯỜI CAO TUỔI

12

Bên cạnh vaccine, các chế phẩm miễn dịch có nguồn gốc từ vi khuẩn như Uro-VaxomBroncho-Vaxom cũng là những giải pháp hiệu quả:

    • Broncho-Vaxom (OM-85): Chứa chất ly giải vi khuẩn thường hay gây bệnh đường hô hấp, giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng hô hấp tái phát và cải thiện khả năng đề kháng
    • Uro-Vaxom: Chứa chất ly giải vi khuẩn Escherichia coli, giúp phòng ngừa nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát bằng cách kích thích hệ miễn dịch sản sinh kháng thể và tăng cường phản ứng miễn dịch tế bào.

4. Liệu pháp tăng cường hệ miễn dịch

Cả hai chế phẩm này đều an toàn, dễ sử dụng và mang lại hiệu quả rõ rệt khi được sử dụng đúng liệu trình.

13 of 15

Thuốc Ly Giải Vi Khuẩn

MALT

UroVaxomHệ tiết niệu

UỐNG

BronchoVaxom (OM-85)

UroVaxom (OM-89)

Mảng Peyer

GALT

Broncho-Vaxom

Hệ hô Hấp

GALT: gut-associated lymphoid tissue

MALT: mucosa-associated lymphoid tissue

Trục Ruột – Phổi

Trục Ruột – Bàng quang

14 of 15

Dinh dưỡng(Nutrition) trong CPCN: Sữa là lựa chọn thông minh cho người cao tuổi

  • Giàu protein, canxi, các chất chống oxy hóa và yếu tố tăng cường miễn dịch
  • Có thể được bổ sung công thức: tăng protein, tăng canxi, bổ sung sterol thực vật, loại bỏ lactose và tăng cường vitamin thiết yếu
  • Hỗ trợ bổ sung nước – đặc biệt quan trọng khi NCT thường không uống đủ nước
  • Sữa đối với trẻ em như là nền móng xây nên một ngôi nhà mới - Với người già, sữa như là trụ cột cuối cùng giữ cho ngôi nhà khỏi nghiêng đổ.
  • Cần đặc biệt lưu ý chất lượng và thành phần dinh dưỡng khi lựa chọn sữa cho người cao tuổi

14

15 of 15

KẾT LUẬN

15

  • CFCN là giải pháp thực tiễn giúp sàng lọc lão khoa nhanh – chính xác – dễ triển khai, đặc biệt hữu ích tại các cơ sở không chuyên sâu.
  • không thay thế CGA, nhưng CFCN là bước khởi đầu thiết yếu để hướng tới chăm sóc toàn diện người cao tuổi.