|
Υπεύθυνες Καθηγήτριες:
2o ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΧΟΛΑΡΓΟΥ
Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης
Ο Πλανήτης εκπέμπει ΣΟΣ
Η Ιστορία της Μηλίτσας
ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2022-2023
Αικατερίνη Βλάχου
Ευτέρπη Κωνσταντινίδου
Άννα Στασινούλια
Κόκκινη κλωστή δεμένη
στην ανέμη τυλιγμένη
δώστης κλώτσο να γυρίσει
παραμύθι ν’ αρχινίσει
Η ΜΗΛΙΤΣΑ
Μία φορά και έναν καιρό, στην πλαγιά ενός βουνού, ήταν σκαρφαλωμένο ένα πανέμορφο χωριό.
Σε ένα μικρό αλλά πεντακάθαρο σπιτάκι, που βρισκόταν στην άκρη του χωριού, ζούσε ο Φωκίωνας με τη γυναίκα του, τη Ροδάνθη και τα αγόρια τους.
Ο Φωκίωνας ξεκίναγε το πρωί μαζί με το γαϊδουράκι του, τον κυρ Μέντιο, να δουλέψει στα χωράφια κάποια μεροκάματα, για να εξασφαλίσει τα απαραίτητα για την οικογένειά του.
Η Ροδάνθη συγύριζε το σπιτικό τους, ετοίμαζε το φτωχικό φαγάκι τους, τάιζε τα ζώα τους και περιποιούνταν το μικρό μποστάνι της γύρω από το σπίτι, που ήταν το καμάρι της.
Μία μέρα εκεί που η Ροδάνθη φρόντιζε τα λουλούδια της, είδε να ανηφορίζει το στενό μονοπάτι μία γριούλα.
- Καλημέρα γιαγιά.
- Καλημέρα κόρη μου.
- Κάθισε, γιαγιούλα μου, να ξαποστάσεις, να σε φιλέψω κάτι.
- Σε ευχαριστώ, κόρη μου, να ‘χεις την ευχή μου.
- Έλα, γιαγιά, κάθισε εδώ, είπε η Ροδάνθη, οδηγώντας τη γιαγιά στην όμορφη αυλή της και μπήκε στο σπίτι να ετοιμάσει τα φιλέματα.
Σε λίγο εμφανίστηκε με ένα δίσκο με καλούδια, που είχε φτιάξει με τα χέρια της και ένα ποτήρι δροσερό νερό από τη στάμνα.
- Αχ! κόρη μου, να έχεις την ευχή μου, σε ευχαριστώ
- Γιαγιά, δεν είσαι από το χωριό μας. Πώς και βρέθηκες στα μέρη μας;
- Είμαι από το απέναντι χωριό, αλλά αποφάσισα να ανέβω στο δάσος, που είναι πάνω από το χωριό σας, μήπως βρω τίποτα μανιτάρια , βατόμουρα ή κανένα χορταράκι . Βλέπεις το δικό μας χωριό κάηκε μαζί με το δάσος του από απροσεξία κάποιων και σχεδόν μείναμε στο δρόμο πολλές οικογένειες.
Η Ροδάνθη συγκινήθηκε από την ιστορία της γιαγιάς, μπήκε στο σπίτι και γέμισε ένα σακούλι με λαχανικά από το μποστάνι της, γλυκό του κουταλιού, ένα φρεσκοψημένο καρβέλι και φρούτα. Πάνω-πάνω έβαλε ένα κλωνάρι βασιλικό που έκοψε από μία γλάστρα της αυλής.
- Αχ! κόρη μου, τι είναι όλα αυτά, είπε η γιαγιά συγκινημένη. Δεν θέλω να τα στερήσω από την οικογένειά σου.
- Φτάνουν για όλους, είπε η Ροδάνθη με την απέραντη καλοσύνη της και χαμογέλασε.
- Αν μπορούσα να σου εκπληρώσω μία ευχή σου, τι θα ζητούσες άραγε, ρώτησε η γιαγιά.
- Γιαγιάκα μου, μπορεί να είμαστε φτωχοί, όμως, δόξα τω Θεώ, με εργατικότητα, ομόνοια , αγάπη και οικονομία τα βολεύουμε. Όμω,ς τώρα που το λες, σκέφτηκα κάτι. Θα ήθελα να είχα μία κόρη. Βλέπεις ο Θεός μου έδωσε αγόρια. Όμως αυτή η ευχή δεν μπορεί να εκπληρωθεί.
Η γιαγιά (που ήταν μία καλή νεράιδα) εντυπωσιασμένη από την καλοσύνη της Ροδάνθης της είπε:
- Αύριο το πρωί, πριν ανατείλει ο ήλιος, να ανηφορίσεις στο πλάτωμα που είναι ο μεγάλος πλάτανος, αυτός που είναι 500 ετών. Να ‘χεις ένα σταμνί μαζί σου. Καθώς ανηφορίζεις, όταν περάσεις από την πέτρινη βρύση, γέμισε το σταμνί σου με νερό. Σαν φτάσεις στον πλάτανο, θα περιμένεις τον ήλιο να ανατείλει. Τότε ρίξε γύρω από τον πλάτανο το νερό, κάνε την ευχή σου και περίμενε.
Στη Ροδάνθη φάνηκαν παράξενα όλα αυτά όμως δεν είπε τίποτα στη γιαγιά μην την κακοκαρδίσει.
Αχ! γιαγιά, ξέχασα να σου δώσω και λίγα καρύδια, είπε και μπήκε στο σπίτι να τα φέρει. Όταν όμως βγήκε στην αυλή το σακούλι ήταν εκεί και η γιαγιά είχε εξαφανιστεί.
Την έψαξε, τη φώναξε, αλλά δεν πήρε απάντηση.�Όλη την υπόλοιπη μέρα την απασχολούσε αυτή η απρόσμενη επίσκεψη. Έτσι όταν επέστρεψε ο Φωκίωνας του διηγήθηκε τι είχε συμβεί.
- Παράξενα πράγματα, είπε ο Φωκίωνας, δεν ξέρω τι να σου πω.
- Σκέφτομαι να κάνω ότι μου είπε η γιαγιά, τι λες και εσύ, είπε η Ροδάνθη.
- Κάνε ότι σε φωτίσει ο Θεός, στη χειρότερη περίπτωση θα κάνεις μία βόλτα και θα απολαύσεις τη θέα από το πλάτωμα.
Πρωί-πρωί η Ροδάνθη ανηφόρισε το δρόμο για το μεγάλο πλάτανο. Ακολούθησε πιστά τις οδηγίες της γιαγιάς. Γέμισε το σταμνί της στην πέτρινη βρύση και όταν ξεπρόβαλαν οι πρώτες ακτίνες του ήλιου πότισε τον πλάτανο και έκανε την ευχή της.
Τότε είδε τον κορμό του πλάτανου να φουσκώνει, να σκίζεται με θόρυβο και να σχηματίζεται μία τεράστια κουφάλα. Μέσα από τον κορμό του δέντρου ξεπρόβαλε ένα πανέμορφο κοριτσάκι με μάγουλα σαν δύο κατακόκκινα μήλα.
Η Ροδάνθη πήρε με λαχτάρα στην αγκαλιά της το κοριτσάκι και κατηφόρισε στο σπιτικό της.
Όλη η οικογένεια αποφάσισε να ονομάσουν το κοριτσάκι Μηλίτσα.
ΤΟ ΧΑΡΙΣΜΑ ΤΗΣ ΜΗΛΙΤΣΑΣ
Η Μηλίτσα μεγάλωνε δίνοντας χαρά στην οικογένεια του Φωκίωνα.
Όλοι στο χωριό καλοτύχιζαν τη Ροδάνθη που είχε μία τέτοια κόρη. Σε όλους έκανε εντύπωση η εργατικότητα της, το χαμόγελο της, ο καλός λόγος που είχε για τον καθένα, ο σεβασμός και πάνω από όλα η αγάπη της για τη φύση.
Τα λουλούδια μοσχοβολούσαν στο πέρασμα της, τα ζώα την πλησίαζαν και αποζητούσαν ένα χάδι της, τα πουλιά κελαηδούσαν τριγύρω της.
Βλέπετε, η Μηλίτσα είχε ένα ιδιαίτερο χάρισμα. Γνώριζε τη γλώσσα της φύσης και συνομιλούσε μαζί της.
ΤΟ ΠΑΡΑΠΟΝΟ ΤΟΥ ΚΥΡ ΜΕΝΤΙΟΥ
Ένα απόγευμα, όταν επέστρεψε ο Φωκίωνας με τον κυρ Μέντιο, τον γαϊδαράκο, από τη δουλειά, έτρεξε η Μηλίτσα να τον προϋπαντήσει.
Άσε, πατέρα, θα φροντίσω εγώ τον κυρ Μέντιο. Εσύ πήγαινε στο σπίτι να φας και να ξεκουραστείς.
Έβγαλε το σαμάρι από το γαϊδουράκι και το οδήγησε στο στάβλο που είχε σανό και έναν κουβά με νερό.
- Τι έχεις, κυρ Μέντιο, τον ρώτησε. Κουράστηκες πολύ σήμερα; Σε βλέπω σκεπτικό και κακόκεφο. Δεν σου φέρεται μήπως καλά ο πατέρας μου;
- Τι λες Μηλίτσα, είπε ο Κυρ Μέντιος. Δεν έχω κανένα παράπονο από το αφεντικό μου. Ίσα-ίσα με αγαπάει και με προσέχει.
- Τότε γιατί είσαι έτσι;
- Θα σου πω. Σήμερα που γυρίζαμε από τη δουλειά, είδα πάλι ένα γάιδαρο που του είχαν δέσει τα πόδια με αλυσίδες! Ήταν σκελετωμένος, γιατί τα αφεντικά του τον αφήνουν πεινασμένο και διψασμένο. Τον λυπήθηκα στα αλήθεια. Αναρωτιέμαι γιατί κάποιοι άνθρωποι δεν εκτιμούν την προσφορά μας. Εμείς σας δίνουμε την αγάπη μας, δουλεύουμε για σας, σας βοηθάμε πάντα, δεν αξίζουμε λίγη ανταμοιβή;
Και άσε εμάς. Προχθές είδα κάποιον να κλωτσάει ένα γατάκι κι έναν άλλον να χτυπάει το σκύλο του και να τον σέρνει! Να μην πω και για κάτι παλιόπαιδα που έριξαν οινόπνευμα στην ουρά μιας γάτας κι έβαλαν φωτιά! Κι αυτή η κακομοίρα έτρεχε σαν τρελή με την ουρά της λαμπαδιασμένη ουρλιάζοντας από τους πόνους.
Για αυτό με βλέπεις σκεπτικό και λυπημένο. Με πονάει η κακοποίηση των ζώων.
- Αυτό απαγορεύεται και είναι απαράδεκτο, είπε η Μηλίτσα, άσε που πια τιμωρείται κι απ’ τον νόμο. Πρέπει να το καταγγείλουμε. Δεν αρμόζει αυτή η συμπεριφορά σε όσους θέλουν να λέγονται άνθρωποι.
Ξεκουράσου τώρα, κυρ Μέντιο. Θα μιλήσω με τον πατέρα και τους συγχωριανούς μας να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε για να σταματήσει η κακοποίηση των ζώων.
Και πραγματικά, ο Φωκίωνας και όλοι οι χωριανοί αποφάσισαν να καταγγείλουν το κακό αφεντικό και να ελευθερώσουν το κακόμοιρο το γαϊδουράκι.
Επίσης, αποφάσισαν να συμβουλέψουν τα παιδιά να αγαπούν και να σέβονται τα ζώα και να μην επιτρέπουν να μένει ατιμώρητος όποιος τα κακομεταχειρίζεται.
Η ΜΗΛΙΤΣΑ ΣΤΟ ΜΠΟΣΤΑΝΙ
Ένα πρωινό, η Μηλίτσα με τη Ροδάνθη φρόντιζαν το μποστάνι τους.
Η Μηλίτσα, όπως πάντα, μιλούσε στα φυτά και μετά έμενε σιωπηλή σαν να άκουγε κάποια απάντηση.
Η Ροδάνθη χαμογέλασε όταν είδε την κόρη της να κουνάει το κεφάλι της σε μια ντοματιά.
- Σου μίλησε η ντομάτα;
- Ναι, είπε η Μηλίτσα.
- Και τι σου είπε, κόρη μου;
- Μου είπε ότι είναι συγχυσμένη και ότι κοκκίνισε πριν την ώρα της από τα νεύρα της.
- Γιατί νευρίασε, απόρησε η Ροδάνθη
- Εκνευρίστηκε με τη φασαρία και τον θόρυβο που κάνουν οι γείτονές μας. Δεν την αφήνουν να ξεκουραστεί ούτε το μεσημέρι, που ξέρουμε ότι όλοι ξεκουράζονται.
- Πράγματι οι γείτονές μας κάνουν πολλή φασαρία συνέχεια, είπε η Ροδάνθη. Κι εμένα πονάει το κεφάλι μου μερικές φορές κι άλλοτε μου προκαλεί εκνευρισμό και άγχος ο τόσος θόρυβος.
Στην κουβέντα μπήκε και η Γκριζέτα ,η όμορφη γάτα του σπιτιού, που έπαιζε με τα γατάκια της.
- Προχθές γλίτωσα από μεγάλη συμφορά, Μηλίτσα! Περπατούσα στο δρόμο με τα μικρά μου και τότε ο γείτονας έκανε ξαφνικά τόση φασαρία, που τρομάξαμε.
Το μικρό μου, ο Σκουντούφλης, που περπατούσε στην άκρη του δρόμου, γλίστρησε από την τρομάρα του και παραλίγο να γκρεμοτσακιστεί στην πλαγιά. Τον έσωσα τελευταία στιγμή!
- Ευτυχώς, σώθηκε, είπε η Μηλίτσα. Νομίζω ότι, για να ζούμε όλοι αρμονικά και με ηρεμία, πρέπει να σεβόμαστε ο ένας τον άλλον.
- Πρέπει να συμβουλέψουμε, μάνα, τον γείτονα να μετριάσει το θόρυβο που κάνει και να σέβεται τις ώρες κοινής ησυχίας. Η ηχορύπανση προκαλεί σοβαρά προβλήματα.
ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΧΩΜΑΤΕΡΗ
- Μάνα, θα πάμε με τα κορίτσια του χωριού να μαζέψουμε ρίγανη, είπε η Μηλίτσα. Κοντεύει να τελειώσει αυτή που μαζέψαμε πέρυσι.
- Να πάτε προς το ξωκλήσι του Αϊ-Νικόλα είπε η Ροδάνθη.
- Μην πάτε εκεί, είπε ο Φωκίωνας, γιατί κάποιοι πέταξαν πολλά σκουπίδια. Ο τόπος βρωμάει και μαζεύονται πολλές μύγες και ποντίκια!
- Ποιος ασυνείδητος το κάνει αυτό; ρώτησε η Μηλίτσα.�Αφού συμφωνήσαμε όλοι οι χωριανοί να λιγοστέψουμε τα σκουπίδια μας, να επαναχρησιμοποιούμε ό,τι χρήσιμο υπάρχει, να ανακυκλώνουμε ό,τι πρέπει και τέλος να πετάμε τα σκουπίδια στη χωματερή, όπου φροντίζουμε να τα σκεπάζουμε με χώμα, να τα θάβουμε δηλαδή.
- Εμείς συμφωνήσαμε, απάντησε ο αδελφός της Μηλίτσας, αλλά ο χώρος υγειονομικής ταφής είναι μακριά από το χωριό. Ίσως θεωρούν πιο εύκολο να τα πετούν όπου τους καπνίσει.
- Αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα αντί για καθαρό αέρα να αναπνέουμε τη βρωμιά των σκουπιδιών. Άσε που μπορεί να πάρουν εύκολα φωτιά και τότε το πολύτιμο δάσος μας θα το βλέπουμε μόνο σε παλιές φωτογραφίες!
- Είδατε τι έγινε στο απέναντι χωριό; Κάηκε το δάσος που υπήρχε στην πλαγιά που ήταν χτισμένο και όποτε βρέχει τρέμει η ψυχούλα τους μη γίνει καμία πλημμύρα. Κάποιοι ανόητοι δε, βρήκαν την ευκαιρία να κόψουν και άλλα δέντρα για να δημιουργήσουν γεωργικές καλλιέργειες. Και τι κατάφεραν, έχασαν το πολύτιμο δάσος τους.
Ζώα κάηκαν και άλλα έχασαν τις φωλιές τους. Φυτά, φρούτα, βότανα και μανιτάρια κάηκαν, και το χειρότερο, το νερό της βροχής διαβρώνει το έδαφος, που πριν το συγκρατούσαν οι ρίζες των δέντρων και κατρακυλά με ορμή πνίγοντας το χωριό.
Άσε που στερεύουν οι πηγές, γιατί το νερό δεν προλαβαίνει να απορροφηθεί από το έδαφος και να γεμίσει τις υπόγειες φυσικές δεξαμενές, αλλά τρέχει με ορμή προς τα κάτω.
- Εγώ απορώ γιατί δεν αναδάσωσαν ακόμα τις καμένες περιοχές, είπε η Ροδάνθη.
- Και να το κάνουν, το δάσος θέλει πάρα πολλά χρόνια για να γίνει όπως πριν, είπε ο Φωκίωνας.
Ο ΓΕΡΟ ΠΛΑΤΑΝΟΣ
-Ετοιμάσου Μηλίτσα! Έχει πολύ ωραίο καιρό, είναι απόγευμα Σαββάτου και όλοι χρειαζόμαστε λίγη διασκέδαση μετά την κούραση όλης της εβδομάδας.
Θα ανέβουμε στο πλάτωμα, της είπαν τα αδέλφια της. Αποφασίσαμε όλοι οι νέοι του χωριού να βρεθούμε εκεί. Θα απολαύσουμε τη θέα και θα τα πούμε.
Η Μηλίτσα χάρηκε πολύ, γιατί, λόγω του άστατου καιρού, είχε μέρες να ανέβει στο πλάτωμα και να συναντήσει την παρέα της. Μα πάνω από όλα χαιρόταν που θα ξανάβλεπε τον πλάτανο!
Το πλάτωμα ήταν μία φυσική πλατεία στην πλαγιά του βουνού, καταμεσής του δάσους. Στο κέντρο βρισκόταν ο πλάτανος, που τα τεράστια κλαδιά του δημιουργούσαν ένα παχύ ίσκιο, προστατεύοντας από τις ακτίνες του ήλιου το διαβάτη που ήθελε να απολαύσει την υπέροχη θέα.
Εκεί μαζεύτηκαν όλοι οι νέοι του χωριού και κουβέντιαζαν.
Κάποια στιγμή, κάποιος είπε:�- Βρε παιδιά, βλέπετε ότι το ρυάκι που κυλάει από το βουνό προς το χωριό μας, εκεί κάτω κοντά στο τυροκομείο, έχει αφρούς και δεν είναι καθαρό;
- Ναι και όταν περνάς από εκείνο το σημείο βρωμάει, είπε κάποιος άλλος.
- Ποιος βρωμίζει το ρυάκι;
- Από ότι ξέρω, το τυροκομείο ρίχνει στο νερό όλα τα απόβλητα του, θεωρώντας ότι θα φύγουν με τη ροή του.
- Ναι, αλλά με αυτό το νερό ποτίζουμε τα χωράφια μας, σε αυτό το νερό ζουν ψάρια, από αυτό το νερό ξεδιψούν τόσα ζώα.
- Τελικά η ρύπανση περνάει στην τροφική αλυσίδα και κάνει κακό σε μας τους ίδιους, είπε κάποιος άλλος.
- Ρώτα Μηλίτσα τον γέρο πλάτανο, τι έχει να μας πει για αυτό; Βλέπεις είναι 500 ετών και από δω ψηλά αγναντεύει τον κάμπο. Επίσης ο αέρας, τα σύννεφα, τα πουλιά του μεταφέρουν όλα τα νέα.
Όπως καταλαβαίνετε ήταν κοινό μυστικό στο χωριό το χάρισμα της Μηλίτσας να συνομιλεί με τη φύση!
Η Μηλίτσα πλησίασε τον πλάτανο, χάιδεψε τον κορμό του και ετοιμάστηκε να ρωτήσει.
- Κατάλαβα την απορία σας, είπε τότε εκείνος θροΐζοντας τα φύλλα του. Βλέπεις καταλαβαίνω τη γλώσσα σας!
Η Μηλίτσα εντυπωσιάστηκε και περίμενε με αγωνία την απάντησή του, για να τη μεταφέρει σε όλους.
Ο Πλάτανος άρχισε να μιλάει αργά:
- Παιδί μου,
Ρύπανση είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς και στη φύση. Τέτοιοι βλαπτικοί παράγοντες είναι συγκεκριμένες χημικές ουσίες, διάφορες μορφές ενέργειας όπως η θερμότητα, ο ήχος και οι ακτινοβολίες.
Οι μορφές ρύπανσης εξαρτώνται από το τμήμα του περιβάλλοντος που επηρεάζεται όσο και από τη μορφή των ρύπων.
Μορφές της ρύπανσης είναι:
η ατμοσφαιρική ρύπανση,
η ρύπανση των εδαφών,
η θαλάσσια ρύπανση,
η ρύπανση των υδάτων και
η ηχητική ρύπανση
Σήμερα, πολλοί επιστήμονες ασχολούνται με όλα τα θέματα που αφορούν τη ρύπανση, όπως τη διαχείριση απορριμμάτων και αποβλήτων, τις σχετικές υποδομές, την ανακύκλωση, την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ρύπανσης.
Νομίζω, όμως, ότι μίλησα αρκετά, κουράστηκα. Είμαι και 500 ετών!
Η Μηλίτσα μετέφερε όσα της είπε ο πλάτανος και άναψε για τα καλά η συζήτηση.
Όλοι προσπαθούσαν να καταλάβουν τις μορφές της ρύπανσης και έλεγαν ιδέες, πώς μπορούμε να την αποφύγουμε.
Η Μηλίτσα ήταν προβληματισμένη, γιατί δεν μπορούσε να καταλάβει, πώς μπορεί να ρυπαίνεται η ατμόσφαιρα.
Εντάξει, όταν ξέσπασε πυρκαγιά στο απέναντι βουνό, έβλεπαν τη φωτιά και τον καπνό να ανεβαίνει στον ουρανό. Αυτό όμως τελείωσε, όταν έσβησε η φωτιά.
Τι άλλο άραγε μολύνει την ατμόσφαιρα; Θα ρωτήσω τη βροχή, σκέφτηκε.
Δεν ήθελε βλέπετε να ταλαιπωρήσει άλλο τον πλάτανο, που ξεκουραζόταν σαν γέρος που ήταν. Επίσης, επειδή ήταν πολύ σοφός και πολύ μορφωμένος, απαντούσε κάπως δυσνόητα.
Με όλη αυτή την κουβέντα πέρασε η ώρα και άρχισε να σουρουπώνει.
Έτσι αποφάσισαν να επιστρέψουν όλοι στο χωριό.
Η ΒΡΟΧΗ
Στη Μηλίτσα άρεσε να μιλά με τις σταγόνες της βροχής. Όταν άρχιζε να βρέχει έβγαινε στην αυλή, άπλωνε τα χέρια της, σήκωνε το πρόσωπο της στον ουρανό και άφηνε τις σταγόνες να κυλούν επάνω της. Μετά άρχιζε την κουβέντα μαζί τους.
Το ίδιο έκανε και σήμερα. Όμως, άκουσε έντρομες φωνές.
- Μηλίτσα , Μηλίτσα, προφυλάξου! Δεν είμαστε καθαρές! Σήμερα μπορεί να κάνουμε κακό στο δέρμα σου!
- Πώς γίνεται αυτό, αναρωτήθηκε η Μηλίτσα. Εσείς είστε πάντα τόσο καθαρές, ξεπλένετε τη φύση, δροσίζετε τα πάντα στο πέρασμά σας και τώρα λέτε ότι διατρέχουμε κίνδυνο από σας;
- Σίγουρα, Μηλίτσα, δεν έχεις ακούσει για την όξινη βροχή, ή μάλλον για την «όξινη κατακρήμνιση», μια και αυτό συμβαίνει και με το χιόνι, την ομίχλη, το χαλάζι, τη σκόνη.
- Τι είναι αυτό; απόρησε η Μηλίτσα.
- Να σου πω εγώ, είπε μία φλύαρη σταγόνα.
Η κύρια αιτία για τον σχηματισμό της όξινης βροχής είναι πρώτα-πρώτα το διοξείδιο του θείου, το οποίο εκλύεται από θερμοηλεκτρικούς σταθμούς και βιομηχανίες, που χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα όπως το πετρέλαιο, ο λιγνίτης και το φυσικό αέριο. Επίσης, δημιουργούν όξινη βροχή και τα οξείδια του αζώτου, που περιέχονται κυρίως στα καυσαέρια των αυτοκινήτων. Οι ενώσεις αυτές αντιδρούν με το οξυγόνο και τους υδρατμούς της ατμόσφαιρας και σχηματίζουν θειικό και νιτρικό οξύ αντίστοιχα.�Αυτά, στη συνέχεια, όταν διαλυθούν στο νερό της βροχής, προκαλούν φθορές στα κτίρια, στα μνημεία, υποβαθμίζουν το έδαφος και καταστρέφουν τους υγροτόπους και τα δάση.
- Με μπέρδεψες, είπε η Μηλίτσα. Δεν μπορείς να μου τα πεις πιο απλά; Απορώ πώς έχετε τόσες γνώσεις εσείς οι σταγόνες!
- Πρώτα να ξεκαθαρίσουμε πώς έχουμε τόσες γνώσεις και μετά θα σου τα πω πιο απλά, είπε θιγμένη η σταγόνα.
Όπως γνωρίζεις, το 70% της επιφάνειας της Γης καλύπτεται από νερό. Το 97% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς και τις θάλασσες και είναι αλμυρό.
Το γλυκό νερό, που είναι το υπόλοιπο, βρίσκεται στις λίμνες, τα ποτάμια, τα έλη, τους πάγους, τα χιόνια, το υπέδαφος και ένα μικρό ποσοστό υδρατμών στην ατμόσφαιρα. Εμείς, λοιπόν, οι σταγόνες, που είμαστε υδρατμοί στην αρχή, σκαρφαλώνουμε στις ακτίνες του ήλιου και ανεβαίνουμε στον ουρανό. Εκεί μαζευόμαστε στα σύννεφα μέχρι να γίνουμε πάρα πολλές και να μη χωράμε.
Τότε πέφτουμε από τον ουρανό και άλλες κατρακυλούμε πάνω στο έδαφος μέχρι να καταλήξουμε στη θάλασσα, ενώ άλλες χωνόμαστε μέσα στο έδαφος, ποτίζουμε τα φυτά και γεμίζουμε τις υπόγειες δεξαμενές με νερό μέχρι να ξαναβγούμε από τις διάφορες πηγές και να ξανακάνουμε τον ίδιο κύκλο.
Όπως καταλαβαίνεις, στο ταξίδι μας αυτό βλέπουμε πολλά και μαθαίνουμε περισσότερα!
Και τώρα, θα σου πω, με απλά λόγια, πώς σχηματίζεται η όξινη βροχή.
Στις μεγάλες πόλεις, οι άνθρωποι, για να μετακινηθούν και να μεταφέρουν προϊόντα, χρησιμοποιούν οχήματα, που δυστυχώς παράγουν καυσαέρια.
Καυσαέρια απελευθερώνουν και πολλά εργοστάσια, μηχανήματα και βιομηχανίες, που οι άνθρωποι λειτουργούν για να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες τους.
Τέλος για την παραγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας χρησιμοποιείται σαν καύσιμο το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, ο λιγνίτης και άλλα, που δυστυχώς και αυτά παράγουν καυσαέρια.
Όλα αυτά μας βρωμίζουν και έτσι δημιουργείται η όξινη βροχή. Κατάλαβες τώρα Μηλίτσα;
- Ναι αλλά εδώ στο χωριό μας δεν έχουμε εργοστάσια, εκτός από το μικρό τυροκομείο μας, ούτε αυτοκίνητα. Πώς βρωμίσατε εσείς;
- Πολλές φορές τα αέρια αυτά μπορούν να μεταφερθούν, με τη βοήθεια των ανέμων, σε μεγάλες αποστάσεις και να δημιουργήσουν όξινη βροχή χιλιόμετρα μακριά. Αυτό συνέβη και τώρα.
Αυτά είπε η σταγόνα και χάθηκε στο έδαφος.
Η Μηλίτσα προβληματισμένη μπήκε στο σπίτι. Στο μυαλό της τριγύριζαν όσα της είπε η σταγόνα και είχε πολλές απορίες.
Πρέπει να ρωτήσω τη σοφή κουκουβάγια σκέφτηκε.
Τι άλλο συμβαίνει στην ατμόσφαιρα, και τι επιπτώσεις έχει αυτό στο περιβάλλον;
Η ΣΟΦΗ ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Η Μηλίτσα άνοιξε το παράθυρο της καμαρούλας της και απολάμβανε την ευωδιά της φύσης. Είχε νυχτώσει για τα καλά. Κοίταξε τριγύρω με την ελπίδα ότι θα δει τη σοφή κουκουβάγια. Είχε πολλά να τη ρωτήσει.
Περίμενε με υπομονή. Πράγματι, σε λίγο άκουσε ένα φτερούγισμα και εμφανίστηκε στο περβάζι του παραθύρου της.
- Έμαθα ότι με γύρεψες, είπε.
- Πώς το έμαθες; απόρησε η Μηλίτσα.
Η κουκουβάγια την κοίταξε με τα μεγάλα, λαμπερά μάτια της και της είπε:
- Μου το είπε ο αέρας, που σε άκουσε να μονολογείς. Πες μου λοιπόν, τι θέλεις να μάθεις;
- Θέλω να μάθω τα πάντα για τη ρύπανση της ατμόσφαιρας. Όμως, δεν έχω πάει ποτέ σε κάποια μεγάλη πόλη. Τα καυσαέρια είναι σαν τον καπνό, που βγαίνει από τις καμινάδες μας, όταν ανάβουμε τα τζάκια το χειμώνα;
- Ναι, είπε η κουκουβάγια, μόνο που αυτό συμβαίνει όλες τις μέρες του χρόνου και σε τεράστιες ποσότητες.
- Εμείς, όμως, εδώ στο χωριό έχουμε καθαρό αέρα, γιατί έχουμε το δάσος, είπε η Μηλίτσα. Δεν μας επηρεάζει η ρύπανση της ατμόσφαιρας.
- Χμ, είπε η κουκουβάγια. Έχεις παρατηρήσει ότι τα τελευταία χρόνια το κλίμα του χωριού έχει αλλάξει και ότι ο καιρός έχει τρελαθεί;
- Ναι, είπε η Μηλίτσα σκεφτική. Δηλαδή μου λες ότι για την κλιματική αλλαγή φταίει η ρύπανση της ατμόσφαιρας;
- Ας τα πάρουμε από την αρχή, είπε η κουκουβάγια.
Οι ακτίνες του ήλιου περνούν την ατμόσφαιρα και θερμαίνουν τη γη. Η γη επιστρέφει ένα μέρος της θερμότητας της στο διάστημα.
Η ατμόσφαιρα, όμως, εμποδίζει ένα μέρος της θερμότητας αυτής να διαφύγει και την στέλνει πάλι πίσω στη γη. Έτσι η ατμόσφαιρα συμβάλλει στην αύξηση της θερμοκρασίας της γης, δημιουργώντας ευνοϊκές συνθήκες για την ύπαρξη ζωής.
Αυτό το φαινόμενο μοιάζει με τη λειτουργία ενός θερμοκηπίου.
Τελευταία όμως, εξαιτίας της ρύπανσης της ατμόσφαιρας, υπάρχει έξαρση αυτού του φαινομένου, που το λένε φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Έτσι η γη υπερθερμαίνεται με αποτέλεσμα να λιώνουν οι πάγοι στους πόλους, να ανεβαίνει η στάθμη της θάλασσας και να εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα όπως ξηρασία, πλημμύρες και άλλα.
Όπως καταλαβαίνεις καταστρέφονται καλλιέργειες και χιλιάδες είδη φυτών και ζώων απειλούνται.
Μακροπρόθεσμα, η αλλαγή του κλίματος, από την άνοδο της θάλασσας, θα θέσει σε κίνδυνο όσους μένουν κοντά σε παραλιακές περιοχές και θα προκαλέσει ελλείψεις σε νερό και τρόφιμα σε πολλά σημεία του πλανήτη.
Η Μηλίτσα είχε μείνει με ανοιχτό το στόμα.
- Μα εδώ κινδυνεύει ο πλανήτης από την κλιματική αλλαγή! Το θέμα είναι πολύ σοβαρό! Πρέπει να βρούμε λύσεις!
Σε ευχαριστώ, κουκουβάγια, για την κουβέντα.
Όμως, πέρασε η ώρα και πρέπει να σε καληνυχτίσω. Έχω πολλά να σκεφτώ απόψε!
- Καληνύχτα, Μηλίτσα, είπε η κουκουβάγια και πέταξε μέσα στο σκοτάδι.
ΤΟ ΧΕΛΙΔΟΝΙ
Η φύση άρχισε να ξυπνάει από τον λήθαργο του χειμώνα.
Η άνοιξη έκανε δειλά-δειλά την εμφάνισή της! Η Μηλίτσα ήταν χαρούμενη! Αγαπούσε όλες τις εποχές, όμως είχε μία αδυναμία στην άνοιξη. Είχε τόσα να κουβεντιάσει με τη φύση που αναγεννιόταν! Κοίταξε τον ουρανό, προσμένοντας να δει αν έφτασαν τα χελιδόνια.
Τότε άκουσε μία αδύναμη φωνούλα να λέει:
- Μηλίτσα, νερό, νερό!
Γύρισε το βλέμμα της και στην ξύλινη πορτούλα της αυλής αντίκρισε ένα εξαντλημένο χελιδόνι.
- Τι έχεις; το ρώτησε.
- Διψάω, διψάω πολύ!
Η Μηλίτσα έτρεξε στο σπίτι, πήρε ένα μικρό πιατάκι, το γέμισε με νερό και βιάστηκε να το προσφέρει στο χελιδόνι.
Εκείνο το καημένο έπινε, έπινε και δεν χόρταινε!
- Σιγά, σιγά, μη βιάζεσαι. Φάε και λίγα σποράκια που έχω εδώ να δυναμώσεις.
Το χελιδόνι άρχισε μετά από λίγο να συνέρχεται.
- Σε ευχαριστώ πολύ, Μηλίτσα, είπε.
Να ήξερες πόσο κουράγιο έκανα, να έρθω μέχρι το χωριό χωρίς μία στάλα νερό.
- Πώς γίνεται αυτό; απόρησε η Μηλίτσα. Απ’ ότι ξέρω κάτω στον κάμπο έχει μία λίμνη. Δεν βρήκες εκεί νερό;
- Δυστυχώς, Μηλίτσα, οι άνθρωποι αποξήραναν τη λίμνη, αντλούσαν πολύ νερό και έκαψαν τα δάση. Αυτό, μαζί με την κλιματική αλλαγή, επηρέασε τον κύκλο του νερού και σαν αποτέλεσμα προέκυψε ξηρασία και λειψυδρία. Τα πάντα ήταν κατάξερα!
- Το νερό είναι αστείρευτη πηγή ζωής, όμως δεν το προσέχουμε, είπε η Μηλίτσα προβληματισμένη. �Πώς ήταν κατά τα άλλα το ταξίδι σου; ρώτησε το χελιδόνι.
- Στο μεγάλο ταξίδι μου είδα πανέμορφα μέρη και πεντακάθαρες παραλίες και νερά, όμως επίσης, αλλού υπήρχε ασχήμια και βρωμιά. Είδα αστικά λύματα να μεταφέρονται μέσω του δικτύου αποχέτευσης στη θάλασσα! Είδα βιομηχανικά απόβλητα να καταλήγουν στο νερό και οικιστικά απόβλητα να πετιούνται σε παραλίες μαζί με ό,τι σκουπίδι αφήνει ο καθένας ασυνείδητος!
Εκείνη τη στιγμή πλησίασε και ένα άλλο χελιδόνι.
- Φυσικά, είπε η Μηλίτσα.
Τώρα κουβεντιάζαμε με το φίλο σου για το πρόβλημα της λειψυδρίας και της ρύπανσης των θαλασσών.
- Είπες για το ναυάγιο του δεξαμενόπλοιου που μετέφερε πετρέλαιο;�Τι να σου πω. Δεν έχω δει μεγαλύτερη πετρελαιοκηλίδα! Τα καημένα ζωντανά της θάλασσας σκέφτομαι!
- Με προβληματίσατε, είπε η Μηλίτσα.
Εγώ ξέρω ότι η σωστή διαχείριση των φυσικών πόρων και ο σεβασμός στο περιβάλλον, δηλαδή του νερού, του εδάφους, του αέρα, εξασφαλίζουν στον άνθρωπο πόσιμο νερό, τροφή, οξυγόνο, πρώτες ύλες και ομορφιά. Το αντίθετο σημαίνει ξηρασία, πείνα και πτώση του βιοτικού επιπέδου.
Τα χελιδόνια συμφώνησαν, την ευχαρίστησαν για το νερό και πέταξαν στον ουρανό. �
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Έτσι πέρναγε ο καιρός. Η Μηλίτσα συνέχισε να συνομιλεί με τη φύση και να προσπαθεί να βρει τρόπους, να την διαφυλάξει.
Σε ένα ταξίδι, της περιβαλλοντικής ομάδας του σχολείου μας, στο χωριό της Μηλίτσας τη γνωρίσαμε από κοντά και κουβεντιάσαμε μαζί της.
Μας συμβούλεψε να είμαστε κομμάτι της φύσης και να μη θεωρούμε ότι είμαστε ανώτεροί της.
Μας συνέστησε να συνεργαζόμαστε με τη φύση και να μην προσπαθούμε να την υποτάξουμε.
Μας προέτρεψε να μην κάνουμε αλόγιστη χρήση των φυσικών πόρων και ιδιαίτερα αυτών που κινδυνεύουν να εξαντληθούν.
Τέλος, μας παρακάλεσε, εμείς οι νέοι, να παραδώσουμε τη Γη στις επόμενες γενιές όπως τη βρήκαμε και ακόμα καλύτερη.
Εντυπωσιαστήκαμε από την αγάπη της για τη φύση και αποφασίσαμε να πούμε παντού την ιστορία της και να τη βοηθήσουμε να διαδώσει το μήνυμα, ότι ο πλανήτης για να σωθεί μας χρειάζεται όλους.
Έτσι έζησε αυτή καλά και εμείς καλύτερα!
2ο Γυμνάσιο Χολαργού Σχολικό έτος: 2022-2023 Τάξη: Β2 Η ΟΜΑΔΑ ΜΑΣ ΟΥΡΑΝΙΑ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥΡΕΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΔΗΜΑΚΟΓΙΑΝΝΗ ΗΛΙΑΣ ΔΗΜΑΚΟΥΛΕΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΑΠΡΑΝΤΖΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΤΣΙΦΗ ΞΕΝΙΑ ΚΕΠΕΤΖΗ ΜΑΡΙΑΝΑ ΚΙΟΣΕ ΕΒΕΛΙΝΑ ΚΟΝΓΚΙΝΗ ΕΛΕΝΗ ΚΟΝΤΟΓΙΩΡΓΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΡΙΕΛΑ ΖΩΗ ΜΑΡΙΝΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΗ ΗΛΙΑΝΑ ΛΕΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΛΙΑΠΗ ΦΩΤΕΙΝΗ ΛΙΑΠΗ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΛΟΥΚΟΣ ΛΥΔΙΑ ΜΑΛΙΑΚΑ ΙΩΑΝΝΑ ΜΑΡΟΥΝΤΑ ΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΡΤΙΝΑΚΗΣ ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΧΑΙΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΜΕΤΣΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΑΛΛΑΣ
|