ΙΟΡΔΑΝΑΚΗ ΜΑΡΙΑ

ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 17^ος-18^ος αι.

1. Σημειώθηκε θεαματική αύξηση του πληθυσμού (μείωση πολέμων, βελτίωση σοδειών)

​

ΑΛΥΣΙΔΩΤΕΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ

2. Η κάλυψη των αναγκών του συνεχώς αυξανόμενου πληθυσμού προκάλεσε μεταβολές στην αγροτική οικονομία όπως:

α) δημιουργία μεγάλων αγροκτημάτων

β)εφαρμογή νέων μεθόδων καλλιέργειας,

γ)επέκταση της χρήσης μηχανημάτων.

​

Το φαινόμενο αυτό ονομάστηκε αγροτική επανάσταση.

3. Αναπτύχθηκε το εμπόριο ανάμεσα στην Ευρώπη, την Αφρική και την Αμερική (τριγωνικό εμπόριο) με αποτέλεσμα τη συσσώρευση κεφαλαίων στα χέρια Ευρωπαίων επιχειρηματιών.

​

​

4. χρήση νέων μηχανών με μεγάλες δυνατότητες, λόγω της αύξησης της ζήτησης.

Οι παραπάνω μεταβολές υπήρξαν οι παράγοντες που οδήγησαν στη δημιουργία μεγάλων εργοστασίων, δηλ. στη γέννηση της βιομηχανίας, την εκβιομηχάνιση

​

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ

​

⮚ 1. η αστική τάξη ενισχύεται (κυρίως βιομήχανοι, τραπεζίτες, μεγαλέμποροι)

⮚ 2. οι αριστοκράτες αμύνονται να διαφυλάξουν τα προνόμιά τους και μόνο στη Μ. Βρετανία στρέφονται σε καινούριους οικονομικούς τομείς.

⮚ 3. οι αγρότες και τα ασθενέστερα κοινωνικά στρώματα των πόλεων ζουν σε άθλιες συνθήκες.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΚΒΙΟΜΗΧΑΝΙΣΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΚΒΙΟΜΗΧΑΝΙΣΗ

Πολιτική κατάσταση

• Η πολιτική κατάσταση παραμένει στάσιμη. Σε ολόκληρη την Ευρώπη επικρατεί η απόλυτη μοναρχία (όλη η εξουσία στα χέρια του βασιλιά)

ΠΡΟΟΔΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Η πρόοδος των φυσικών επιστημών ανοίγει το δρόμο για την απελευθέρωση από τις προλήψεις του Μεσαίωνα. Οι διανοούμενοι, βασισμένοι στη λογική, επιχειρούν να ανακαλύψουν φυσικούς νόμους που πίστευαν ότι ρυθμίζουν τη λειτουργία του κόσμου.

• Φράνσις Μπέικον (Βάκων, 1561-1626)

Κάθε επιστημονική θέση πρέπει να επαληθεύεται με πείραμα για να γίνει αποδεκτή

​

• Ρενέ Ντεκάρτ (Καρτέσιος, 1596-1650)

Η συστηματική αμφιβολία είναι ο μόνος δρόμος προς την αληθινή γνώση

• Τζον Λοκ (1632-1704)

Οι άνθρωποι έχουν απαραβίαστα φυσικά δικαιώματα (ζωής, ελευθερίας, περιουσίας)

​

• Ισαάκ Νιούτον (Νεύτων, 1642-1727)

Διατύπωσε τον νόμο της παγκόσμιας έλξης και υποστήριξε ότι το σύμπαν λειτουργεί με βάση φυσικούς νόμους.

​

​

Το κίνημα του Διαφωτισμού

Πνευματικό κίνημα που πρωτοεμφανίστηκε στην Αγγλία του τέλους του 17ου αι. κορυφώθηκε στη Γαλλία του 18ου αι. εξαπλώθηκε στην Ευρώπη και έξω από αυτή.

Βασικές θέσεις Διαφωτισμού

• απόρριψη κάθε αυθεντίας
• κριτική κάθε υφιστάμενης γνώσης
• αποδοχή της λογικής ως του μόνου ασφαλούς τρόπου ερμνηνείας του κόσμου
• πεποίθηση ότι ο άνθρωπος μπορεί να προοδεύει διαρκώς

​

Οι εκπροσωπο του ονομαστηκαν φιλόσοφοι ή διαφωτιστές �

Κορυφαίοι ανάμεσά τους υπήρξαν οι:

Διαφωτισμός και πολιτική

Ο Διαφωτισμός υπήρξε κίνημα βαθύτατα πολιτικό.

Επιδιώξεις αστική τάξης για συμμετοχή στην εξουσία.

(Πλούτος αλλά όχι πολιτικά δικαιώματα)

​

1. Τα φυσικά δικαιώματα (ΤΖΟΝ ΛΟΚ)��

Ο άνθρωπος από τη φύση του έχει ορισμένα δικαιώματα (ζωής, ιδιοκτησίας, ισότητας απέναντι στο νόμο, ελευθερία σκέψης και έκφρασης) τα οποία δεν μπορεί να καταργήσει καμιά εξουσία.

​

�2) Tο κοινωνικό συμβόλαιο (Τζ.Λοκ)�

Ανάμεσα στον λαό και το κράτος έχει γίνει μια συμφωνία. Οι πολίτες παραχωρούν ορισμένες ελευθερίες τους στο κράτος για να συμβιώνουν αρμονικά μεταξύ τους και το κράτος εγγυάται αυτή τη συμφωνία (κοινωνικό συμβόλαιο). Αν το κράτος παραβεί τους όρους του κοινωνικού συμβολαίου και γίνει τυραννικό, τότε οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα της αντίστασης.

​

3) Γενική Βούληση (Ζ.Ζ. Ρουσό)

Είναι το άθροισμα, η σύνθεση των ατομικών θελήσεων μέσα από την οποία εκφράζεται το δημόσιο συμφέρον. Η γενική βούληση εκφράζεται με τη συμμετοχή του λαού στη λήψη των αποφάσεων.

Η εξουσία στα χέρια του λαού!

​

​

4) Η Διάκριση των εξουσιών (Μοντεσκιέ)

• Η εκτελεστική εξουσία να ασκείται από το σώμα που εφαρμόζει τους νόμους (κυβέρνηση), η νομοθετική εξουσία από το σώμα που θεσπίζει τους νόμους (βουλή) και η δικαστική από εκείνους που ελέγχουν την τήρηση των νόμων (δικαστές). Με αυτό τον τρόπο δεν θα ήταν εύκολο οι εκάστοτε φορείς της εκτελεστικής εξουσίας να συγκεντρώσουν τόση δύναμη ώστε να κάνουν κατάχρησή της.

​

Πεφωτισμένη δεσποτεία

• Ορισμένοι μονάρχες εφάρμοσαν κάποιες από τις ιδέες του Διαφωτισμού για να κάνουν το κράτος τους πιο αποτελεσματικό και να ισχυροποιήσουν, έτσι, την εξουσία τους. Αυτή η παραλλαγή απόλυτης μοναρχίας ονομάστηκε φωτισμένη δεσποτεία.

Διαφωτισμός και Θρησκεία

• Οι περισσότεροι ήταν ντεϊστές
• Κάποιοι ήταν άθεοι
• Πίστευαν στην καθιέρωση της ανεξιθρησκίας για να απαλλαγεί ο άνθρωπος από τη μισαλλοδοξία
• Αυστηρή κριτική στην καθολική εκκλησία για το φανατισμό της

​

Διαφωτισμός και Εκπαίδευση

• Η εκπαίδευση αποτελεί μέσο για τη συνεχή πρόοδο του ανθρώπου
• Η εκπαίδευση πρέπει να βασίζεται στην προσωπική αναζήτηση του διδασκόμενου
• Ο δάσκαλος δεν πρέπει να λειτουργεί ως αυθεντία, αλλά να θέτει ερωτήματα και να οδηγεί το μαθητή στην ανακάλυψη της γνώσης

Η εγκυκλοπαίδεια

• Ένα συλλογικό έργο 33 τόμων στο οποίο συνοψίστηκαν οι ιδέες του Διαφωτισμού.
• Πρωτεργάτες της Εγκυκλοπαίδειας οι διαφωτιστές Ντιντερό και Ντ' Αλαμπέρ.

​

​