อุปราคา
วิชาวิทยาศาสตร์
กายภาพ
1. นักเรียนสามารถอธิบายการเกิดเงามืดและเงามัว
2. นักเรียนสามารถอธิบายการเกิดและเปรียบเทียบปรากฏการณ์ สุริยุปราคาและ
จันทรุปราคา
จุดประสงค์การเรียนรู้
หน่วยการเรียนรู้
อุปราคา
บท อุปราคา
เรื่อง การเกิดเงาและลักษณะของเงา
เรื่อง สุริยุปราคา
เรื่อง จันทรุปราคา
แผนผังมโนทัศน์
หน่วยการเรียนรู้
อุปราคา
อุปราคา
หน่วยการเรียนรู้
อุปราคา
การเกิดเงาและลักษณะของเงา
การเกิดเงาและลักษณะของเงา
เงา คือ บริเวณมืดหลังวัตถุ เกิดขึ้นเมื่อมีวัตถุมากั้นทางเดินของแสงไว้
ซึ่งเงาจะมีรูปร่างคล้ายวัตถุส่วนที่นำมากั้นแสง เงาที่เกิดขึ้นมี 2 ลักษณะ
- เป็นเงาของวัตถุในบริเวณที่ไม่มีแสงผ่านไปถึง
- บริเวณนั้นมืดสนิท�
ฉากรับแสง
วัตถุทึบแสง
เงามืด
แหล่งกำเนิดแสง
- เป็นเงาของวัตถุในบริเวณที่มีแสงบางส่วนผ่านไปถึง
- บริเวณนั้นมืดไม่สนิท
เงามัว
การเกิดเงาและลักษณะของเงา
ลักษณะการเกิดเงามืดและเงามัว
ปัจจัยที่ทำให้ขนาดของเงามืดและเงามัวเปลี่ยนแปลง
คือ ระยะห่างระหว่างวัตถุกับแหล่งกำเนิดแสงหรือฉากรับแสง
วัตถุอยู่ไกลจากแหล่งกำเนิดแสง หรือ อยู่ใกล้ฉาก เงามืดมีขนาดใหญ่ เงามัวมีขนาดเล็ก
วัตถุอยู่ใกล้กับแหล่งกำเนิดแสง หรือ อยู่ไกลจากฉาก
เงามืดมีขนาดเล็กลง เงามัวมีขนาดใหญ่ขึ้น
อุปราคา
อุปราคา
เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดจากโลก ดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์ โคจรมาอยู่ในระนาบเดียวกัน
แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ สุริยุปราคา และจันทรุปราคา
เกิดขึ้นขณะโลกหมุนรอบตัวเองและโคจรรอบดวงอาทิตย์ และมีดวงจันทร์โคจรรอบโลกไปด้วย
โลกหมุนรอบตัวเอง
โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์
ดวงจันทร์โคจรรอบโลก
ดวงจันทร์ โคจรมาอยู่ระหว่างดวงอาทิตย์กับโลกในแนวเดียวกัน
ทำให้แสงจากดวงอาทิตย์ที่ส่องมายังโลกถูกบังโดยดวงจันทร์ เกิดเป็นเงาของดวงจันทร์ตกกระทบบนโลก
วงโคจรของดวงจันทร์
วิถีโคจรของโลก
โลก
ดวงอาทิตย์
ดวงจันทร์
เงามืด
เงามัว
สุริยุปราคาเต็มดวง
สุริยุปราคาบางส่วน
สุริยุปราคา
สุริยุปราคา หรือ สุริยคราส
เกิดในวันแรม 15 คำ
ผู้สังเกตบนโลกอยู่ในตำแหน่ง
เงามัวของดวงจันทร์
สุริยุปราคา
สุริยุปราคาบางส่วน
(partial solar eclipse)
จะมองเห็นดวงอาทิตย์ถูกบังไม่หมด
สุริยุปราคา
สุริยุปราคาเต็มดวง
(total solar eclipse)
ผู้สังเกตบนโลกอยู่ในตำแหน่ง
เงามืดของดวงจันทร์
เห็นบรรยากาศชั้นนอกของดวงอาทิตย์ ที่เรียกว่า โคโรนา (corona)
จะมองเห็นดวงอาทิตย์ถูกบังจนมิด
สุริยุปราคาวงแหวน
(annular eclipse)
ผู้สังเกตบนโลกอยู่ในตำแหน่งเงามัวส่วนใน
ดวงจันทร์อยู่ห่างจากโลกมากกว่าปกติ
สุริยุปราคา
เงามืดของดวงจันทร์จึงทอดไปไม่ถึงโลก
โลก โคจรมาอยู่ระหว่างดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ในแนวเดียวกัน
จันทรุปราคา
ดวงอาทิตย์
โลก
วงโคจรของดวงจันทร์
วิถีโคจรของโลก
ดวงจันทร์
เงามืด
เงามัว
จันทรุปราคาเต็มดวง
จันทรุปราคาบางส่วน
ทำให้โลกบดบังแสงอาทิตย์ที่ส่องไปที่ดวงจันทร์ คนบนโลกเห็นเป็นเงาบนดวงจันทร์
จันทรุปราคา หรือ จันทรคราส
เกิดในวันขึ้น 15 คำ
การเกิดจันทรุปราคา
เงามัว
จันทรุปราคาในเงามัว
จันทรุปราคาเต็มดวง
จันทรุปราคาบางส่วน
จันทรุปราคา
เงามืด
ดวงจันทร์เคลื่อนที่เข้าไปในเงามัวของโลก
จันทรุปราคา
จันทรุปราคาในเงามัว
(penumbral eclipse)
ดวงจันทร์จะลดความสว่างลงเล็กน้อย
คล้ายมีเมฆบาง ๆ มาบังดวงจันทร์
จันทรุปราคา
จันทรุปราคาเต็มดวง (total lunar eclipse)
บางครั้งเรียกว่า พระจันทร์สีเลือด
เนื่องจากการหักเหของแสง ทำให้เห็นดวงจันทร์มีสีแดง
ดวงจันทร์ทั้งดวงเคลื่อนที่เข้าเงามืด
จันทรุปราคา
สุริยุปราคาบางส่วน
(partial lunar eclipse)
บางส่วนของดวงจันทร์เคลื่อนที่เข้าไปในเงามืด
จบหน่วยการเรียนรู้
อุปราคา
อย่าลืมทำแบบฝึกหัดทบทวนกันนะ