1 of 15

Эл театрдыҥ актёры, киноартист,

Алтай Республиканыҥ нерелӱ артисти

Сергей Табуевич Санашевтиҥ

85 jылдыгына

2 of 15

«…Адабыс кӧбӧк сӧӧктӱ Табу Чымылович Санашев, энебис кыпчак сӧӧктӱ Ӱркене керсӱ, jалакай, иштеҥкей, jон ортодо тоомjылу улус болгон. Олор он бала азырап чыдаткан.

Экинчи акабыс Сергей Табуевич 1939 jылдыҥ чаган айында чыккан. Jаан акабыстыҥ, Акчабай Табуевичтиҥ айтканыла, ол кичинектеҥ ала шулмус, омок, капшуун бала болгон…»

Сергей Табуевичтиҥ сыйындары ла карындаштарыныҥ «Алтайлардыҥ кунугып билбес Тубазы» деп бичимелинеҥ

// Алтайдыҥ Чолмоны. – 2014. – 23 май. – С. 6.

Сыйнызы Зоя, адазы, энези

Сергей сыйнызы Аняла

3 of 15

«…Экинурдыҥ jетиjылдык школын божодоло, Сергей акабыс Горно-Алтайскта областной национальный школдо ӱренген. 1958 jылда школды божодып, кӱскиде черӱге атанган. Черӱчил молjузын Даурияда погранчастьта 3 jыл, 6 ай бӱдӱрген. Черӱнеҥ jанып келеле, Сергей акабыс айыл-jурт тӧзӧп, эки бала азырап чыдаткан. 1965 jылда Горно-Алтайсктагы пединститут божоткон, каладагы школ-интернатта ла Экинурдыҥ школында ӱредӱчи болуп иштеген».

Сергей Табуевичтиҥ сыйындары ла карындаштарыныҥ «Алтайлардыҥ кунугып билбес Тубазы» деп бичимелинеҥ

// Алтайдыҥ Чолмоны. – 2014. – 23 май. – С. 6.

Областной национальный школдыҥ ӱренчиктери С. Санашев, Б. Такысов

4 of 15

«Театрдыҥ искусствозын мен школдогы ӧйлӧрдоҥ ала сӱӱгем. Озо ло баштап, бу искусстволо бисти таныштырып, тазыктырып, jол баштаган кижи С. Тобоков – бистиҥ ӱредӱчибис (ол областьтыҥ Кучияк тужундагы драмтетрыныҥ артизи). Бис, 5-6-чы класстыҥ балдары, Сергей Семеновичтиҥ урогын энчикпей сакыйтаныс. Куучындарды, анчадала басняларды кычырганы сӱрекей jарайтан. Ол jаҥыс ла jазап кычырып туратан эмес, jе кӧргӱзип беретен. Шак ол ӧйдӧҥ ала мен школдыҥ драмкружогына jӱрӱп, Экинурдыҥ эл-jонына ойын-концерт кӧргӱзеринде туружып баштагам».

// Алтайдыҥ Чолмоны. – 1977. –

23 август. – С. 2.

5 of 15

«Сценада баштапкы ла jаан ижим – Jажнайдыҥ роли. Ол тушта городто иштеп турарымда, 1967 jылда П. В. Кучияктыҥ 70 jажына уткуй оныҥ «Чейнеш» деп пьесазын тургускан болгоныс (бу пьеса jаҥы театрда кыйалтазы jоктоҥ тургузылар деп иженип турум).

Качан областьта концерт-эстрада бюрозы тӧзӧлип турарда, мени театральный группада иштеерге кычыргандар. Незин jажырар, мен бойым да туйкайын сананып jӱретем – шак андый профессиональный коллективте иштейтен болзом деп…»

// Алтайдыҥ Чолмоны. – 1977. – 23 август. – С. 2.

6 of 15

«Кижи jаҥыс jӱрӱм jӱрӱп jат. Артист дезе бир канча jӱрӱм jӱретен ошкош. Кажы ла рольды ойнозоҥ – ол jӱрӱм. Геройдыҥ сананган санаазын, оныҥ кылык-jаҥын, эткен ижин билбей, ол – мен деп ого «кӧчӧ» бербезеҥ – геройдыҥ сӱр-кебери толо, jарт болбос (jаман да кижиниҥ роли, jакшы да кижиниҥ роли – бу бӱткӱл бир jӱрӱм). Артисттиҥ ойынынаҥ ойын кӧрӧӧчи кандый бир санаа-шӱӱлте этсе, jакшызы кайда, jаманы незинде деп оҥдозо, артисттиҥ амадузы бӱткен деп айдарга jараар…»

// Алтайдыҥ Чолмоны. – 1977. –

23 август. – С. 2.

Алтайдыҥ Ээзи – «Ырысту» С. Санашев. 1987 j.

Ырысту – С. Альчина

7 of 15

Кудирмеков, Б. Бойыҥды тоозоҥ – телекейди тоорыҥ // Алтайдыҥ Чолмоны. – 1986. – 27 март. – С. 4.

«…Артист Сергей Санашевтиҥ кажы ла роли иште тереҥ истер артырган. Улустыҥ санаазында кайкал сӱӱнчилер артырган рольдордыҥ бирӱзи – Туба. Сергей Табуевич Тубаныҥ сӱр-кебери ажыра jайалтазыныҥ база бир jаркынын кӧргӱскен. Артисттиҥ бу ижин алтай да, орус та, казах та, хакас та кӧрӧӧчилер кӧрӱп, бийик баалагандар. Ол jылдарда Туулу Алтайдыҥ газеттеринде театрдыҥ иштери керегинде кӧп бичимелдер чыккан, jайалталардыҥ аргалу jедимдери jарлалган».

Туба – «Туба» Л. Кокышев. 1975 j.

8 of 15

«…Алтайдыҥ, Туваныҥ, Хакасияныҥ, Киргизияныҥ кӧрӧӧчилери бистиҥ театрдыҥ кӧп ойын-кӧргӱзӱлериле таныш. Олордыҥ ортозында Мустай Каримниҥ «Ай карыккан тӱнде» деген тереҥ шӱӱлтелӱ ойыны. Бу пьеса Сибирьдиҥ, орто Азияныҥ, Уралдыҥ, Россияныҥ кӧп театрларында тургузылган. Бу пьеса аайынча кино до согылган. Jе Дервиштиҥ ролин ойногон артисттердиҥ ортозында Сергей Санашевке jедери jок. Бу шӱӱлтени кӧп кӧрӧӧчилердеҥ укканыс. Онызы, байла, чын».

Кудирмеков, Б. Бойыҥды тоозоҥ – телекейди тоорыҥ

// Алтайдыҥ Чолмоны. – 1986. – 27 март. – С. 4.

Дервиш – «Ай карыккан тӱнде»

М. Карим. 1978 j.

Танкабике – Ж. Эндокова

9 of 15

Дервиш – «Ай карыккан тӱнде» М. Карим. 1978 j.

Танкабике – А. Балина

Шафак – В. Тысова

10 of 15

Егерь – «Крутое поле».

Мосфильм. 1979 j.

11 of 15

«…1972 jылда режиссер Анатолий Дмитриевич Никитин, поэт, кӧчӱреечи Паслей Самык, артист Сергей Санашев хакас драматург М.Е. Кильчичаковтыҥ «Айулу кобы» деген пьесазы аайынча кокыр-ойын тургузып, бастыра алтайды сӱӱндирген эди. Сергей Табуевичтиҥ эҥ баштапкы jаан, круулу роли – Роман Петрокавич. Бу эҥ кӱч рольдордыҥ бирузи. Jе Сергей Табуевич бу сӱр-кеберле чебер ле тереҥ таныжып, чокым ла jарт ойногон. Артист бу сӱр-кебер ажыра курч сурактар кӧдӱрет.

// Алтайдыҥ Чолмоны. – 1986. – 27 март. – С. 4.

12 of 15

Кудирмеков, Б. Бойыҥды тоозоҥ – телекейди тоорыҥ // Алтайдыҥ Чолмоны. – 1986. – 27 март. – С. 4.

«…Бу ойын-кӧргӱзӱде Сергей Санашевтиҥ кокыр-ойынлык узы бийиктеп, солоҥыдый jараш jаркынына jедет. Артисттиҥ кокырлык ойыны кӧп улусты сӱӱндирген. «Айулу кобыныҥ» эҥ баштапкы премьеразында Лазарь Васильевич Кокышев болгон. Поэттиҥ ӧткӱн каткызы кулактарыста эмдигенче jаҥыланат. Премьераныҥ кийнинде Лазарь Васильевич сӱӱнчи сыйлаган учун jаан быйанын режиссёрго, артисттерге айткан, кокырлык jаҥы ойындар кӱӱнзеген эди».

Jугуш – «Айгырдыҥ бажы» J. Каинчин. 1980 j.

Jаҥа – И. Охрина

Чынчы – А. Торбогошев

13 of 15

Кудирмеков, Б. Бойыҥды тоозоҥ – телекейди тоорыҥ // Алтайдыҥ Чолмоны. – 1986. – 27 март. – С. 4.

«…Артист Сергей Санашевтиҥ экинчи jаан роли – Косме. Режиссер А.Д. Никитинниҥ Дон Педро Кальдерон де ля Барканыҥ «Кӧскӧ кӧрӱнбес келин» деп комедиязы ажыра алтай артисттердиҥ узыныҥ база бир jаркыны кӧрӧӧчилерге ачылган.

Сергей Табуевич бу сӱр-кебер ажыра автордыҥ амадузын jарт кӧргӱзет. Кажы ла кижи jӱрӱмди сӱӱрге ӱренип алза, ол кижиликти, ар-бӱткенди, аҥ-кушты – бастыра jер-телекейди сӱӱп, чеберлеп баштаар».

«Изобретательная влюблённая» Лопе де Вега. 1981 j.

А. Балина, С. Санашев, И. Майманова

14 of 15

Хан Ишбердей, хан Тедек – «Ермак». Мосфильм. 1996 j.

Jуук ӧйдӧ «Мосфильм» киностудия «Ермак» деп художественный фильмди согуп баштаар. Бистиҥ jерлежис, актер Сергей Табуевич Санашев бу кинодо ойноорго белетенет. Бу кӱндерде ого телеграмма келген: «Гример слерди тургуза ла сагал ла узун чач ӧскӱрзин деп сурап туру. Фильм сентябрьдыҥ учы jаар согылар». Бис «ал-сагышка» тӱшкен Сергей Табуевичке jолыгып, оныла куучын ӧткӱрдис.

Телеграмма келерде, мен баштап ла олор мени кайдаҥ билер, мен керегинде кемнеҥ уккан болотон деп санангам. 7-8 jыл мынаҥ кайра «Крутое поле» деп киноныҥ ӱзӱгинде ойногом. Кӧрӧр болзо, кандый бир кижи кинодо ойногон ло болзо, киностудия оныҥ ады-jолын, jадып турган jерин бойына бичип алып турган эмтир. Мени бу фильмниҥ баш режиссеры анайып таап алган болбайсын…

Санашев, С.Т. «Олjоочы болзо, ойнобозым» : эрмек-куучын / А. Кубашев куучындашкан

// Алтайдыҥ Чолмоны. – 1991. – 21 сентябрь. – С. 4.

15 of 15

«…Сергей Табуевич jакшыныҥ ла jаманныҥ элен-чактарга ӧткӱрип келген тартыжузына ару jайалтазын ла бастыра jӱрӱмин сыйлап, кӱч, jе агару керектериле улусты сӱӱндирген».

Кудирмеков, Б. Бойыҥды тоозоҥ – телекейди тоорыҥ

// Алтайдыҥ Чолмоны. – 1986. – 27 март. – С. 4.