NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG �CẢ LỚP ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI!
KHỞI ĐỘNG
Em hãy tìm thêm các ví dụ thực tế của mô hình danh sách liên kết.
Ví dụ:
BÀI 30: THIẾT LẬP THƯ VIỆN CHO CHƯƠNG TRÌNH
NỘI DUNG BÀI HỌC
01
Thiết lập thư viện cho chương trình
02
Cấu trúc danh sách liên kết
THIẾT LẬP THƯ VIỆN CHO CHƯƠNG TRÌNH
01
Chia lớp thành các nhóm 2 - 4 HS
Hoạt động 1
Em hãy đọc, thảo luận và trả lời các câu hỏi sau:
2. Ý nghĩa của các hàm trong thư viện chương trình là gì?
1. Vì sao lại cần thư viện chương trình?
a) Một số hàm của thư viện math
Ví dụ:
sqrt() - hàm tính căn bậc hai
floor() -
làm tròn xuống
ceil() -
làm tròn lên
import math # đưa toàn bộ thư viện math vào bộ nhớ
from math import sqrt, floor, ceil # chỉ đưa vào bộ nhớ ba hàm
hoặc:
Ví dụ
b) Tự thiết lập thư viện
* Xét ví dụ sau:
Tệp chương trình lib.py đóng vai trò như một thư viện. Thư viện này có hai hàm như sau:
1 from lib import * # Đưa tất cả các hàm của thư viện lib vào bộ nhớ
2 A = NhapDL()
3 InsertionSort(A)
4 print(A)
GHI NHỚ
Thư viện chương trình là tập hợp các hàm được đặt trong các mô đun độc lập để dùng chung cho nhiều chương trình khác nhau. Các thư viện này có thể được dùng nhiều lần và có thể cập nhật, nâng cấp bất cứ lúc nào. Trong Python, lệnh import có chức năng đưa thư viện vào bộ nhớ để sẵn sàng sử dụng.
Câu hỏi củng cố kiến thức SGK - tr.138
Chương trình sẽ ngắn hơn
Những câu nào sau đây sai về ý nghĩa của việc sử dụng thư viện khi viết chương trình?
A
Các hàm thư viện được viết 1 lần và sử dụng nhiều lần.
B
Chương trình sáng sủa, dễ hiểu hơn.
C
Chương trình sẽ chạy nhanh hơn.
D
CẤU TRÚC DANH SÁCH LIÊN KẾT
02
Nhiệm vụ 1. Mô hình danh sách liên kết
Hoạt động 2
Đọc, trao đổi và thảo luận để biết cấu trúc dữ liệu của danh sách liên kết và các thao tác dữ liệu cơ bản trên danh sách liên kết.
1. Cấu trúc Node: mô tả các phần tử độc lập của danh sách. Tối thiểu mỗi node cần có thông tin dữ liệu key (khóa) và thuộc tính next dùng để kết nối sang phần tử tiếp theo trong danh sách.
class Node:
def _init_(self,key):
self.key = key
self.next = None
2. Cấu trúc LL (Linked list): sẽ có thông tin head (đầu) sẽ luôn chỉ vào node đầu tiên của danh sách liên kết.
class LL:
def_init_(self):
self.head = None
Cấu trúc LL
key của node
next
chỉ sang node tiếp theo
Các node của danh sách
None là dữ liệu rỗng. Node cuối của danh sách next = None
Khởi tạo một danh sách liên kết mới.
Bổ sung một phần tử với khóa k cho trước vào danh sách.
Tìm kiếm phần tử có khóa k trong danh sách cho trước.
Xóa phần tử có khóa k trong danh sách.
1. Hàm insert(L,k) sẽ bổ sung (chèn) node với khóa k vào đầu của danh sách L.
Chương trình như sau:
1 def insert(L,k):
2 node = Node(k)
3 node.next = L.head
4 L.head = node
2. Hàm delete_first(L) sẽ xóa node đầu tiên của danh sách (nếu danh sách không rỗng):
Chương trình như sau:
1 def delete_first(L,k):
2 if L.head != None:
3 L.head = L.head.next
3. Hàm tìm kiếm phần tử có khóa k trong danh sách L. Nếu tìm thấy sẽ trả về phần tử (node) tương ứng, nếu không tìm thấy trả về None.
Việc tìm kiếm bắt đầu từ node đầu tiên của danh sách (dòng 2). Lần lượt duyệt theo từng phàn tử của danh sách cho đến khi nào tìm thấy phần tử có khóa k hoặc đi đến cuối danh sách thì dừng (các lệnh dòng 3,4).
1 def search(L,k):
2 x = L.head
3 while x != None and x.key != k:
4 x = x.next
5 return x
4. Hàm xóa phần tử có khóa k trong danh sách L.
Chương trình như sau:
Nếu node đầu tiên có khóa k thì xóa node này.
Tìm kiếm node chứa khóa k. y là biến cần tìm, z luôn chỉ vào node trước của y. Nếu tìm thấy khóa k thì xóa node y.
5. Hàm show(L) có tính năng hiển thị toàn bộ thông tin của danh sách liên kết.
1 def show(L):
2 x = L.head
3 while x != None:
4 print(x.key, end = " ")
5 x = x.next
6 print()
Tham khảo toàn bộ thư viện chuẩn trong SGK trang 141
Nhiệm vụ 2. Lập trình cấu trúc danh sách liên kết trên Python
a) Thiết lập một danh sách rỗng
L = LL()
b) Thiết lập một danh sách bao gồm hai node có khóa là 5, 2.
L = LL()
insert(L,5)
insert(L,2)
c) Thiết lập một danh sách bao gồm các phần tử lấy từ dãy A cho trước
A = [5,2,8,10,0,3]
L = LL()
for k in A:
insert(L,k)
GHI NHỚ
* Danh sách liên kết là cấu trúc dữ liệu bao gồm:
* Có thể thiết lập các hàm tìm kiếm, bổ sung hoặc xóa thông tin trên danh sách liên kết.
Câu hỏi củng cố kiến thức SGK - tr.142
Câu 1. Đoạn chương trình sau thực hiện công việc gì?
from LinkedList import *
L = LL()
insert(L,10)
insert(L,20)
show(L)
Tạo một danh sách liên kết rỗng
Bổ sung các phân tử có khóa 10, 20 vào danh sách
In danh sách ra màn hình
Câu 2. Viết đoạn chương trình ngắn sử dụng thư viện LinkedList để thiết lập một danh sách liên kết L và bổ sung các tên "Bình", "Hoa", "Hà" vào danh sách này.
L = LL()
insert(L,"Bình")
insert(L,"Hoa")
insert(L,"Hà"
show(L)
Câu 1: Tên thư viện trong Python có phần mở rộng là
Câu 2: Câu lệnh nào trong Python dùng để import tất cả các hàm của thư viện tên lib?
Câu 3: Hàm lấy căn bậc hai sqrt() có trong thư viện nào của Python?
Câu 4: Hàm nào xóa node đầu tiên của danh sách (nếu danh sách không rỗng)?
Câu 5: Đoạn chương trình sau đang thực hiện công việc gì?
A = [1,2,3,4,5,6,7,8]
L = LL()
for k in A:
insert(L,k)
LUYỆN TẬP
Bài 1 (SGK - tr.142). Viết một thư viện bao gồm các hàm nhập dữ liệu là một dãy số và các hàm thư viện bao gồm sắp xếp chèn, sắp xếp chọn và sắp xếp nổi bọt.
Thư viện có tên sapxep có thể thiết lập như sau:
Bài 2 (SGK - tr.142). Cho trước danh sách liên kết L với cấu trúc như đã mô tả trong bài học, muốn lấy ra khóa của node đầu tiên của danh sách thì dùng lệnh nào?
Lệnh sau sẽ lấy ra khóa của phần tử đầu tiên trong danh sách L (nếu L không rỗng).
value = L.head.key
VẬN DỤNG
Bài 1 (SGK - tr.142) Cho trước một danh sách liên kết L. Viết một hàm đếm số lượng phần tử của danh sách liên kết này.
1 def len(L):
2 k = 0
3 x = L.head
4 while x != None:
5 x = x.next
6 k = k + 1
7 return k
Tham khảo:
Bài 2 (SGK - tr.142) Viết hàm delete_last(L) có chức năng xóa phần tử cuối cùng của danh sách liên kết L.
Tham khảo:
1 def delete_last(L):
2 if L.head != None:
3 y = L.head
4 x = L.head
5 while x.next != None:
6 y = x
7 x = x.next
8 y.next = None
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Ghi nhớ kiến thức đã học
Hoàn thành bài tập trong SBT
Xem trước Bài 31: Thực hành thiết lập thư viện chương trình
CẢM ƠN SỰ CHÚ Ý �LẮNG NGHE CỦA CÁC EM!