Kierunki dalszych prac legislacyjnych i aplikacyjnych

​

​

Poznań, 05.02.2026 r.

Dni Urbanisty

dr inż. Anna Michalik

zastępca dyrektora departamentu

Departament Planowania Przestrzennego

Ministerstwo Rozwoju i Techologii

​

Cykliczna ankieta

Ankieta wśród gmin

• Została przeprowadzona ankieta dotycząca stanu prac nad planami ogólnymi oraz informacji technicznych dotyczących przewidywanego zakresu korzystania Rejestru Urbanistycznego.
• Odpowiedzi zbierane były do 5 listopada 2025 r.

​

3

Które etapy opracowania planu ogólnego Państwa gminy uważają Państwo za najtrudniejsze i dlaczego?

4

Jakie wsparcie ze strony Ministerstwa Rozwoju i Technologii byłoby najbardziej pomocne dla Państwa gminy przy opracowaniu planu ogólnego?

5

Zmiany legislacyjne w 2025 roku

Ustawa z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu�i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw

– Dz.U. z 2025 r. poz. 527

• Wskazanie, że granice obszaru, dla którego uchwala się plan ogólny, oraz uwarunkowania rozwoju przestrzennego gminy, o których mowa w art. 13b powinny być aktualne na dzień nie wcześniejszy niż dzień wystąpienia o opinie i uzgodnienia, o których mowa w art. 13i ust. 3 pkt 5.
• Wprowadzenie zasady, że pierwsze plany ogólne sporządza się z pominięciem postanowień nieaktualnych strategii rozwoju.

​

7

Ustawa z 26 września 2025 r. zmieniająca ustawę o zmianie ustawy�o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym �oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2025 r. poz. 1543

• Umożliwienie wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w okresie od dnia utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy do czasu uchwalenia planu ogólnego gminy.
• Zmiana ta pozwoli gminom na ciągłość realizacji niezbędnych inwestycji celu publicznego przy równoległym sporządzaniu planu ogólnego.

8

Ustawa z dnia 5 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu�i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw

– Dz.U. z 2025 r. poz. 1668 [1/3]

• Zamiana uzgodnień na opiniowanie planów ogólnych gmin dla większości instytucji dotychczas uzgadniających, z wyjątkiem:
• dyrektora parku narodowego,
• regionalnego dyrektora ochrony środowiska,
• dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.

• Uzyskane wcześniej uzgodnienia będą traktowane jak opinie do projektu planu ogólnego, postępowania prowadzone przez organy administracji publicznej i sądy administracyjne w związku z odmową uzgodnienia projektu planu ogólnego gminy zostają umorzone.
• Rezygnacja z konieczności zachowania zgodności planu miejscowego z planem ogólnym w zakresie maksymalnego udziału powierzchni zabudowy.

9

Ustawa z dnia 5 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu�i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw

– Dz.U. z 2025 r. poz. 1668 [2/3]

Uzupełnienie wyjątków od zachowania zgodności planu miejscowego i decyzji o warunkach zabudowy z planem ogólnym gminy w zakresie minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej o przypadki:

• terenu infrastruktury technicznej o powierzchni nie większej niż 100 m2,
• terenu, na którym znajduje się zabytek objęty ochroną,
• istniejącego budynku, którego obrys w całości pokrywa się z granicami działki ewidencyjnej.

10

Ustawa z dnia 5 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu�i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw

– Dz.U. z 2025 r. poz. 1668 [3/3]

Wstrzymanie do 31 grudnia 2026 r. biegu terminów, których przekroczenie jest podstawą do nałożenia kary za nieterminowe wydanie decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy.

​

Zmiana zasad wejścia w życie pięcioletniego terminu obowiązywania decyzji o warunkach zabudowy, zasada ta nie dotyczy decyzji, które staną się prawomocne przed 1 stycznia 2026 r., ponadto nie będzie dotyczyła również decyzji wydanych w sprawach wszczętych przed dniem 16 października 2025 r.

​

Przesądzono, że istnieje możliwość stwierdzenia nieważności pierwszego planu ogólnego w części.

11

Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu�i zagospodarowaniu przestrzennym – Dz.U. z 2026 r. poz. 24

• Wprowadzenie możliwości przyjęcia przez radę gminy uchwały, stanowiącej akt prawa miejscowego, ustalającej zasady określania postanowień umów urbanistycznych.

Uchwała będzie mogła ustalać różne zasady określania postanowień umów urbanistycznych, biorąc pod uwagę w szczególności rodzaj lub parametry inwestycji głównej.

12

Zmiany legislacyjne w 2025 roku

Projekt ustawy o zmianie ustawy o planowaniu�i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw

– nr z wykazu UD316 [1/2]

PROJEKT

14

Projekt ustawy o zmianie ustawy o planowaniu�i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw

– nr z wykazu UD316 [2/2]

• Zmiany dotyczące zintegrowanych planów inwestycyjnych:
• rozszerzenie i uelastycznienie katalogu inwestycji uzupełniających,
• usprawnienia procesu inwestycyjnego w zakresie Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego i uzupełnienia dotyczące procedury jego uchwalania

PROJEKT

• Wydłużenie terminu rozszerzenia zakresu danych przestrzennych tworzonych dla planów miejscowych o trzy lata – do 1 lipca 2029 r.
• W ten sam sposób wydłużony zostanie również termin udostępniania w Rejestrze Urbanistycznym utworzonych wcześniej zbiorów danych przestrzennych dla planu miejscowego.
• (…)

15

Co przed nami? Legislacja - Rozporządzenia

16

REJESTR URBANISTYCZNY

16

Narzędzia wspierające cyfryzację planowania przestrzennego

Bezpłatne narzędzia

Narzędzia do tworzenia i weryfikacji aktów planowania przestrzennego, w tym planu ogólnego gminy:

Oba narzędzia powstały, aby zwiększyć jakość �i dostępność do danych.

Narzędzie do wyświetlania i sprawdzenia danych przestrzennych oraz metadanych

Narzędzie do tworzenia danych �przestrzennych APP i zbioru APP

18

Niezmienność formy planu ogólnego w Przeglądarce

19

Dane niepoprawne

• W raporcie znajduje się �opis błędów
• Możliwość pobrania raportu

Przykładowy raport z niepoprawnymi danymi

20

Współpraca – Przeglądarka danych planistycznych jako element Rejestru Urbanistycznego

21

W oficjalnym repozytorium QGIS dostępna jest Wtyczka APP 2.

Wtyczka APP 2

• Stanowi rozszerzenie do bezpłatnego oprogramowania QGIS
• Wtyczka APP 2 została opracowana �w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
• Wtyczkę zaprojektowano w taki sposób, �aby „prowadziła za rękę” – wprowadzono m.in. listy rozwijalne, podpowiedzi do atrybutów, automatyczne oraz półautomatyczne wypełnianie pól
• Narzędzie umożliwia weryfikację aktów planowania przestrzennego

22

Obszary uzupełnienia zabudowy – dodatkowe foldery

23

Obszary uzupełnienia zabudowy – dodatkowe foldery

OUZ wygenerowany automatycznie we Wtyczce APP 2

Folder „Dokumentacja”

Budynki użyte do wyznaczenia OUZ we Wtyczce APP 2

Folder „Dane pomocnicze”

Schemat danych xsd warstwy budynków

Plik .xml zawierający 3 wartości powierzchni do oceny możliwości modyfikacji OUZ. W pliku ujawniona jest maksymalna wartość powiększenia automatycznie wygenerowanego OUZ

Pu - łączna powierzchnia OUZ wyznaczonych zgodnie z par. 1 ust. 1 Rozporządzenia

Pb - łączna powierzchnia OUZ wyznaczonych w sposób o którym mowa w ust. 1 pkt 1-3 Rozporządzenia

Pp - łączna maksymalna powierzchnia powiększenia OUZ wyznaczonych w sposób, o którym mowa w ust. 1 Rozporządzenia w wyniku rozszerzenia ich granic

​

24

Rejestr Urbanistyczny

Rejestr Urbanistyczny – kluczowe informacje

W praktyce urzędnicy będą mieli możliwość dodawania do Rejestru dokumentów planistycznych, zapewniając bezpośredni dostęp do nich obywatelom, instytucjom

i wszystkim zainteresowanym -> wystarczy dostęp do Internetu.

​

Rejestr Urbanistyczny stanowić będzie centralny i bezpłatny system informatyczny, w którym gromadzone będą informacje i dane z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, w tym dane przestrzenne dla aktów planowania przestrzennego.

26

Rejestr Urbanistyczny – kluczowe informacje

pierwotne założenia

aktualne przepisy

od 2026 r.

27

28

Dane przestrzenne w Rejestrze Urbanistycznym

29

Rejestr Urbanistyczny – kluczowe komponenty dla obywatela

30

Rejestr Urbanistyczny – e-Wyrys

31

Rejestr Urbanistyczny – Akty planowania przestrzennego

32

Rejestr Urbanistyczny – kluczowe komponenty dla urzędnika

33

34

- Redaktor – odpowiada za poprawność wprowadzonych danych do systemu

- Wydawca – odpowiada za ich poprawne opublikowanie

​

Obie role mogą być przypisane także jednej osobie.

Logowanie za pomocą węzła krajowego.

​

​

​

Role użytkowników w ramach JST

35

• wiarygodne i aktualne źródło informacji i danych z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego
• racjonalizacja zarządzania przestrzenią w skali całego kraju,
• umożliwienie tworzenia oraz prowadzenia, w tym aktualizacji i udostępniania danych przestrzennych tworzonych dla aktów planowania przestrzennego,
• zapewnienie transparentności procedur planistycznych,
• zapewnienie łatwego dostępu do danych planistycznych w skali kraju dla interesariuszy,
• ułatwienie partycypacji społecznej w procesie stanowienia prawa przestrzennego na poziomie lokalnym,
• przyspieszenie procesu inwestycyjnego,
• zmniejszenie obciążenia pracy urzędów,
• sprawniejsza obsługa obywateli.

Rejestr Urbanistyczny – podsumowanie

36

GeoPrawo - założenia

Prawo w formie bazy danych?

38

GeoPrawo, czyli:

nowa forma prawa wyłącznie w postaci ustandaryzowanej bazy danych przestrzennych

Cele:

• założenie wypracowane w ramach planowania przestrzennego może być zaimplementowane w innych obszarach funkcjonowania państwa,
• precyzyjne dane przestrzenne wspomagające zarządzanie i podejmowanie decyzji na każdym szczeblu, przede wszystkim lokalnym i krajowym,
• rozwój administracji cyfrowej opartej na wysokiej jakości danych, w tym danych przestrzennych.

39

GeoPrawo – podnoszenie jakości danych

40

GeoPrawo – założenia

• tworzenie aktu /decyzji wyłącznie w ustandaryzowanej formie danych przestrzennych,
• walidacja (sprawdzenie) na każdym etapie (spójne podstawowe kryteria formalne, przestrzenne, techniczne),
• przekazywanie danych przez podmiot w czasie rzeczywistym do rejestru publicznego,
• udostępnianie obywatelom (usługi, w tym sieciowe),
• rzeczywista interoperacyjność pomiędzy systemami krajowymi (docelowo bez udziału obywatela),
• wykorzystywanie istniejących rozwiązań (np. prezentacja – geoportal krajowy, analiza – geoportal statystyczny).

41

GeoPrawo – kluczowe korzyści

• swobodne modyfikacje w zakresie optymalizacji: np. formatów (GML czy geojson), usług (WMS, WFS, OGC API),
• oparcie rozwiązań sztucznej inteligencji o precyzyjne dane (w zakresie przestrzennym oraz ustaleń),
• organicznie kosztów po stronie podmiotów tworzących dane (np. niemal 2,5 tys. gmin),
• rozwiązanie oparte o zrealizowane wdrożenie,
• bazowanie na otwartych, bezpłatnych rozwiązaniach,
• rzeczywista integracja danych, kontrola jakości danych, weryfikacja spójności topologicznej,
• wspieranie społeczeństwa informacyjnego i partycypacji społecznej, transparentność,
• skracanie procedur tworzenia aktów i decyzji (wnioski/uwagi powiązane z app),
• rozbudowane wersjonowanie i możliwość weryfikacji wersji,
• „przyzwyczajanie” obywateli do spójnej formy usług, danych,
• powiadamiania na e-maila.

42

Materiały instruktażowe

Broszury informacyjne

44

Broszury informacyjne

45

Lista kontrolna

46

Wtyczka APP 2 – instrukcja użytkownika

https://www.gov.pl/web/zagospodarowanieprzestrzenne/wtyczka-app

47

Materiały instruktażowe – playlista #PrzeglądarkaDanychPlanistycznych

Przeglądarka Danych Planistycznych

48

Materiały instruktażowe – playlista #WtyczkaAPP2

49

Materiały instruktażowe – #PismoAPP

50

Pytania i odpowiedzi oraz materiały szkoleniowe

51

Wybrane działania dodatkowe

Kontynuacja cyklu konferencji szkoleniowych dotyczących reformy planowania przestrzennego

​

​

​

„Uwzględnianie uwarunkowań rozwoju przestrzennego gminy w planie ogólnym gminy”

• dedykowane instytucjom i organom właściwym do uzgadniania i opiniowania,
• 3 spotkania on-line,
• łącznie w szkoleniach wzięło udział ponad 3500 osób.

​

​

„Wyzwania podczas weryfikacji planów ogólnych gmin”

• spotkania bezpośrednie z przedstawicielami urzędów wojewódzkich sprawujących nadzór prawny nad gminami w celu omówienia,
• pierwsze spotkanie odbyło się w czerwcu 2025 r.,
• kolejne w styczniu 2026 r.

​

​

​

53

Wystąpienie w ramach Rady Konsultacyjnej GUS - do spraw powszechnych spisów rolnych, narodowych spisów powszechnych ludności i mieszkań oraz innych badań statystycznych – 9 grudnia 2025

54

Współpraca międzyresortowa - MON

​

​

55

​

​