1 of 38

ECMO Ở NGƯỜI HIẾN TẠNG TIỀM NĂNG

BS CKI. LÊ HẢI YẾN

BS CKII. TRẦN THANH LINH

KHOA HSCC – BV. CHỢ RẪY

2 of 38

NỘI DUNG

1. Vai trò và đối tượng của ECMO ở người hiến tạng nhóm DBD và DCD.

2. Test ngưng thở ở người cho có ECMO.

3. Tưới máu vùng nhiệt độ bình thường người cho bằng ECMO.

4. Vấn đề đạo đức.

  • Từ khoá: Organ preservation ECMO, NRP, NRP- ECMO (N-ECMO).

3 of 38

ECMO BẢO VỆ TẠNG� (ORGAN-PRESERVING ECMO (OP-ECMO)

  • Sử dụng ECMO nhằm mục đích bảo tồn cơ quan cho mục đích ghép tạng, không phải để cứu lấy mạng sống của bệnh nhân.
  • Áp dụng trên cả DBD và DCD.

4 of 38

NGUỒN TẠNG

ECMO

ECMO

5 of 38

DBD VÀ DCD VỚI ECMO

  • Đối tượng:
    • DBD: (1) HATT < 90 mmHg với 2 loại vận mạch hoặc (2) SaO2 < 90% dù thở máy với PEEP cao và FiO2 > 80%

DCD: nhóm cDCD ( Maastricht III) liên quan đến bệnh nhân thở máy có suy 1 hoặc 2 cơ quan nghiêm trọng ( thường trên bệnh nhân có tổn thương não nặng hoặc NMCT kèm bệnh não thiếu oxy

  • Đối tượng:
    • DBD: CI < 2 L/m2/ph ,toan máu với BE < -5 trong 3 giờ, MAP < 60 mmHg, nước tiểu < 0,5 ml/kg/h với vận mạch liều cao (dopamine ≥20 µg/kg/min và/hoặc NE ≥0.3 µg/kg/min).
    • DBD: với FiO2>90%, PaO2/FiO2< 100, với Pplat > 30 cmH20 mà vẫn ứ CO2.

Hsieh2024-Using extracorporeal membrane oxygenation in donations after cardiac death or brain death _Asingle‐center experience and long‐term outcome

Fan2016-The organ preservation and enhancement of donation success ratio effect of extracorporeal membrane oxygenation in circulatory unstable brain death donor

Đối tượng thực hiện ECMO tuỳ nghiên cứu, tuỳ trung tâm

6 of 38

ĐỐI TƯỢNG DBD VỚI ECMO

DBD

Đang ECMO --> chết não: ít lo ngại về đạo đức.

Khó khăn: test ngưng thở

DBD huyết động không ổn định/SHH nặng

CPR + phòng mổ

ECMO

Chưa chẩn đoán chết não hoặc chưa làm test chết não, Huyết động/HH không ổn

ECMO khi BN hoặc gia đình đã ký consent

Dalleave2016-The ethics of extracorporeal membrane oxygenation in brain-dead potential organ donors

-Tỉ lệ thấp

- Tổn thương nhiều cơ quan

7 of 38

ĐỐI TƯỢNG DCD VỚI ECMO

DCD

Maastricht III

Vấn đề đạo đức cho phép can thiệp trước hay sau khi tuyên bố chết

Maastricht IV

4A: uDCD: DBD ngưng tim đột ngột 🡪 CPR thất bại�🡪Vừa CPR + phòng mổ

4B: cDCD: DBD ngưng tim có kế hoạch ( rút các biện pháp duy trì sự sống WLST)

NRP - ECMO

8 of 38

Khó khăn…

  • Thực hiện test ngưng thở chẩn đoán chết não ở bệnh nhân có ECMO?
  • ECMO ở bệnh nhân DBD và DCD có khác nhau?
  • Quy trình kĩ thuật
  • Vấn đề đạo đức

9 of 38

Test ngưng thở/ ecmo

Khó khăn:

    • CO2 bị thải qua màng ECMO 🡪 phương pháp tăng CO2 đạt mục tiêu để kích thích trung tâm hô hấp ?
    • Cách làm test ngưng thở ở V-V và V-A không giống nhau???

10 of 38

TEST NGƯNG THỞ Ở BN ECMO

- V-V ECMO:

    • Ngưng sweep gas giảm oxy máu nghiêm trọng, gây rối loạn huyết động.
    • Duy trì sweep gas thì CO2 không đạt được mức kích thích hô hấp, test ngưng thở thất bại. Tuy nhiên:

🡪 Duy trì sweep gas ở mức thấp nhất: 0.5- 1 l/ph thường được lựa chọn ở nhiều trung tâm.

    • Nếu sweep gas ở mức tối thiểu nhưng CO2 vẫn chưa đạt đến ngưỡng kích thích hô hấp 🡪 thêm CO2 bên ngoài vào.

Sady2020_ Apnea test for brain death diagnosis in adults on extracorporeal membrane oxygenation: a review

11 of 38

V –A ECMO:

    • Bán cầu não phải và trái có thể được cung cấp oxy từ những nguồn máu khác nhau, tuỳ thuộc vào dòng ECMO, chức năng tim hay tình trạng rối loạn hô hấp kèm theo. Do đó, nếu có sự khác biệt oxy hoá máu giữa 2 bán cầu đại não thì việc kích thích trung tâm hô hấp do CO2 cũng sẽ khác nhau.

Sady2020_ Apnea test for brain death diagnosis in adults on extracorporeal membrane oxygenation: a review

12 of 38

  • 🡪 Đảm bảo 2 bán cầu não đều không có sự tiếp xúc khác biệt với tình trạng nghèo oxy (differential hypoxia) : thử khí máu bệnh nhân ( ĐM quay phải) và khí máu sau màng ECMO đạt mục tiêu SaO2 > 88%.
  • 🡪 Để chắc chắn thân não được kích thích bởi CO2 thì CO2 bệnh nhân và sau màng đều phải đạt mục tiêu ( > 60 mmHg).

Sady2020_ Apnea test for brain death diagnosis in adults on extracorporeal membrane oxygenation: a review

13 of 38

Sady2020_ Apnea test for brain death diagnosis in adults on extracorporeal membrane oxygenation: a review

14 of 38

Biến chứng khi giảm sweep gas:�- Tụt oxy

- Tụt HA

Sady2020_ Apnea test for brain death diagnosis in adults on extracorporeal membrane oxygenation: a review

15 of 38

THÊM CO2 VÀO ECMO

Beam2019-The Physiology of the Apnea Test for Brain Death Determination in ECMO_Arguments for Blending Carbon Dioxide

16 of 38

THÊM CO2 VÀO ECMO

Champigneull2016-Efficiency and safety of apnea test process under extracorporeal membrane oxygenation- the most effective method remains questionable

17 of 38

Beam2019-The Physiology of the Apnea Test for Brain Death Determination in ECMO_Arguments for Blending Carbon Dioxide

18 of 38

22%

19 of 38

TƯỚI MÁU VÙNG NHIỆT ĐỘ BÌNH THƯỜNG VỚI ECMO �( Normalthermic Regional Perfusion – ECMO)

20 of 38

NORMOTHERMIC REGIONAL PERFUSION

  • NRP-ECMO: là phương pháp duy trì tưới máu tạng ở bệnh nhân DCD cho phép phục hồi lưu thông tưới máu cơ quan sau khi ngưng tuần hoàn, bằng cách thiết lập hệ thống V-A ECMO (tưới máu tạng ở nhiệt độ 37 độ C)
  • Mục đích:

- Phục hồi sau tình trạng tổn thương thiếu máu ấm ( warm ischemia time) và bổ sung dự trữ ATP.

- Đánh giá chức năng và chất lượng cơ quan

- Có thời gian cho tạng phục hồi và ekip nhận tạng.

Alamouti-fard 2022_Normothermic Regional Perfusion is an Emerging Cost Effective Alternative in Donation After Circulatory Death in Heart Transplantation

Alamouti-fard 2022_Normothermic Regional Perfusion is an Emerging Cost Effective Alternative in Donation After Circulatory Death in Heart Transplantation

21 of 38

KỸ THUẬT NRP-ECMO

Thời gian tưới máu # 2 giờ ( 1-4 giờ)

22 of 38

ESOT Congress 2021 in Milan

23 of 38

Oniscu2023-Improved Organ Utilization and Better Transplant Outcomes With In Situ Normothermic Regional Perfusion in Controlled Donation After Circulatory Death

24 of 38

Mastrovangelis2024-Normothermic Regional Perfusion in Controlled Donation After Circulatory Death Liver Transplantation_A Systematic Review and Meta-Analysis

25 of 38

THỰC HIỆN NRP -ECMO

26 of 38

Thời điểm thực hiện ECMO

  • DCD:
    • uDCD: canula ECMO được đặt sau khi tuyên bố tử vong ( post – moterm)
    • cDCD:
      • Pre – moterm: trước khi WLST. Một số quốc gia không cho phép
      • Post – moterm: ít vấn đề y đức.
  • DBD:
    • V-A ECMO: CI < 2 L/m2/ph ,toan máu với BE < -5 trong 3 giờ, MAP < 60 mmHg, nước tiểu < 0,5 ml/kg/h với vận mạch liều cao (Dopa ≥20 µg/kg/min và/hoặc NE ≥0.3 µg/kg/min)
    • V-V ECMO: với FiO2>90%, PaO2/FiO2< 100, với Pplat > 30 cmH20 mà vẫn ứ CO2.

Fan2016-The organ preservation and enhancement of donation success ratio effect of extracorporeal membrane oxygenation in circulatory unstable brain death donor

BOOK of Guide to the quality and safety of organs for transplantation 7th Edition - 2018

27 of 38

BOOK of Guide to the quality and safety of organs for transplantation 7th Edition - 2018

Bolus 5000 UI heparin

Đặt ECMO

(Post – moterm)

Đặt ECMO + Bóng

(pre – moterm)

28 of 38

KỸ THUẬT

BOOK of Guide to the quality and safety of organs for transplantation 7th Edition - 2018

Reservoir (Bình chứa): thay thế thể tích bị mất trước đó, hoặc trong trường hợp liệt mạch nghiêm trọng ( thường dùng cho uDCD)

29 of 38

First Scandinavian Protocol for Controlled Donation After Circulatory Death Using Normothermic Regional Perfusion

30 of 38

Cổng luồn Guidewire (Distal port)

Bơm 30 ml Hepsal

Aortic endo-clamp (e.g. Cook 32/37mm, 120cm Coda LP balloon catheter)

31 of 38

2022-Role of normothermic perfusion with ECMO in donation after controlled cardiac death in Spain

32 of 38

Villares2017-Validation of a new proposal to avoid donor resuscitation in controlled donation after circulatory death with normothermic regional perfusion

Theo dõi 2 HA ĐMXL: động mạch quay (T) và động mạch đùi.

Theo dõi hoạt động não bằng Bispectral index trước và sau WLST

Heparin 500 – 600 UI/kg. Đặt canula ECMO trước WLST. Đặt bóng chẹn đm xuống.

Hình A

Trước WLST, bơm bóng đm chủ trong 4 giây 🡪 sóng đm đùi mất trong khi sóng động mạch quay vẫn còn --> mức áp lực đủ để ”blocked” đm chủ ngực. Ghi nhận thể tích tối thiểu để ”blocked”

Xả bóng.

X-quang ngực: xác định vị trí đúng của bóng.

Hình B

Sau khi tuyên bố tử vong và NRP bắt đầu: sóng đm quay (T) mất, trong khi sóng đm đùi vẫn duy trì với dạng ”sóng liên tục” ở mức HATB 60-65 mmHg

Nếu xuất hiện sóng ở đm quay, NRP được dừng lại ngay lập tức, xác định vị trí bóng cũng như bơm thêm bóng. Sau 5 phút ”no- touch”, mở lại NRP và theo dõi.

MỤC ĐÍCH: không xuất hiện sóng đm quay được xem tương đương như không có lưu lượng máu lên não.

33 of 38

THEO DÕI

  • Chỉ khởi động NRP khi kết nối hệ thống VÀ động mạch chủ ngực đã được kẹp hoặc chẹn bóng
  • Nhiệt độ máy: 370C
  • Gas: 2 l/ph, FiO2 21%. Tránh cài FiO2 cao ( tạo ra các ROS, có thể gây tổn thương tạng do tái tưới máu đột ngột). Thay đổi Gas hoặc FiO2 dựa vào kết quả khí máu.
  • Thời gian chạy N-ECMO: ít nhất 1h và tối đa 4h cho phép phục hồi đầy đủ các cơ quan trong ổ bụng (đảo ngược quá trình thiếu máu) và phục hồi các chất năng lượng mà không gây tổn thương cho cơ quan nội tạng. Thường kéo dài 2h.
  • Heparin được lặp lại 150 UI/kg mỗi 90 phút.

2022-UK Protocol for Normothermic Regional Perfusion (NRP) in controlled Donation after Circulatory determination of Death

34 of 38

* Khí máu (động hoặc tĩnh mạch): đánh giá tưới máu và oxy hoá máu

* Lactate: nên giảm, tương ứng với chức năng gan. Bị ảnh hưởng bởi kẹp mạch máu, dung dịch Hartmann

* ALT: đánh giá chức năng gan ( > 3xULT hoặc > 4xULT cuối thời điểm NRP hoặc > 500 mmol/L là chống chỉ định tương đối của ghép gan...)

* Glucose: tăng liên quan đến chức năng gan, liên quan tuỵ…

35 of 38

VẤN ĐỀ Y ĐỨC

  • Cần kí đồng thuận.
  • Vấn đề: Vi phạm “Dead donor rule”
    • Do tồn tại những vòng tuần hoàn song song, làm lưu lượng máu lên não
    • Do áp lực bơm bóng động mạch chủ không đủ lớn để ngăn máu từ dòng ECMO lên não.

Manara2017-Maintaining the permanence principle for death during in situ normothermic regional perfusion for donation after circulatory death organ recovery/ A UK and Canadian proposal

“The dead donor rule specifies that donors cannot be made dead in order to obtain their organs and that organ retrieval cannot cause death”

36 of 38

NRP: ETHICAL CHALLENGES AND BENEFITS

  • NRP: có thể tái tưới máu não?
  • Mất hiệu lực của tuyên bố tử vong trước đó (Vi phạm Death Donor Rule).
  • Bóng chẹn đmc xuống chẹn hoàn toàn hay không?
  • Làm thế nào để xác định là đã chẹn hoàn toàn?
  • Thông khí phổi lại và tiếp tục lại hoạt động của tim (trong lấy tạng tim/phổi)?

  • NRP có được cân nhắc như một phương pháp chăm sóc cuối đời thường quy?
  • Can thiệp ante- moterm
  • Nơi WLST (ICU/phòng mổ)

  • Tối thiểu hoá những tổn thương do thiếu máu gây ra

  • Tăng số lượng và chất lượng mảnh ghép từ nhóm DCD

Challenges

Benefits

37 of 38

  • Xây dựng quy trình test ngưng thở ở người hiến tạng tiềm năng có ECMO (V-V, V-A)
  • NRP-ECMO giúp tăng số lượng tạng được lấy và được ghép. Cho phép có thời gian đánh gía tạng , cải thiện kết cục tạng ghép.
  • NRP-ECMO có thể thực hiện ở nhóm DBD và nhóm DCD, thời điểm thực hiện trước hoặc sau tuyên bố chết tuần hoàn.
  • Cần có thêm đồng thuận để tránh gây ra tranh cãi về mặt đạo đức trong hiến tạng.

KẾT LUẬN

38 of 38

THANK YOU FOR LISTENING !