บทที่ 8

การเงิน นโยบายการเงิน และวัฏจักรเศรษฐกิจ

เงิน คืออะไร ?

เงิน คืออะไร ?

การเงิน

เงิน คือ …

สิ่งที่คนในสังคมได้กำหนดขึ้น เพื่อใช้เป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยน

1. เหรียญกษาปณ์

2. ธนบัตร

3. เงินฝากกระแสรายวัน

การเงิน

เงิน คืออะไร ?

เงิน

สำคัญอย่างไร ?

การเงิน

ความสำคัญของเงิน

1. เป็นปัจจัยสําคัญของการผลิต

2. ช่วยให้ระบบเศรษฐกิจและการค้าเจริญก้าวหน้ารวดเร็ว

3. ช่วยให้การดําเนินชีวิตของประชาชนสะดวกสบายยิ่งขึ้น

การเงิน

หน้าที่และมาตรฐานของเงิน

หน้าที่ของเงิน

มีอะไรบ้าง ?

หน้าที่และมาตรฐานของเงิน

หน้าที่ของเงิน

1. เป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยน

2. เป็นเครื่องวัดมูลค่า

3. เป็นเครื่องสะสมมูลค่า

4. เป็นมาตรฐานในการชำระหนี้ในอนาคต

หน้าที่และมาตรฐานของเงิน

มาตรฐานของเงิน

คืออะไร ?

หน้าที่และมาตรฐานของเงิน

มาตรฐานของเงิน คือ …

การกําหนดมูลค่าของวัตถุอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลายอย่าง เพื่อใช้เป็นมาตรฐานของเงินในสังคมหรือประเทศนั้นๆ ซึ่งมาตรฐานของเงินตรา ที่ประเทศต่างๆ ใช้กันอยู่ในปัจจุบันมี 3 ประเภท คือ

1. มาตราโลหะ

2. มาตราของเงินที่ไม่อิงโลหะมีค่า

3. มาตราผสมภายใต้กองทุนการเงินระหว่างประเทศ

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

รู้จัก "เงินเฟ้อ" ไหม ?

คืออะไร ?

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

เงินเฟ้อ คือ …

ภาวะที่ระดับราคาสินค้าและบริการโดยทั่วไปสูงขึ้นเรื่อยๆ เป็นผลทําให้อํานาจซื้อของเงินลดต่ำลง จํานวนเงินเท่าเดิมไม่สามารถที่จะซื้อสินค้าและบริการได้เท่าที่ผ่านมา ภาวะเงินเฟ้อจึงทําให้ประชาชนยากจนลง

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

เงินเฟ้อ แบ่งออกเป็น ดังนี้ …

ทางเศรษฐศาสตร์แบ่งลักษณะเงินเฟ้อออกเป็น 3 ประเภท คือ

1. เงินเฟ้อระดับอ่อน คือ ภาวะที่ระดับราคาสินค้าและบริการโดยทั่วไปสูงขึ้นไม่เกินร้อยละ 5 ต่อปี ซึ่งจะเป็นผลดีต่อเศรษฐกิจโดยรวม เป็นแรงจูงใจให้ผู้ผลิต ผลิตสินค้ามากขึ้นเพราะได้กําไรสูงขึ้น จึงทำให้เกิดการจ้างงานเพิ่มขึ้น

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

เงินเฟ้อ แบ่งออกเป็น ดังนี้ … (ต่อ)

2. เงินเฟ้อระดับปานกลาง คือ ภาวะที่ระดับราคาสินค้าและบริการโดยทั่วไปสูงขึ้นร้อยละ 5-20 ต่อปี เป็นระดับที่ประชาชนเดือดร้อน เพราะค่าครองชีพสูงขึ้น ค่าของเงินลดลง และประชาชนมีรายได้ที่แท้จริงลดลง

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

เงินเฟ้อ แบ่งออกเป็น ดังนี้ … (ต่อ)

3. เงินเฟ้อระดับรุนแรง คือ ภาวะที่ระดับราคาสินค้าและบริการทั่วไปสูงขึ้นเกินร้อยละ 20 เป็นสภาวะที่ประชาชนเดือดร้อนมาก ค่าของเงินและอํานาจซื้อลดลงเรื่อยๆ จนมีค่าน้อยที่สุด หรือไม่มีค่าเลย ภาวะเงินเฟ้อดังกล่าวนี้จะเกิดขึ้นเมื่อมีเหตุการณ์ร้ายแรงภายในสังคม เช่น เกิดภาวะสงคราม จลาจล หรือภัยพิบัติต่างๆ

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

สาเหตุของเงินเฟ้อ

มาจากไหนกันนะ ?

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

สาเหตุของเงินเฟ้อ

1. เงินเฟ้อที่เกิดจากอุปสงค์เพิ่มขึ้น คือ ภาวะที่ปริมาณความต้องการซื้อมากกว่าปริมาณของสินค้าที่มี ทําให้ไม่เพียงพอกับความต้องการของประชาชน ราคาสินค้าจึงสูงขึ้น และกลายเป็นภาวะเงินเฟ้อ

2. เงินเฟ้อที่เกิดจากต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้น คือ ภาวะที่ต้นทุนการผลิตต่างๆมีราคาสูงขึ้น ทําให้ผู้ผลิตกําไรน้อยลง จึงลดปริมาณการผลิตแต่เพิ่มราคาสูงขึ้น จึงเป็นสาเหตุให้สินค้าและบริการทั่วไปมีราคาสูงขึ้นอย่างรวดเร็วจนเกิดภาวะเงินเฟ้อ

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

สาเหตุของเงินเฟ้อ

3. เงินเฟ้อที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้าง คือ ภาวะเงินเฟ้อที่เกิดจาก�การเปลี่ยนแปลงของอุปสงค์และอุปทานมวลรวมอย่างรวดเร็ว ไม่สามารถที่จะผลิตสินค้าและบริการมาสนองตอบ ต่อความต้องการของประชาชนได้ทัน ซึ่งมักจะเกิดขึ้นในภาวะการณ์ที่เป็นปัญหา เช่น ภัยพิบัติต่างๆ ภาวะสงคราม เป็นต้น

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

ผลที่เกิดจากเงินเฟ้อ

มีอะไรบ้าง ?

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

ผลที่เกิดจากเงินเฟ้อ

1. ผลต่อการกระจายรายได้ของบุคคลในสังคม

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

ผลที่เกิดจากเงินเฟ้อ (ต่อ)

2. ผลต่อการสะสมทุน

3. ผลต่อฐานะของรัฐบาล

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

รู้จัก "เงินฝืด" ไหม ?

คืออะไร ?

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

เงินฝืด คือ …

ภาวะที่ระดับราคาสินค้าและบริการต่ำลงเรื่อยๆ ทําให้อํานาจซื้อของเงินเพิ่มมากขึ้น ค่าของเงินสูงกว่าเดิม ทั้งนี้เพราะปริมาณของเงินที่หมุนเวียนอยู่ในระบบตลาดมีน้อยลง ประชาชนมีรายได้น้อย ไม่พอเพียงกับการครองชีพ

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

เงินฝืด แบ่งออกเป็น ดังนี้ …

ทางเศรษฐศาสตร์แบ่งลักษณะเงินฝืดออกเป็น 3 ประเภท คือ

1. เงินฝืดระดับอ่อน เป็นภาวะที่ระดับราคาสินค้าและบริการลดลงไม่เกิน ร้อยละ 5 ต่อปี เป็นผลให้เศรษฐกิจโดยรวมดีขึ้น เนื่องจากประชาชนจะเพิ่มการใช้จ่ายมากขึ้น เพราะราคาสินค้าถูกลง

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

เงินฝืด แบ่งออกเป็น ดังนี้ … (ต่อ)

2. เงินฝืดระดับปานกลาง เป็นภาวะที่ระดับราคาสินค้าและบริการลดลงร้อยละ 5-20 ต่อปี เป็นผลเสียต่อระบบเศรษฐกิจ เพราะราคาสินค้าและบริการลดลงทําให้ผู้ผลิตได้กําไรน้อย จึงลดการผลิตลง ส่งผลต่อการมีงานทําและรายได้ของประชาชนลดลงด้วย เป็นสาเหตุของการชะงักงันทางเศรษฐกิจ

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

เงินฝืด แบ่งออกเป็น ดังนี้ … (ต่อ)

3. เงินฝืดระดับรุนแรง เป็นภาวะที่ระดับราคาสินค้าและบริการลดลงร้อยละ 20 ต่อปีขึ้นไป ทําให้ภาวะเศรษฐกิจชะงักงัน คนว่างงานมาก รายได้ประชาชนลดต่ำลง และเข้าสู่ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

สาเหตุของเงินฝืด

มาจากไหนกันนะ ?

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

สาเหตุของเงินฝืด

1. ธนาคารและสถาบันการเงินต่างๆ ลดการให้กู้ยืมเงิน หรือสินเชื่อประเภทต่างๆ
2. รัฐบาลเก็บภาษีในอัตราที่สูง
3. ธนาคารเพิ่มอัตราเงินสดสํารองตามกฎหมายเพิ่มขึ้น รวมทั้งใช้นโยบายควบคุมการปล่อยสินเชื่อ ของธนาคารพาณิชย์ และสถาบันการเงินอื่น
4. ประเทศขาดดุลชําระเงินเป็นเวลานาน

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

ผลที่เกิดจากเงินฝืด

มีอะไรบ้าง ?

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

ผลที่เกิดจากเงินฝืด

ราคาสินค้าและบริการมีแนวโน้มลดลงเรื่อยๆ จะเป็นปัจจัยสําคัญที่ทําให้ผู้ผลิตชะลอการลงทุนและการผลิตลง จึงลดการจ้างงาน ทําให้ประชาชนมีรายได้ลดลง จึงเกิดภาวะเศรษฐกิจถดถอย และเริ่มตกต่ำเนื่องจากขาดกําลังซื้อ

​

นอกจากนี้ การเกิดภาวะเงินฝืดยังมีผลต่อประชาชนกลุ่มต่างๆ โดยมีกลุ่มที่ได้รับประโยชน์ ได้แก่ กลุ่มบุคคลที่มีรายได้ประจําที่แน่นอน ข้าราชการ ผู้ให้เช่าทรัพย์สินต่างๆ ผู้ออกเงินกู้ และกลุ่มผู้เสียผลประโยชน์ ได้แก่ กลุ่มบุคคลที่มีรายได้ไม่แน่นอน ผู้ประกอบการ พ่อค้าลูกหนี้ ผู้เช่าบ้าน เจ้าของโรงงานและร้านค้าต่างๆ

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

การแก้ไขปัญหาเงินเฟ้อและเงินฝืด

1. การใช้นโยบายการเงิน คือ มาตรการที่ธนาคารแห่งประเทศไทยนํามาใช้ในการควบคุมปริมาณเงินในระบบเศรษฐกิจ ดังนี้

​

1.1 การซื้อพันธบัตรรัฐบาล

- ภาวะเงินเฟ้อ ธนาคารกลางจะนําพันธบัตรออกจําหน่าย

- ภาวะเงินฝืด ธนาคารกลางก็จะประกาศซื้อพันธบัตรคืนมาจากประชาชน

1.2 การเพิ่มหรือลดอัตราเงินสดสํารองตามกฎหมาย

- ภาวะเงินเฟ้อ รัฐบาลเพิ่มอัตราเงินสดสํารองตามกฎหมาย

- ภาวะเงินฝืด รัฐบาลลดอัตราเงินสดสํารองตามกฎหมาย

​

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

การแก้ไขปัญหาเงินเฟ้อและเงินฝืด

1.3 การเพิ่มหรือลดอัตราดอกเบี้ย

- เงินเฟ้อ โดยการเพิ่มอัตราดอกเบี้ย

- เงินฝืด ลดอัตราดอกเบี้ยเงินฝาก

1.4 ควบคุมการปล่อยสินเชื่อของธนาคารและสถาบันการเงินต่างๆ

- เงินเฟ้อ ลดปริมาณการให้สินเชื่อลง

- เงินฝืด เพิ่มปริมาณการให้สินเชื่อมากขึ้น

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

การแก้ไขปัญหาเงินเฟ้อและเงินฝืด

2. การใช้นโยบายการคลัง คือ วิธีการจัดการด้านรายได้และรายจ่ายของรัฐ ซึ่งมาตรการที่ ควบคุมภาวะเงินเฟ้อและเงินฝืด ได้แก่

​

2.1 การควบคุมรายจ่ายของรัฐบาล

- ภาวะเงินเฟ้อ รัฐบาลต้องลดรายจ่ายต่างๆ

- ภาวะเงินฝืด รัฐบาลต้องเพิ่มรายจ่าย

2.2 การจัดเก็บภาษี

- ภาวะเงินเฟ้อ รัฐบาลจัดเก็บภาษีด้านต่างๆ ให้สูงขึ้น

- ภาวะเงินฝืด รัฐบาลลดอัตราภาษีต่างๆ

เงิน คืออะไร ?

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

วัฏจักรเศรษฐกิจ คืออะไรน้า ?

เงิน คืออะไร ?

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

วัฏจักรเศรษฐกิจ คือ …

การเคลื่อนไหวขึ้นลงของเศรษฐกิจ เนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงกิจกรรมทางเศรษฐกิจ เช่น การผลิต การบริโภค ซึ่งนักเศรษฐศาสตร์แบ่งไว้ได้ 4 ระยะ ได้ต่อไปนี้

เงิน คืออะไร ?

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

สิ่งที่ทำให้เกิดวัฏจักรเศรษฐกิจ

มีอะไรบ้างหนอ ?

เงิน คืออะไร ?

ภาวะเงินเฟ้อเงินฝืดและวัฎจักรเศรษฐกิจ

องค์ประกอบที่กระทบต่อการเกิดวัฏจักรธุรกิจ

1. องค์ประกอบโดยทั่วไปทางเศรษฐศาสตร์มหภาค

2. การเกิดความก้าวหน้าทางวิทยาการ

3. การลงทุนตามนโยบายการพัฒนาของรัฐบาล

4. ผลกระทบจากการสะสมทุนและตลาดการเงิน

5. ภาวะของตลาดหลักทรัพย์และการเปลี่ยนแปลงสินค้าคงเหลือ

6. การคาดคะเนภาวะการตลาดในอนาคต

ตลาดการเงิน

ตลาดการเงิน คือ ?

ตลาดการเงิน

ตลาดการเงิน คือ ...

ตลาดที่อํานวยความสะดวกในการโอนเงินจากหน่วยเศรษฐกิจที่มีการออมไปยังหน่วยเศรษฐกิจที่ต้องการเงินออมเพื่อนําไปลงทุน

​

ตลาดการเงินประกอบไปด้วย ตลาดเงินและตลาดทุน

ตลาดการเงิน

ตลาดเงิน คือ ...

ตลาดที่มีการระดมเงินทุนและการให้สินเชื่อระยะสั้นไม่เกิน 1 ปี ได้แก่ �การโอนเงิน การซื้อขายหลักทรัพย์ทางการเงินที่มีอายไถ่ถอนระยะสั้น เช่น ตัวเงินคลัง ตั๋วแลกเงิน เป็นต้น ตลาดเงินสามารถแบ่งออกเป็น ตลาดเงินในระบบ และตลาดการเงินนอกระบบ

ตลาดทุน คือ ...

ตลาดที่มีการระดมเงินออมและให้สินเชื่อในระยะตั้งแต่ 1 ปีขึ้นไป ได้แก่ เงินฝากประจํา หุ้นสามัญ หุ้นกู้ และพันธบัตรทั้งของรัฐบาลและเอกชน

2.1 ตลาดสินเชื่อทั่วไป ได้แก่ ธนาคารพาณิชย์ บริษัทประกันชีวิต บริษัทเงินทุน

2.2 ตลาดหลักทรัพย์ ซึ่งแบ่งออกเป็นตลาดย่อย 2 ตลาด คือ

1) ตลาดแรก คือ ตลาดที่ทําการซื้อขายหลักทรัพย์ที่ออกใหม่

2) ตลาดรอง คือ ตลาดที่ทําการซื้อขายหลักทรัพย์เก่า

ตลาดการเงิน

ตลาดการเงิน

ตลาดการเงิน

สำคัญอย่างไร ?

ตลาดการเงิน

ความสำคัญของตลาดการเงิน

1. ช่วยระดมเงินทุนจากหน่วยเศรษฐกิจที่มีเงินออม

2. เกิดการจัดสรรเงินทุนอย่างมีประสิทธิภาพ

3. รักษาอัตราการเติบโตของระบบเศรษฐกิจ

4. ระบบเศรษฐกิจที่มีตลาดการเงินที่ได้รับการพัฒนาเป็นอย่างดี

นโยบายการเงิน

นโยบายการเงิน

คืออะไร ?

นโยบายการเงิน

นโยบายการเงิน คือ ...

การควบคุมดูแลปริมาณเงินและสินเชื่อโดยธนาคารกลาง เพื่อบรรลุเป้าหมายทางเศรษฐกิจประการใดประการหนึ่งหรือหลายประการ ได้แก่ การรักษาเสถียรภาพของราคา การส่งเสริมให้มีการจ้างงานเพิ่มขึ้น การรักษาความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ การแก้ปัญหาดุลการค้าและดุลการชําระเงินของประเทศ รวมทั้งการกระจายรายได้ที่เป็นธรรม

นโยบายการเงิน

ประเภทของนโยบายการเงิน

มีอะไรบ้าง ?

นโยบายการเงิน

ประเภทของนโยบายการเงิน

แบ่งออกเป็น 2 ประเภท ดังนี้

1. นโยบายการเงินแบบเข้มงวด โดยใช้เครื่องมือต่างๆ ทางการเงิน เพื่อทําให้ปริมาณเงินมีขนาดเล็กลง มักใช้ในกรณีที่ระบบเศรษฐกิจเกิดภาวะเงินเฟ้อ

​

• นโยบายการเงินแบบผ่อนคลาย โดยใช้เครื่องมือต่างๆ ทางการเงินเพื่อ ทําให้ปริมาณเงินมีขนาดใหญ่ขึ้น มักใช้ในกรณีที่ระบบเศรษฐกิจเกิดภาวะเงินฝืด

นโยบายการเงิน

เครื่องมือของนโยบายการเงิน

มีอะไรบ้างเอ่ย ?

นโยบายการเงิน

เครื่องมือของนโยบายการเงิน

​

แบ่งได้ 3 ลักษณะ คือ

​

1. การควบคุมทางปริมาณ

2. การควบคุมทางคุณภาพ

3. การควบคุมโดยตรง

นโยบายการเงิน

นโยบายการเงินของประเทศไทย

เป็นอย่างไรน้า ?

นโยบายการเงิน

นโยบายการเงินของประเทศไทย

แบ่งออกเป็น 3 ช่วง คือ

1. การผูกค่าเงินบาทกับค่าเงินสกุลอื่นหรือกับตะกร้าเงิน
2. การกําหนดเป้าหมายทางการเงิน
3. การกําหนดเป้าหมายเงินเฟ้อ

นโยบายการเงิน

วัตถุประสงค์ของนโยบายการเงินไทย

มีอะไรบ้าง ?

นโยบายการเงิน

วัตถุประสงค์ของนโยบายการเงินไทย

1. เพื่อรักษาเสถียรภาพทางการเงิน มาตรการที่ใช้มี 2 กรณี กล่าวคือ

1.1 กรณีภาวะเงินเฟ้อ ใช้นโยบายการเงินแบบเข้มงวด

1.2 กรณีภาวะเงินฝืด ใช้นโยบายการเงินแบบผ่อนคลาย

2. เสริมสร้างความมั่นคงของสถาบันการเงิน

3. ส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม

" อยากรู้...และก็อยากถาม "