مقایسه تطبیقی مراکز خدمات مالی بین المللی
استاد راهنما :
دکتر محمد توحیدی
نگارش :
سیده گلناز میرسلیمانی
استاد داور: دکتر ....
مرکز خدمات مالی بینالمللی بهطور سنتی یک مزیت قوی در اقتصاد بهحساب میآید. بهویژه در اقتصادهای نوظهور، وجود یک مرکز خدمات مالی نقطه قوت مهمی محسوب میشود. هرچند بانکها و مؤسسات مالی بسیاری در ایران بهصورت استقرار دائمی یا حضور شعبه فعالیت دارند، اما پراکندگی زیاد این مؤسسات مانع از همافزایی در ارائه خدمات از سوی آنها شده است. تمرکز این مؤسسات در یک محیط بسته و کنار هم، رقابت آنها را برای ارائه خدمت با هزینههای کمتر و کیفیت بالاتر تشدید خواهد کرد. همچنین، قرارگیری انواع خدمات ارائهشده از سوی این مؤسسات در یک مکان در کنار خدمات مؤسسات مکمل همچون مؤسسات حقوقی، مشاوره، مؤسسات حسابداری، انواع صندوقها، بازار سرمایه و نهادهای نظارتی آنها، اتلاف وقت را کاهش میدهد .
در این صورت، افراد نیازمند این خدمات میتوانند با مراجعه به یک محیط، ساختمان یا برج متمرکز، تمامی خدمات موردنیاز خود را در یک فضای رقابتی هم با کیفیت و سرعت مطلوب و هم با هزینههای کمتر دریافت نمایند.
بیان مسئله
راهاندازی یک مرکز خدمات مالی بینالمللی در ایران مشابه آنچه در کشورهای پیشرو در این عرصه مشاهده شده است، میتواند در توسعه بخش مالی و همگامی آن با تحولات جهانی و پیشرفتهای سریع و روزافزون، سودمند واقع شود. این مرکز خدمات مالی بینالمللی میتواند دربرگیرنده بورسهای اوراق بهادار، کالا و انرژی، بانکهای تجاری و تخصصی، کسبوکارهای بیمه مستقیم و اتکایی و سایر واسطهها و نهادهای مالی مرتبط از جمله شرکتهای تأمین سرمایه و لیزینگ تخصصی باشد. افزون بر این، حضور آژانسهای رتبهبندی اعتباری بینالمللی نیز در افزایش اعتماد سرمایهگذاران داخلی و خارجی به کیفیت خدمات مالی قابلارائه توسط این نهادها، مثمرثمر خواهد بود.
بررسی تجربه فعالیت مراکز خدمات مالی در کشورهای مطرح نیز بهخوبی نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از پیشرفت این کشورها در عرصه اقتصاد جهانی مدیون پویایی مؤسسات مستقر در مراکز خدمات مالی این کشورها است. رقابت مؤسسات مالی فعال در یک رشته مالی در کنار مکمل بودن فعالیت مؤسسات مالی فعال در رشتههای کاری مختلف، مراکز خدمات مالی کشورها را به قطبهای سرمایه و دارایی تبدیل کرده است. موفقیت مراکز کشورهای غرب، شرق و خاورمیانه بهدلیل ایجاد مجموعهای از خدمات مالی در گستره ملی و بینالمللی است.
اهمیت و ضرورت تحقیق
نوآوری پژوهش: تاکنون پژوهشی مقایسه تطبیقی مراکز خدمات مالی بین المللی انجام نشده است. انجام این پژوهش به شناخت بیشتر مراکز مالی، مزایای آن و شرایط تاسیس و حضور در این عرصه کمک خواهد کرد.
اهمیت و ضرورت تحقیق
در پژوهش حاضر روند شکلگیری مراکز خدمات مالی در بستر مطالعات تاریخی دنبال میشود. کارکردها و ساختار مراکز خدمات مالی تشریح شده و بر اساس این کارکردها، مراکز خدمات مالی با یکدیگر مقایسه میگردند. این مقایسه با شاخصهای موجود و به تفکیک کارکردهای مراکز خدمات مالی انجام میگردد تا مشخص شود کدام مراکز را با دقت بیشتری مورد مطالعه قرار داد. در نهایت، مهمترین اقتضائات نهادی برای موفقیت یک مرکز خدمات مالی بیان شده است.همچنین با تشریح پیشنیازها، موانع و محدودیتهای ایجاد مرکز خدمات مالی بینالمللی در ایران، سعی میشود پیشنهادی جامع ارائه شود تا مبنایی برای استقرار و فعالیت این مرکز در ایران باشد.
هدف تحقیق
روش پژوهش از منظر مبانی هدف توسعه ای – کاربردی و به لحاظ نحوه گردآوری اطلاعات یک پژوهش توصیفی (غیرآزمایشی) و در واقع آمیخته ای است از :
1) پژوهش پس رویدادی که با استفاده از مطالعه اسنادی به دنبال مقایسه تطبیقی مراکز خدمات بین المللی
2) پژوهش پیمایشی از نوع دلفی فازی با استفاده از پرسشنامه گروهی از از خبرگان و متخصصان در مورد مهم ترین معیارهای مقایسه تطبیقی و رتبه بندی مراکز خدمات مالی بین المللی جمع آوری می کند، همچنین بر اساس نوع داده های مورد استفاده این پژوهش مبتنی ب رآمیخته ای از داده های کیفی و کمی است.
روش تحقیق
مبانی نظری پژوهش
به بیان دیکشنری کسب وکار ، مرکز خدمات مالی شهر یا ناحیهای است که دارای سه مشخصه زیر باشد:
1) تعداد قابلتوجهی از نهادهای مالی در آنجا متمرکز شده باشند.
2) زیرساختهای تجاری و ارتباطات بسیار توسعهیافتهای را مهیا کند.
3) مکانی باشد که تعداد زیادی از معاملات و تراکنشهای تجاری داخلی و بینالمللی در آن انجام شود.
دیکشنری کمبریج نیز مرکز خدمات مالی را شهری میداند که تعداد زیادی از فعالیتهای مالی در آنجا انجام میشود و تعداد زیادی از بانکها، سازمانهای مالی و در اغلب موارد بورس اوراق بهادار در آن وجود دارد.
در مقالهای که توسط صندوق بینالمللی پول منتشر شده است، تعریف زیر از مراکز خدمات مالی ارائه شده است: مراکز خدمات مالی بینالمللی مانند لندن، نیویورک و توکیو، مراکز خدمات جامع بینالمللی بزرگی هستند که ویژگیهای زیر را دارند:
تعریف مرکز خدمات مالی بین المللی
یک منطقه یا حوزه قضایی است که به افراد غیرساکن، خدمات مالی ارائه میدهد؛ خدماتی که با اندازه و حجم تأمین مالی اقتصاد داخلی در کشور آنها نامتناسب است.
این مرکز مکانی است که دربردارنده مجموعهای از ارائهدهندگان خدمات مالی مهم ملی و بینالمللی نظیر بانکها، مدیران سرمایهگذاری، صندوقهای تضمینشده یا بورس اوراق بهادار است. یک مرکز خدمات مالی برجسته میتواند بهعنوان یک مرکز خدمات مالی بینالمللی مطرح شود یا در یک رتبه پایینتر، یک مرکز خدمات مالی جهانی باشد که اغلب در یکی از شهرهای معروف جهانی حاضر است. در برخی از شهرهای بزرگ، نام مراکز خدمات مالی بینالمللی به آسمانخراشهای واقع در مناطق تجاری داده میشود که از آن جمله میتوان به مرکز خدمات مالی بینالمللی هنگکنگ اشاره کرد. مراکز خدمات مالی منطقهای و ملی ضمن برقراری ارتباط با این مراکز بینالمللی پیشرو، ممکن است نقش عملگرهای تجاری را بازی کنند و دسترسی محلی به مراکز پیشرو را مهیا سازند. مراکز خدمات مالی برونمرزی یا فراساحلی نیز وجود دارند که معمولاً کوچکتر بوده، دارای نرخهای مالیاتی پایینتر و قوانین و مقررات تعدیلشدهتری هستند و عمدتاً به غیرساکنین ارائه خدمت میکنند.
چیستی مرکز خدمات مالی بین المللی
مراکز خدمات مالی بینالمللی، یک منطقه جغرافیایی مشخص و مشتمل بر نهادهای مالی ملی و بینالمللیِ ارائهدهنده خدمات مالی همچون بانکها (شامل دفتر مرکزی، شعب و شرکتهای تابعه آنها)، نهادهای سرمایهگذاری و تأمین مالی، کارگزاران مالی و ارزی، شرکتهای رتبهبندی اعتباری و غیره هستند که رأساً و یا از طریق تعامل با سایر مراکز، به مشتریان خود خدمات مالی را ارائه میدهند. بدین ترتیب، این مراکز تسهیلکننده تعاملات تجاری میان فعالان اقتصادی کشورها در عرصه داخلی و بینالمللی میباشند
بر اساس گزارش شاخص جهانی مراکز خدمات مالیGFCI)) ، بیش از ۸۸ شهر در جهان دارای مراکز خدمات مالی بینالمللی هستند و تعداد زیادی از شهرهای جهان نیز مطالعات امکانسنجی استقرار این مراکز را آغاز کردهاند.
مراکز خدمات مالی، مکانهایی هستند که فعالان بازارهای مالی با تراکم بالا در آنجا جمع شدهاند. شرکتهای حاضر در این مکان میتوانند شامل واسطههای مالی مانند بانکها، کارگزاران، صندوقهای مدیریت دارایی و سرمایهگذاران نهادی مانند مدیران سرمایهگذاری، همچنین بانک مرکزی باشند. فعالیتهای بازرگانی همچون مبادلات، تبدیلات و اتاقهای تسویه در بخش عملیاتی جانمایی میشود، اگرچه بسیاری از معاملات اوراق بهادار خارج از بورس بهطور مستقیم بین شرکتکنندگان انجام میگیرد .مراکز خدمات مالی معمولاً میزبان شرکتهایی هستند که طیف وسیعی از خدمات مشاوره مالی از جمله در حوزههای ادغام و تملیک ، سهام خصوصی و بیمه بازنشستگی را ارائه میدهند.
چیستی مرکز خدمات مالی بین المللی
اهداف مراکز خدمات مالی بین المللی
مفهوم اولیه مراکز خدمات مالی بینالمللی در قرن 11 میلادی در نمایشگاه سالانه گیلس در انگلستان و نمایشگاه پاییزه فرانکفورت در آلمان شکل گرفت. این مفهوم در سالهای بعد و در دوره قرون وسطی، در نمایشگاههای چمپین فرانسه توسعه پیدا کرد. اولین مرکز خدمات مالی بینالمللی واقعی در قرن 14 میلادی در شهر وین ایجاد شد. البته این نهاد نیز طی یک فرآیند تدریجی از قرن 9 میلادی به بعد شکل گرفت.
اولین مرکز خدمات مالی بینالمللی واقعی، شهر ونیز در ایتالیا بود که به آرامی از قرن 9 میلادی ظهور کرد و در قرن ۱۴ میلادی به اوج قدرت خود رسید.
بررسی تاریخی روند شکلگیری مراکز خدمات مالی بینالمللی
در این بخش، کارکرد مراکز خدمات مالی در دو قسمت کارکردهای استاندارد برای انتخاب یک مرکز بهعنوان یک مرکز خدمات مالی بینالمللی و کارکردهایی که یک مرکز میتواند بهطور بالقوه داشته باشد، ارائه شده است.
کارکردهای استاندارد
بر اساس استانداردهای جهانی، برای اینکه بتوان یک مرکز خدمات مالی را بینالمللی تلقی کرد، این مرکز باید همه فعالیتهای زیر را دربرگیرد:
معرفی ساختار و کارکردهای مراکز خدمات مالی بینالمللی
کارکردهای بالقوه مراکز خدمات مالی
مراکز خدمات مالی دارای کارکردهای خاصی هستند که برخی از آنها عبارتند از:
معرفی ساختار و کارکردهای مراکز خدمات مالی بینالمللی
مطالعات طرح توجیهی تأسیس مرکز خدمات مالی بینالمللی در سه دسته هدف جای میگیرد:
همچنین مراکز خدمات مالی بین المللی رشد اقتصادی را تقویت میکنند:
سه هدف اصلی مراکز خدمات مالی بین المللی
تبیین معیارهای کارآمدی و اولویتبندی مراکز خدمات مالی بینالمللی
شاخص جهانی مراکز خدمات مالی
(GFCI)
شاخص توسعه مراکز خدمات مالی از نظر مدرسه کسب و کار
شاخص توسعه مراکز خدمات مالی بینالمللی شینهوا-داوجونز
اولین شاخص که معروفتر است و بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد، شاخص جهانی مراکز خدمات مالی است که هر ۶ ماه یکبار توسط پژوهشکده British Z/Yen در لندن با همکاری مؤسسه توسعه چین مستقر در شنزن منتشر میشود.
در این شاخص، ۵ نوع بخش مالی مورد بررسی قرار میگیرد: جهانی، بینالمللی، منطقهای، ویژه و ملی
لندن و نیویورک به عنوان مرکز جهانی، هنگ کنگ به عنوان مرکز خدمات مالی بین المللی، سنگاپور به عنوان یک مرکز منطقه ای، شانگهای و پاریس به عنوان مراکز خدمات مالی داخلی و ملی و دبی به عنوان یک مرکز ویژه
فاکتورهای مورداستفاده در مدل شاخص GFCI در ۵ دسته کلی بهشرح زیر تقسیمبندی میشوند:
شاخص جهانی مراکز خدمات مالی (GFCI)
محیط کسب و کار
سرمایه انسانی
زیر ساخت ها
توسعه بخش مالی
سابقه و شهرت
شاخص جهانی مراکز خدمات مالی (GFCI)
محیط کسب و کار
ثبات سیاسی و حاکمیت قانون
محیط قانونی و نظارتی
محیط اقتصاد کلان
مالیات و هزینههای رقابتی
سرمایه انسانی
در دسترس بودن پرسنل ماهر
بازار کار انعطافپذیر
توسعه آموزش و پرورش
کیفیت زندگی
زیر ساخت ها
زیرساخت آماده
زیرساخت فناوری اطلاعات و ارتباطات
زیرساخت حمل و نقل
پایداری
توسعه بخش مالی
عمق و وسعت خوشههای صنعتی
دسترسی به سرمایه
نقدشوندگی بازار
ستانده اقتصاد
سابقه و شهرت
جاذبه و برند شهر
سطح نوآوری
جذابیت و تنوع فرهنگی
موقعیت رقابتی در مقایسه با سایر مراکز
شاخص جهانی مراکز خدمات مالی (GFCI)
رقابت و فساد
ارتباط و اتصال با سایر مراکز
پروفایل های مراکز خدمات مالی
پایداری
سابقه و شهرت
ارتباط (میزان جهانی و بینالمللی بودن مرکز):
میزانی که مرکز در سراسر جهان بهخوبی شناخته شده است و اینکه چه تعداد از متخصصان بیرونی معتقدند به مراکز خدمات مالی دیگر متصل است. از پاسخدهندگان خواسته میشود صرفاً مراکزی را که با آنها آشنا هستند، ارزیابی کنند.
تنوع:
تنوع بهمعنای وسعت بخشهای صنعت مالی است که در یک مرکز خدمات مالی وجود داشته و شکوفا میشود. این بخشها بهعنوان ثروتی در نظر گرفته میشود که از طریق روش مشابه با محیط طبیعی، قابلاندازهگیری است.
تخصص:
تخصص در یک مرکز خدمات مالی بهمعنای عمق در بخشهای ذیل مرکز بهشرح زیر است:
سه مولفه مهم در رقابت
این شاخص بهصورت سالانه توسط آژانس خبرگزاری شینهوا چین با همکاری بورس کالای شیکاگو و شرکت داوجونز بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴ میلادی منتشر شد. در طول این دوره زمانی، مرکز خدمات مالی نیویورک همواره برترین مرکز بوده است. نتایج رتبهبندی 10 مرکز خدمات مالی جهان در سال ۲۰۱۴ میلادی بر اساس این شاخص، در جدول زیرارائه شده است .
شاخص توسعه مراکز خدمات مالی بینالمللی شینهوا-داوجونز
کشور | مرکز خدمات مالی | امتیاز | رتبه |
ایالات متحده آمریکا | نیویورک | 72/87 | 1 |
انگلستان | لندن | 64/86 | 2 |
ژاپن | توکیو | 57/84 | 3 |
سنگاپور | سنگاپور | 23/77 | 4 |
هنگکنگ | هنگکنگ | 10/77 | 5 |
چین | شانگهای | 10/77 | 6 |
فرانسه | پاریس | 83/64 | 7 |
آلمان | فرانکفورت | 27/60 | 8 |
چین | پکن | 98/59 | 9 |
ایالات متحده آمریکا | شیکاگو | 22/58 | 10 |
این مدرسه در مقالهای که بهطور خاص در رابطه با مراکز خدمات مالی بینالمللی است، بر روی یک مجموعه 33 موردی از معیارهای اندازهگیری موفقیت مراکز خدمات مالی جهانی در چهار محیط کسبوکار، اقتصادی، مالی و حقوقی تمرکز کرده است. تعداد معیارها در هر محیط، اهمیت نسبی آن محیط را در تحلیل نشان میدهد.
معیارهای کارآمدی و موفقیت مراکز خدمات مالی از نظر مدرسه کسبوکار کَس
معیارهای کارآمدی و موفقیت مراکز خدمات مالی از نظر مدرسه کسبوکار کَس
بررسی وضعیت روبهگسترش فعالیت مراکز خدمات مالی بینالمللی به ما کمک خواهد کرد تا بدانیم چگونه ممکن است مراکز نوپای امروزی به نیروگاهها و محرکهای قدرت جهانی در آینده تبدیل شوند .
بررسی کلی آخرین وضعیت مراکز خدمات مالی بینالمللی و تبیین جایگاه آنها نسبت به یکدیگر
مهم ترین فاکتور های مقایسه وضعیت مراکز خدمات مالی بینالمللی
بانکداری
معاملات ارزهای خارجی
بیمه
بازار سهام و اراق قرضه
صندوق های مدیریت دارایی
معاملات ابزار مشتقه
خدمات حقوقی و قانونی
کارشناسان مهمترین اقتضائات ایجاد و تداوم موفق فعالیت مراکز خدمات مالی بینالمللی را بهشرح زیر عنوان میکنند:
شرایط و اقتضائات نهادی مراکز خدمات مالی بینالمللی
بررسی ساختار و آخرین وضعیت مرکز بین المللی منتخب
�
خدمات | مرکز مالی |
بیش از ۲۵۰ بانک خارجی صندوقهای پوشش ریسک صندوقهای ثروت ملی و صندوقهای سرمایهگذاری خصوصی مشاوره مدیریت و حسابداری ۴۱ درصد از تجارت جهانی ارز صنعت بیمه بورس لندن خدمات حرفهای و تجاری به جامعه جهانی دریایی معاملات ابزارهی مشتقه مالی 3 شرکت حقوقی بزرگ جهان مؤسسات آموزشی تخصصی | لندن |
بزرگترین مرکز برای معاملات سهام عادی و اوراق بدهی بورسهای اوراق بهادار نیویورک و نزدک بزرگترین صندوقهای پوشش ریسک و صندوقهای سرمایهگذاری خصوصی و بیشترین ارزش ادغامها و تملیکها بانکهای سرمایهگذاری و مدیران سرمایهگذاری بانک فدرال رزرو سه مؤسسه بزرگ رتبهبندی اعتباری استاندارد اند پورز، مودیز و فیچ شرکتهای مشهور نظیر آمریکن اکسپرس، مریل لینچ، آربیسی کپیتال مارکتز، نامورا هلدینگز و بروکفیلد آفیس پراپرتیز | نیویورک |
�
�
�
خدمات | مرکز مالی |
مؤسسات مالی بزرگ هلندی ABN، AMRO، ING، Delta Lloyd و Rabobank 50 بانک خارجی و ۲۰ شرکت بیمه خارجی بزرگترین مراکز بازاریابی با وجود شرکتهایی چون IMC و All Options and Optiver
مرکز کلان مدیریت دارایی بوده و مقر اصلی یکی از بزرگترین صندوقهای بازنشستگی دنیا شرکتهای حسابداری و حقوقی فعال در سطح بینالمللی 125 بانک 270 شرکت بیمه عمر و سایر رشتههای بیمه 450 صندوق بازنشستگی بانک مرکزی هلند مقام ناظر بر بازارهای مالی هلند انجمن بانکداران هلند انجمن بانکداران خارجی انجمن بیمهگران هلند مؤسسات آموزش عالی دانشکده مالی دوئیسنبرگ مؤسسه امور مالی آمستردام
| آمستردام |
معامله سهام در بورس اوراق بهادار پاریس معاملات آتی و اختیار معامله بیمه، بانکداری شرکتی و مدیریت دارایی مقر بانک فرانسه نهاد ناظر بر بازارها و اوراق بهادار اروپا | پاریس |
خدمات | مرکز مالی |
بانکهای خارجی محل استقرار بورس دویچه بانک مرکزی اروپا بانک فدرال آلمان مرجع نظارت بر طرحهای بیمه و بازنشستگی اتحادیه اروپا | فرانکفورت |
بانکداری بیمه خدمات بازرگانی اجار هواپیما صندوقهای سرمایهگذاری | دوبلین ifsc |
بانک های تجاری بیمه بانکداری سرمایهگذاری خدمات خزانهداری فروش یا دلالی اوراق بهادار معاملات قراردادهای آتی معاملات ارزهای خارجی مشاوره به اشخاص حقوقی در خصوص امور مالی مدیریت صندوقهای سرمایهگذاری مدیریت اعتبارات سرمایهگذاری املاک تأمین مالی خدمات اعتباری شرکتهای بیمه داخلی و بینالمللی شرکتهای اعتباری شرکتهای معاملات ارزی بینالمللی صندوق حمایت از سرمایه انسانی | سنگاپور |
خدمات | مرکز مالی |
بانکداری بیمه اوراق بهادار مدیریت مالی تجارت طلا و ارزهای خارجی خدماتی که جریان سرمایه را در بازار تسهیل میکند.
| هنگ کنگ |
سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار سیستمهای تسویه اوراق بهادار مؤسسات ذخیرهسازی سوابق معاملات ابزارهای مالی نهاد قانونی و قضایی مستقل نهاد ناظر بر خدمات مالی بازار مالی دبی بهعنوان بازار سهام؛ پیشنیاز نخست مراکز خدمات مالی بازار بدهی تشکیلات بازار ارز تشکیلات بازارهای مشتقه تشکیلات بازار بیمه خدمات بانکی شرکتهای تأمین سرمایه بازارهای سهام، اوراق بدهی، کالاها و مشتقات مالی مدیریت دارایی و صندوقهای سرمایهگذاری شرکتهای بیمه مالی اسلامی و سایر خدمات مالی حرفهای | دبی |
بانک مرکزی ترکیه هیئت مدیره بازار سرمایه ترکیه آژانس قانونگذاری و نظارت بانکی ترکیه بانک زراعت ترکیه بانک خلق ترکیه واکیف بانک ترکیه سایر سازمانهای دولتیِ ادارهکننده بخش مالی ترکیه نمایندگان بانکهای جهانی دفاتر بانکهای خصوصی شرکتهای کارگزاری بینالمللی شرکتهای بیمه شرکتهای مدیریت دارایی مؤسسات حسابرسی مستقل شرکتهای مدیریت ریسک شرکتهای حقوقی
| استانبول |
خدمات | مرکز مالی |
بانکداری بیمه اوراق بهادار مدیریت مالی تجارت طلا و ارزهای خارجی خدماتی که جریان سرمایه را در بازار تسهیل میکند.
| هنگ کنگ |
سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار سیستمهای تسویه اوراق بهادار مؤسسات ذخیرهسازی سوابق معاملات ابزارهای مالی نهاد قانونی و قضایی مستقل نهاد ناظر بر خدمات مالی بازار مالی دبی بهعنوان بازار سهام؛ پیشنیاز نخست مراکز خدمات مالی بازار بدهی تشکیلات بازار ارز تشکیلات بازارهای مشتقه تشکیلات بازار بیمه خدمات بانکی شرکتهای تأمین سرمایه بازارهای سهام، اوراق بدهی، کالاها و مشتقات مالی مدیریت دارایی و صندوقهای سرمایهگذاری شرکتهای بیمه مالی اسلامی و سایر خدمات مالی حرفهای | دبی |
خدمات | مرکز مالی |
بانک مرکزی ترکیه هیئت مدیره بازار سرمایه ترکیه آژانس قانونگذاری و نظارت بانکی ترکیه بانک زراعت ترکیه بانک خلق ترکیه واکیف بانک ترکیه سایر سازمانهای دولتیِ ادارهکننده بخش مالی ترکیه نمایندگان بانکهای جهانی دفاتر بانکهای خصوصی شرکتهای کارگزاری بینالمللی شرکتهای بیمه شرکتهای مدیریت دارایی مؤسسات حسابرسی مستقل شرکتهای مدیریت ریسک شرکتهای حقوقی
| استانبول |
مقایسه تطبیقی مراکز خدمات مالی بینالمللی
معیارهای مقایسه | شرح |
اندازه دولت (SoG) | میانگین میزان مصرف و سرمایهگذاری بخش دولتی، نرخ نهایی مالیات، ارزش داراییهای تحتتملک دولت |
نظام حقوقی و حقوق مالکیت (LS) | میزان استقلال دستگاه قضائی، حمایت از حقوق مالکیت، میزان دخالت نیروهای مسلح در قانونگذاری و تعیین سیاستها، میزان انسجام نظام حقوقی، حجم محدودیتهای قانونی و مقرراتی در مورد خرید و فروش و مالکیت داراییها، قابلیت اتکای سیاستها، لازمالاجرا بودن قراردادها از نظر حقوقی، هزینه ارتکاب جرائم |
پول سالم و مشروع (SM) | میانگین نرخ رشد پول، میانگین نرخ تورم، نرخ تورم در آخرین سال، آزادی افتتاح حسابهای بانکی ارزی |
آزادی تجارت در سطح بینالمللی (FoT) | میانگین نرخ مالیات بر درآمد، موانع غیرتعرفهای تجارت، هزینه انطباق واردات و صادرات، محدودیت سرمایهگذاری خارجی، محدودیت مالکیت خارجی، آزادی ورود اشخاص خارجی، میزان کنترل جریان سرمایه |
پیچیدگی کسبوکار (BS) | کیفیت و کمیت عرضه کالا و خدمات در داخل، وضعیت توسعه خوشههای صنعتی، ماهیت پیشرفتهای رقابتی، پیچیدگی فرآیند تولید، وسعت و طول زنجیره ارزش، تمایل به تفویض اختیار، کنترل توزیع کالا و خدمات در سطح بینالمللی، میزان تحولات در حوزه بازاریابی |
توسعه بازارهای مالی (FMD) | حجم تأمین مالی از طریق بازار سرمایه، سهولت دسترسی به وام و تسهیلات بانکی، دسترسی به سرمایه جسورانه و خطرپذیر، شفافیت و سلامت نظام بانکی، شاخص حقوق قانونی |
کارایی بازار کالا و محصولات (GME) | شدت رقابت داخلی، اثربخشی سیاستهای ضد انحصار، تعداد و حجم رویههای موردنیاز برای شروع و راهاندازی یک کسبوکار، مدت زمان لازم برای شروع و راهاندازی یک کسبوکار، میزان تسلط بر بازار، سیاستهای تدوینشده در بخش کشاورزی، نرخ کلی مالیات، رواج موانع تجاری، رواج مالکیت خارجی، تأثیر قوانین و مقرات تجاری بر سرمایهگذاری مستقیم خارجی، حجم واردات در مقایسه با تولید ناخالص داخلی، تعرفه تجاری، درجه مشتری مداری |
مقایسه تطبیقی مراکز خدمات مالی بینالمللی
معیارهای مقایسه | شرح |
آموزش عالی (HET) | میزان ثبت نام در مقطع تحصیلات متوسطه، میزان ثبت نام در مقطع تحصیلات عالی، کیفیت نظام آموزشی، کیفیت مدیریت مدارس، دسترسی به اینترنت در مدارس و دانشگاهها، کیفیت آموزش ریاضیات در مدارس، در دسترس بودن خدمات پژوهشی و آموزشی، میزان آموزش پرسنل و کارکنان |
زیرساختها (INF) | کیفیت زیرساختها، جادهها، خطوط راهآهن و بنادر، حمل و نقل هوایی، تأمین برق و سایر حاملهای انرژی، میزان اشتراک خطوط تلفن ثابت و همراه |
قانونگرایی (INS) | ارزیابی در مورد حقوق مالکیت، اخلاق، فساد، رانت و نفوذ ناروا، کارایی دولت، امنیت، پاسخگویی و مسئولیتپذیری |
کارایی بازار کار (LME) | روابط کارگر-کارفرما، فرآیند استخدام و اخراج، انعطافپذیری در تعیین دستمزد، تأثیر مالیات بر انگیزههای کاری، هزینه تعدیل نیرو، رابطه بین دستمزد و بهرهوری، تکیه بر مدیریت حرفهای، ظرفیت حفظ استعدادها و جلوگیری از فرار مغزها، ظرفیت جذب استعدادها، میزان حضور زنان در محیطهای کاری |
اندازه بازار (MS) | مجموع درآمد ملی، حجم صادرات در مقایسه با تولید ناخالص داخلی، اندازه بازار داخلی، اندازه بازار خارجی |
آمادگی تکنولوژیک (TR) | در دسترس بودن آخرین فناوریها، جذب فناوری در سطح بنگاهها، سرمایهگذاری مستقیم خارجی و انتقال فناوری، درصد کاربران اینترنت، پهنای باند اینترنت ثابت و همراه، پهنای باند اینترنت هوشمند |
تراکم جمعیت (PD) | تعداد افراد در هر کیلومتر مربع از مساحت کشور |
معیارهای کلیدی در شاخص جهانی مراکز خدمات مالی GFCI، جهت انجام مقایسه تطبیقی بین این مراکز
معیار کلیدی | اجزا | جنبههای ابزاری |
محیط کسبوکار |
|
|
معیارهای کلیدی در شاخص جهانی مراکز خدمات مالی GFCI، جهت انجام مقایسه تطبیقی بین این مراکز
معیار کلیدی | اجزا | جنبههای ابزاری |
محیط کسبوکار |
|
|
معیارهای کلیدی در شاخص جهانی مراکز خدمات مالی GFCI، جهت انجام مقایسه تطبیقی بین این مراکز
معیار کلیدی | اجزا | جنبههای ابزاری |
محیط کسبوکار |
|
|
سرمایه انسانی |
|
|
زیرساختها |
|
|
توسعه بخش مالی |
|
|
شهرت |
|
|
در نهایت، با استفاده از 14 معیار ذکرشده در جدول (4)، مقایسه تطبیقی بین مراکز خدمات مالی بینالمللی در منطقه آسیا/اقیانوسیه انجام شده است. شایان ذکر است، امتیازهای تخصیصدادهشده به هریک از معیارهای موردبررسی در این مراکز (بین صفر تا 10)، از طریق پرسشنامههای برخطی که بین متخصصان این حوزه در سرتاسر جهان توزیع گردیده، تعیین شده است.
مقایسه تطبیقی بین مراکز خدمات مالی بینالمللی در منطقه آسیا/اقیانوسیه
کشور | SoG | LS | SM | FoT | BS | FMD | GME | HET | INF | INS | LME | MS | TR | PD | میانگین |
امارات متحده عربی | 6.39 | 5.93 | 8.53 | 8.18 | 7.19 | 6.78 | 7.59 | 6.99 | 8.69 | 7.89 | 7.18 | 6.37 | 7.43 | 4.79 | 7.14 |
ارمنستان | 8.14 | 5.70 | 9.27 | 7.84 | 5.10 | 5.34 | 5.89 | 5.66 | 5.05 | 5.33 | 6.44 | 3.77 | 4.80 | 4.63 | 5.92 |
استرالیا | 7.02 | 8.03 | 9.43 | 7.58 | 6.76 | 7.84 | 7.08 | 8.03 | 7.84 | 7.70 | 6.85 | 7.27 | 7.79 | 1.08 | 7.16 |
جمهوری آذربایجان | 4.73 | 5.67 | 6.82 | 6.80 | 5.63 | 5.44 | 6.03 | 5.64 | 5.71 | 5.76 | 6.81 | 5.14 | 5.52 | 4.72 | 5.75 |
بنگلادش | 8.27 | 3.02 | 6.72 | 6.07 | 4.99 | 5.52 | 5.72 | 3.99 | 3.44 | 4.44 | 5.50 | 6.34 | 3.73 | 7.06 | 5.34 |
برونئی | 4.79 | 5.44 | 8.49 | 7.38 | 5.49 | 5.86 | 5.96 | 6.13 | 6.12 | 6.70 | 7.08 | 3.64 | 5.55 | 4.33 | 5.92 |
بوتان | 6.91 | 6.57 | 6.86 | 6.41 | 5.20 | 5.23 | 5.73 | 5.24 | 5.03 | 6.55 | 6.74 | 2.64 | 4.16 | 2.91 | 5.44 |
چین | 4.56 | 5.90 | 8.17 | 6.68 | 6.25 | 5.86 | 6.29 | 6.13 | 6.40 | 6.04 | 6.54 | 9.74 | 5.05 | 4.97 | 6.33 |
قبرس | 7.21 | 6.30 | 9.05 | 8.15 | 6.17 | 6.14 | 6.86 | 6.88 | 6.95 | 6.54 | 6.44 | 4.07 | 6.55 | 4.81 | 6.58 |
گرجستان | 7.23 | 6.00 | 8.95 | 8.60 | 4.89 | 5.57 | 6.10 | 5.48 | 5.58 | 5.75 | 6.65 | 4.11 | 4.98 | 4.19 | 6.01 |
هنگکنگ | 8.48 | 8.10 | 9.41 | 9.38 | 7.40 | 8.36 | 8.02 | 7.47 | 9.46 | 8.10 | 8.06 | 6.81 | 8.52 | 8.82 | 8.31 |
اندونزی | 8.10 | 4.42 | 8.81 | 6.97 | 6.33 | 6.16 | 6.42 | 6.05 | 5.39 | 5.71 | 5.86 | 7.67 | 4.87 | 4.92 | 6.26 |
هند | 8.06 | 5.38 | 7.10 | 6.01 | 6.35 | 6.73 | 6.17 | 5.70 | 5.22 | 5.86 | 5.85 | 8.90 | 4.50 | 6.05 | 6.28 |
فلسطین اشغالی | 6.30 | 5.98 | 9.27 | 8.17 | 7.10 | 7.27 | 6.53 | 7.25 | 7.01 | 6.67 | 6.72 | 6.10 | 7.72 | 5.90 | 7.00 |
ژاپن | 6.05 | 7.49 | 9.72 | 7.61 | 8.29 | 6.82 | 7.31 | 7.54 | 8.56 | 7.46 | 7.05 | 8.74 | 7.76 | 5.86 | 7.59 |
مقایسه تطبیقی بین مراکز خدمات مالی بینالمللی در منطقه آسیا/اقیانوسیه
کشور | SoG | LS | SM | FoT | BS | FMD | GME | HET | INF | INS | LME | MS | TR | PD | میانگین |
قزاقستان | 7.14 | 5.67 | 8.59 | 5.91 | 5.22 | 5.09 | 6.04 | 6.22 | 5.50 | 5.54 | 6.98 | 6.05 | 5.49 | 1.83 | 5.80 |
قرقیزستان | 7.34 | 4.34 | 8.45 | 6.87 | 4.64 | 5.07 | 5.54 | 5.44 | 3.81 | 4.43 | 5.97 | 3.70 | 3.89 | 3.38 | 5.21 |
کامبوج | 8.15 | 4.41 | 9.31 | 7.32 | 5.05 | 5.42 | 5.95 | 4.15 | 4.29 | 4.99 | 6.58 | 4.56 | 4.23 | 4.43 | 5.63 |
کره جنوبی | 6.83 | 6.47 | 9.57 | 7.59 | 7.07 | 5.90 | 6.86 | 7.74 | 8.27 | 5.92 | 6.13 | 7.91 | 7.82 | 6.25 | 7.17 |
لائوس | 6.64 | 5.84 | 7.31 | 6.99 | 5.37 | 5.44 | 6.17 | 4.77 | 4.75 | 5.65 | 6.51 | 4.05 | 4.08 | 3.33 | 5.49 |
سریلانکا | 7.34 | 5.05 | 7.09 | 6.49 | 6.27 | 6.12 | 6.34 | 5.96 | 5.55 | 5.73 | 5.19 | 5.53 | 4.64 | 5.79 | 5.93 |
میانمار | 6.17 | 3.29 | 6.02 | 4.60 | 4.15 | 3.52 | 5.18 | 3.55 | 2.92 | 4.06 | 5.95 | 5.44 | 2.98 | 4.37 | 4.44 |
مغولستان | 7.54 | 5.54 | 8.20 | 6.86 | 4.62 | 4.65 | 5.70 | 5.81 | 3.73 | 4.71 | 6.43 | 3.65 | 4.89 | 0.60 | 5.21 |
مالزی | 5.96 | 5.69 | 7.62 | 7.50 | 7.22 | 7.63 | 7.33 | 6.80 | 7.52 | 7.03 | 6.87 | 6.89 | 6.32 | 4.48 | 6.78 |
نپال | 7.48 | 3.90 | 6.44 | 6.53 | 4.65 | 5.39 | 5.41 | 4.18 | 2.91 | 4.63 | 5.31 | 4.40 | 3.60 | 5.24 | 5.00 |
نیوزیلند | 6.54 | 8.73 | 9.57 | 8.65 | 6.76 | 8.07 | 7.55 | 8.08 | 7.15 | 8.56 | 7.46 | 5.49 | 7.74 | 2.83 | 7.37 |
پاکستان | 7.68 | 3.53 | 6.19 | 6.08 | 5.41 | 5.66 | 5.68 | 4.09 | 4.07 | 4.82 | 5.02 | 6.76 | 4.09 | 5.49 | 5.33 |
فیلیپین | 8.38 | 4.35 | 9.01 | 6.92 | 5.98 | 5.94 | 5.86 | 6.09 | 4.52 | 5.01 | 5.73 | 6.71 | 5.02 | 5.79 | 6.09 |
عربستان سعودی | 4.83 | 5.27 | 8.25 | 6.60 | 6.67 | 6.44 | 6.86 | 6.55 | 7.08 | 7.20 | 6.20 | 7.19 | 6.30 | 2.60 | 6.29 |
سنگاپور | 7.40 | 8.28 | 9.33 | 9.27 | 7.36 | 8.30 | 8.14 | 8.42 | 9.17 | 8.69 | 8.26 | 6.53 | 8.41 | 8.91 | 8.32 |
تایلند | 6.96 | 5.09 | 7.46 | 6.97 | 6.20 | 6.42 | 6.57 | 6.28 | 6.63 | 5.56 | 6.51 | 7.25 | 5.43 | 4.89 | 6.30 |
تاجیکستان | 5.65 | 5.11 | 7.87 | 6.11 | 5.05 | 4.71 | 5.54 | 5.30 | 4.01 | 5.65 | 6.30 | 3.63 | 3.88 | 4.04 | 5.20 |
ترکیه | 6.81 | 5.11 | 8.69 | 7.29 | 5.99 | 5.94 | 6.36 | 6.11 | 6.03 | 5.47 | 5.08 | 7.52 | 5.69 | 4.58 | 6.19 |
ویتنام | 6.21 | 5.43 | 6.07 | 6.23 | 5.34 | 5.59 | 5.98 | 5.26 | 4.96 | 5.31 | 6.42 | 6.65 | 4.79 | 5.67 | 5.71 |
همانطورکه در جدول بالا ملاحظه میشود، مراکز خدمات مالی بینالمللی مستقر در کشورهای سنگاپور و هنگکنگ، بیشترین میانگین امتیاز را کسب کردهاند. در سنگاپور، بیشترین امتیازهای کسبشده به ترتیب مربوط به معیارهای پول سالم و مشروع (SM) و آزادی تجارت در سطح بینالمللی (FoT) و در هنگکنگ، به ترتیب مربوط به معیارهای زیرساختها (INF) و پول سالم و مشروع (SM) است. در رده دوم، کشورهای ژاپن و نیوزیلند قرار دارند. در ژاپن، معیارهای پول سالم و مشروع (SM) و اندازه بازار (MS) و در نیوزیلند، معیارهای پول سالم و مشروع (SM) و نظام حقوقی و حقوق مالکیت (LS) به ترتیب بیشترین امتیازها را به خود اختصاص دادهاند. کشورهای کره جنوبی، استرالیا و امارات متحده عربی در رده سوم جای گرفتهاند. در کره جنوبی، بیشترین امتیازهای کسبشده به ترتیب مربوط به معیارهای پول سالم و مشروع (SM) و زیرساختها (INF)، در استرالیا، به ترتیب مربوط به معیارهای پول سالم و مشروع (SM) و آموزش عالی (HET) و در امارات متحده عربی، به ترتیب مربوط به معیارهای زیرساختها (INF) و پول سالم و مشروع (SM) است. به این ترتیب، مشاهده میشود که عامل برتری مراکز خدمات مالی بینالمللی برجسته و شناختهشده در منطقه آسیا/اقیانوسیه، اول جریان پول سالم و مشروع و دوم برخورداری از زیرساختها است.
مهمترین الزامات، آموزههای استخراجشده از مطالعه
وجود طیف گستردهای از خدمات، امکانات و زیرساختها
وجود قوانین مجزا و مستقل از سرزمین اصلی با انعطافپذیری بالا
وجود شرایط کسبوکار آسان و مجزا از سرزمین اصلی
وجود نیروی انسانی متخصص
حسن شهرت و اعتبار
ابداع، نوآوری و معرفی محصولات و خدمات مالی جدید
ارتباط و تعامل با سایر مراکز خدمات مالی
وجود تسهیلات و معافیتهای مالیاتی و گمرکی
وجود یک یا چند برج بلندمرتبه یا منطقهای وسیع برای استقرار همه فعالیتهای مالی
چشمانداز و اهداف یک مرکز خدمات مالی بینالمللی
کارایی
اثربخشی
ثبات و پایداری
پیشنیازهای سیاست های دولت در ایجاد و استقرار مرکز خدمات مالی بینالمللی
رفتارهای دولت برای تحقق این سیاستها
الزامات ایجاد و استقرار مرکز خدمات مالی بینالمللی در ایران
راهاندازی مرکز خدمات مالی بینالمللی در مناطق آزاد میتواند زمینههای افزایش صادرات کالا و خدمات را از طریق پیوند با بازارهای جهانی، جذب سرمایههای خارجی خصوصی و فناوریهای پیشرفته، فراهم کند. آزادی ورود و خروج ارز، تأسیس بانک خصوصی و استقرار شعب بانکهای خارجی، تأسیس و فعالیت شرکتهای بیمه داخلی و خارجی در کنار معافیت مالیاتی و آزادی مشارکت خارجیها در فعالیتهای اقتصادی باعث شده است سرمایهگذاری در مراکز خدمات مالی مستقر در مناطق آزاد بسیار آسانتر از سرزمین اصلی باشد و این موضوع موجب میشود بسیاری از نهادهای سرمایهگذاری خصوصی، علاقمند به سرمایهگذاری در اوراق بهادار عرضهشده در چهارچوب مقررات این مناطق شوند.
راهاندازی بورس بینالمللی در مناطق آزاد میتواند بستر لازم را برای بینالمللی کردن بازار سرمایه در این مناطق ایجاد کند.
بهرهمندی بازار سرمایه ایران از منافع حاصل از سرمایهگذاری خارجی در اوراق بهادار مانند انتقال دانش و فنون مدیریت سرمایهگذاری، توزیع مناسبتر ریسک، عمق بخشیدن به بازار، افزایش نقدشوندگی بازار، رشد قدرت تحلیل مالی فعالان بازار، تسهیل و بهبود سازوکار تأمین منابع مالی واحدهای سرمایهپذیر داخلی و بهسازی نظام مدیریتی و حسابداری گزارشدهی مالی شرکتها، موجب توسعه بازار سرمایه و در نهایت توسعه اقتصاد مناطق آزاد میشود.
دستاوردهای راهاندازی مرکز خدمات مالی بینالمللی در مناطق آزاد ایران
پیشنهادهایی برای اجرای آییننامه
ایجاد و توسعه مناطق آزاد نقش تأثیرگذاری در افزایش صادرات، اشتغالزایی، جذب سرمایهگذاری، انتقال فناوری و افزایش درآمد عمومی دارد. با توجه به اهمیت بخش مالی بهعنوان یکی از محرکهای اصلی اقتصادهای پیشرفته و وجود رابطه بین توسعه خدمات مالی و رشد اقتصادی بلندمدت، به نظر میرسد که استفاده از ظرفیتهای این مناطق برای ارتقای صنعت مالی، راهکاری آزمودهشده در جهت دستیابی به مزایای پایدار رقابتی است. با این حال، همانطورکه تجربیات کشورهای مختلف نشان میدهد، تمرکز مناطق آزاد بر ارائه مستمر خدمات مالی باکیفیت در سطح بینالمللی مستلزم اعمال اصلاحات گسترده از طریق آزادسازی و گشایشهای مالی است.
در این راستا، راهاندازی یک مرکز خدمات مالی بینالمللی در یکی از مناطق آزاد، همراه با حمایتهای دولتی، استفاده از سازوکار بازار آزاد، همکاری با نهادهای ناظر و مجریان صنعت مالی در سایر کشورها و توجه ویژه به علم و فناوریهای مالی، میتواند در توسعه بخش مالی و همگامی آن با تحولات جهانی و پیشرفتهای سریع و روزافزون در این عرصه، بسیار سودمند واقع شود. این مرکز خدمات مالی بینالمللی میتواند و باید دربرگیرنده بورسهای اوراق بهادار، کالا و انرژی، بانکهای تجاری و تخصصی، کسبوکارهای بیمه مستقیم و اتکایی و سایر واسطهها و نهادهای مالی مرتبط از جمله شرکتهای تأمین سرمایه و لیزینگ تخصصی باشد. افزون بر این، حضور آژانسهای رتبهبندی اعتباری بینالمللی نیز در افزایش اعتماد سرمایهگذاران داخلی و خارجی به کیفیت خدمات مالی قابلارائه توسط این نهادها، مثمرثمر خواهد بود.
یکی دیگر از الزامات اساسی در این زمینه، طراحی، معرفی و پذیرش ابزارهای متنوع مالی، هم متعارف و هم اسلامی، از نوع حق مالی، بدهی و ساختاریافته (مانند مشتقات نرخ بهره، مشتقات ارزی و ...) است. با توجه به ظرفیتهای قانون بازار اوراق بهادار، حتی میتوان موضوع تأسیس شرکتهای سپردهگذاری اوراق بهادار و تسویه وجوه خصوصی یا بورسهای خصوصی را در مناطق آزاد نیز مد نظر قرار داد. همچنین، ظرفیتهای مناطق آزادِ متمرکز بر ارائه خدمات مالی این امکان را فراهم میکند که پذیرش همزمان فرامرزی یا پذیرش متقابل اوراق بهادار با سهولت بیشتری انجام شود.
جمع بندی
جمع بندی
در پایان، موضوع دیگری که میتواند به توسعه صنعت مالی از طریق بهکارگیری ظرفیتها و قابلیتهای این مناطق کمک کند، آمادهسازی شرکتها و ناشران اوراق بهادار برای انتشار صورتهای مالی و سایر گزارشها بر اساس استانداردهای بینالمللی گزارشگری مالی (IFRS) و به زبان انگلیسی، همچنین انطباق روزهای معاملاتی با تقویم بینالمللی، افزایش ساعات معاملات بورسها و کاهش هزینه معاملات اوراق بهادار است.
منابع
اخبار مالی (1395). الزامها و موانع ایجاد مرکز مالی بینالمللی در ایران.
باقری، امید و وارث، حامد (1395). سنجش موقعیت رقابتی مرکز مالی تهران در مقایسه با مراکز مالی نوظهور و پیشرو جهان. فصلنامه اختصاصی تبلیغات و بازاریابی، شماره 3، صص 72-63.
خبرگزاری میراث فرهنگی (1394). مراکز مالی بینالمللی تهران، کیش و استانبول
فرهمند معین، حامد؛ شیریجیان، محمد و نبیزاده، علیحسین (1398). مراکز مالی بینالمللی؛ ماهیت، ساختار و کارکردها. تهران، مؤسسه آموزشی تألیفی ارشدان، چاپ دوم.
Altman, D. (2008). Other Financial Centers Could Rise Amid Crisis.
Amsterdam Business (2020). The Financial and Business Sector in the Amsterdam Metropolitan Area.
Appelbaum, B. (2015). Bets That the FED Will Delay Interest Rate Rise Could Be Premature. The New York Times.
Cassis, Y. (2006). Capitals of Capital: A History of International Financial Centres 1780-2005. Cambrige, UK: Cambridge University Press.
Cassis, Y. and Bussiere, E. (2005). London and Paris as International Financial Centers in the Twentieth Century. Oxford: OUP Oxford.
CBI (2015). Why Europe Needs International Financial Centers. International Regulatory Strategy Group.
Clark, D. (2003). Urban World/Global City. Routledge.
COISPEAU, O. (2016). Finance Masters: A Brief History of International Financial Centers in the Last Millennium. World Scientific.
Europe economics (2011). The Value of Europe,s International Financial Centers to the EU Economy.
https://www.nytimes.com/2008/09/30/business/worldbusiness/30iht-glob01.1.16579561.html
https://www.theglobalcity.uk/2023.
IMF (2000). Offshore Financial Centers: IMF Background Paper.
IMF (2011). Amsterdam: Where It All Began.
Independent (2017). Singapore May Negotiate EU Trade Deal After Brexit Removes British Markets.
Kennedy, P. (1989). The Rise and Fall of the Great Powers: Economic Change and Military Conflict from 1500 to 2000.
Quinn, S. and Roberds, W. (2005). The Big Problem of Large Bills: The Bank of Amsterdam and the Origin of Central Banking. Working Paper, Federal Reserve Bank of Atlanta.
Russel, M. W. (2009). Walter Russel Mead on Why Lula Was Right (The Debt We Owe the Dutch: Blue-Eyed Bankers Have Given Us More Than the Current Financial Crisis. Newsweek Magazine.
Thomas, S. (2013). Dubai as an International Financial Centre. London: Cass Business School.
Vo, D. H. and Nguyen, N. T. (2020). Determinants of a Global Financial Center: An Exploratory Analysis. Borsa Istanbul Review.
Xinhua and Dow Jones (2014). Xinhua-Dow Jones International Financial Centers Development Index.
Z/Yen Group (2017). The Global Financial Centers Index 21.
با سپاس فراوان