1 of 27

წყლის რესურსების დაცვა და მდგრადი მართვა

სსიპ მარტვილის მუნიციპალიტეტის

სოფელ მუხურჩის საჯარო სკოლა

ირმა ჯოჯუა

2 of 27

მიზანი 6:

​

წყლის რესურსების მდგრადი მართვისა და სანიტარიაზე ხელმისაწვდომობის საყოველთაო უზრუნველყოფა.

3 of 27

თემასთან დაკავშირებული მკვიდრი წარმოდგენები:

მოსწავლემ უნდა გააცნობიეროს, რომ:

  • მსოფლიოში მტკნარი წყლის მარაგი შეზღუდულია და ადამიანის ქმედებები წყლის ხარისხსა და მის ხელმისაწვდომობაზე ზეგავლენას ახდენს.
  • წყლის რესურსების სიმცირემ შეიძლება, გამოიწვიოს კონფლიქტები.

4 of 27

თემის მიზანი

მოსწავლეები გაეცნონ:

​

  • წყლის თვისებებსა და მნიშვნელობას
  • წყლის რესურსებს და მათ განაწილებას
  • წყლის მომხმარებელ სფეროებს (მათ შორის ირიგაციის სახეებსა და დანიშნულებას)
  • გააცნობიერონ წყლის დაზოგვითი გამოყენების მნიშვნელობა და წყლის დაბინძურებისგან დაცვის აუცილებლობა.

5 of 27

თემის გავლის შემდეგ

მოსწავლეებ ეცოდინებათ:

​

  • რა არის წყალი, რა თვისებებით ხასიათდება და რომელ აგრეგატულ მდგომარეობაში გვხვდება;
  • სად გვხვდება ბუნებაში წყალი და როგორაა განაწილებული დედამიწაზე;
  • რატომ არ მცირდება წყლის რაოდენობა დედამიწაზე; • ვის და რისთვის სჭირდება წყალი; • რა მნიშვნელობა აქვს წყალს ჩვენს პლანეტაზე; • საჭიროა თუ არა წყლის დაცვა და დაზოგვა; • რა უპირატესობა აქვს წვეთოვან სარწყავ სისტემას;

6 of 27

,,წყალი - ეს არის მთლიანი ბუნების მამოძრავებელი ძალა” �ლეონერდო და ვინჩი

7 of 27

თემის გავლის შემდეგ

მოსწავლეები შეძლებენ:

​

  • მარტივი ცდების ჩატარებას და მათი საშუალებით წყლის თვისებების შესწავლას;
  • წყლის ბრუნვის მოდელირებას;
  • წყლისა და ენერგიის დაზოგვითი ღონისძიებების გატარებას და მათ პროპაგანდას (ოჯახში, მეგობრებთან, სკოლაში, თემში…)

8 of 27

წყლის მნიშვნელობა

  • წყალი ბიოსფეროში გავრცელებული უმნიშვნელოვანესი ქიმიური ნივთიერებაა, რომელიც უზრუნველყოფს სასიცოცხლო პროცესებს და თავად განაპირობებს დედამიწაზე სიცოცხლის არსებობას.
  • წყალი უსუნო, უგემო და უფერული სითხეა.
  • ის ქიმიურად წყალბადის ოქსიდია და მისი ქიმიური ფორმულა ასეთია - H2O.

9 of 27

  • დედამიწაზე არსებული წყლის 97,5% ოკეანეებისა და ზღვების, ანუ მარილიანი, წყალია.
  • დარჩენილი წყლის 99%-ზე მეტი მიწისქვეშა წყლების ან ყინულის სახით არსებობს. გამოდის, რომ მტკნარი წყლის 1%-ზე ნაკლებია მოქცეული ტბებში, მდინარეებსა და დედამიწის ზედაპირზე არსებული წყლების სხვა ფორმებში

10 of 27

  • ცოცხალი ორგანიზმის უმრავლესობის, მათ შორის ადამიანის, არსებობა სწორედ მტკნარ წყალზეა დამოკიდებული
  • წყლის ნაკლებობას კი ზოგჯერ სერიოზული ზეგავლენა აქვს როგორც ცოცხალ ორგანიზმებზე, ისე ეკოსისტემების ფუნქციონირებაზე.
  • ადამიანებმა გამოვიგონეთ ისეთი ტექნოლოგიები, რომლებიც წყლის ხელმისაწვდომობის გაზრდაში გვეხმარება. მათ შორისაა ჭები მიწისქვეშა წყლის მისაღებად, წვიმის წყლის შეგროვება, გამტკნარება ანუ მარილისგან გაწმენდის გზით ოკეანიდან მტკნარი წყლის მიღება.
  • და მაინც, სუფთა, უსაფრთხო სასმელი წყალი ყოველთვის როდია ხელმისაწვდომი მსოფლიოს მრავალ ქვეყანასა და რეგიონში.

11 of 27

გაკვეთილი 1��რა ვიცი წყლის შესახებ?

​

უპასუხეთ კითხვებს:

​

  • რის გარეშე არ შეუძლია ცოცხალ ორგანიზმებს, მათ შორის ადამიანს არსებობა? (წყალი, ჰაერი)
  • სად გხვდება ბუნებაში წყალი?

წყალი მეტად მნიშვნელოვანი სიტყვა და, ამავე დროს, ბუნებაში ყველაზე გავრცელებული ნივთიერებაა.

12 of 27

გადავნაწილდეთ�(შემთვევითობის პრინციპის დაცვით)��დრო 15 წთ

აქტივობა 1

13 of 27

მოიფიქრეთ და დაწერეთ, წყალთან დაკავშირებული რაც შეიძლება მეტი სიტყვა. �

ჯგუფებმა მათ მიერ ჩამოთვლილი სიტყვები უნდა დაახარისხოთ კითხვების მიხედვით:

  • ვინ?/რა? (არსებითი სახელი)
  • როგორი? (ზედსართავი სახელი)
  • რას შვრება?/რა მდგომარეობაშია? (ზმნა).
  • შეავსეთ აზრობრივი რუკა.

14 of 27

აზრობრივი რუკა : წყალი

15 of 27

პასუხი მასწავლებელს:

  • ა) წყალთან დაკავშირებული არსებითი სახელები: წვიმა, ცვარი, ნამი, ღრუბელი, ტენი, ტბა, ცრემლი, ოფლი, მდინარე, ნესტი, მელიორაცია, ოკეანე, ირიგაცია, წყარო, ზღვა, წყალდიდობა, ნაკადული და სხვა.
  • ბ) წყალთან დაკავშირებული ზედსართავი სახელები: წყლიანი, ტენიანი, ნესტიანი, ნამიანი, ცვრიანი, გაჟღენთილი, დატბორილი, სველი, ანკარა, წმინდა, დამბალი, ჭაობიანი, წვნიანი, სუფთა, დაბინძურებული და ა.შ.
  • გ) წყალთან დაკავშირებული ზმნები: წვიმს, თოვს, იჟღინთება, სველდება, ირწყვება, ტენიანდება, ლბება, ბანაობს, წუწაობს, ყვინთავს, ცურავს, ჭაობდება, იტბორება, გუბდება და სხვა.

16 of 27

გადავნაწილდეთ �(შემთვევითობის პრინციპის დაცვით)��დრო 15 წთ

აქტივობა 2

17 of 27

გაიხსენეთ და ფლიფჩარტზე დაწერეთ ტერმინები ან სიტყვათა შეთანხმება, რომელიც წყალთანაა დაკავშირებული ან რომელშიც თავად სიტყვა წყალი იქნება გამოყენებული. �

დროის ამოწურვის შემდეგ მასწავლებელი ეკითხება თითოეულ ჯგუფს,

  • თუ რამდენი ტერმინი ან სიტყვათა შეთანხმება მოამზადეს და აკითხებს მათ ხმამაღლა.
  • თითოეული ჯგუფი მათ მიერ მომზადებულ ფლიფჩარტს აკრავს კედელზე.

18 of 27

პასუხი მასწავლებელს:

წყალთან დაკავშირებული ტერმინები ან სიტყვათა შეთანხმებები:

წყლის ბალეტი, წყლის ველოსიპედი, წყლის ლეიბი, წყლის ფრინველი, წყალვარდნილი, წყლის გამათბობელი, წყლის დონე, გრუნტის წყალი, წყლის შროშანი, წყლის დუმფარა, წყალგამტარი ქანები, წყალსაცავი, წყალდიდობა, წყალმოვარდნა წყალგაუმტარი ლაბადა, წყალშემაკავებელი ფენა, წყლის გასაფილტრი, წყალწყალა, წყლის წისქვილი, წყლის მილი, წყალბურთი, წყლის ძალა, წყლის ენერგია, წყალგამყოფი, წყლის წვეთი, წყალშემკრები, წყლის თხილამურები, წყლის არხი, წყალმცენარე, წყლის გამოყენება, წყლის დაბინძურება, წყლის დაზოგვა, წყლის გაფრთხილება, წყლის დაცვა და სხვა.

19 of 27

იპოვეთ გამოსავალი ლაბირინთიდან:

20 of 27

იპოვეთ გამოსავალი ლაბირინთიდან:

21 of 27

აქტივობა 3 �თამაში „მჯერა-არ მჯერა“

დავსვამ კითხვებს და თქვენ

ცხრილის პირველ გრაფაში, ციფრების ქვეშ „+“ ნიშანი უნდა დასვან, თუ ეთანხმებიან მოსაზრებას ან „-” ნიშანი - თუ არ ეთანხმებიან.

ცხრილის მეორე გრაფაში ჯერჯერობით არაფერი იწერება.

22 of 27

აქტივობა 3 �თამაში „მჯერა-არ მჯერა“

კითხვები:

  1. გჯერათ თუ არა, რომ წყალი მთავარი სამშენებლო მასალაა ყველა ცოცხალი ორგანიზმისთვის?
  2. გჯერათ თუ არა, რომ ცხოველებს და მცენარეებს წყლის გარეშე შეუძლიათ არსებობა?
  3. გჯერათ თუ არა, რომ წყალი შეიძლება იყოს მყარი და მაგარი?
  4. გჯერათ თუ არა, რომ წყალს სხვადასხვა თვისება აქვს?
  5. გჯერათ თუ არა, რომ ყინული წყალზე მსუბუქია?
  6. გჯერათ თუ არა, რომ „წყალი ოქროზე ძვირფასია“? (დ. მენდელეევი)
  7. გჯერათ თუ არა, რომ წყლის დაბინძურებით ჩვენ საკუთარ თავს ვაყენებთ ზიანს?
  8. გჯერათ თუ არა, რომ წყლის დაზოგვა შენც შეგიძლია?
  9. გჯერათ თუ არა, რომ წყალი ბრუნავს?
  10. გჯერათ თუ არა, რომ დედამიწაზე წყალი უფრო მეტია, ვიდრე ხმელეთი?
  11. გჯერათ თუ არა, რომ მტკნარი (სასმელად ვარგისი) წყალი ძალიან ცოტაა?
  12. გჯერათ თუ არა, რომ ღრუბელიც და ყინულიც - ორივე წყალია?

23 of 27

ცხრილს კიდევ ერტხელ დავუბრუნდებით ყველა აქტივობის გავლის შემდეგ. ��კიდევ ერთხელ გავიმეორებ კითხვებს, თქვენ კი უკვე ნასწავლ მასალაზე დაყრდნობით ხელახლა ჩაწერთ პასუხებს ცხრილის მეორე გრაფაში და შეადარებთ ადრე ჩაწერილ პასუხებს.

24 of 27

აქტივობა 4��ანტუან დე სენტ ეგზიუპერის გამონათქვამს წყალზე

​

„წყალო! შენ არ გაქვს გემო, არც ფერი, არც სუნი. შენ ვერ აღგწერ, შენით ტკბებიან, მაგრამ არ იციან, რა ხარ. შენ აუცილებელი ხარ არა მხოლოდ სიცოცხლისთვის, არამედ შენ თავად ხარ სიცოცხლე.“

25 of 27

მცირე დისკუსია

​

უპასუხეთ კითხვას:

• თქვენი აზრით, რატომ თვლიდა ეგზიუპერი, რომ წყალი თავადაა სიცოცხლე?

• რა მნიშვნელობა აქვს წყალს?

• მასწავლებელი დაფაზე აფიქსირებს მოსწავლეთა პასუხებს

26 of 27

წყლის თემაზე მოთხრობის შექმნა -� „დედამიწა წყლის გარეშე“

მოთხრობის წერისას ყურადღება უნდა გაამახვილოთ შემდეგ საკითხებზე:

  • როგორი იქნება დედამიწაწყლის გარეშე
  • როგორი იქნება დედამიწის ბინადრების ცხოვრება წყლის გარეშე
  • რა მნიშვნელობა აქვს წყალს დედამიწაზე სიცოცხლის არსებობისთვის

27 of 27

  • მოსწავლეები აწყობენ მოთხრობების საჯარო კითხვას.
  • შემდეგ აერთიანებენ, ონლაინ ინსტრუმენტის BOOKCREATOR.COM გამოყენებით შევქმნით ხმოვან წიგნს და გავათავსებთ სკოლის სოციალურ გვერდზე.