1 of 22

Essinsjeel op Wikipedy

Gefinancierd door de Europese Unie. De hier geuite ideeën en meningen komen echter uitsluitend voor rekening van de auteur(s) en geven niet noodzakelijkerwijs die van de Europese Unie of het Europese Uitvoerende Agentschap onderwijs en cultuur (EACEA) weer. Noch de Europese Unie, noch het EACEA kan ervoor aansprakelijk worden gesteld.

Les 2

2 of 22

Wa hasto opsocht?

Diel in nijsgjirrich feitsje oer in wichtige frou út Fryslân, dy’tsto nei de foarige les opsocht hast.

3 of 22

Lesdoelen

Watst dizze les dwaan silst.

Begripe wat Wikipedy yn de basis is

Wikipedy erkenne as platfoarm om kennis mei te dielen

De doelen fan it projekt op it mêd fan ûndersyk dwaan, kritysk tinken en skriuwfeardigens begripe

4 of 22

Wat is Wikipedy?

Wikipedy is in meartalige ensyklopedy dy’t fergees, online en út gearwurking ûntstien is

Wikipedy draait op donaasjes

De Wikimedia Foundation is in organisaasje sunder winsteachmerk

Wikipedy wurdt skreaun troch frijwilligers dy’t gearwurkje

Wikipedy is te bewurkjen troch elkenien

5 of 22

Wêrom is in platfoarm lykas Wikipedy wichtich?

Globale tagong	Kennis út de maatskippij wei	Frij en fergees leare
Jout streekrjochte, globale tagong ta ynformaasje. Bringt geografyske en taalkundige barriêres del.	Sammelet ferskate perspektiven en ynformaasje. Lit in gearwurking yn it garjen en kreëarjen fan kennis sjen.	Stipet trochrinnend learen en ferkennen. Fasilitearret in kultuer dêr’t it dielen fan kennis en gearwurkjen yn sintraal steane.

6 of 22

Feardichheden ûntwikkelje	Taal fuortsterkje	Bydrage oan Wikipedy
Undersyksfeardich-heden troch drekte ûnderfining. Kritysk tinken troch it evaluearjen en kreëarjen fan ynformaasje.	Moediget oan om dyn bydrage yn dyn eigen taal te dwaan, dat helpt mei taalferskaat. Wreidet dyn taal út op in globaal platfoarm.	Kweekt effektive skriuwfeardigens for in online publyk. Draacht by oan demokratisearring fan ynformaasje troch ferskaat yn ynâld oan te bringen.

WikiWomen’s doel as projekt

7 of 22

Diskusje

yn ‘e klasse

10 minuten

Wat fynst fan Wikipedy?

Wannear is Wikipedy gaadlik om te brûken, tinkst?

Brûksto Wikipedy yn dyn eigen taal?

8 of 22

inkelde basisprinsipes

Introduksje ta Wikipedy:

9 of 22

Hoe wurket Wikipedy?

In samling fan frij tagonklik materiaal

In enoarme digitale bibleteek dy’t fergees te brûken is!

'Creative Commons Attribution’ foar boarnen

Wy kinne besteand material brûke mar moatte de boarne fermeldzje!

Neisjoen troch ‘peers’

Gearwurkjen om de kwaliteit fan de artikels heech te hâlden

Alle âlde ferzjes bliuwe bestean

Om fandalisme en ynkorrekte ynformaasje foar te kommen.

10 of 22

Wat is de Iepen Kennis Beweging?

In global inisjatyf dat stiet foar fergees en iepenbiere ynformaasje.

Makket ynformaasje breed tagonklik foar it publyk, sûnder beheinings of grinzen.

11 of 22

Wêrom is Iepen Kennis wichtich?

Tagonklikheid

Frijheid fan

ekspresje

Transparânsje en ferantwurdlikheid

Ynklusiviteit

12 of 22

Wa skriuwt op Wikipedy?

Elkenien kin Wikipedy bewurkje

130,000 fêste meidoggers

Guon talen binne grut, lykas Ingelsk, guon binne lyts, lykas Frysk

“Wikipedy wurket net yn teory,

mar allinnich yn de praktyk”

(Anon/many)

13 of 22

Wikimediaprojekten

All images CC BY-SA 3.0 or public domain via Wikimedia Commons

14 of 22

Wikipedy is in ensyklopedy

Wikipedy hat in neutraal stânpunt

Wikipedy is fergees en kin troch elk bewurke en fersprieden wurde

Wikipedyers moatte respekfol en beskaafd mei-inoar omgean

Wikipedy hat gjin hurde regels mar der binne al protocollen en rjochtlinen!

De fiif pylders fan Wikipedy

15 of 22

Alle artikels op Wikipedy (en oare ensyklopedyske ynhâld) moat skreaun wêze út in neutral stânpunt wei, sunder foaroardiel.

Gjin persoanlike fisy, gjin mienings.

Werskriuw artikels dy’t dúdlik mei foaroardielen skreaun binne.

Bliuw objektyf

16 of 22

Ferifiearber betsjut dat minsken dy’t de ensyklopedy lêze en bewurkje tsjekke kinne dat de ynformaasje fan in betroubere boarne komt.

Materiaal en sitaten moatte ferwize nei in betroubere, publisearre boarne.

Sitaasjes binne nedich yn elk artikel.

Ferifikaasje mooglik

17 of 22

Wikipedy publisearret gin orizjinele betinksels of orizjineel ûndersyk.

Dyn wurk kin net dyn boarne wêze.

Gjin nije analyze fan publisearre materiaal dat op in stânpunt oanstjoerd dat net al dúdlik út de boarnen bliken die.

Gjin orizjinaliteit

18 of 22

Groepsopdracht: Artikelevaluaasje

5 minuten

groepkes fan twa of trije

Bepraat in spesifyk Wikipedy-artikel dat te krijen hat mei in frou út dyn regio – kies ien dy’tst net earder opsocht hast.

Evaluearje it artikel op Wikipedy

Besjoch oft der betroubere boarnen foar brûkt binne.
Hoe soest de betrouberens fan it artikel beoardielje?

It it folsein?

19 of 22

Wat makket in artikel goed?

Yntroduksje en gearfetting

Goeie lingte en struktuer

Ynfoboks

Ofbylding(s)

20 of 22

Sitaasjes yn de tekst

Boarnen