หน่วยที่ 6
ตัดท่อและดัดท่อระบบปรับอากาศรถยนต์
ท่อทางเดินของสารทำความเย็นที่ใช้อยู่ในระบบปรับอากาศรถยนต์ สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด ดังนี้ คือ
3.1.1 ท่อยาง
แสดงลักษณะของท่อยาง
ลักษณะโครงสร้างของท่อยางที่ใช้จะประกอบด้วยโครงสร้างจำนวน 5 ชั้น
ชั้นนอก
ชั้นเสริม
ชั้นกลาง
ชั้นใน
เปลือกนอก
แสดงลักษณะโครงสร้างของท่อยาง
3.1.2 ท่อโลหะ
แสดงท่อสารทำความเย็นที่เป็นโลหะที่เป็นขด
แฟลร์นัต
แสดงท่อสารทำความเย็นที่เป็นโลหะแบบสำเร็จรูป
ในการเลือกใช้ท่อทางเดินของสารทำความเย็นในระบบปรับอากาศรถยนต์นั้นจะต้องคำนึง ดังนี้ คือ
1. ชนิดของระบบการปรับอากาศว่าเป็นระบบใด และใช้สารตัวกลางอะไรเป็นสารทำความเย็น
2. ราคาของท่อสารทำความเย็นแต่ละชนิด ซึ่งควรที่จะเลือกใช้ท่อสารทำความเย็นที่มีราคาไม่สูงมากนั้นแต่มีคุณภาพดี
3. ลักษณะของการต่อท่อ ในปัจจุบันอุปกรณ์หลักในระบบปรับอากาศรถยนต์ เช่น คอมเพรสเซอร์ คอนเดนเซอร์ เป็นต้น
4. คุณภาพของท่อ ซึ่งท่อสารทำนเกลียว มีเทเปอร์ และบางรุ่นจะเป็นแบบสวมแล้วขันด้วยนัตให้แน่น
ท่อสารทำความเย็นที่ใช้สำหรับเชื่อมต่ออุปกรณ์ตามวัฏจักรการทำงานของระบบระบบปรับอากาศรถยนต์นั้น มีชื่อเรียกของท่อที่แตกต่างกัน ดังนี้
แสดงชื่อท่อสารทำความเย็น
1. ท่อซักชั่น เป็นท่อที่ใช้ต่ออยู่ระหว่างทางออกของอิวาพอเรเตอร์กับทางด้านดูดของคอมเพรสเซอร์
2. ท่อเพียวลิควิด เป็นท่อที่ใช้ต่ออยู่ระหว่างทางด้านออกของรีซีฟเวอร์ ดรายเออร์กับทางเข้าของเอ็กแพนชั่นวาล์ว
3. ท่อทูเฟส เป็นท่อที่ใช้ต่ออยู่ระหว่างทางด้านออกของคอนเดนเซอร์กับทางเข้าของ รีซีฟเวอร์ ดรายเออร์
4. ท่อดิสชาร์ท เป็นท่อที่ใช้ต่ออยู่ระหว่างทางด้านอัดของคอมเพรสเซอร์กับทางเข้าของคอนเดนเซอร์
3.4.1 การตัดท่อโดยใช้คัตเตอร์ตัดท่อ คัตเตอร์เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับตัดท่อทางเดินของสารทำความเย็นที่เป็นโลหะจำพวกท่อทองแดงและท่ออะลูมิเนียม ซึ่งมีส่วนประกอบดังนี้
1.หัวปรับสำหรับตั้งระยะใบมีด
2.ใบมีด
3.โรลเลอร์
หัวปรับ
ใบมีด
โรลเลอร์
แสดงคัตเตอร์ตัดท่อ
3.4.2 การตัดท่อโดยใช้เลื่อยตัดเหล็ก การใช้เลื่อยตัดเหล็กตัดท่อนั้นส่วนมากมักจะใช้สำหรับตัดท่อชนิดแข็ง
แสดงการตัดท่อโดยใช้เลื่อยตัดท่อ
3.4.3 การตัดท่อแบบพิเศษ ในการตัดท่อรูเข็ม หรือท่อแคปทิ้วนั้นให้ตัดท่อด้วยตะไบสามเหลี่ยม โดยการตะไบโดยรอบท่อให้ลึกเข้าไปในเนื้อท่อเท่า ๆ กัน
แสดงการตัดท่อโดยใช้ตะไบสามเหลี่ยม
ภายหลังจากการตัดโลหะท่อเสร็จเรียบร้อยแล้ว ทุกครั้งจะต้องคว้านปลายท่อ (Reamer)โดยใช้ รีมเมอร์ หรือตะไบหางหนูขนาดเล็กแต่งบริเวณรอยตัดให้เรียบร้อย
แสดงรีมเมอร์
ท่อสารทำความเย็น
รีมเมอร์
แสดงการรีมเมอร์ท่อ
ก. ท่อภายหลังจากการถูกตัด
ข. ท่อภายหลังจากถูกลบมุมภายนอกด้วยตะไบ
ค. ท่อที่ถูกปรับด้วยตะไบและคว้านภายในด้วย
รีมเมอร์เรียบร้อยแล้ว
แสดงการคว้านปลายท่อทั้งภายในและภายนอก
3.6.1 การดัดท่อโดยใช้สปริงดัดท่อ (Tube Bending Spring) สปริงดัดท่อมักจะใช้ใน การดัดท่อที่มีขนาดเล็ก ซึ่งสปริงดัดท่อจะมีอยู่ 2 ชนิด คือ
1. ชนิดสวมภายนอกท่อ จะใช้ดัดท่อบริเวณส่วนกลาง ๆ ของความยาวท่อ
2. ชนิดใส่ภายในท่อ จะใช้ดัดท่อบริเวณปลาย ๆ ท่อ
แสดงลักษณะสปริงดัดท่อ
แสดงการดัดท่อโดยใช้สปริงดัดท่อ
6.6.2 การดัดท่อโดยใช้เครื่องมือดัดท่อแบบแขนกระเดื่อง (Lever Type Bender)
1. องศาการดัด
2. ด้ามหมุนดัดท่อ
3. ด้ามยึด
ท่อ
ด้ามยึด
ด้ามหมุนดัดท่อ
องศาการดัด
แสดงการใช้เครื่องมือดัดท่อแบบแขนกระเดื่อง