Οι πεταλούδες ανήκουν στην τάξη των εντόμων. Τα είδη τους υπερβαίνουν τον αριθμό των 100.000 σε όλο τον κόσμο. Έχουν μακριές κεραίες, δύο ζεύγη φτερών καλυμμένα με πολύχρωμα λέπια και οι κεραίες τους ποικίλλουν ανάλογα με το είδος.
Η μεταμόρφωσή τους από τη στιγμή της γέννησης, σε μορφή κάμπιας (προνύμφες), είναι τεράστια. Έχουν σκωληκόμορφο σώμα και μασητικό στοματικό τύπο, ενώ συχνά διαθέτουν μεταξοειδείς αδένες και με τα λεπτά στρώματα μεταξιού που παράγουν, δημιουργούν ένα κουκούλι, στο οποίο εισέρχονται και μετατρέπονται σε χρυσαλίδες. Όταν βγαίνουν από το κουκούλι, έχουν πλέον τη μορφή ενήλικης πεταλούδας.
Στην ελληνική αλλά και τη ρωμαϊκή μυθολογία η Ψυχή, μια θνητή, απελευθερώθηκε από το θάνατο από τον Δία και η μυθολογική εικονοπλασία την αναπαριστά πολλές φορές με φτερά πεταλούδας.
Στο μύθο η Ψυχή συνδέεται με την πεταλούδα και ο μύθος ερμηνεύεται βάσει αυτής της διπλής ιδιότητας. Είναι η ιστορία της ψυχής που αγγίζεται από τη θεία αγάπη, αλλά εξαιτίας των λαθών της πρέπει να υποβληθεί σε ορισμένες δοκιμασίες πριν επιτύχει την μακαριότητα της αθανασίας.
«Το Κορίτσι με Περιδέραιο» (Nina con Collar), πίνακας της πρώιμης περιόδου της μεγάλης Μεξικανής ζωγράφου Φρίντα Κάλο.
�
Ο Πάμπλο Πικάσο (1881-1973), δημιουργός κάπου 20.000 έργων τέχνης στα περίπου 67-68 χρόνια που ζωγράφιζε, δημιουργεί εδώ μια μεταξοτυπία με πεταλούδα καμαρωτή. Η πεταλούδα αυτή ήταν ενταγμένη στη γενικότερη προσπάθεια του να δημιουργήσει ζώα από απλές γραμμές ζωγραφικής τοποθετημένες κατά τέτοιον τρόπο ώστε να ασκούν μια διακριτική γοητεία.
Ο Αμερικανός ζωγράφος του 19ου αιώνα Martin J. Heade φημιζόταν για τις θαλασσογραφίες του. Του άρεσαν πολύ τα φυτά, τα εξωτικά πουλιά και οι πεταλούδες. Η μπλε πεταλούδα Morpho, αγνώστου ημερομηνίας, παίζει με το φως και τη σκιά της.
Ο σουρεαλιστής ζωγράφος Σαλβαντόρ Νταλί
αγαπούσε και θαύμαζε τις πεταλούδες,
τις οποίες και συμπεριέλαβε
σε πλέον διάσημα έργα του.
�
Οι ζωγραφικές πεταλούδες του ζωγράφου Μπιέρσταντ είναι σχεδόν άνω των 110
χρονών.�
Σαλβαντόρ Νταλί,
Πλοίο με πεταλούδες, 1937
Σαλβαντόρ Νταλί,
Ανεμόμυλοι με πεταλούδες
Christian Schloe,
Ψηφιακή ζωγραφική
Από το βασίλειο της φύσης:
Ο Νορβηγός φωτογράφος Kjell Bloch Sandved φωτογράφισε πεταλούδες που τα μοτίβα των φτερών τους θυμίζουν γράμματα του αλφαβήτου και αριθμούς.
Δημιούργησε το λεγόμενο «Butterfly alphabet», που περιλαμβάνει τα 26 γράμματα του αγγλικού αλφάβητου και τους αριθμούς από 0-9.
�
Τάκης Χάτσιος,
"Πεταλούδα" | Έργο αρ. 182. (2018)�[ Σειρά " Η μ ι κ ύ κ λ ι α " - αρ. 07. ]
Τάκης Χάτσιος.
Έργο αρ. 348. (2021)
Το έργο είναι συνέχεια του έργου αρ. 333. (2020) που με τη σειρά του ήταν αποτέλεσμα ψηφιακής επεξεργασίας μιας φωτογραφίας σπόρων κολοκύθας.
Τάκης Χάτσιος.
Η νυχτερινή, αδημοσίευτη ακόμη, εκδοχή του προηγούμενου έργου.
Ανακτήθηκε στις 17/04/2021
Οι πεταλουδίτσες.
Μια φορά κι έναν καιρό σε μια δροσερή ρεματιά γεννήθηκαν κάμποσες τρελοπεταλουδίτσες: άσπρες, κίτρινες, γαλάζιες, κόκκινες και παρδαλές με χρωματιστές βούλες. Πετούσαν χαρούμενες εδώ κι εκεί. Ένα φόβο είχαν μονάχα. Φοβόντουσαν τα πουλάκια που τις κυνηγούσαν. Οι καημένες δεν μπορούσαν να χαρούν αμέριμνα τις ομορφιές της Άνοιξης. Ο φόβος του εχθρού βασάνιζε την μικρή τους ύπαρξη.
Μια καλή Ηλιαχτίδα τότε, που λυπήθηκε πολύ τις φτωχές πεταλουδίτσες, θέλησε να τις προστατέψει.
— Μικρές πεταλουδίτσες μου, τους είπε, σαν βλέπετε κίνδυνο να μη σας πιάνει πανικός και τα χάνετε. Κρατάτε την ψυχραιμία σας. Προσπαθήστε σε περίπτωση κινδύνου να βρίσκει η καθεμιά το κατάλληλο καταφύγιο. Και να κρύβεστε.
— Το κατάλληλο καταφύγιο; Και ποιο είναι καλή μας Ηλιαχτίδα;
— Η καθεμιά πρέπει να τρέχει και να κρύβεται στο μέρος, στο λουλούδι, στο φύλλο, που ταιριάζει με το χρώμα της. Με το χρώμα των φτερών της. Τότε ο εχθρός δε θα μπορεί εύκολα να σας ξεχωρίσει.
— Για εξήγησέ μας καλύτερα Ηλιαχτίδα.
— Εσύ για παράδειγμα Κοκκινόφτερη πεταλουδίτσα, να τρέχεις και να χώνεσαι μέσα σε ένα κόκκινο λουλούδι. Σε μια παπαρούνα, σε ένα άνθος ροδιάς, σε ένα κόκκινο γεράνι ή σε ένα κόκκινο τριαντάφυλλο.
— Κι εγώ πού να πηγαίνω; ρώτησε μια λευκή πεταλουδίτσα.
— Εσύ Λευκόφτερη να τρέχεις στα κρίνα ή στα άσπρα τριαντάφυλλα ή τ' άσπρα γαρίφαλα.
— Κι εγώ θα τρέχω στα κίτρινα ανθάκια, στις κίτρινες μαργαρίτες, είπε η Κιτρινόφτερη πεταλουδίτσα.
— Μα βέβαια. Τώρα καταλάβατε όλες το μάθημά σας.
— Καταλάβαμε και σ' ευχαριστούμε, καλή μας Ηλιαχτίδα.
— Για να σ' ευχαριστήσουμε τώρα θα χορέψουμε και θα τραγουδήσουμε προς τιμή σου.
Κι οι χρωματιστές πεταλουδίτσες άρχισαν τότε ένα χαρούμενο πεταχτό χορό, τραγουδώντας.
[...] Ξαφνικά άκουσαν φτερουγίσματα και κάμποσα πουλάκια πέταξαν προς το μέρος τους.
— Κίνδυνος! Κίνδυνος! Κρυφτείτε πεταλουδίτσες!
Τρέξε Κοκκινόφτερη στην Παπαρουνίτσα!
Πέταξε Λευκόφτερη μέσα στ' άσπρο κρίνο!
Κίτρινη, στην κίτρινη τρέξε μαργαρίτα!
Κι εσύ Γαλανόφτερη στο γαλάζιο μενεξέ!
Έτσι τους φώναξε η φίλη τους Ηλιαχτίδα. Κρύφτηκαν οι πεταλουδίτσες. Πέρασε ο κίνδυνος και ξαναβγήκαν να συνεχίσουν το χορό τους.
Ε. Παλαιολόγου Πετρώνδα.
Πηγή: http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2160/Anthologio_A-B-Dimotikou_html-empl/index5_11.html
�
Δημιουργίες των παιδιών:
Ομαδική σύνθεση, Ιούνιος 2020.
Διαβάσαμε το παραμύθι "Οι πεταλουδίτσες", Ε. Παλαιολόγου- Πετρώνδα, Ανοιξιάτικα, Αργώ, Αθήνα 1977,
από το "Ανθολόγιο Λογοτεχνικών Κειμένων Α & Β Δημοτικού- Το δελφίνι", ΟΕΔΒ, Αθήνα.
Τα παιδιά απόλαυσαν την ιστορία και, μετά την ακρόασή της, τη ζωντάνεψαν με την ομαδική εικαστική τους σύνθεση.
Πρόταση κατασκευής:
Σχεδιάζουμε μια πεταλούδα
Τη διπλώνουμε στη μέση,�ετοιμάζουμε το σύρμα πίπας που θα το χρησιμοποιήσουμε για τις κεραίες της�και το τοποθετούμε στο κέντρο, στο σημείο που προηγουμένως δημιουργήσαμε τσάκιση, διπλώνοντας.
Συρράπτουμε,�και ξεδιπλώνουμε δεξιά και αριστερά τα φτερά της.�Λόγω του χαρτονιού που περισσεύει στο πίσω μέρος μετά τη συρραφή, όπου την κολλήσουμε ή την καρφιτσώσουμε αφήνει ανάγλυφη αίσθηση.
Το υλικό χρησιμοποιείται μόνο για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Ανακτήθηκε από τις ακόλουθες πηγές:
http://ebdomonipi.blogspot.com/2013/02/blog-post_16.html
https://mymodernmet.com/kjell-bloch-sandved-butterfly-alphabet/
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CF%8D%CE%B4%CE%B1
Από Archaeodontosaurus - Self-published work by Archaeodontosaurus, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=250927
https://i.pinimg.com/originals/8f/2f/bb/8f2fbb2fff70a8d9375e11da166e81db.jpg
Ευχαριστούμε θερμά τον Τάκη Χάτσιο που έδωσε την άδεια να χρησιμοποιηθούν τα έργα του στην παρούσα παρουσίαση.