​

TEHLİKELİ VE ZARARLI ATIKLARIN GEÇİCİ DEPOLANMASI

Atık, üretimden ve kullanımdan kaynaklı olarak ortaya çıkan, çevreye atılan veya bırakılan ya da atılması zorunlu madde ve materyalleri ifade eder. Diğer bir tabirle çöp olarak ifade edilen atıklar, günümüzde nüfusun çoğalması ile hem üretim hem de tüketimin artmasından kaynaklı büyük bir sorun olmuş ve planlı bir şekilde yönetilmesi gereken toplumsal bir kavram hâline gelmiştir.

​

Dünyada sanayileşme ve kentselleşmenin etkisi ile kaynakların bilinçsizce kullanımı sonucu atıklar artmaktadır. Atığın oluşumunun önlenmesi, kaynağında azaltılması, yeniden kullanılması, ayrıştırılması, biriktirilmesi, toplanması, geri kazanımı ve bertaraf edilme işlemleri atık yönetimi denilen geniş bir plan çerçevesinde gerçekleştirilir. Atık yönetim planlarının resmi ve özel tüm kurum ve kuruluşlar tarafından uygulanması gerekmektedir.

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Atık yönetiminin en önemli kısımlarından birisi geri kazanımdır. Geri kazanım, atıkların özelliklerinden yararlanılarak içindeki bileşenlerin fiziksel, kimyasal veya biyokimyasal yöntemlerle başka ürünlere veya enerjiye çevrilmesidir.

Geri kazanım, uluslararası standart hâline gelmiş şekil de görülen Mobius Döngüsü sembolü ile gösterilir. Sembolde yer alan üç ok sırasıyla “toplama-ayrıştırma”, “dönüştürme”, “tekrar kullanım” olarak geri kazanım aşamalarını ifade etmektedir. Sembolün farklı zemin renklerinde kullanımı, okların renkli, beyaz ve koyu olmaları durumu, geri kazanım işlemleri ile ilgili bilgileri içerir.

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Geri kazanımın yararları:

Doğal ve milli kaynaklarımız korunur.

Çevre korunur.

Enerji tasarrufu sağlanır.

Atık miktarı azaltılmış olur.

Çöp alanlarının ömrü uzar.

Ekonomiye katkı sağlanır.

Geleceğe yapılan yatırımdır.

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Atıkların özellikleri ne olursa olsun insan ve canlı yaşamının bulunduğu ortamlara hiçbir önlem alınmaksızın doğrudan atılmaması gereklidir. Bu durum, ülkemizde 1983 yılında çıkarılan “Çevre Kanunu” ile yasal zorunluluk hâline getirilmiştir.

Geri kazanım, ortaya çıkan atıkların kaynağında ayrıştırılması ile başlayan bir süreçtir. Atıkların hepsinin çöpe atılması değil de özelliklerine göre ayrı kutulara biriktirilmesidir. Şekil de geri kazanım kutuları ve artık sac parçalarının toplanarak geri kazanıma hazır hâle getirilmiş şekli görülmektedir.

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Tehlikeli Atıklar

Atıklar, çevre ve insan sağlığına etkileri oranında tehlikeli ve tehlikesiz olarak değerlendirilir.

Tehlikeli atıklar, patlayıcı, parlayıcı, kendiliğinden yanmaya müsait, oksitleyici, zehirli, korozif, aşındırıcı, hava ve su ile temasında zehirli gaz bırakan atıklar olarak ifade edilir.

Tehlikeli atıklar özellikle içerdikleri zararlı kimyasallar ve diğer maddeler nedeniyle insan sağlığına ve çevreye kalıcı zararlar verebilmektedir.

Gövde atölyesinde çok çeşitli kimyasal malzemeler kullanılmaktadır. Kimyasal malzemelerin etiket kısımlarında Şekil de gösterilen, tehlike sınıflandırılmasını belirten piktogramlar bulunmaktadır.

​

​

​

​

​

​

​

​

Gövde Atölyelerinde Ortaya Çıkan Tehlikeli ve Zararlı Atıklar

Gövde kaynak ve onarım atölyelerinde yapılan işlemlerden kaynaklı çeşitli malzeme sınıflarında tehlikeli ve zararlı atıklar ortaya çıkabilmektedir. Bu atıklar özelliğine göre sınıflandırılmalı ve ayrı olarak toplanıp depolanmalıdır.

a) Metal Atıklar

Otomotiv gövde atölyelerinde, hasar almış araçlardan sökülen metal panel parçaları, artık sac parçaları; atölye çalışmalarında yapılan kesme, taşlama işlemlerinden dolayı oluşan metal parçaları ve tozları; artık kaynak elektrot ve telleri gibi birçok metal atık oluşmaktadır. Bu atıkların sınıflandırılarak ayrıştırılmaları gerekir.

​

​

​

​

​

​

​

​

b) Plastik Atıklar

Hasarlı, kırık, değiştirilen plastik tamponlar, iç döşeme plastik aksamları, far gövdeleri, döşeme kolçakları, plastik kaporta aksamları (davlumbaz, çamurluk vb.), plastik bağlantı klipsleri gibi birçok malzeme atık olarak ortaya çıkmaktadır.

​

​

​

​

​

​

​

​

c) Cam Atıklar

Gövde atölyelerinde otomotiv cam değiştirme işlemlerinden kaynaklı oldukça fazla cam atık oluşmaktadır. Ayrıca farların kırık cam ve ampulleri de cam atıklar olarak ayrıştırılmalıdır.

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

ç) Tehlikeli Atıklar

Araçlarda su, ses ve ısı yalıtımı için kullanılan malzemeler tehlikeli atık sınıfına girmektedir. Ayrıca onarım öncesi araç üzerindeki her türlü koruyucu boya benzeri tabakaların kazıma işlemleri yapılır. Bu işlemlerde ortaya çıkan döküntü ve tozlar da tehlikeli atıklardandır. Bu çeşit atıklar tehlikeli atık olarak ayrı toplanmalı ve depolanmalıdır.

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

d) Kontamine Atıklar

Tehlikeli madde ile kontamine olmuş (karışmış, temas etmiş) her türlü malzeme atığını ifade eder. Bu kısım atıklar asıl malzemesine bakılmaksızın ayrı bir şekilde kontamine atık olarak depolanmalıdır.

Kontamine atıklara şu şekilde örnek verilebilir:

Boya veya kimyasal sürülmüş plastik, cam ve metal atıklar

Kimyasal malzemenin konduğu boşalmış her türlü kutu

Tehlikeli madde ile temas eden kâğıt ve ambalaj atıkları

Tehlikeli madde ile pislenmiş bez, eldiven ve üstüpü gibi atıklar

Yağlı, boyalı metal parça ve talaşlar