shoir,dramaturg,nosir-Abdulhamid sulaymon o`g`li cho`lpon 1897-yili andijonda tug`ilgan,otasi sulaymonqul muhammad yunus o`g`li ma`rifatli,bilimli ziyoli bo`lib,asli savdo bilan shug`ullansa-da,sherlar ham yozib turgan.onasi oyshabibi maxsus tahsil ko`rmagan,ammo ko`ngli ochiq,suhbati yoqimli,ertag-uqo`shiqlarni ko`p biladigan ayol bo`lgan .
4 of 17
5 of 17
6 of 17
IJODI
Bolaligidan sherlar yoza boshlagan,cho`lpon o`z yozmalarini”SADOYI TURKISTON”,”Sadoyi Farg`ona”,”Turkiston viloyati gazetasi” kabi nashrlarda “Qalandar”,”Mirza qalandar”,”Andijonlik”kabi taxalluslarda chop ettirgan.
Keyinchalik “Cho`lpon”uning asosiy taxallusiga aylangan.
7 of 17
8 of 17
1914-yili 18-aprelda “SADOYI TURKISTON”gazetasida cho`lponning “TURKISTONLI QARINDOSHLARIMIZGA” degan sheri bosib chiqarildi.Sal o`tib “Do`xtur Muhammadiyor”hikoyasi bosildi .1920-yilda bo`lib o`tgan Sharq xalqlarining qurultoyi Cho`lpon qarashlarining rivojida muhim o`rin tutdi.Bokudan qaytgach,cho`lpon Fitratning taklifiga ko`ra buxoroga boradi va1921-1922-yillarda o`zbek tilidagi “BUXORI AXBORI”gazetasini boshqaradi.
9 of 17
10 of 17
1923-yilda shoir toshkentga qaytib keladi.U “INQILOB”jurnali bilan hamkorlik qiladi,endigina dunyoga kelayotgan o`zbek professional teatrini shakllantirish uni badiiy barkamol asarlar bilan ta`minlashda ishtirok etadi.1923-yilda Cho`lpon Andijonda yangi chiqa boshlagan “Darxon”gazetasiga ishga yuboriladi.Bir yildan so`ng gazeta yopilgach,u Toshkentga qaytib keladi .Shu vaqtda milliy iste`dodli o`zbek yoshlari Moskvaga o`qishga yuboriladi.
11 of 17
12 of 17
Nihoyat shoir ijodi G`oyaviy tutruqsiz ekanligi respublikaning o`sha vaqtdagi rahbarlaridan biri A.I.Karimov tomonidan rasman aytilgach,shoir ijodiy jarayondan uzoqlashtirib yuborildi.
Buning natijasida shoir 1932-yilda Moskvaga ko`chib borib ,u yerda Goholning “TERGOVCHI”, Frankoning “Feruza”asarlarini o`zbek tiliga tarjima qilgan.1935-yilgacha moskvaga yashab yana toshkentga qaytib keladi va teatrda adabiy emakdosh bo`lib yashaydi
13 of 17
14 of 17
Bu yillarda unga qilingan hujumlar avj oladi ,adib asarlari o`zbek jurnal va gazetalariga bosilmay qoladi.Shu tahlilkali yillarda Cho`lpon”Kecha va kunduz”romani va”SOZ”sherlar romanini yaratadi.Millat baxti uchun jonini jasur o`g`lon buyuk istedod egasi bo`lgan adib 1937-yili 14-iyulda qamoqqa olinadi .Davrining bir guruh asl farzandlari qatori 1938-yilning 5-oktabrida chiqarilgan hukm “asosida” shu yilining 4-oktabr kuniyoq otib tashlanadi.
15 of 17
Hozirga qadar uning ko`pgina asarlarining nusxalari ko`paytirilmoqda.bunday adibning yoqotilishi yoxud ‘OTIB TASHLANISHI”o`zbek millati uchun katta yo`qotish sanaladi.
2008-yili prezidenyimiz farmoniga binoan toshkentda cho`lpon nomli “xiyobon”,cho`lpon xotirasiga atab haykal ham barpo etildi.Cho`lpon xotirasiga atab hatto turli xil sheriy to`plamlar yaratilmoqda.