Módulo 4
Talleres de formación en xardinaría orgánica
baseado no enfoque de Deseño Universal para a Aprendizaxe
para Persoas con Discapacidade Intelectual e outras
necesidades específicas de aprendizaxe
Contido:
Andragoxía e Estudantes
Adultos
01
02
03
04
05
Diferentes Estilos de
Aprendizaxe
Ciclos de Aprendizaxe 4P
Deseño Universal para o
Aprendizaxe
Avaliación multinivel
Andragoxía
Que é a aprendizaxe
para adultos?
Estudantes adultos
🡪 Motivación
Os estudantes adultos están, na súa maior parte, moi motivados para aprender.
Esta motivación pode ser interna ou externa.
Estudantes adultos
🡪 Necesidades Específicas
Os adultos buscan experiencias de aprendizaxe que lles axuden a afrontar problemas e necesidades urxentes nas súas vidas.
Aprenden mellor cando a información está directamente relacionada coas súas necesidades e problemas.
Estudantes adultos
🡪 Necesidades Específicas
Ao non ser posible atender as necesidades de
todos, asegúrese de:
- Aclarar necesidades e expectativas;
- Discutir temas adicionais (¡tempo!);
- Deixe tempo para a personalización.
Estudantes adultos
🡪 Sistema de Valores
Cando os adultos involúcranse na aprendizaxe, teñen valores que actúan como un filtro, permitindo o paso de ideas congruentes e impedindo a entrada de ideas contrapostas.
Estudantes adultos
🡪 Emocións
O proceso de aprendizaxe é tan emocional como intelectual.
Considere a motivación, a autoestima, as experiencias de aprendizaxe previas…
Que necesitan os estudantes adultos?
Os Estudantes Adultos necesitan …
🡪 Comodidade
Un contexto físico e psicoloxicamente cómodo mellora a aprendizaxe para todos.
Adult Learners need …
🡪 Líder de Grupo
As 7 calidades que os adultos aprecian nos seus líderes de grupo:
Os Estudantes Adultos necesitan …
Adult Learners need …
🡪 Compromiso Activo
Teña presente constantemente que o tipo de aprendizaxe máis xeralizado ten lugar cando as persoas participan activamente.
Os Estudantes Adultos necesitan …
“A mente non é un recipiente que hai que encher senón un lume que hai que acender”.
Plutarch
Ensinanza centrada no alumno
O papel tradicional do profesor ...
… organiza e presenta información identificada como importante que o alumno saiba;
… ocupa a maior parte do “tempo de emisión” e deixa ao alumno maioritariamente en modo “escoitar”.
Ensinanza centrada no alumno
É un enfoque centrado no alumno...
… a atención céntrase en utilizar o coñecemento e as experiencias dos alumnos para crear significado a través do aprendizaxe activo.
Andragogía en� Práctica
Aprendendo estilos
02
Quen son os adultos, como estudantes?
Aprendendo estilos
Percibimos e procesamos información ao longo dos continuos diferentes...
A aprendizaxe comeza cando percibimos ou asimilamos información...
Percibir Concretamente
Percibir Abstractamente
Aprendendo estilos
A aprendizaxe non está completo ata que procesamos ou facemos algo coa información que recibimos...
Cando mestúranse as dúas formas de percibir e procesar… existen catro estilos de aprendizaxe distintos.
Procesar
Activamente
Procesar
Reflectivamente
Aprendendo estilos
Experiencia
Concreta
Sentimento
Os estilos de aprendizaxe de Kolb.
Servicial
(sentir e facer)
CE/AE
Experimentación Activa
Facendo
Converxente
(pensa e fai)
AC/AE
Conceptualización
Abstracta
Pensando
Asimilando
(pensa e mira)
AC/RO
Observación Reflectiva
Mirando
Diverxente
(pensa e mira)
CE/RO
Procesando
Como nos
Continuo
facemos cousas
Continuo de percepción
cómo pensamos sobre as cousas
Aprendendo estilos
Imaxinativo
Analítico
Sentido Común
Dinámico
Aprendendo estilos
🡪 Imaxinativo (p.e. Diverxente)
Percibe a información de forma concreta e procésaa de forma reflexiva.
Aporta a súa propia experiencia a unha tarefa de aprendizaxe, aprendendo escoitando e discutindo ideas.
Necesita algo concreto para facer comprensible a información abstracta.
¿PORQUÉ?
Aprendendo estilos
🡪 Analítico (p.e. Asimilando)
Percibe información de forma abstracta e procésaa de forma reflexiva.
Goza das conferencias e prefire saber o que pensan os expertos.
Ten a aptitude para pensar en feitos e propón teorías novas e melloradas.
¿QUE?
Aprendendo estilos
🡪 Sentido Común (p.e., converxente)
Percibe información de forma abstracta e procésaa activamente.
Aprende mellor resolvendo problemas.
Prefire que lle den só a información básica para poder aplicala a situacións específicas.
¿COMO?
Aprendendo estilos
🡪 Dinámica (p.e. Servicial)
Percibe a información de forma concreta e procésaa activamente.
Aprende mellor mediante proba e erro.
Prefire descubrir as cousas por se mesmo, arriscándose e chegando a miudo á conclusión correcta.
QUE SI?
Cál é teu estilo de aprendizaxe preferencial?
“Nunca fagas polos alumnos o que os alumnos poden facer por se mesmos e entre eles".
Dave Meier
Ciclos de aprendizaxe
Como traballar con estudantes adultos?
4P Ciclos de Aprendizaxe
PREPARA
PRESENTA
PRACTICA
PERSONALIZA
Ciclos de aprendizaxe 4P
🡪 PREPARE
Déalle aos alumnos unha razón para aprender
Dar comezo ao alumno a pensar nun tema específico
Inducir a curiosidade, crear interese...
Ciclos de aprendizaxe 4P
🡪 PRESENTE
Axude aos estudantes a adquirir coñecementos sobre un determinado tema, de maneira que resulte interesante, activa, relevante e agradable.
Comece polo que xa saben os alumnos...
Ciclos de aprendizaxe 4P
🡪 PRACTICA
Cree oportunidades para que os alumnos practiquen as habilidades recentemente aprendidas, de diversas formas prácticas.
Ofreza orientación e comentarios... Fomente a práctica física e mental
Ciclos de aprendizaxe 4P
🡪 PERSONALICE
Cree oportunidades para que os alumnos apliquen e integren información nas propias situacións e xeneralicen
Utilice estratexias metacognitivas.
Experiencia
Práctica
Como aplicarías o Ciclo de Aprendizaxe 4P?
Como aplicarías o Ciclo de Aprendizaxe 4P? ?��Escolla unha das opcións de verduras e planifica un Ciclo de Aprendizaxe 4P sobre como cultivar esta planta. Compártea con outros adestradores...
Diversity & Learning
04
Why use the Universal Design for Learning (UDL) approach?
Diversidade e Aprendizaxe
Por que utilizar o deseño universal para a aprendizaxe (UDL)?
Fundacións UDL
BENEFICIOS PARA TODOS
1) BENEFICIOS PARA TODOS�
Exemplo 1 : A porta automática.
Exemplo 2 : Ramplas de piscina
Moitos, moitos, outros exemplos …
Sabía que? Estes artigos foron deseñados orixinalmente para as persoas con discapacidade: Máquinas de escribir/Teclados Cepillo de dentes eléctrico Aplicacións de recoñecemento de voz e de voz a texto Pallas flexibles Audiolibros |
BENEFICIOS PARA TODOS
SE SE ELABORA UN APOIO OU AXUDA PARA UN ALUMNO, ESTÁ TAMÉN DISPOÑIBLE PARA OS DEMAIS?
•¿EXPLICACIÓN SOBRE AS PALABRAS?
• ¿DEBUXOS?
• ¿CALQUERA MATERIAL VISUAL – PLAN DE TRABALLO, HORARIO DO DÍA,…?
A VECES NECESÍTANSE ALOXAMENTOS INDIVIDUAIS / MENOS NECESIDADE DE ALOXAMENTOS INDIVIDUAIS, SEN EVITALOS (EXEMPLO: INTÉRPRETE XORDO, BRAILLE)
ACCESIBILIDADE
2) ACCESIBILIDADE
Ten unha opción!
Example 3 : Ramp and stairs
2) ACCESIBILIDADE
Símbolos, palabras ou cor? �Que prefire?
Example 4 : Accessible information
ACCESIBILIDADE
¿É A CONTORNA DE APRENDIZAXE ACCESIBLE PARA TODOS?
HAI ALGUNHA BARREIRA:
• TODO SE PRESÉNTASE SÓ VERBAL? – FORMA CLÁSICA DE ENSINO?
• ¿O MATERIAL É SÓ TEXTO IMPRESO?
• HAI BARREIRAS LINGÜÍSTICAS?
ACCESIBILIDADE
É A CONTORNA DE APRENDIZAXE ACCESIBLE PARA TODOS?
ESTÁN OS SEUS ESTUDANTES COMPROMETIDOS?
• DIFERENTES ANTECEDENTES?
• DIFERENTES COÑECEMENTOS PREVIOS?
• SABEN POR QUE TEÑEN QUE APRENDER ESTE ARTIGO?
�ACCESIBILIDADE
É A CONTORNA DE APRENDIZAXE ACCESIBLE PARA TODOS?
PODEN OS SEUS ESTUDANTES UTILIZAR DIFERENTES ESTRATEXIAS PAR APRENDER?
• PODEN ESCOLLER COMO EXPRESAR O QUE APRENDERON?
• PODEN UTILIZAR MULTIPLES MEDIOS?
• DIVERSIFICAS AS TÚAS AVALIACIÓNS?
�DESEÑO�PROACTIVO�
3) DESEÑO PROACTIVO�
preferirías?
Exemplo 3 : A “correa”
PLANIFICAR LECCIÓNS A PARTIR DA DIVERSIDADE
CANDO PLANIFICAS A TÚA LECCIÓN, ¿EMPEZAS DESDE A DIVERSIDADE DA TÚA CLASE?
• PRESENTACIÓN?
• AVALIACIÓN?
• COMPROMISO/MOTIVACIÓN?
… OU COLLE AO “ALUMNO PROMEDIO” E ADÁPTASE/ACOMÓDASE DESPOIS?
�O “CAMIÑO UDL”!�
PENSANDO E REMOVENDO BARREIRAS ...
Observe o vídeo ... e reflexione!
SE PODEMOS VER A DIVERSIDADE, �DESEÑAMOS PARA ELO!
DirectricesUDL
Directrices UDL
Directrices UDL
Directrices UDL
•O concepto de neurodiversidade é importante para os formadores, porque nos lembra que os alumnos non teñen un "estilo" de aprendizaxe illado, senón que confían en que moitas partes do cerebro traballen xuntas para funcionar nun contexto determinado.
�A “LITTLE BIT” OF NEUROCIENCES ...�
REDES DE RECOÑECEMENTO:
O QUE DE APRENDER
REDES ESTRATÉXICAS:
O CÓMO APRENDER
REDES AFECTIVAS:
O POR QUÉ DE APRENDER
UN “POUCO” DE NEUROCIENCIAS...
Translated in independent page into Galician language (pág. 64)
Avaliación Multinivel
… da experiencia de aprendizaxe?
Avaliación Multinivel
Segundo o Modelo de Kirkpatrick, considéranse catro niveis á hora de avaliar un programa ou actividade formativa:
Cada un dos niveis sucesivos do modelo representa unha medida máis, precisa da eficacia dun programa de formación.
Nivel 4
Nivel 3
Nivel 2
Nivel 1
From up to bottom: Resultados, Impacto, Aprendizaxe, Reacción
O adestramento influíu no rendemento?
O adestramento cambiou o comportamento?
Produciuse a transferencia de aprendizaxe?
Gozaron os alumnos da capacitación?
Avaliación Multinivel
4 NIVEIS DE AVALIACIÓN DE KIRKPATRICK NUN MINUTO
Avaliación Multinivel
Pódense utilizar diferentes enfoques, estratexias e instrumentos para avaliar cada nivel diferente...
???
IMPACTO
COMPORTAMENTO
APRENDIZAXE
REACCIÓN
Avaliación Multinivel
Nivel 1: Reacción
As preguntas para facer aos alumnos poden incluír:
…
Avaliación Multinivel
Nivel 2: Aprendizaxe
A aprendizaxe pódese avaliar de diferentes maneiras:
…
Pode resultar útil “probar” aos alumnos para determinar os seus coñecementos, niveis de habilidades e actitudes antes do evento. Unha vez finalizada a formación, os alumnos poderán ser avaliados por segunda vez para medir o que aprenderon.
Avaliación Multinivel
Nivel 3: Comportamento
Medir eficazmente o comportamento é un proceso a máis longo prazo.
Algunhas preguntas para facer poden incluír:
…
Unha das mellores formas de medir o comportamento é realizar observacións e entrevistas. Outra é integrar o uso de novas habilidades nas tarefas que os alumnos deberían asumir.
Nivel 1
Reacción
Nivel 2
Aprendendo
Nivel 3
Comportamento
Nivel 4
Resultados
Avaliación Multinivel
Nivel 4: Resultados
Avaliar o nivel 4 probablemente será máis custoso e levará máis tempo. Un dos desafíos é identificar que resultados, beneficios ou resultados finais están máis estreitamente vinculados coa capacitación.
Algúns resultados a considerar, dependendo dos obxectivos da súa capacitación, poden ser:
GOCE DOS SEUS MOMENTOS NO XARDÍN
¡O EQUIPO EASY GARDENING LLES DESEXA UNHA EXITOSA AVENTURA!
Formadora
Ana Teixeira
Formadora
Ângela Ferreira
Formador e Xerente de Proxecto
João Canossa Dias
Coñeza ao noso Equipo
Referencias
Referencias
CAST (2018). Deseño universal para pautas de aprendizaxe versión 2.2. Consultado o 16 de febreiro de 2023., de http://udlguidelines.cast.org
Conklin, C., Pepper, J., Weitzman, E., & McDade, A. (2007). Necesítanse dous para falar. O programa hanen para pais. Toronto: Programa de linguaxe temperá de Hanen.
Graham, S. (2017). Unha guía de andragoxía sinxela e fácil de entender. Consultado o 13 de febreiro de 2023., de https://www.cornerstone.edu/blog-post/a-simple-easy-to-understand-guide-to-andragogy/
Kirkpatrick, D., & Kirkpatrick, J. (2006). Avaliación de programas de formación: os catro niveis. (3ª ed.). San Francisco, CA: Editores Berrett-Koehler.
Kirkpatrick, J., & Kirkpatrick, W. (2016). Os catro niveis de avaliación da formación de Kirkpatrick. Alejandría, VA: prensa ATD.
Knowles, M., Holton III, E., & Swanson, R. (2005). O alumno adulto. O clásico definitivo na educación de adultos e o desenvolvemento de recursos humanos. (6ª ed.). Londres: Elsevier, Inc.
Maestro (2021). Cal é o modelo de Kolb? Comprender o ciclo de aprendizaxe experiencial. Recuperado o 15 de febreiro de 2023 de https://maestrolearning.com/blogs/kolbs-model/
McLeod, S. (2017). Estilos de aprendizaxe de Kolb e ciclo de aprendizaxe experiencial. Recuperado o 15 de febreiro de 2023 de https://www.simplypsychology.org/learning-kolb.html
Merrian, S. (2001). Andragogía e aprendizaxe autodirixido: pilares da teoría do aprendizaxe de adultos. En S. Merrian (Ed.), A nova actualización da teoría do aprendizaxe de adultos (páxs. 3-13). Nueva York: John Wiley e Fillos, Inc.
Grazas pola súa atención!