การเคลื่อนย้าย
เสาวลักษณ์ ทรัพย์อาภรณ์
จดบันทึก
นักเรียนเห็นอะไรบ้างจากการดูวีดิทัศน์ จับคู่ ผลัดกันบอกเล่าสิ่งที่ตนเองเห็น
คำถามชวนคิด
ความสำคัญของสิ่งที่นักเรียนเห็นจากการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยคืออะไร เพราะเหตุใด
วัตถุประสงค์ของการเคลื่อนย้าย
1. เพื่อช่วยเคลื่อนย้ายออกจากสถานที่ที่ทำให้เกิดอันตรายเพิ่มขึ้น
2. เพื่อย้ายไปในสถานที่ที่ให้การช่วยเหลือได้สะดวกปลอดภัย
3. เพื่อส่งต่อให้ได้รับการรักษาโดยเร็วที่สุด
หลักการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยเจ็บ
1. อย่าเคลื่อนย้ายผู้ป่วยเจ็บโดยไม่จ าเป็น ยกเว้นอาการไม่ปลอดภัยหรือ สถานการณ์ที่เกิดเหตุ ไม่ปลอดภัย
2. ห้ามเคลื่อนย้ายผู้ที่ได้รับบาดเจ็บที่กระดูกสันหลัง โดยไม่มีอุปกรณ์ป้องกันกระดูกเคลื่อน
3. ห้ามเคลื่อนย้ายผู้ป่วยเจ็บโดยที่ยังไม่ได้แก้ไขส่วนที่บาดเจ็บ
4. ห้ามทิ้งผู้ป่วยเจ็บที่หมดสติอยู่เพียงลำพัง เพราะอาจไม่สามารถช่วยได้ทัน หากผู้ป่วยมีอาการรุนแรงขึ้น
5. ในกรณีที่ไม่แน่ใจว่าควรจะทำอย่างไร อย่าตัดสินใจกระทำในสิ่งที่ไม่รู้โดยเด็ดขาดเพราะจะทำให้เกิดการบาดเจ็บมากขึ้น
วิธีการเคลื่อนย้าย
เป็นการเคลื่อนย้ายผู้ปุวยโดยเร่งด่วน ใช้เมื่อมีอันตรายเกิดขึ้นกับผู้ปุวยหรือผู้ช่วยเหลือ ซึ่งสามารถใช้วิธีการเคลื่อนย้ายแบบเร่งด่วนในกรณีต่อไปนี้
1. ขณะไฟก้าลังลุกไหม้หรือมีเปลวไฟลุกอยู่
2. ก้าลังเกิดระเบิดจากสิ่งอันตรายต่างๆ หรือสารพิษ
3. เหตุการณ์ที่ก้าลังรุนแรงต่างๆ
4. การที่ไม่สามารถจะเข้าถึงตัวผู้บาดเจ็บได้โดยตรง แต่ขณะที่ผู้ปุวยก้าลังเกิดภาวะคุกคามชีวิต ต้องรีบเคลื่อนย้ายออกมาก่อนเพื่อให้การช่วยเหลือ
5. เคลื่อนย้ายออกจากที่เกิดเหตุ ก่อนที่จะเกิดการบาดเจ็บเพิ่มเติมที่ก้าลังจะเกิดขึ้น
6. เมื่อผู้ปุวยที่ต้องการความช่วยเหลือโดยเร่งด่วน แต่อยู่ในพื้นที่ที่ไม่สะดวกต่อการให้การช่วยเหลือต้องรีบน้าผู้ปุวยออกมายังที่ปลอดภัยเพื่อให้การช่วยเหลือ เช่น กรณีหยุดหายใจ หรือหมดสติขณะอยู่ในห้องน้ำหรืออ่างอาบน้ำ
การเคลื่อนย้ายแบบเร่งด่วน ( Emergency Move )
รูปแสดง การลากที่รักแร้ (Axillary Drag)
รูปแสดง การลากที่เสี้อบริเวณลำคอและไหล่ผู้ป่วย
รูปแสดง การลากข้อเท้า (Foot Drag )
รูปแสดง การลากด้วยผ้าห่ม
รูปแสดง การคลานลากแบบนักดับเพลิง (firefighter’s drag)
รูปแสดง การอุ้มแบบนักดับเพลิง (Firefighter’s Carry)
รูปแสดง การเคลื่อนย้ายด้วยมือเปล่า
การเคลื่อนย้ายแบบด่วน (Urgent Move )
เป็นการเคลื่อนย้ายแบบเร็วกว่าปกติ ทั้งนี้เพื่อให้การช่วยเหลือผู้ปุวยเจ็บภายใต้เงื่อนไขต่างๆที่เกิดขึ้นอย่างผิดปกติธรรมดาเช่น ผู้ป่วยมีการต่อต้าน ได้รับการรบกวนจากผู้ประสบการณ์ สภาพแวดล้อม เช่นสภาวะของอากาศที่ไม่เหมาะสม น้ำกำลังขึ้น หรือในซากรถที่ยังไม่อยู่นิ่งหรือติดอยู่ในซากรถ อาจต้องมีการตัดถ่าง ง้าง งัด (extrication) ออกอย่างรวดเร็วก่อน
อาจมีการใช้อุปกรณ์ช่วยยกและเคลื่อนย้าย เช่น กระดานรองหลัง หรือเปลตัก เปลนอน และต้องจัดท่าที่เหมาะสมกับการเจ็บปุวยด้วย หรือกรณีผู้ที่ติดในซากรถต้องดามคอ ช่วยห้ามเลือด ดามกระดูกที่หัก ก่อนจะท้าการตัดถ่างซากรถออก
การเคลื่อนย้ายแบบไม่รีบด่วน ( Non – Urgent Move )
เป็นการเคลื่อนย้ายที่ส้าคัญมาก ใช้ในกรณีที่ผู้ปุวยมีอาการไม่ฉุกเฉินมาก ไม่มีภาวะคุกคามต่อชีวิตและมีอาการที่สามารถรอเวลาได้บ้าง โดยทั่วไปควรเลือกวิธีการเคลื่อนย้ายแบบนี้ ก่อนการเคลื่อนย้ายจะต้องประเมินสภาพผู้ป่วยและให้การดูแลอย่างเต็มที่แล้ว ผู้ทำการช่วยเหลือสามารถที่จะเลือกวิธีการเคลื่อนย้ายที่เหมาะสมที่สุด โดยประเมินจากอาการเจ็บป่วย การบาดเจ็บ ปัจจัยต่างๆ ณ ที่เกิดเหตุ
อาจไม่มีอุปกรณ์ช่วยเหลือ เช่น การอุ้มท่าต่างๆ การพยุงเดิน เป็นต้น หรือการช่วยเหลือโดยใช้อุปกรณ์ในการยกและเคลื่อนย้าย เฝือกดามคอ กระดานรองหลังชนิดสั้นชนิดยาว เปลตัก เก้าอี้ยกผู้ปุวย อุปกรณ์ประยุกต์ต่างๆ
การเคลื่อนย้ายด้วยวิธีการอุ้ม�( Moving with Carry Technique )
รูปแสดงท่าอุ้มแบก (Fireman, s carry)
ท่าอุ้มเดี่ยว (One-man Carries)
รูปแสดง�ท่าอุ้มแบก (Fireman, s carry)
รูปแสดง ท่าอุ้มพยุง (Supporting carry)
รูปแสดง Cradle carry หรือ ท่าอุ้มกอดหน้า (Arms carry)
รูปแสดง Piggyback carry หรือ ท่าอุ้มกอดหลัง (Saddleback carry)
รูปแสดง Pack strap carry
รูปแสดง ท่าอุ้มคู่พยุง (Two Man Supporting Carry)
ท่าอุ้มคู่ (Two Man Carries) :
หรือ ผู้ช่วยเหลือ 2 คน ( Two-rescuer assist )
รูปแสดง ท่าอุ้มคู่กอดหน้า �(Two Man Arms Carry)
รูปแสดง ท่าอุ้มคู่กอดหลัง (Two Man Fore And Aft Carry)
รูปแสดง ท่าอุ้มคู่จับมือ ( Two Hand Seat carry )
รูปแสดง อุ้มแบบ 3 คน ( Three-person carry )
อุปกรณ์การยกเคลื่อนย้ายและยึดตรึงที่ใช้บ่อยๆมีดังนี้
เฝือกดามคอ(Cervical Hard Collar)
Cervical hard Collar เฝือกดามคอชนิดแข็ง
คุณสมบัติ
-ใช้ support c-spine
- X-Ray ผ่าน
-มีหลายขนาด ตามความยาวคอผู้ป่วย
วิธีการวัดเพื่อเลือกขนาด cervical collar
วิธีการวัดเพื่อเลือกขนาด cervical collar
วิธีการสวมใส่ cervical collar
รูปแสดง การพลิกตะแคงตัวแบบท่อนซุง (Log roll)
คนที่ 1 จับไหล่ และ gluteal fold�คนที่ 2 จับ ASIS และข้อพับเข่า
การใช้เก้าอี้นั่ง ( Stairs Chair )
การถอดหมวกนิรภัย
QUESTION????
วิเคราะห์สถานการณ์ชวนคิด
คำชี้แจง
1. ให้ตัวแทนกลุ่มออกมาจับสลากเลือกสถานการณ์ การฝึกปฏิบัติการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยอย่างปลอดภัย
2. ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมจากสื่อความรู้ออนไลน์ หรือแหล่งเรียนรู้อื่น ๆ ที่หลากหลาย ตามที่นักเรียนต้องการ
3. ให้นักเรียนฝึกปฏิบัติแล้วออกมาสาธิต การเคลื่อนย้ายผู้ป่วย
(ข้อตกลง คือต้องมีผู้บรรยายประกอบการฝึกสาธิตการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยด้วย)
พร้อมจดบันทึก
เมื่อนักเรียนต้อง เคลื่อนย้ายผู้ป่วยที่รู้สึกตัวดีแต่ข้อเท้าซ้ายแพลงไปยังสถานที่ปฐมพยาบาลโดยไม่มีอุปกรณ์ช่วย นักเรียนจะปฏิบัติอย่างไร
สถานการณ์ที่ 1
เมื่อนักเรียนต้องเคลื่อนย้ายผู้ป่วยที่ รู้สึกตัวดี สามารถใช้มือจับยึดผู้ช่วยเหลือได้ แต่เดินไม่ได้ นักเรียนจะปฏิบัติอย่างไร
สถานการณ์ที่ 2
สาธิต
การเคลื่อนย้ายผู้ป่วย
เมื่อนักเรียนต้อง เคลื่อนย้ายผู้ป่วยที่รู้สึกตัวดีแต่ข้อเท้าซ้ายแพลงไปยังสถานที่ปฐมพยาบาลโดยไม่มีอุปกรณ์ช่วย นักเรียนจะปฏิบัติอย่างไร
สถานการณ์ที่ 1
วิธีปฏิบัติ
1. ผู้ช่วยเหลือยืนเคียงข้างผู้ป่วย หันหน้าไปทางเดียวกันแขนข้างหนึ่งของผู้ป่วยพาดคอผู้ช่วยเหลือ
2. ผู้ช่วยเหลือจับมือผู้ป่วยไว้ ส่วนแขนอีกข้างหนึ่งของผู้ช่วยเหลือโอบเอวผู้ป่วยแล้วพยุงเดินไป
3. ถ้าผู้ป่วยขาเจ็บ ผู้ช่วยเหลือควรยืนชิดด้านขาเจ็บของผู้ป่วย
เมื่อนักเรียนต้องเคลื่อนย้ายผู้ป่วยที่ รู้สึกตัวดี สามารถใช้มือจับยึดผู้ช่วยเหลือได้ แต่เดินไม่ได้ นักเรียนจะปฏิบัติอย่างไร
สถานการณ์ที่ 2
วิธีปฏิบัติ
1. ผู้ช่วยเหลือทั้ง 2 คน หันหน้าเข้าหากัน ผู้ช่วยเหลือคนที่ 1 ใช้มือขวา จับแขนซ้ายของตนเอง และใช้มือซ้ายของตนเอง จับแขนขวาของ ผู้ช่วยเหลือคนที่ 2
2. ผู้ช่วยเหลือคนที่ 2 ทำเช่นเดียวกับผู้ช่วยเหลือคนที่ 1 แขนและมือของ ผู้ช่วยเหลือ 2 คนประสานกันเป็นแคร่
3. ย่อตัวลงให้ผู้ป่วยนั่งบนมือทั้งสี่ที่จับประสานกันเป็นแคร่
4. แขนทั้งสองของผู้ป่วยโอบคอผู้ช่วยเหลือ แล้วจึงเดินไปพร้อม ๆ กัน
เกร็ดความรู้
การช่วยเหลือปฐมพยาบาลผู้อื่น
โดยไม่หวังสิ่งตอบแทน
แสดงถึงการมีจิตสาธารณ