CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY

MẢNH GHÉP

BÍ

ẨN

Câu 1: Nêu định nghĩa sóng cơ?

Là những biến dạng cơ lan truyền trong một môi trường đàn hồi

Câu 2: Nêu khái niệm, kí hiệu và đơn vị của bước sóng

Câu 4: Sự lệch pha giữa các phần tử trên phương truyền sóng tạo nên….

Hình ảnh của sóng

TẠI SAO?

Màng xà phòng lại có nhiều màu sắc lung linh, giống màu của Cầu vồng?

Bài 12�GIAO THOA SÓNG

NỘI DUNG CHÍNH

01

02

03

Tìm hiểu

Tìm hiểu

Thí nghiệm young về giao thoa ánh sáng

Hiện tượng giao thoa của hai sóng mặt nước

Củng cố

Luyện tập, vận dụng

Hiện tượng giao thoa của hai sóng mặt nước

01

1. Thí nghiệm

1. Thí nghiệm

Thí nghiệm mô phỏng

2 nguồn: hình ảnh trên màn thẳng đứng ta thấy ảnh của các gợn sóng là các đường sáng và tối ổn định.

1 nguồn: hình ảnh cho thấy có các hình tròn sáng, tối đồng tâm xen kẽ, lan truyền từ tâm dao động ra xa.

2. Giải thích

Hình ảnh biểu diễn sóng trong thí nghiệm

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Câu 1: Điểm dao động cùng pha và ngược pha với nguồn có đặc điểm gì?

Câu 2: Tại sao trong thí nghiệm có những điểm đứng yên và những điểm dao động rất mạnh

Câu 3: Hiện tượng giao thoa sóng là gì?

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Câu 2

Hai nguồn sóng giống hệt nhau dao động theo phương vuông góc với mặt nước.

• Những điểm đứng yên do hai sóng gặp nhau ở đó dao động ngược pha, triệt tiêu nhau.
• Những điểm dao động rất mạnh do hai sóng ở đó dao động đồng pha.

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Câu 3

• Hiện tượng hai sóng gặp nhau tạo nên các gợn sóng ổn định gọi là hiện tượng giao thoa của hai sóng.
• Các gơn sóng ổn định gọi là các vân giao thoa.

• Ánh sáng truyền qua những điểm đứng yên không bị cản trở, nên cho ảnh là những hypebol rất sáng.
• Còn ánh sáng truyền qua những điểm dao động mạnh thì bị tán xạ nên cho ảnh là những đường hypebol nhoè và tối.

Giao thoa ánh sáng

Sóng ánh sáng?

3. Điều kiện để xảy ra giao thoa

Để xảy ra hiện tượng giao thoa hai nguồn sóng phải

Có độ lệch pha không đổi theo thời gian

Dao động cùng phương, cùng tần số

Điều kiện 1

Điều kiện 2

Hai nguồn kết hợp

Hai sóng do hai nguồn kết hợp phát ra => Hai sóng kết hợp.

Hiện tượng giao thoa là một hiện tượng đặc trưng của sóng

Cho hai loa giống nhau cùng phát âm thanh như hình bên, dịch chuyển một micro có nổi với dao động kí phía trước hai loa để ghi đồ thị sóng âm thì thấy có những điểm tại đó biên độ sóng âm thu được rất lớn (L) và những điểm biên độ rất bé (B) nằm xen kẽ. Hiện tượng thú vị này giải thích như thế nào?

Đây là hiện tượng giao thoa, hiện tượng hai sóng kết hợp khi gặp nhau thì có những điểm ở đó chúng luôn luôn tăng cường lẫn nhau, có những điểm ở đó chúng luôn luôn triệt tiêu nhau nên có những biên độ sóng rất lớn và biên độ sóng rất nhỏ nằm xen kẽ với nhau.

Cuộc tranh luận thế kỉ

Lý thuyết hạt ánh sáng: Ánh sáng chỉ có tính chất hạt

Isaac Newton 

Christiaan Huygens 

Lý thuyết sóng ánh sáng: Ánh sáng chỉ có tính chất sóng

YOUNG

• Khoảng năm 1805, nhà vật lý người Anh Thomas Young đã thực hiện thí nghiệm với ánh sáng
• Thí nghiệm đã chứng tỏ ánh sáng có tính chất sóng

Thí nghiệm của Young về giao thoa ánh sáng

02

1. Thí nghiệm

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Câu 1. Trình bày thí nghiệm của Young? Nhận xét và giải thích về hình ảnh thu được trên màn trong quá trình thí nghiệm?

Câu 2. Trong thí nghiệm trên, nếu thay nguồn sáng laze trong thí nghiệm trên bằng bóng đèn dây tóc phát sáng trắng thì vân sáng chính giữa sẽ có màu gì.

Bộ dụng cụ thí nghiệm

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Câu 1

S

M₁

F

M₂

F₁

F₂

M

• Bóng đèn S chiếu sáng một khe hẹp F

• Ánh sáng qua hai khe hẹp và trở thành nguồn sáng mới chiếu sáng 2 khe hẹp F₁, F₂ giống nhau

• Ánh sáng qua F₁, F₂ cùng rọi vào màn M

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Trong vùng hai chùm sáng gặp nhau lại có những vạch tối và vạch sáng xen kẽ, song song và cách đều nhau.

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

• Ánh sáng có tính chất sóng
• Những vạch tối là chỗ hai sóng ánh sáng triệt tiêu lẫn nhau. Những vạch sáng là chỗ hai sóng ánh sáng tăng cường lẫn nhau
• Những vạch sáng và tối xen kẽ nhau chính là hệ vân giao thoa của hai sóng ánh sáng

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Câu 2

Ánh sáng giao thoa là ánh sáng trắng nên có vô số sóng ánh sáng đơn sắc có màu biến thiên từ đỏ đến tím giao thoa nhau trên màn quan sát

• Vân sáng chính giữa có màu trắng.
• Từ vân sáng bậc 1 trở đi, các vân không trùng nhau mà ở sát cạnh nhau, tạo thành các quang phổ liên tục có màu cầu vồng với tím trong, đỏ ngoài.

Những ví dụ minh họa cho hiện tượng giao thoa trong đời sống

Các vân màu sặc sỡ trên bong bóng xà phòng là do sự giao thoa của ánh sáng mặt trời (ánh sáng trắng) trên màng mỏng xà phòng (hiện tượng giao thoa trên màng mỏng).

Ánh sáng phản xạ trên các váng dầu, mỡ, mặt đĩa CD, hoặc bong bóng xà phòng có màu sặc sỡ.

2. Công thức xác định bước sóng của ánh sáng

• O là vị trí tại đó xuất hiện vân sáng chính giữa.
• a là khoảng cách giữa hai khe: a = F₁F₂
• D là khoảng cách từ hai khe đến màn quan sát: D = IO
• i là khoảng vân: khoảng cách giữa hai vân sáng hoặc hai vân tối liền tiếp.

i

i

Vị trí vân sáng:

Vân sáng thỏa mãn:

Vân tối thỏa mãn:

Vị trí vân tối:

Vị trí vân sáng giao thoa trên màn

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

Câu 1. Trong thí nghiệm ở Hình 12.1, tốc độ truyền sóng trên mặt nước là 20 cm/s cần rung có tần số 40 Hz. Tính khoảng cách giữa hai điểm cực đại giao thoa cạnh nhau trên đoạn thẳng  S₁S₂

Câu 2. Trong một thí nghiệm Young về giao thoa ánh sáng với a = 0,2 mm, D = 1,2m, người ta đo được i= 0,36 mm. Tính bước sóng λ và tần số f của bức xạ

Câu 3. Trong thí nghiệm Young, biết a = 0,15 mm, D = 1,20 m, khoảng cách giữa 12 vân sáng liên tiếp là 52 mm. Tính bước sóng ánh sáng.

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

• v = 20 cm/s = 0,2 m/s
• f = 40 Hz

Tính i

Câu 1

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

• a = 0,2 mm
• D = 1,2m
• i= 0,36 mm

Tính λ, f

Câu 2

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

• a = 0,15 mm
• D = 1,20 m
• Khoảng cách giữa 12 vân sáng liên tiếp là 52 mm

Tính λ =?

Câu 3

LUYỆN TẬP

1

2

5

6

4

7

3

8

9

10

pipi

LUCKY STAR

GO HOME

Câu 1: Chọn câu phát biểu sai: Khi nói về thí nghiệm giao thoa ánh sáng với khe Young

1. Khoảng cách a giữa 2 nguồn phải rất nhỏ so với khoảng cách D từ 2 nguồn đến màn
2. Hai nguồn sáng đơn sắc phải là 2 nguồn kết hợp
3. Vân trung tâm quan sát được là vân sáng
4. Nếu 1 nguồn phát ra bức xạ λ₁ và 1 nguồn phát ra bức xạ λ₂ thì ta được hai hệ thống vân giao thoa trên màn

D

Bạn nhận được 1 tích

GO HOME

Câu 2: Hai sóng kết hợp là

A. hai sóng chuyển động cùng chiều với cùng tốc độ.

B. hai sóng luôn đi kèm với nhau.

C. hai sóng có cùng tần số và có độ lệch pha không đổi theo thời gian.

D. hai sóng có cùng bước song và có độ lệch pha biến thiên tuần hoàn.

C

Bạn nhận được tràng pháo tay

GO HOME

Câu 3: Hiện tượng giao thoa ánh sáng chỉ quan sát được khi hai nguồn ánh sáng là hai nguồn

​

A. đơn sắc B. cùng màu sắc

C. kết hợp D. cùng cường độ sang.

C

Bạn nhận được 2 tích

GO HOME

Câu 4: Trong thí nghiệm giao thoa với ánh sáng trắng của Y-âng, khoảng cách giữa vân sáng và vân tối liên tiếp bằng

A. một khoảng vân

B. một nửa khoảng vân.

C. một phần tư khoảng vân

D. hai lần khoảng vân.

B

Bạn nhận được 10 điểm

GO HOME

Câu 5: Trong thí nghiệm giao thoa khe I-âng có khoảng vân là i. Khoảng cách từ vân sáng bậc 3 đến vân sáng bậc 7ở cùng một bên vân trung tâm là

A. x = 3i. B. x = 4i.

C. x = 5i. D. x =10i.

B

Bạn nhận được 9 điểm

GO HOME

Câu 6: Trong thí nghiệm giao thoa khe I-âng có khoảng vân là i. Khoảng cách từ vân sáng bậc 4 bên này vân trungtâm đến vân sáng bậc 3 bên kia vân trung tâm là

A. 6i. B. i. C. 7i. D. 12i.

C

Bạn nhận được bó hoa

GO HOME

Câu 7: Trong thí nghiệm giao thoa ánh sáng dùng hai khe I-âng, biết D = 1 m, a = 1 mm. Khoảng cách từ vân sáng thứ 4 đến vân sáng thứ10 ở cùng bên với vân trung tâm là 3,6 mm. Tính bước sóng ánh sáng.

A. 0,44 μm B. 0,52 μm

C. 0,60 μm D. 0,58 μm.

C

Chúc bạn may mắn lần sau

GO HOME

Câu 8: Khi xảy ra hiện tượng giao thoa sóng nước với hai nguồn kết hợp cùng pha A, B. Những điểm trên mặt nước nằm trên đường trung trực của AB sẽ

A. dao động với biên độ lớn nhất.

B. dao động với biên độ bé nhất.

C. đứng yên không dao động.

D. dao động với biên độ có giá trị trung bình.

A

Bạn nhận được 1 tích

GO HOME

Câu 9: Hai sóng như thế nào có thể giao thoa với nhau?

A. Hai sóng cùng biên độ, cùng tần số, hiệu số pha không đổi theo thời gian.

B. Hai sóng cùng tần số, hiệu lộ trình không đổi theo thời gian.

C. Hai sóng cùng chu kỳ và biên độ.

D. Hai sóng cùng bước sóng, biên độ.

A

Chúc bạn may mắn lần sau

Câu 10: Trong hiện tượng giao thoa sóng trên mặt nước, khoảng cách giữa hai cực đại liên tiếp nằm trên đường nối tâm hai sóng có độ dài là

A. hai lần bước sóng. B. một bước sóng.

C. một nửa bước sóng. D. một phần tư bước sóng.

C

Bạn nhận được 9 điểm

GIAO THOA SÓNG

Hai nguồn sóng kết hợp có cùng tần số và có độ lệch pha không đổi theo thời gian. Hai sóng do hai nguồn kết hợp phát ra là hai sóng kết hợp

Hiện tượng giao thoa: khi hai sóng kết hợp gặp nhau có những điểm hai sóng luôn đồng pha thì dao động mạnh; có những điểm hai sóng luôn ngược pha thì đứng yên

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE