1 of 23

Η σφαίρα που σκότωσε τον κυβερνήτη, πλήγωσε βαθιά την Ελλάδα!

Οι περισσότεροι ιστορικοί θεωρούν σημαντικό το έργο του Καποδίστρια χωρίς να παραλείπουν να αναφέρουν ότι ήταν φιλόπατρις αλλά, αυταρχικός στον τρόπο με τον οποίο άσκησε την εξουσία.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Ο Εξοχότατος κόμης, Ιωάννης Καποδίστριας

2 of 23

ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ

Ο κόμης Ιωάννης Καποδίστριας γεννήθηκε το 1776 στη βενετοκρατούμενη Κέρκυρα.

Η οικογένεια του Ιωάννη Καποδίστρια κατά την παράδοση, έφτασε στην Κέρκυρα στα τέλη του 14ου αιώνα, από την πόλη Capo d'Istria (Κάπο ντ’ Ίστρια), στη σημερινή Σλοβενία.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Ο Ιωάννης Καποδίστριας σε νεαρή ηλικία

3 of 23

  • Ήταν το έκτο παιδί από τα εννέα παιδιά του κόμη Αντωνίου-Μαρία (Αντωνομαρίας) Καποδίστρια και της Αδαμαντίνης Γονέμη.
  • Ο πατέρας του Ιωάννη Καποδίστρια, Αντώνιος-Μαρία Καποδίστριας ήταν έγκριτος νομικός.
  • Ο Καποδίστριας, έλαβε τις βασικές του σπουδές στην Κέρκυρα.
  • Το 1794 πήγε στην Ιταλία, όπως έκαναν και άλλοι νεαροί ευγενείς της εποχής και σπούδασε Ιατρική στην Πάδοβα, ενώ παρακολούθησε μαθήματα Νομικής και Φιλοσοφίας. Μετά το τέλος των σπουδών του, επέστρεψε στην Κέρκυρα.
  • Ιδιώτευσε ως γιατρός, προσφέροντας τις υπηρεσίες του, συχνά δωρεάν στους φτωχότερους συμπολίτες του.
  • Κατόπιν διορίστηκε από τον τούρκο ναύαρχο Καντίρ, διευθυντής του νοσοκομείου στην Κέρκυρα.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Οι γονείς του Ιωάννη Καποδίστρια

4 of 23

Η ΕΠΤΑΝΗΣΟΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

Το 1800 δημιουργήθηκε το πρώτο νεοελληνικό κρατικό μόρφωμα υπό ρωσική και οθωμανική κυριαρχία. Η Επτάνησος Πολιτεία (Repubblica Settinsulare‎‎), με πρωτεύουσα την Κέρκυρα.

Η πρώτη ανάμειξή του Ιωάννη Καποδίστρια με την πολιτική σκηνή της Επτανήσου Πολιτείας πραγματοποιήθηκε το 1801, όταν και κλήθηκε να αποκαταστήσει την τάξη στην Κεφαλονιά, αντικαθιστώντας τον πατέρα του.

Το 1803 διορίστηκε στη θέση του Γραμματέα του Κράτους της Επτανήσου Πολιτείας.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Σημαία της Επτανήσου Πολιτείας.

Χάρτης της Επτανήσου Πολιτείας.

5 of 23

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΗΣ ΤΣΑΡΙΚΗΣ ΡΩΣΙΑΣ

Το 1808 ο Ιωάννης Καποδίστριας αποδέχτηκε πρόσκληση του Υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας να εργαστεί στο Ρωσικό Διπλωματικό Σώμα.

Στην ρωσική πρωτεύουσα ο Καποδίστριας συνδέθηκε ερωτικά, με την Ρωξάνδρα Στούρτζα και μάλιστα -σύμφωνα με κάποιους ιστορικούς- της έκανε πρόταση γάμου, που όμως η Ρωξάνδρα απέρριψε. Η Ρωξάνδρα ήταν φιλέλλην και δραστήριο μέλος της Φιλομούσου Εταιρείας της Βιέννης, που ίδρυσε ο Καποδίστριας. Η μεταξύ τους αλληλογραφία συνεχίστηκε μέχρι και τη δολοφονία του. Το τελευταίο γράμμα της προς τον Ιωάννη Καποδίστρια έφτασε στο Ναύπλιο, αφού αυτός είχε πεθάνει. Όταν εκείνη πληροφορήθηκε τη δολοφονία του, υπέστη νευρικό κλονισμό Πολύ σύντομα διακρίθηκε και ανέβηκε τα σκαλοπάτια της ιεραρχίας στο Ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών και τιμήθηκε με τον τίτλο του ιππότη Β' Τάξεως.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Ρωξάνδρα Σ. Στούρτζα – Η Αγαπημένη του Ιωάννη Καποδίστρια

6 of 23

Το 1813 ανέλαβε κατόπιν εντολής του Τσάρου Αλέξανδρου του Α΄, να συμβάλλει στη διαμόρφωση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και να συντάξει το νέο ελβετικό σύνταγμα. Οι Ελβετοί αναγνώρισαν τη μεγάλη προσφορά του τον ανακήρυξαν επίτιμο πολίτη. Το 1817 ήταν η πρώτη επαφή του Καποδίστρια με τη Φιλική Εταιρεία και του προτάθηκε η αρχηγία της όμως αυτό, δεν επετεύχθη.

Το 1821 ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος διατύπωσε πρώτος στον Δημήτριο Υψηλάντη την ιδέα να κληθεί ο Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Ο Ιωάννης Καποδίστριας ως υπουργός εξωτερικών της τσαρικής Ρωσίας.

Ο Τσάρος Αλέξανδρος ο Α΄

7 of 23

Το 1822 διαφώνησε ανοιχτά με τον Τσάρο Αλέξανδρο που δεν ήταν διατεθειμένος να στηρίξει τους Επαναστατημένους Έλληνες και οδηγήθηκε στην παραίτησή του από το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών.

Την ίδια χρονιά ο Δημήτριος Υψηλάντης υπέγραψε πρόσκληση στον Καποδίστρια να κυβερνήσει την Ελλάδα και το 1824 ο Πετρόμπεης Μαυρομιχαλης, έπραξε το ίδιο. Σημαντικό ρόλο στην κλήση του Καποδίστρια στην Ελλάδα διαδραμάτισε και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης.

Το 1827 αποχωρεί και τυπικά από τη ρωσική υπηρεσία.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Δημήτριος Υψηλάντης

Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης

8 of 23

ΕΚΛΟΓΗ ΩΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

  • Στις 30 Μαρτίου 1827, στη Γ΄ Εθνοσυνέλευση, ή Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας, εκλέχτηκε με ψήφισμα ο Καποδίστριας, Κυβερνήτης της Ελλάδας με θητεία επτά ετών.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Στην Τροιζηνία συγκεντρώθηκαν οι 200 πληρεξιούσιοι του Έθνους στην ιστορική Γ ‘ Εθνοσυνέλευση (1827).

Χειρόγραφο της Γ’ Εθνοσυνέλευσης της Τροιζήνας

9 of 23

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Το ΣΤ΄ ψήφισμα με το οποίο ο Ιωάννης Καποδίστριας εκλέχτηκε Κυβερνήτης της Ελλάδας.

Στις 18 Ιανουαρίου 1828, δέκα μήνες μετά από την απόφαση της Γ' Εθνοσυνέλευσης της Τροιζήνας, ο Καποδίστριας έφτασε με βρετανικό πολεμικό πλοίο από τη Μάλτα στο Ναύπλιο όπου έτυχε ενθουσιώδους υποδοχής και τέσσερις μέρες αργότερα πήγε στην Αίγινα, την πρώτη πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους. Αργότερα αποφασίστηκε το Ναύπλιο να γίνει πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους και έδρα της κυβέρνησης.

Η άφιξη του Ιωάννη Καποδίστρια στην Ελλάδα.

Χάρτης της Ελλάδας με την έλευση του Καποδίστρια

10 of 23

ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Στο εσωτερικό της χώρας, με τον ερχομό του, ο Καποδίστριας είχε να αντιμετωπίσει τα εχθρικά στρατεύματα, την πειρατεία, τους ανύπαρκτους θεσμούς, τη διάλυση του στρατού, τις εμφύλιες διαμάχες, καθώς και την κακή οικονομική κατάσταση της χώρας

Από τη θέση αυτή προσπάθησε να θέσει τις βάσεις για το νέο ελληνικό κράτος, με βάση τις αρχές του αλλά και την εμπειρία του.

Μία από τις πρώτες του κινήσεις ήταν η καταστολή της πειρατείας, έργο το οποίο ανέλαβε με επιτυχία ο Ανδρέας Μιαούλης.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Ανδρέας Μιαούλης

11 of 23

  • Παράλληλα, προχώρησε στην αναδιοργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων, μετατρέποντας βαθμιαία τα άτακτα στρατεύματα σε τακτικό στρατό.
  • Στην προσπάθεια αναδιοργάνωσης του στρατού περιλαμβάνεται και η ίδρυση της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Ο Καποδίστριας έφτιαξε τον πρώτο τακτικό Ελληνικό στρατό.

12 of 23

Ίδρυσε Το Εθνικό Νομισματοκοπείο και καθιέρωσε τον φοίνικα ως εθνικό νόμισμα.

Κατασκεύασε νέα σχολεία.

Ίδρυσε εκκλησιαστική σχολή καθώς και ορφανοτροφείο, σε μια προσπάθεια να οργανώσει το σχεδόν ανύπαρκτο εκπαιδευτικό σύστημα.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Ένας Φοίνικας.

13 of 23

  • Ιδιαίτερη μέριμνα επέδειξε για τη δημιουργία δικαστηρίων θεσπίζοντας και κώδικα πολιτικής δικονομίας.
  • Μερίμνησε επίσης για τον επανασχεδιασμό και την ανοικοδόμηση των κατεστραμμένων ελληνικών πόλεων, όπως το Ναύπλιο, το Άργος, το Μεσολόγγι και η Πάτρα.
  • Το 1829 ίδρυσε το πρώτο αρχαιολογικό μουσείο στην Αίγινα.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Αρχαιολογικό Μουσείο Αίγινας.

14 of 23

Σφοδρή κριτική δέχτηκε και για την τοποθέτηση των δύο αδελφών του, Βιάρου και Αυγουστίνου, στις δύο κορυφαίες θέσεις του αντιναυάρχου και αρχιστράτηγου αντίστοιχα οι οποίοι θεωρούνταν και οι δύο, ακατάλληλοι για τις θέσεις αυτές.

Για να διαχειρισθεί αποτελεσματικά την τραγική οικονομική και κοινωνική κατάσταση του νέου κράτους, ο Καποδίστριας έφτιαξε ένα συγκεντρωτικό μοντέλο εξουσίας. Οι πολιτικοί του αντίπαλοι τον κατηγόρησαν για δεσποτισμό. Κέντρο του αντικαποδιστριακού αγώνα έγινε η Ύδρα, έδρα των πλοιοκτητών και πιο συγκεκριμένα της οικογένειας Κουντουριώτη που είχε με το μέρος της τους αγωνιστές Μιαούλη, Σαχτούρη, Τομπάζη.

Κατά την διάρκεια του κυβερνητικού του έργου ο Καποδίστριας είχε οπαδούς αλλά και θανάσιμους εχθρούς. Εχθροί του ήταν οι τοπικοί αρχηγοί και κοτζαμπάσηδες.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

15 of 23

Η αντίδραση στο πρόσωπο του Καποδίστρια, παίρνει μορφή στα πρόσωπα της οικογένειας Μαυρομιχάλη. Το πρωί της Κυριακής της 27ης Σεπτεμβρίου 1831 στο Ναύπλιο, ο Κυβερνήτης, δολοφονείται στο ναό του Αγίου Σπυρίδωνα, από τον γιο και τον αδερφό του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Κωνσταντίνος και Γεώργιος Μαυρομιχάλης.

16 of 23

Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ.�(Η ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΚΔΟΧΗ)

  • Το πρωινό της 27ης Οκτωβρίου 1831 ο κυβερνήτης με την ολιγάριθμη φρουρά του (τον μονόχειρα Κρητικό Κοζώνη ή Κοκκώνη και ένα στρατιώτη, το όνομα του οποίου ήταν Λέων ή Λεωνίδης) ξεκίνησε, σύμφωνα με την μαρτυρία του Κοζώνη, στις 06.35, προκειμένου να μεταβεί στον ιερό ναό του Αγίου Σπυρίδωνος, για να παρακολουθήσει την Κυριακάτικη λειτουργία. Οι δύο φρουροί, βάδιζαν λίγα βήματα πιο πίσω από τον Καποδίστρια, ενώ προπορευόταν ο γέρο-Γούτος, ο οποίος και ειδοποιούσε για την άφιξη του κυβερνήτη.
  • Λίγο πριν τον ναό, σε ένα ερημικό σημείο της διαδρομής, ο Κωνσταντίνος και ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης, πλησίασαν τον Καποδίστρια και τη συνοδεία του από πίσω, τον χαιρέτησαν με σεβασμό και τον προσπέρασαν, φθάνοντας πρώτοι στην εκκλησία.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

17 of 23

  • Φθάνοντας πριν από τον Καποδίστρια στον Άγιο Σπυρίδωνα, ο Κωνσταντίνος στάθηκε έξω από την εκκλησία ενώ ο Γεώργιος περίπου στον άξονα της στενής θύρας. Έξω από την εκκλησία βρίσκονταν ακόμα οι φρουροί των Μαυρομιχαλαίων, ο λοχαγός Κουτσιαφόπουλος δύο ξένοι περιηγητές, ένας άγνωστος φουστανελλοφόρος και ένας ζητιάνος. Στην είσοδο ευρίσκοντο οι επίτροποι Μητρόπουλος και Νικολάου, ο στρατηγός Βαλτινός, ο Ι. Σαράντου, ο Π. Σκούρας και ο ένοπλος υπαξιωματικός Βούλγαρης, οι οποίοι και κατάθεσαν στη δίκη καθώς και 5-6 άτομα ακόμα, κυρίως γυναίκες.
  • Την ίδια ακριβώς στιγμή ο Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης, που βρισκόταν απέναντι από τον Καποδίστρια, τον άρπαξε με το αριστερό χέρι και τον πυροβόλησε με την μπιστόλα που κρατούσε στο δεξί του χέρι, στην περιοχή του ινιακού οστού (στη βάση του κρανίου) και συγκεκριμένα πίσω από το δεξί αυτί, λέγοντάς του: «και γω κακά χερόβολα και συ κακά δεμάτια».
  • Σχεδόν ταυτόχρονα ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης μαχαίρωσε τον Καποδίστρια με το αμφίστομο μαχαιρίδιό του στη δεξιά βουβωνική περιοχή. Η φρουρά του κυβερνήτη, το εκκλησίασμα και οι γείτονες που κατέφθασαν, ξάπλωσαν τον νεκρό στο δρόμο και ειδοποίησαν το Φρουραρχείο με αποτέλεσμα πολύ σύντομα να φθάσουν στο σημείο οι στρατιώτες.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

18 of 23

  • Πολλοί σύγχρονοι ιατροδικαστές και εγκληματολόγοι, ισχυρίζονται ότι η δολοφονία του Καποδίστρια δεν συνάδει με τον τρόπο, τα ευρήματα και τις μαρτυρίες της επίσημης εκδοχής. Αλλά, ούτε η σύλληψη, η δολοφονία και η εκτέλεση των Μαυρομιχαλέων έγινε σύμφωνα με τον τότε νόμο. Έγινε πολύ γρήγορα για να μην υπάρξουν οι αντιδράσεις του κόσμου και για να κλείσουν γρήγορα κάποια στόματα.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Η στιγμή της δολοφονίας του Καποδίστρια.

Το σημείο όπου πυροβολήθηκε ο Ιωάννης Καποδίστριας στο Ναύπλιο.

19 of 23

Μετά από τη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια τη θέση του κυβερνήτη ανέλαβε ο αδελφός του Αυγουστίνος Καποδίστριας, ως πρόεδρος της τριμελούς προσωρινής Διοικητικής επιτροπής που απαρτιζόταν από τους Αυγουστίνο Καποδίστρια, Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και Ιωάννη Κωλέττη, όμως παραιτήθηκε στις 28 Μαρτίου 1832.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Ο Αυγουστίνος Καποδίστριας.

Η σορός του Κυβερνήτη μεταφέρθηκε τον Απρίλιο του 1832 στην Κέρκυρα, από τον αδελφό του Αυγουστίνο, για να ταφεί στην Ιερά Μονή Πλατυτέρας δίπλα από τον τάφο του πατέρα του, Αντωνίου - Μαρία Καποδίστρια.

Για τη δολοφονία του Καποδίστρια, ο Ελβετός φιλέλληνας, φίλος του Καποδίστρια και ευεργέτης της επανάστασης, Ι.Γ. Εϋνάρδος  είπε: «Όστις δολοφόνησε τον Καποδίστρια, δολοφόνησε την πατρίδα του. Ο θάνατός του είναι συμφορά για την Ελλάδα και δυστύχημα ευρωπαϊκόν».

20 of 23

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Ο τάφος του Καποδίστρια στη Μονή Πλατυτέρας στην Κέρκυρα. Στα δεξιά ο τάφος του αδελφού του, Αυγουστίνου.

JEAN CAPODISTRIAS.

President de la Grece

21 of 23

ΥΣΤΕΡΟΦΗΜΙΑ.

  • Είχε τιμηθεί πλείστες φορές από τον Τσάρο Αλέξανδρο και είχε ανακηρυχθεί επίτιμος δημότης του καντονιού Βω με πρωτεύουσα τη Λωζάνη. Σήμερα πολλοί δρόμοι και πλατείες φέρουν το όνομά του. Ο Κρατικός Αερολιμένας Κερκύρας ονομάζεται «Ιωάννης Καποδίστριας», ενώ από το 1911, κατόπιν επιθυμίας του ευεργέτη Ιωάννη Δόμπολη, το Εθνικό Πανεπιστήμιο Αθηνών μετονομάστηκε σε «Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών» και στα Προπύλαια μάλιστα υπάρχει ανδριάντας του. Επίσης, η μορφή του Καποδίστρια απεικονίζεται στο κέρμα των 20 λεπτών του ευρώ της ελληνικής έκδοσης, όπως και στο χαρτονόμισμα των 500 δραχμών (1983 - 2001). «Ιωάννης Καποδίστριας» (ή Σχέδιο Καποδίστρια) ονομάζεται και το πρόγραμμα σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις στην τοπική αυτοδιοίκηση που ξεκίνησε με πρωτοβουλία της κυβέρνησης Σημίτη. Στις 21 Σεπτεμβρίου 2009 πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήρια προτομής του Καποδίστρια στη Λωζάννη της Ελβετίας.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

22 of 23

Ανδριάντας υπάρχει επίσης στην κεντρική πλατεία της πόλης Κάπο ντ' Ίστρια (σημερινό Κόπερ) της Σλοβενίας.

Στο εξοχικό της οικογένειας Καποδίστρια, το οποίο δωρήθηκε από τη δισέγγονη του Γεωργίου Καποδίστρια, αδελφού του κυβερνήτη, στη θέση Κουκουρίτσα της Κέρκυρας, λειτουργεί ως Μουσείο Καποδίστρια, όπου φυλάσσονται κειμήλια της οικογένειας και προσωπικά του αντικείμενα.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Προτομή του Ιωάννη Καποδίστρια στη Λωζάνη.

Το σπίτι του Καποδίστρια στην Κέρκυρα.

23 of 23

Στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, στην Αθήνα, φιλοξενούνται επίσης προσωπικά αντικείμενα του Κυβερνήτη, καθώς και το γραφείο του.

Νικόλαος Αλέξανδρος Σκούρας

Το γραφείο και το κάθισμα του Ιωάννη Καποδίστρια όπως εκτίθενται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο.

Το Κυβερνείο του Καποδίστρια στο Ναύπλιο που δεν υπάρχει πια.

Η υπογραφή του Ιωάννη Καποδίστρια.