2 of 8

Czym jest, a czym nie jest SPEKTRUM AUTYZMU?

Spektrum autyzmu (ASD) to nazwa szerokiego zakresu cech związanych z trudnościami w obszarze umiejętności społecznych, mowy i komunikacji niewerbalnej oraz w obszarze sztywnych powtarzalnych zachowań (Autism Speaks, 2024). ASD jest związane z nietypowym rozwojem i funkcjonowaniem układu nerwowego. ASD nie jest chorobą na którą się zapada. Grupa osób ze spektrum autyzmu jest bardzo zróżnicowana pod względem nasilenia cech i trudności oraz funkcjonowania w środowisku społecznym, edukacyjnym i zawodowym.

3 of 8

Ważne fakty na temat spektrum autyzmu (ASD)

Według szacunków CDC (2023) w USA, 1 na 36 dzieci oraz 1 na 45 dorosłych jest w spektrum autyzmu.
Chłopcy są prawie czterokrotnie częściej diagnozowani niż dziewczynki, a ASD występuje niezależnie od szerokości geograficznej, kultury, poziomu edukacji (Autism Speaks, 2024).
Nieznane są dokładne przyczyny występowania ASD. Badania wykazują, że odpowiada za nie kombinacja różnych czynników genetycznych i środowiskowych, które wzajemnie na siebie wpływają (Chaste i Leboyer, 2012).

4 of 8

Ważne fakty na temat diagnozy ASD

Rzetelną diagnozę ASD można wykonać często już u małych dzieci przed ukończeniem przez nie 2 roku życia (Pierce, Gazestani i Bacon, 2019). Oprócz dzieci, możliwe jest także diagnozowanie nastolatków oraz dorosłych.

U niemowląt (12 miesięcy) możliwe jest trafne zbadanie ryzyka występowania ASD w przyszłości (Barbaro, Sadka i Gilbert, 2022).

Pełna diagnoza ASD jest procesem złożonym i składa się zazwyczaj z kilku etapów oraz przebiega z udziałem zespołu specjalistów (np. psychiatra, psycholog, logopeda).

Jednym z kluczowych elementów diagnozy jest wykonanie skali diagnostycznej ADOS-2

5 of 8

Ważne fakty na temat terapii osób z ASD

Wczesna interwencja wobec małych dzieci z ASD może znacznie wspomagać ich rozwój we wszystkich obszarach.

Istnieje wiele zweryfikowanych naukowo metod terapii dzieci oraz młodzieży z ASD do których należą m.in. metody oparte na stosowanej analizie zachowania (ABA), techniki terapii logopedycznej oraz zajęciowej, treningi umiejętności społecznych (Austim Speaks, 2024).

Osoby z ASD są narażone na występowanie u nich zaburzeń nastroju oraz zaburzeń lękowych (Hollocks i in., 2018).

Zarówno w przypadku dzieci, młodzieży jak i osób dorosłych z ASD oddziaływania psychoterapeutyczne takie jak psychoterapia poznawczo-behawioralna mogą skutecznie pomagać w trudnościach związanych z ASD oraz w wielu towarzyszących problemach psychologicznych np. depresji lub zaburzeniach lękowych (Wang i in., 2021; Wichers i in., 2022).

6 of 8

Słuchaj

Poczekaj na odpowiedź, bądź cierpliwy

Nie oceniaj, bądź wyrozumiały

Bądź konkretny, mów co masz na myśli

W razie potrzeby przekaż informację zwrotną lub prośbę, powtórz pytanie

Jak rozmawiać z osobą z ASD?

Autism Awareness Ribbon. Pobrano z Wikipedia.org

7 of 8

BIBLIOGRAFIA

Chaste, P., Leboyer, M. (2012). Autism risk factors: genes, environment, and gene-environment interactions. Dialogues in Clinical Neuroscience, 14 (3): 281-292
Centre for disease control and prevention (2023). Morbidity and Mortality Weekly Report: Surveillance Summaries, 72 (2): 1–14
Pierce, K., Gazestani, V.H., Bacon, E. (2019). Evaluation of the Diagnostic Stability of the Early Autism Spectrum Disorder Phenotype in the General Population Starting at 12 Months. JAMA Pediatrics, 173 (6): 578-587
Barbaro, J., Sadka, N., Gilbert, M. (2022). Diagnostic Accuracy of the Social Attention and Communication Surveillance Ro–Revised With Preschool Tool for Early Autism Detection in Very Young Children. JAMA Network Open, 5 (3): e2146415

8 of 8

5. ong, Y., Yang, C.-J., Jin, Y., Wang, Y. (2021). Prevalence of attention-deficit/hyperactivity disorder in individuals with autism spectrum disorder: A meta-analysis. Research in Autism Spectrum Disorders, 83:101759101759

6. Hollocks, M.J., Lerh, J.W., Magiati, I., Meiser-Stedman, R., Brugha, T.S. (2018). Anxiety and depression in adults with autism spectrum disorder: a systematic review and meta-analysis. Cambridge University Press, 48 (4): 559 – 572.

7. Wang, X., Zhao, J., Huang, S., Chen, S., Zhou, T., Li, Q., Luo, X., Hao, Y. (2021). Cognitive behavioral therapy for autism spectrum disorders: a systematic review. Pediatrics, 147( 5): e2020049880.

8. Wichers, R.H., wan der Wouw, L.C., Brouwer, M.E., Lok, A., Bockting, C.L.H. (2023). Psychotherapy for co-occurring symptoms of depression, anxiety and obsessive-compulsive disorder in children and adults with autism spectrum disorder: A systematic review and meta-analysis. Psychological Medicine, 53 (1): 17–33.

Autism Speaks (2024, 3 czerwca). Pobrano z: https://www.autismspeaks.org.