1

Sách kết nối tri thức – Định hướng tin học ứng dụng.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

2

Nếu chỉ muốn lấy phần hình ảnh dãy nhà từ bức ảnh như Hình 25.1, em cần sử dụng phần mềm nào? Phần mềm đó có những chức năng gì?

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

3

Gợi ý trả lời:

Em cần sử dụng phần mềm chỉnh sửa ảnh như GIMP, Photoshop,…có những chức năng như chỉnh, sửa, cắt, dán ảnh, phóng to, thu nhỏ, chỉnh màu sắc ảnh,...

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

4

1. GIỚI THIỆU ẢNH SỐ

Hoạt động 1 (trang 116): Trong các quảng cáo về ưu điểm của điện thoại, em thường nghe nói đến camera nhiều megapixel. Em có biết megapixel là gì và có ý nghĩa thế nào với máy ảnh không?

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

5

Gợi ý trả lời:

Megapixel là đơn vị đo lường kích thước của hình ảnh được chụp bởi máy ảnh hoặc thiết bị camera khác. Một megapixel tương đương với một triệu điểm ảnh, hoặc một triệu pixel.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

6

Gợi ý trả lời:

Trong ngữ cảnh của máy ảnh, số megapixel được đề cập đến thường là độ phân giải của hình ảnh, tức là số lượng điểm ảnh (pixel) được ghi lại trong một bức ảnh. Máy ảnh với độ phân giải cao, tức là có nhiều megapixel, sẽ ghi lại hình ảnh chi tiết hơn với độ rõ nét cao hơn. Điều này đồng nghĩa với việc ta có thể phóng to hình ảnh lớn hơn mà vẫn giữ được chất lượng hình ảnh tốt hơn.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

7

Gợi ý trả lời:

Tuy nhiên, số lượng megapixel không phải là yếu tố duy nhất quyết định chất lượng hình ảnh của một máy ảnh. Công nghệ cảm biến, độ lớn của cảm biến, ống kính, độ nhạy sáng, xử lý ảnh của máy ảnh, và nhiều yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

8

Gợi ý trả lời:

Do đó, không phải lúc nào máy ảnh có độ phân giải cao cũng đảm bảo chất lượng hình ảnh tốt, mà cần phải đánh giá cả các yếu tố khác của máy ảnh để đưa ra đánh giá chính xác về chất lượng hình ảnh.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

9

Ảnh số (digital image) là biểu diễn số của hình ảnh. Ảnh bitmap là một trong các loại ảnh số phổ biến với nhiều định dạng khác nhau như bmp, jpeg, png, gif, psd,...

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

10

Ảnh bitmap thường được chụp từ camera hay máy quét,... là tập hợp các điểm ảnh (pixel). Mỗi điểm ảnh thường có dạng hình vuông nhỏ xác định bởi cặp (x, y) tương ứng với vị trí của điểm trên ảnh và được gán một bộ giá trị hữu hạn, rời rạc để biểu thị màu sắc, mật độ và cường độ tại điểm ảnh đó.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

11

Độ rõ nét của hình ảnh phụ thuộc vào độ phân giải, thường được xác định bởi số điểm ảnh trên một inch (dpi – dots per inch hay ppi – pixels per inch), chẳng hạn ảnh dùng để in thường có độ phân giải ít nhất là 300 dpi. Hai bức ảnh có cùng kích thước, ảnh sắc nét hơn là ảnh có độ phân giải cao hơn, chứa nhiều thông tin và có dung lượng lớn hơn.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

12

Ví dụ, ảnh cỡ 10 × 15 cm (xấp xỉ 4 × 6 inch) có độ phân giải 300 dpi có chiều rộng là 1200 pixel (bằng 4 × 300) và chiều dài là 1800 pixel (bằng 6 × 300). Nếu tập ảnh 1200 × 1800 pixel này được in với độ phân giải 400 dpi thì ảnh nhận được có kích thước cỡ 3 × 4.5 inch.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

13

Số lượng điểm ảnh, là một cách khác để thể hiện độ phân giải của ảnh, là số điểm ảnh của bức ảnh. Ví dụ, camera chụp ảnh có kích thước 2560 × 1920 pixel có 4 915 200 điểm ảnh, xấp xỉ 5 triệu điểm ảnh được gọi là camera 5 megapixel.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

14

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

15

Câu hỏi (trang 117): Một ảnh có kích thước 600 x 600 pixel nếu in với độ phân giải 100 dpi có kích thước gấp mấy lần ảnh đó in với độ phân giải 200 dpi?

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

16

Gợi ý trả lời:

- Với ảnh có kích thước 600 x 600 pixel, nếu in với độ phân giải 100 dpi, kích thước của hình ảnh sẽ là:

+ Kích thước chiều ngang = 600 pixel / 100 dpi = 6 inch

+ Kích thước chiều dọc = 600 pixel / 100 dpi = 6 inch

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

17

Gợi ý trả lời:

- Nếu in cùng hình ảnh với độ phân giải 200 dpi, kích thước của hình ảnh sẽ là:

+ Kích thước chiều ngang = 600 pixel / 200 dpi = 3 inch

+ Kích thước chiều dọc = 600 pixel / 200 dpi = 3 inch

Vậy, kích thước của hình ảnh in với độ phân giải 200 dpi sẽ bằng 1/2 (phân nửa) hình ảnh in với độ phân giải 100 dpi.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

18

2. PHẦN MỀM CHỈNH SỬA ẢNH

Hoạt động 2 (trang 117): Sau khi chụp ảnh kỉ yếu lớp, Minh tập hợp và chỉnh lại các ảnh trước khi in. Em có biết Minh có thể dùng phần mềm nào để thực hiện việc đó không?

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

19

Gợi ý trả lời:

Minh có thể sử dụng các phần mềm như: Adobe Photoshop hoặc GIMP:

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

20

Phần mềm chỉnh sửa ảnh cung cấp công cụ cho phép người sử dụng chỉnh sửa, thay đổi giúp cho ảnh đẹp, rõ nét hơn và có thể cắt bỏ những phần không cần thiết hay thêm vào các chi tiết khác. Các phần mềm chỉnh sửa ảnh đều có các chức năng cơ bản giống nhau và trong khuôn khổ sách này chúng ta sử dụng phần mềm nguồn mở GIMP (GNU Image Manipulation Program).

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

21

Tệp tin chính của GIMP là xcf, loại tệp này có thể lưu trữ nhiều lớp, chứa thông tin về ảnh, độ trong suốt,...và nhiều thông tin khác cùng một dự án. Tuy nhiên, phần mềm làm việc được với nhiều loại tệp tin khác như bmp, jpeg, png,...

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

22

a) Giao diện của GIMP

Màn hình làm việc của GIMP có thể có dạng như Hình 25.2 (chế độ một cửa sổ). Chế độ mặc định là nhiều cửa sổ, mỗi cửa sổ hiển thị một chức năng của GIMP. Để chuyển sang chế độ một cửa sổ, chọn Windows → Single-window Mode.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

23

Giao diện GIMP bao gồm:

Thanh bảng chọn: chứa các lệnh thường dùng liên quan đến tệp ảnh, các lệnh mở, lưu tệp ảnh.

Bảng công cụ: chứa các công cụ cơ bản của phần mềm như di chuyển, sao chép, cắt phần ảnh đang chọn, thêm chữ, tạo các hiệu ứng đặc biệt,...

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

24

Hộp tuỳ chọn công cụ: nằm dưới hộp công cụ, hiển thị các thuộc tính liên quan đến công cụ đang sử dụng.

Vùng hiển thị ảnh: hiển thị ảnh đang chỉnh sửa. Có thể quan sát và so sánh ảnh trước và sau mỗi bước chỉnh sửa bằng cách chọn chế độ xem trước (Split view) ở khung bên phải.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

25

Các hộp chức năng: gồm phần trên chứa các hộp tuỳ chọn của cọ vẽ (Brushes), mẫu màu (Patterns), chuyển màu (Gradients), phía dưới là hộp quản lí lớp ảnh (Layer), hộp quản lí kênh màu (Channels),....

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

26

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

27

• Thông tin ảnh bitmap được biểu thị bằng các điểm ảnh, mỗi điểm ảnh tương ứng với một vị trí trên ảnh với màu sắc xác định.

• GIMP là phần mềm chỉnh sửa ảnh bitmap miễn phí.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

28

Câu hỏi 1 (trang 118): Để xử lí một bức ảnh thiếu sáng em sử dụng những phần mềm nào sau đây?

A. GIMP.     

B. Inkscape.   

C. PowerPoint.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

29

Gợi ý trả lời:

Chọn đáp án A.

Vì Để xử lý một bức ảnh thiếu sáng, phần mềm GIMP là phù hợp nhất trong số các phần mềm được liệt kê. GIMP là một phần mềm chỉnh sửa ảnh chuyên nghiệp và miễn phí, cung cấp nhiều công cụ và tính năng mạnh mẽ để chỉnh sửa, điều chỉnh độ sáng, độ tương phản, và màu sắc của ảnh.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

30

Câu hỏi 2 (trang 118): Để thay đổi giao diện hiển thị một cửa số của phần mềm GIMP, em thực hiện như thế nào?

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

31

Gợi ý trả lời:

Để thay đổi giao diện hiển thị của một cửa sổ trong phần mềm GIMP, làm theo các bước sau:

- Mở phần mềm GIMP trên máy tính của bạn.

- Chọn Single-Window Mode (Chế độ cửa sổ đơn) hoặc Multi-Window Mode (Chế độ nhiều cửa sổ).

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

32

3. THỰC HÀNH

(Hình ảnh và hướng dẫn thực hành trong Bài 25, Bài 26, Bài 27, Bài 28 sử dụng phần mềm GIMP phiên bản 2.10.24 và sử dụng giao diện Icon Theme là Legacy để minh hoạ. Các tuỳ chỉnh giao diện như Theme, Icon Theme có thể thay đổi trong mục Edit → Preferences.)

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

33

Nhiệm vụ 1. Mở tệp, quan sát, phóng to, thu nhỏ ảnh trên màn hình

Hướng dẫn:

Bước 1. Khởi động GIMP và mở tệp ảnh.

Bước 2. Chọn nút lệnh Zoom trong bảng công cụ. Trong phần tuỳ chọn công cụ, chọn Zoom in nếu muốn phóng to, chọn Zoom out nếu muốn thu nhỏ. (Hình 25.3).

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

34

Bước 3. Nháy chuột vào vị trí muốn phóng to, thu nhỏ. Có thể nhấn giữ phím Ctrl trong khi lăn nút cuộn của chuột.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

35

Nhiệm vụ 2. Thay đổi kích thước và độ phân giải của ảnh

Vì chất lượng và kích thước của ảnh in ra phụ thuộc vào số điểm ảnh và độ phân giải của ảnh nên cần thay đổi kích thước ảnh hoặc độ phân giải.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

36

Hướng dẫn:

Bước 1. Mở tệp ảnh cần thay đổi các thông số kích thước và độ phân giải.

Bước 2. Chọn Image → Scale Image.

Bước 3. Thay đổi các kích thước chiều ngang hoặc chiều cao trong các ô tương ứng Width hay Height. Thay đổi độ phân giải trong các ô X resolution hay Y resolution tuỳ theo mục đích. Rồi nháy nút Scale.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

37

Đơn vị chiều dài có thể là inches (in), milimeters (mm), points(pt),... Đơn vị của độ phân giải là số điểm ảnh trên một inch (Hình 25.4a).

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

38

Lưu ý: Khi thay đổi độ phân giải, số điểm ảnh vẫn giữ nguyên. Khi thay đổi kích thước ảnh, số điểm ảnh thay đổi. Ví dụ, ban đầu ảnh có 3120 × 3120 điểm ảnh với độ phân giải 72 dpi, ảnh in ra có kích thước là 43,3 × 43,3 inch (Hình 25.4a). Khi tăng độ phân giải lên 300 dpi thì ảnh sẽ có kích thước là 10,4 x 10,4 inch nhưng số điểm ảnh vẫn là 3120 × 3120 (Hình 25.4b).

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

39

Nếu kích thước mỗi chiều giảm một nửa xuống còn 5,2 × 5,2 inch thì số điểm ảnh cũng giảm một nửa mỗi chiều là 1560 × 1560 (Hình 25.4c).

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

40

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

41

Hình 25.5 thể hiện kết quả khi in cùng một ảnh (3120 × 3120 điểm ảnh) với các độ phân giải khác nhau trên cùng một cỡ giấy ảnh.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

42

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

43

Nhiệm vụ 2. Thực hiện xoay ảnh, cắt ảnh, xuất ra tệp tin ảnh JPG

Hướng dẫn:

Bước 1. Mở tệp ảnh có hình bị nghiêng và có nhiều đối tượng không phù hợp (Hình 25.6). Cần xoay để cho hình thẳng lại và cắt bớt để bố cục ảnh đẹp hơn.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

44

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

45

Bước 2. Chọn nút lệnh Rotate hoặc nhấn tổ hợp phím Shift+R.

Bước 3. Kéo thả chuột để xoay ảnh đến khi ưng ý. Cách khác, thay đổi giá trị góc quay (Angle), tâm quay trên hộp Rotate (Hình 25.7) rồi nháy chuột vào nút Rotate để xoay hoặc nháy chuột vào nút Reset nếu muốn quay lại hình ảnh ban đầu.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

46

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

47

Bước 4. Đề cắt ảnh, em chọn nút lệnh Crop hoặc nhấn tổ hợp phím Shift+C.

Bước 5. Kéo thả chuột chọn phần ảnh cần giữ lại.

Bước 6. Thay đổi kích thước và vị trí của khung hình bằng cách kéo thả các nút trên khung. Kéo thả ảnh để di chuyển phần ảnh được giữ lại (Hình 25.9a).

Bước 7. Nhấn phím Enter để hoàn thành việc cắt ảnh (Hình 25.9b).

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

48

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

49

Bước 8. Để xuất ảnh dạng jpg, em chọn File → Export. Hộp thoại Export Image như Hình 25.10 xuất hiện.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

50

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

51

Bước 9. Nhập tên và đường dẫn cho tệp ảnh.

Bước 10. Nếu muốn thay đổi định dạng ảnh, nháy chuột vào ô Select file type và chọn loại định dạng.

Bước 11. Chọn Export, một cửa sổ mới xuất hiện ra cho phép điều chỉnh các thông số của ảnh xuất. Nháy chuột chọn nút Export để thực hiện.

Lưu ý: Lệnh Save trong GIMP chỉ sử dụng để lưu tệp tin đang làm việc ở định dạng xcf.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

52

Luyện tập 1 (trang 121): Cho ảnh số có số điểm ảnh là 3000 - 2000 điểm ảnh. Tính kích thước ảnh với mỗi độ phân giải:

a) 72 dpi.     

b) 150 dpi.     

c) 300 dpi.       

d) 600 dpi.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

53

Gợi ý cách thực hiện:

Để tính kích thước ảnh với mỗi độ phân giải dpi (dots per inch), ta có thể sử dụng công thức sau:

Kích thước ảnh (inch) = Số điểm ảnh / Độ phân giải dpi

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

54

Gợi ý cách thực hiện:

Với số điểm ảnh của ảnh số là 3000 x 2000, ta có:

a) 72 dpi: Kích thước ảnh = 3000/72 x 2000/72 = 41.67 x 27.78 inch

b) 150 dpi: Kích thước ảnh = 3000/150 x 2000/150 = 20 x 13.33 inch

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

55

Gợi ý cách thực hiện:

c) 300 dpi: Kích thước ảnh = 3000/300 x 2000/300 = 10 x 6.67 inch

d) 600 dpi: Kích thước ảnh = 3000/600 x 2000/600 = 5 x 3.33 inch

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

56

Luyện tập 2 (trang 121): Nếu in một ảnh ở độ phân giải 300 dpi thì thu được ảnh in có kích thước 10 - 10 inch. Để ảnh in có kích thước 5 x 5 inch thì cần in ảnh ở độ phân giải cao hơn hay thấp hơn 300 dpi?

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

57

Gợi ý cách thực hiện:

- Kích thước in được tính bằng công thức:

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

58

Gợi ý cách thực hiện:

- Ảnh ban đầu có kích thước in 10 x 10 inch ở 300 dpi, nghĩa là số điểm ảnh của ảnh là:

300 dpi x 10 inch = 3000 pixel (chiều rộng và chiều cao).

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

59

Gợi ý trả lời:

- Khi giảm kích thước in xuống 5 x 5 inch nhưng vẫn giữ nguyên số pixel (3000 x 3000 pixel), nên cần tăng độ phân giải để nén nhiều điểm ảnh hơn trên mỗi inch.

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

60

1. GIỚI THIỆU ẢNH SỐ

2. PHẦN MỀM CHỈNH SỬA ẢNH

a) Giao diện của GIMP

b) Một số thao tác cơ bản

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

61

3. THỰC HÀNH

Nhiệm vụ 1. Mở tệp, quan sát, phóng to, thu nhỏ ảnh trên màn hình

Nhiệm vụ 2. Thay đổi kích thước và độ phân giải của ảnh

Nhiệm vụ 3. Thực hiện xoay ảnh, cắt ảnh xuất ra tệp tin ảnh JPG

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

62

1. Làm phần VẬN DỤNG (SGK trang 121)

2. Xem trước bài 26 (SGK trang 122)

Công cụ tinh chỉnh màu sắc và công cụ chọn

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang

63

Các em làm 10 câu hỏi trắc nghiệm Online để củng cố bài.

1. Đăng nhập vào trang thaycai.net

2. Nháy chọn Tin học 11

3. Nháy chuột vào Trắc nghiệm tin học 11 - Kết nối tri thức

4. Nháy chuột vào Bài 25. Phần mềm chỉnh sửa ảnh

Website: thaycai.net Youtube: Thầy Cải-Quốc Thái-An Giang