�

SCHOOLWEIGERING�BEGRIJPEN��

​

PSYCHO-EDUCATIE

TEKENING 8B WEGWIJZER SCHOOL - GEVAARBORDEN

�WAT IS SCHOOLWEIGERING?

TEKENING 8A: BERG MET SCHOOL

SCHOOLWEIGERING: WAT EEN SLECHTE TERM!

• Niemand vindt het woord ‘schoolweigering’ goed gekozen.

→ Het lijkt alsof het kind/ de jongere gewoon niet wilt.

→ Dit is niet zo: schoollopen lukt niet meer

• Het is een letterlijke vertaling van de Engelse term ‘schoolrefusal’
• Het is de enige officiële term, daarom gebruiken we deze term.

​

• We kunnen samen na de eerste uitleg eens samen nadenken wat wel een goed woord zou zijn!

school is niet mijn vijand (school is not my enemy - Dutch) on Vimeo

SCHOOLWEIGERING?

• Vorm van ‘schoolverzuim’: schoollopen lukt niet meer (elke dag)
• Belangrijkste kenmerk: de emotionele onrust die het kind/ de jongere ervaart op school, bij de gedachte aan school of wanneer hij/zij moet vertrekken

→ Onrust is zo intens en groot

dat schoollopen niet meer lukt!

​

TEKENING 11: ILLUSTRATIES VAN ENKELE BOEKENTASSEN

Emotionele onrust en ontreddering

​

Voor het kind/ de jongere:

Hoe uit die emotionele onrust zich? Hoe zien de anderen dit aan jou?

​

Voor de anderen:

Hoe zien jullie de emotionele onrust bij het kind/ de jongere?

Emotionele onrust en ontreddering: bij iedereen anders.

• Woedebui: verbale en/ of fysieke agressie
• Huilen
• Paniekaanval
• Blokkeren: bevriezen, zich afsluiten, ….
• Lichamelijke reacties:

hoofdpijn, buikpijn, misselijkheid,

overgeven, darmklachten,trillen, …

SCHOOLWEIGERING IS NIET NIEUW.  

• Al in de jaren dertig van de vorige eeuw: eerste beschrijving van kinderen met schoolweigering. In 1930 werd er al een artikel over geschreven.
• Bestaat eigenlijk sinds er leerplicht is.

​

TEKENING 4A SCHOOLGANG

SCHOOLWEIGERING IS IETS SPECIAAL.

• Schoollopen lijkt iets heel gemakkelijk en gewoon want ‘iedereen doet dat gewoon’.
• Er is leerplicht
• Waarom-vraag blijft vaak onbeantwoord: het kind, de jongere, de ouders, de school weten vaak niet wat er precies aan de hand is.

→ De mensen begrijpen het vaak niet en doen soms uitspraken die ongepast zijn.

​

​

TEKENING 10A TEKSTBALLON IK WEET HET NIET

WELKE REACTIES ZIJN JULLIE BIJGEBLEVEN?

Fijne, helpende reacties?

​

Kwetsende, harde, ongepaste reacties?

​

Welke gevoelens en gedachten hadden jullie hierbij?

​

Wat denken jullie dat de gevoelens en gedachten zijn van diegenen die de uitspraak deden?

DE ELEMENTEN VAN SCHOOLWEIGERING

Schoolweigering is geen diagnose, maar een fenomeen: iets dat voorkomt.

​

Schoolweigering

• is iets anders dan spijbelen!
• is iets anders dan schoolonthouding!

​

SCHOOLWEIGERING IS ANDERS DAN SPIJBELEN.

SCHOOLWEIGERING

Grote emotionele onrust/ontreddering.

De jongere is overwegend thuis

Ouders zijn op de hoogte  

Wil naar school maar het lukt niet.

Geen antisociaal gedrag

Geen sluitende verklaring voorhanden.

​

SPIJBELEN

Geen emotionele onrust/ontreddering

De jongere is vaak niet thuis

Ouders zijn niet op de hoogte 

Een motivationeel probleem, geen wil .

Soms anti-sociaal gedrag.

Vaak is het probleem duidelijk.

SCHOOLWEIGERING IS GEEN SCHOOLONTHOUDING

SCHOOLWEIGERING

​

Voldoende inspanningen vanuit de context om de jongere op school te krijgen. 

SCHOOLONTHOUDING

​

Onvoldoende inspanningen vanuit de context om de jongere op school te krijgen. 

→ Soms onbewust

STELLINGEN-TUSSENDOORTJE: JUIST OF FOUT?

Schoolweigering komt vooral voor bij gezinnen met problemen.

​

Schoolweigering komt zelden voor.

​

Kinderen en jongeren met schoolweigering hebben niet altijd een stoornis.

​

De lichamelijke klachten die de kinderen en jongeren ervaren zijn ingebeeld.

​

Schoolweigeraars mogen geen leuke dingen meer doen zoals hobby’s, uitstapjes en sociale activiteiten met vrienden.

SCHOOLWEIGERING: WEETJES.ken

• Schoolweigering komt meer voor dan je denkt!

→ tussen 1% en 5%

→ varieert tussen 1 leerling per 5 klassen en 1 leerling per klas (van 20 leerlingen)

​

• Schoolweigering komt voor op elke leeftijd.

Er zijn enkele fases waarin kinderen en jongeren meer kwetsbaar zijn.

​

Kwetsbare momenten om schoolweigering te ontwikkelen

• 5° leerjaar

→ leerstof wordt abstracter + Frans komt erbij + start pre-puberteit

• Overgang eerste middelbaar:

→ veiligheid en vertrouwdheid lagere school valt weg

→ schoollopen en sociale relaties worden veel complexer

→ puberteit

• Overgang naar 2° en 3° graad in het middelbaar

→ leerstof wordt steeds abstracter

→ verwachtingen stijgen op vlak van zelfstandigheid

​

• Schoolweigering kan uitgelokt worden door verschillende triggers

→ Verandering: schoolwissel, verhuis, …

→ Negatieve ervaringen: gepest worden, conflicten met leerkrachten en leerlingen, eenzaamheid op school, incidenten op weg naar en op school, …

​

• Ongeveer 50%: psychische problematiek (angststoornis, depressie, PTSS, ASS, ADHD) en/of leerstoornissen (dyslexie, dyscalculie)

​

• Kinderen en jongeren met schoolweigering stoppen vaak met leuke activiteiten zoals hobby’s, uitstapjes en .

→ Ze zijn het liefst veilig thuis.

→ Ze zijn bang voor opmerkingen van anderen omdat ze niet naar school gaan

→ Het is nochtans heel belangrijk om actief te blijven! Kinderen en jongeren met schoolweigering mogen/ moeten leuke dingen doen!

​

• De lichamelijke klachten zijn niet ingebeeld, het is geen komedie, het zit niet ‘tussen de oren’.

De oorzaak voor de lichamelijke klachten is te vinden in het stress-respons-systeem.

WAT IS ER NU EIGENLIJK AAN DE HAND?

​

​

Geen duidelijk, rechtlijnig verklaringsmodel. 

​

Verschillende factoren spelen mee: 

→ Kindfactoren

→ Contextfactoren (familiale situatie, school)

​

​

​

​

TEKENING 5B: ZAKLAMPEN DIE IN VERSCHILLENDE RICHTINGEN SCHIJNEN

Wat is de impact van �de school-�weigering?  �

GEVOLGEN

​

• Vicieuze cirkel

schoolweigering - schoolafwezigheid - stress - sociale isolatie - stress - schoolse achterstand - stress- negatieve reacties - stress - conflicten - stress

​

• Lange termijn: vroegtijdige schooluitval, verminderde kansen op de arbeidsmarkt, meer sociaal-emotionele problemen, meer kans op ontwikkelen psychiatrische problemen

​

🡪 Schoolweigering vormt een belangrijk signaal!

SIGNALEN

​

• Gedragsverandering, op school, thuis, elders 
• Emotie ontreddering  
• Negatieve gedachten 
• Somatische klachten 

​

​

TEKENING 3E KAMERDEUR MET PRIKKELDRAAD

IDEEËN VOOR EEN NIEUWE TERM?

TEKENING 9A VAN SCHOOLSPULLEN

Het einde.

Of eerder het begin.

TEKENINGEN 11: BOEKENTASSEN OVER HEEL DE SLIDE