Shri R.K.Parikh arts and Science � College,Petlad.�

( Department Of Psychology ) Paper Code : UA04SPSY21

B.A. Semester : 4 – 2021 -22

Basic Psychology Part – 2

મૂળભૂત મનોવિજ્ઞાન - 2

યુનિટ : 1 સંવેદન અને ધ્યાન :

• સંવેદનનો અર્થ : લક્ષણો : ગુણ,તીવ્રતા,સ્થિતિકાળ,સ્પષ્ટતા,વ્યાપક્તા,સ્થાનિક ચિન્હો :
• સંવેદનના પ્રકારો :(1) બાહ્ય જ્ઞાનેન્દ્રિયો : દ્રષ્ટિ સંવેદન,શ્રવણ,ગંધ,સ્વાદ,સ્પર્શ:
• (2) આંતરિક અવયવો (3) સ્નાયુ :
• ધ્યાન એટલે શું ? વ્યાખ્યા : અર્થ :
• ધ્યાનનું સ્વરૂપ : પસંદગીયુક્ત પ્રક્રિયા,શોધનાત્મક પ્રક્રિયા,ભવિષ્યલક્ષી,પ્રેરણાત્મક ક્રિયા:
• ધ્યાનના નિર્ણાયકો : (1) ધ્યાનના બાહ્ય વસ્તુલક્ષી પરિબળો : ઉદ્દીપકની તીવ્રતા, કદ,
• વિષમતા,નવીનતા,પુનરાવર્તન ,ગતિ :
• (2) ધ્યાનના આત્મલક્ષી પરિબળો : અભિરુચિ,પ્રેરણા,સૂચન,ટેવ,
• સ્વભાવ અને વ્યક્તિત્વ , સમજીકરણ :

​

​

યુનિટ : 2 શિક્ષણ :

• શિક્ષણ એટલે શું ? (1) શિક્ષણ એટલે વર્તનમાં થતો ફેરફાર (2) અનુભવ કે મહાવરા
• દ્વારા જ ફેરફાર થવો જોઈએ (3) ફેરફાર સાપેક્ષ કાયમી હોવો જોઈએ:
• શિક્ષણની પદ્ધતિઓ : (1) અભિસંધાન પદ્ધતિ : શાસ્ત્રીય અભિસંધાન : અનઅભિસંધિત
• પ્રક્રિયા , અનઅભિસંધિત ઉદ્દીપક, અભિસંધિતઉદ્દીપક, પ્રતિક્રિયા :
• (2) ક્રિયાત્મક અભિસંધાન
• (3) આંતરસૂઝ દ્વારા શિક્ષણ :

યુનિટ : 3 સ્મરણ અને વિસ્મરણ :

• સ્મરણની વ્યાખ્યા :
• સ્મરણ ક્રિયાના ઘટકો : સ્થાપન , ધારણ , પુનરાવહન ,પ્રત્યભિજ્ઞ| ,
• સ્મૃતિના પ્રકાર : ટૂંકા ગાળાની સ્મૃતિ : લાંબા ગાળાની સ્મૃતિ
• વિસ્મરણનો અર્થ : વ્યાખ્યા :

યુનિટ : 4 વ્યક્તિત્વ :

• વ્યક્તિત્વ નો અર્થ : વ્યાખ્યા :
• વ્યક્તિત્વના પ્રકારો :(1) ક્રેશમરનું વર્ગીકરણ (2) યુંગનું વર્ગીકરણ (3) શેલડનનું
• વ્યક્તિત્વ વિકાસને અસર કરતાં પરિબળો : (1) જૈવિક શારીરિક પરિબળો
• (2) વ્યક્તિત્વ વિકાસમાં સામાજિક
• સાંસ્કૃતિક પરિબળો
• અસરકારક વ્યક્તિત્વના લક્ષણો :
• વ્યક્તિત્વનું માપન :

Thank you …….

• Dr . Sonal Gajjar
• ( Department of Psychology )