1 of 45

Alt Üriner Sistem Semptomları ve Benign Prostat Hiperplazisi

Doç. Dr. Selçuk Sarıkaya

Sağlık Bilimleri Üniversitesi

Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Üroloji Kliniği/Androloji Bölümü

2 of 45

Giriş - Semptomatoloji

  • Alt üriner sistem semptomları sıklığı yaş ile artış gösteren semptomlar topluluğudur.

​

  • Dünyada yaşlı nüfus arttıkça bu semptomlarla ilgili başvurular da artış göstermektedir.

​

  • Mesane hastalıklarına, üretra hastalıklarına, üreter alt uç hastalıklarına, prostat hastalıklarına, sinir sistemi hastalıklarına ve yaşlanmaya bağlı meydana gelebilir

​

  • 50 yaş üzeri erkeklerin yaklaşık %50’sinde semptomlar görülürken, %25’i bu semptomlarla sağlık kuruluşlarına başvurmaktadır.

3 of 45

Alt Üriner sistem Semptomları

  • Depolama Semptomları(Storage)-irritatif

-Artmış gündüz işeme sıklığı

-Noktüri

-Sıkışma hissi

-İdrar kaçırma(İnkontinans)

  • İşeme Semptomları(Miksiyonel)-obstrüktif

-Zayıf idrar akımı

-Çatallı, dağınık işeme

-Kesik kesik işeme

-İdrara geç başlama

-Zorlanarak idrarı boşaltma

-Terminal damlama

  • İşeme sonrası Semptomlar(Postmiksiyonel)-obstrüktif

-İşeme boşaltımının tam olmaması

-İşeme sonrası damlama(postvoid dribbling)

​

4 of 45

Prevalans

  • Prevalans ve şiddeti yaş ile birlikte artış göstermektedir.

​

  • İşeme semptomları özellikle 40-60 yaş arası belirginleşmektedir.

​

  • 50 yaş üzeri erkeklerin yaklaşık %50’sinde semptomlar görülürken, %25’i bu semptomlarla sağlık kuruluşlarına başvurmaktadır.

​

5 of 45

Epidemiyoloji

6 of 45

Benign Prostat Hiperplazisi(BPH)

  • Erkeklerde en sık görülen nonkütanöz benign tümörlerdir.

​

  • BPH progresif bir hastalıktır.

​

  • Yaşla birlikte prostat hacminde , semptom şiddetinde, akut üriner retansiyon riskinde ve BPH’a bağlı ameliyat olma riskinde artış görülmekte, bununla birlikte idrar akımı azalmaktadır.

​

  • Yaşlı hastada en sık obstrüksiyon riskidir.

7 of 45

BPH nedir?

8 of 45

9 of 45

10 of 45

Prostat Fizyolojisi

  • Üreme sistemi organı

-Semen sıvısı:

​

%10 Vaz deferens sıvısı-sperm ihtiva eder

​

%60 Veziküloseminalis sıvısı

​

%30 Prostat salgısı

11 of 45

Epidemiyoloji

  • İnsidansı yaş ile ilişki göstermektedir.

​

  • Yaşa bağlık histolojik insidans;

-41-50 yaş: %20

-51-60 yaş: %50

-80 yaş üstü: %90

  • Semptomaltik hastalar

-55 yaş: %25

-75 yaş: %50

12 of 45

Benign Prostat Hiperplazisi

13 of 45

Patofizyoloji

  • BPH ile ilişkili alt üriner sistem semptomlarının

mekanizması:

Prostatik üretraya ekstrinsik bası

​

​

Zayıf ve zor boşaltım ile işeme semptomları

14 of 45

BPH - Tanı

  • Anamnez: Semptomların varlığı
  • Özgeçmiş ve Soygeçmiş
  • Fizik Muayene:

-BPH’da prostat simetrik büyümüştür.

-Palpasyonda burun ucu veya tenar kas kıvamında

(Prostat kanserinde asimetrik büyüme, palpasyonda eklem boğumu veya alın kıvamında)

15 of 45

16 of 45

BPH - Tanı

  • Laboratuvar:

-Serum Üre ve Kreatinin

-Tam İdrar Tahlili(TİT)

-İdrar Kültürü

-Prostat Spesifik Antijen(PSA): Prostatik epitel hücreleri tarafından üretilen kallikrein benzeri serin proteaz enzimidir.(0-4ng/ml)

Total PSA(TPSA)

Serbest PSA(FPSA)

FPSA/TPSA oranı (0.25'den az olanlarda, prostat kanseri

olasılığı artmaktadır.)

17 of 45

BPH - Tanı

  • Yaşa göre PSA değerleri

​

  • PSA Dansitesi:

Prostat Volümü / TPSA

0.1 BPH

0.1 Prostat Ca

​

  • PSA Velositesi

18 of 45

BPH - Radyoloji

  • Ultrasonografi (USG)

​

-Transabdominal USG

​

-Transrektal USG

19 of 45

BPH - Ürodinami

  • Üroflowmetri

​

  • İşeme sonrası rezidüel idrar tayini(PVR)

​

  • Basınç Akım Çalışması

20 of 45

İdrar Akım Hızı Ölçümü(Üroflowmetri)

21 of 45

Üroflowmetri ve PVR

22 of 45

Basınç Akım Çalışması

  • Anormal Üroflowmetri Bulguları

​

  • Yüksek Rezidüel İdrar Volümü

​

durumlarında uygulanmalıdır.

23 of 45

Basınç Akım Çalışması

24 of 45

BPH –Endoskopik Muayene

  • Rutin kullanımı önerilmemektedir!!

​

  • Cerrahi öncesi prostatın anatomisi ve cerrahi yöntem seçiminde önemlidir.

​

  • Hematüri, Geçirilmiş Ürolojik Cerrahi, Mesane Taşı, Üretra Darlığı Şüphesi, Mesane Tümörü Şüphesi veya Öyküsü endikasyonlarıdır.

25 of 45

BPH - Medikal Tedavi

26 of 45

BPH – Medikal Tedavi

  • α-adrenerjik reseptör blokerleri

-Alfuzosin

-Doksazosin

-Tamsulosin

-Terazosin

-Silodosin(Üroselektif)

  • 5 α-redüktaz enzim inhibitörleri

-Dutasterid

-Finasterid

  • Fitoterapi

-Serenoa Repens Ekstresi

  • Kombinasyon Tedavileri

27 of 45

Kombine Medikal Tedaviler

  • Fonksiyonel yanında anatomik obstrüksiyon

​

  • Obstrüksiyona ikincil irritatif semptomlar

​

  • Obstrüksiyona ikincil aşırı aktif mesane

​

  • Prostatik inflamasyon ile alevlenme

​

  • Yaş ile artan noktüri

​

  • Erektil Disfonksiyon

28 of 45

Kombine Medikal Tedaviler

  • α-bloker + 5 α-redüktaz inhibitörleri
  • α-bloker + Antikolinerjik
  • α-bloker + PDE5 inhibitörleri
  • α-bloker + Fitoterapi
  • α-bloker + Antibiyoterapi
  • α-bloker + AVP/Desmopressin

​

29 of 45

BPH – Cerrahi Tedavi Endikasyonları

30 of 45

BPH – Cerrahi Tedavi

  • TURP(Transüretral Rezeksiyon)

​

  • TUIP(Transüretral İnsizyon)

​

  • Transvezikal prostatektomi(Açık Prostatektomi)

​

  • TUNA

​

  • TUMT

​

  • Lazer Prostatektomi

​

  • Prostatik Stentler

31 of 45

Transüretral Rezeksiyon Prostat (TURP)

  • Altın standart cerrahi tedavi yöntemidir.

​

  • Spinal veya Genel anestezi altında

​

  • Prostat dokusunun enerji kullanarak

endoskopik rezeksiyonu

​

  • Postoperatif 2-3 gün hastanede kalış ve

üretral kateterin alınması

32 of 45

33 of 45

Transüretral İnsizyon Prostat(TUIP)

  • Prostatın endoskopik olarak insizyonu prensibine dayanmaktadır.

​

  • 30-35 gr altındaki prostat dokusu için kullanılabilir.

​

  • Ayrıca mesane boynu yüksekliği veya sklerozunda tercih edilebilir.

​

  • Büyük boyutlu prostatlar için kullanışlı bir yöntem değildir.

34 of 45

Transvezikal Prostatektomi (TVP)

  • Büyük prostatlarda (> 80-100 mL),

​

  • Büyük mesane taşları gibi ilgili komplikasyonlar veya

​

  • Mesane divertikülü için rezeksiyon endikasyonu

bulunduğunda, tercih edilen tedavi

Transvezikal prostatektomidir. 

​

​

35 of 45

TUNA(Transurethral Needle Ablation)

  • TUNA cihazı prostata transüretral yolla sokulmuş iğnelerle düşük-dereceli, radyo frekans enerjisi vermektedir.

​

  • Birçok hastada lokal anestezi altında uygulanabilen basit ve güvenilir bir tekniktir.

​

  • Üriner semptomlarda %50-60 iyileşme ve Qmax’ta ortalama %50-70 artışla sonuçlanmaktadır.

36 of 45

37 of 45

TUMT(Transüretral Mikrodalga Tedavisi)

  • Mikrodalga enerjisini kullanan yöntemdir.

​

  • Prostat dokusunu küçültmek veya

​

  • İltihabi dokuyu ortadan kaldırmak için kullanılır.

​

  • Ağrısız ve çoğunlukla ayaktan yapılan bir müdahaledir.

38 of 45

39 of 45

Lazer Prostatektomi

  • Neodymium: yttrium-aluminium-garnet (Nd:YAG)
  • Transurethral ultrasound-guided laser-ınduced prostatectomy TULIP (ultrason eşliğinde transüretral lazer prostatektomi)
  • Visual laser ablation of the prostate (VLAP) (görsel prostat lazer ablasyonu)
  • Contact laser ablation of the prostate’ CLAP (kontak lazer prostat ablasyonu)
  • Potassium-titanyl-phosphate: yttrium-aluminium-garnet (KTP: YAG) lazer
  • Holmium: yttrium-aluminiumgarnet (Ho: YAG) lazer
  • Holmium laser resection of prostate HoLRP (holmium lazer ile prostat rezeksiyonu)
  • Holmium Laser Enucleation of the Prostate (HoLEP) (Holmium Lazer ile Prostat Enükleasyonu)
  • Diode lazer
  • Thulium lazer(ThuLEP)
  • Thulium Fiber(ThuFLEP)

​

​

40 of 45

41 of 45

42 of 45

Yeni Teknolojiler – Rezum(Water Vaporisation)

  • Minimal İnvaziv

​

  • Ofis şartlarında

​

  • Medikal Tedavinin alternatifi

43 of 45

Prostatik Stentler

  • Üretrayı açık tutarak idrar akımını idame

ettirmek için kullanılır.

​

  • Semptomların tedavisinde oldukça etkili

​

  • Medikal tedaviye cevap vermeyen ve cerrahi tedavi gerektirdiği halde genel durumu uygun olmayan hastalar için uygun bir alternatif.

44 of 45

45 of 45

Teşekkürler…