Kể lại một trong hai câu chuyện “Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa” hoặc “Lê Lai quên mình cứu chúa” để kể lại

• Làm việc cá nhân, đọc câu chuyện trong SGK, quan sát lược đồ trong thời gian 2 phút;
• Trao đổi với bạn trong nhóm, thống nhất ý kiến và kể lại chiến thắng Chi Lăng;
• Kể lại câu chuyện trước lớp.

Chiến thắng Chi Lăng đã khiến cho mưu đồ cứu viện thành Đông Quan của quân Minh bị tan vỡ, cùng với chiến thắng Xương Giang trong năm 1427 đã khiến cho quân Minh phải chấp nhận tiến hành Hội thề Đông Quan với nghĩa quân Lam Sơn (12 – 1427) và rút quân về nước. Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn kết thúc thắng lợi, chấm dứt ách đô hộ hai mươi năm của nhà Minh. Nước ta hoàn toàn độc lập.

Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi vua, lập ra Triều Hậu Lê, khôi phục Quóc hiệu Đại Việt, đóng đô ở Đông Kinh (Thăng Long).

Dưới Triều Hậu Lê, bộ máy nhà nước được tổ chức quy củ, chặt chẽ. Nhà nước đặc biệt coi trọng và khuyến khích phát triển nông nghiệp. Nhớ đó, sản xuất nông nghiệp được phục hồi và phát triển, đời sống nhân dân ổn định. Đất nước thịnh đạt, nhất là dưới thời trị vị của Lê Thánh Tông (1460 – 1497).

Văn học và khoa học dưới Triều Hậu Lê cũng đạt được nhiều thành tựu với các tác giả tiêu biểu như: Nguyễn Trãi, Ngô Sĩ Liên, Lương Thế Vinh,…

Một số nét chính của lịch sử Việt Nam dưới Triều Hậu Lê:

+ Bộ máy nhà nước được tổ chức chặt chẽ, quy củ.

+ Nhà nước chú trọng phát triển kinh tế, đặc biệt là kinh tế nông nghiệp.

+ Đất nước thịnh đạt nhất dưới thời vua Lê Thánh Tông.

+ Văn học và khoa học cũng đạt được nhiều thành tựu với các tác gia tiêu biểu như: Nguyễn Trãi, Ngô Sĩ Liên, Lương Thế Vinh,...

Vua Lê Thánh Tông là vị vua thứ năm của Triều Hậu Lệ. Trong thời kì trị vì của mình, vua Lê Thánh Tông đã tiến hành cải cách trên nhiều lĩnh vực, chú trọng, bảo vệ biên cương, mở mang bờ cõi. Ông cho vẽ Hồng Đức bản đồ, ban hành bộ Quốc triều hình luật,… Vua còn cho tổ chức đều đặn các khoa thi tiến sĩ để tuyển chọn quan lại, lập bia đá ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám để vinh danh những người đỗ đạt.

Nhà vua cũng kiến quyết ngăn chặn những hành động xâm phạm biên giới của nhà Minh, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ đất nước. Ông từng nói với quan phụ trách việc bảo vệ biên cương Lê Cảnh Huy rằng: “Một thước núi, một tấc sông của ta, lẽ nào lại tự tiện vứt bỏ đi được… Nếu ngươi dám đem một thước một tấc đất của Thải Tổ làm mồi cho giặc thì tội phải tru di”.

Lê Thánh Tông được đánh giá là vua “anh minh quyết đoán, có hùng tài đại lược, võ giỏi… Các sách kinh sử, các sách lịch toán,… cái gì cũng tinh thông”.

(Theo Đinh Xuân Lâm, Trương Hữu Quýnh (Chủ biên),

Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam, Sđd)

Ở huyện Thiên Bản (Vụ Bản, Nam Định) có một cậu học trò tên là Lương Thế Vinh, nổi tiếng thông minh, nhanh trí, giỏi tính toán. Ông đỗ Trạng nguyên và được bổ làm quan dưới triều Hậu Lê.

Một lần, sứ thần nhà Minh (Trung Quốc) sang nước ta, vua cử Lương Thế Vinh ra tiếp đón. Trong một buổi đi chơi thuyền, sứ thần đố Lương Thế Vinh cân thử một con voi. Ông nhận lời rồi sai người dắt voi xuống thuyền, đánh dấu mép nước bên mạn thuyền, sau đó dắt voi lên. Tiếp theo ông ra lệnh đổ đá xuống thuyền, đến khi thuyền chìm xuống đúng dấu cũ. Việc còn lại là đưa đá lên cân. Sứ thần nhà Minh hết sức thán phục.

Lương Thế Vinh đã soạn cuốn Đại thành toán pháp tổng kết những kiến thức toán học đương thời và cả những phát minh của ông. Với tài năng toán học xuất sắc, ông được dân gian gọi là Trạng Lường.

(Theo Kể chuyện Lịch sử, NXB Giáo dục, 1981)

• Làm việc theo cặp, đọc nội dung các câu chuyện, sau đó chọn và kể lại câu chuyện về một nhân vật tiêu biểu dưới Triều Hậu Lê.
• Kể chuyện trước lớp.

Ngô Sĩ Liên là một nhà sử học tiêu biểu với tác phẩm “Đại Việt sử ký toàn thư”, ghi lại lịch sử từ thời Hùng Vương đến Triều Hậu Lê.

Em có biết?

Giới thiệu một số nhân vật lịch sử Triều Hậu Lê mà em biết.