3 of 21

માનનીય વડાપ્રધાનશ્રી દ્વારા 5મી સપ્ટેમ્બર 2022ના રોજ શિક્ષક દિન નિમિત્તે PM SHRI યોજનાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
દેશની 14500 શાળાઓ કે જે કેન્દ્ર સરકાર/રાજ્ય સરકાર/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ/સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થા(પંચાયત) દ્વારા સંચાલિત હોય તેવી શાળાઓને PM SHRI શાળા તરીકે વિકસાવવામાં આવશે. જેમાં જવાહર નવોદય વિદ્યાલયો અને કેન્દ્રીય વિદ્યાલયોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
PM SHRI શાળાઓને 21મી સદીની માંગને પૂર્ણ કરતી શ્રેષ્ઠ શાળાઓ તરીકે તૈયાર કરવાની કલ્પના કરવામાં આવી છે.
આ શાળાઓ exemplar(ઉદાહરણરૂપ)શાળાઓ તરીકે ઉભરી આવશે અને રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિના હેતુઓ હાંસલ કરવા માટે અન્ય શાળાઓને માર્ગદર્શન પૂરું પાડશે.
PM SHRI શાળાઓ આદર્શ શાળાઓના નેટવર્ક તરીકે કાર્ય કરશે.
આ શાળાઓ પોતાના વિસ્તારમાં સમાનતાભર્યા, સમાવેશી અને આનંદકારક વાતાવરણમાં ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ પૂરું પાડવા માટે નેતૃત્વ લેશે.
આ શાળાઓને ગ્રીન સ્કૂલ તરીકે વિકસાવવામાં આવશે. (સૌર પેનલ અને એલઇડી લાઇટનો ઉપયોગ, કુદરતી ખેતી દ્વારા કીચન ગાર્ડન, કચરાનું વ્યવસ્થાપન, પ્લાસ્ટિક મુક્ત કેમ્પસ, જળ સંરક્ષણ, સંસ્કૃતિક રીતિરીવાજો/પ્રણાલીનો અભ્યાસ વગેરે )

PM SHRI યોજનાનો પરિચય

4 of 21

PM SHRI શાળાઓમાં પ્રસ્તાવિત દરમિયાનગીરીઓ/પ્રવૃત્તિઓ (Interventions)

ગુણવત્તા અને નવીન પ્રયાસો (લર્નિંગ એન્હાન્સમેન્ટ પ્રોગ્રામ (LEP), હોલિસ્ટિક પ્રોગ્રેસ કાર્ડ(HPC), વિજ્ઞાન અને ગણિતની કિટ, નવીન શિક્ષણશાસ્ત્ર, બેગલેસ દિવસો વગેરે.

RTE કાયદા હેઠળ શાળાકીય જોગવાઈઓના ન્યુનતમ ધોરણોની ખાતરી

વાર્ષિક ગ્રાન્ટ (સંયુક્ત શાળા ગ્રાન્ટ, પુસ્તકાલય, રમતગમત )

પ્રારંભિક બાળ સંભાળ અને શિક્ષણ (ECCE):

બાલવાટિકા અને FLNના સમાવેશ સાથે

કન્યાઓ અને દિવ્યાંગ બાળકોના સર્વ સમાવેશી શિક્ષણ માટે જરૂરી માળખાકીય સુવિધાઓ

વિદ્યાર્થીઓને વિષયોની પસંદગીમાં સ્વતંત્રતા

માતૃભાષાને શિક્ષણના માધ્યમ તરીકે પ્રોત્સાહન

ICT, સ્માર્ટ ક્લાસરૂમ્સ અને ડિજિટલ પુસ્તકાલયો

શાળાઓની ભૌતિક સુવિધાઓનો વિકાસ

PM SHRI શાળાઓ NEP 2020ના તમામ પાસાઓનું અમલીકરણ કરશે અને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણની ખાતરી કરવા માટેનું મોડલ અપનાવશે.

ગ્રીન સ્કૂલ્સ

વ્યાવસાયલક્ષી શિક્ષણ : દરેક માધ્યમિક શાળાનો વિદ્યાર્થી ઓછામાં ઓછો એક કૌશલ્ય સાથે પાસ થાય તેવું આયોજન

દરેક બાળકના નામાંકન અને અધ્યયન નિષ્પત્તિનું ટ્રેકિંગ

5 of 21

માનવ સંસાધન અને શાળા નેતૃત્વ

વ્યવસ્થાપન, મૂલ્યાંકન અને નિયમન

ભૌતિક સુવિધાઓની ઉપલબ્ધતા

અભ્યાસક્રમ, શિક્ષણશાસ્ત્ર (Pedagogy) અને મૂલ્યાંકન

PM SHRI શાળાઓના 6 આધારસ્તંભ

સમાવેશી શિક્ષણ

અને જાતીય સમાનતા

લાભાર્થીઓનો સંતોષ

6 of 21

PM SHRI શાળાઓનું મોનીટરીંગ

કેન્દ્ર/રાજ્ય/જિલ્લા/BRC/CRC સ્તરે
School Quality Assessment Framework (SQAF)ની રચના
જિલ્લા કક્ષા : અમલીકરણની દેખરેખ રાખવા અને જિલ્લા કક્ષાએ સંકલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે જિલ્લા કલેક્ટરશ્રી હેઠળની સમિતિની રચના
ICT આધારિત ટ્રેકિંગ, મોનિટરિંગ અને મૂલ્યાંકન પદ્ધતિ:

PRABANDH, ઓનલાઈન મોનીટરીંગ સિસ્ટમ
રાષ્ટ્રીય કક્ષાએ વિદ્યા સમીક્ષા કેન્દ્ર

વિદ્યાર્થીઓની શીખવાની સિદ્ધિ વિશે માહિતી મેળવવા માટે Periodic Achievement Surveys.
IITs/NITs/સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીઓને થર્ડ પાર્ટી વેરિફિકેશન અને પરફોર્મન્સ મોનિટરિંગમાં સામેલ કરવામાં આવશે.

7 of 21

ચેલેંજ મેથડ દ્વારા પસંદગી માટે ત્રણ સ્તરની પ્રક્રિયા હશે:

ચેલેંજ મેથડમાં જરૂરી લઘુત્તમ ગુણાંકન હાંસલ કરતી શાળાઓની ભલામણ રાજ્ય/KVS/JNV દ્વારા સ્થળ તપાસ કર્યા પછી કરવામાં આવશે.
યોજનાના પ્રથમ બે વર્ષ માટે ઓનલાઈન ચેલેન્જ પોર્ટલ વર્ષમાં ચાર વખત ખોલવામાં આવશે.(દર ત્રણ મહીને એકવાર)
સમગ્ર ભારતમાં કુલ શાળાઓની સંખ્યાની મર્યાદા સાથે બ્લોક દીઠ મહત્તમ બે શાળાઓ (એક પ્રાથમિક અને એક માધ્યમિક/ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળાઓ) PM SHRI યોજના અંતર્ગત પસંદ કરવામાં આવશે. રાજ્ય દીઠ શાળાઓની પસંદગી માટે કોઈ ક્વોટા નથી.
PM SHRI શાળાઓની અંતિમ પસંદગી કેન્દ્ર સરકારના શિક્ષણ મંત્રાલયની આગેવાની હેઠળ એક નિષ્ણાત સમિતિ દ્વારા કરવામાં આવશે.

ચેલેંજ મેથડ દ્વારા શાળાઓની પસંદગી

8 of 21

Stage-I: રાજ્ય દ્વારા MoU પર હસ્તાક્ષર

કેન્દ્ર સરકારના શિક્ષા મંત્રાલય દ્વારા નીચે મુજબની ચોક્કસ શરતો સાથે રાજ્યો/KVs/NVs સાથે MoU કરવામાં આવશે:-
રાજ્ય દ્વારા NEP 2020 ને સંપૂર્ણ રીતે અમલમાં મૂકવામાં આવે.
યોજનામાં પસંદગી પામેલ શાળાનું નામ PM SHRI શાળા રહેશે.
રાજ્યો તરફથી તેમના તરફથી નક્કી થયા મુજબ બજેટનો હિસ્સો ફાળવવામાં આવે.
વિદ્યા સમીક્ષા કેન્દ્ર દ્વારા અધ્યયન નિષ્પત્તિ આધારિત મોનીટરીંગ થશે.

ચેલેંજ મેથડ દ્વારા શાળાઓની પસંદગી

9 of 21

Stage-2: PM SHRI શાળાઓ તરીકે પસંદ કરવા માટે પાત્રતા ધરાવતી શાળાઓને UDISE+ ડેટા દ્વારા નિર્ધારિત લઘુત્તમ માપદંડોના આધારે ઓળખવામાં આવશે.

શાળાનું પોતાનું પાકું મકાન સારી સ્થિતિમાં હોવું જોઈએ.
અવરોધ મુક્ત પ્રવેશ - રેમ્પ્સ.
શાળા સલામતી ધોરણો અનુસાર બાંધવામાં આવેલ હોવી જોઈએ.
પ્રાથમિક શાળા(ધોરણ 1-5/1-8) અને માધ્યમિક શાળા(ધોરણ 6-12/6-10/1-10/1-12) માં વિદ્યાર્થીઓનું નામાંકન રાજ્યના સરેરાશ નામાંકન કરતાં વધુ હોવું જોઈએ.
છોકરાઓ અને છોકરીઓ માટે ઓછામાં ઓછું એક અલગ શૌચાલય હોવું જોઈએ.
પીવાના પાણીની સુવિધા હોવી જોઈએ.
હાથ ધોવાની અલગ સુવિધા હોવી જોઈએ.
વર્તમાન માર્ગદર્શિકા મુજબ તમામ શિક્ષકોનું ફોટો સહિતનું ઓળખપત્ર હોવું જોઈએ.
શાળામાં કાર્યરત સ્થિતિમાં વીજ જોડાણ હોવું જોઈએ.
શાળામાં લાઈબ્રેરી/લાઈબ્રેરી કોર્નર અને રમતગમતના સાધનો હોવા જોઈએ.

PM SHRI શાળા તરીકે પસંદગી પામવા માટેના લઘુત્તમ માપદંડો નીચે મુજબ છે.

10 of 21

નોંધ: સમાન કેટેગરીમાં બે કે વધુ શાળાઓ વચ્ચે ટાઈના કિસ્સામાં નીચે મુજબ પસંદગી થશે

વધુ નોંધણી ધરાવતી શાળાઓને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવશે.
વધુ ટાઈના કિસ્સામાં, પાછલા વર્ષમાં ન્યૂનતમ ડ્રોપ-આઉટ ધરાવતી શાળાને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવશે.

PM SHRI શાળા પસંદગી પ્રક્રિયા:

PM SHRI અંતર્ગત પાત્રતા ધરાવતી શાળાઓનો એક સમૂહ UDISE+ ડેટા 2021-22 દ્વારા નિર્ધારિત લઘુત્તમ માપદંડોના આધારે ઓળખવામાં આવશે. પાત્રતા ધરાવતી શાળાઓ એ PM SHRI પોર્ટલ પર સ્વ અરજી કરવાની રહેશે.
એકવાર શાળાઓ દ્વારા અરજી સબમિટ કરવામાં આવશે ત્યારબાદ શહેરી વિસ્તારોમાં લઘુત્તમ 70% અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં લઘુત્તમ 60% અંક મેળવનાર શાળાઓ આપમેળે પોર્ટલમાં જિલ્લા નોડલ અધિકારી(DNO)ના લોગિન પર પ્રતિબિંબિત થશે.
DNO એ શાળા દ્વારા આપવામાં આવેલી વિગતોની પ્રોટોકોલ મુજબ ઓનસાઈટ અથવા ઓનલાઈન તપાસ કરી ખરાઈ કરવાની રહેશે.
જિલ્લા કક્ષાએ યોગ્ય ચકાસણી કર્યા બાદ DNO દરેક શાળા (શોર્ટલિસ્ટેડ અને નોન-શોર્ટલિસ્ટેડ) માટે 100 થી 200 શબ્દોમાં પસંદ થવા અને ના થવા ના યોગ્ય કારણો સાથે રાજ્યને શોર્ટ-લિસ્ટેડ સ્કૂલોની તાલુકાવાર યાદી મોકલશે. શાળાઓની યાદીની ભલામણ કરતી વખતે DNO રાજ્યને સત્તાવાર ભલામણ પત્ર મોકલશે.

Stage-3 – ચેલેંજ મેથડ (1/2)

11 of 21

રાજ્ય દ્વારા મંજૂરી મળ્યા પછી રાજ્ય નોડલ ઓફિસર(SNO) PM SHRI શાળાઓની ભલામણ કરેલી યાદી શિક્ષણ મંત્રાલયને મોકલશે.
રાજ્ય દ્વારા દરેક ભલામણ કરેલ શાળા માટે 50 થી 100 શબ્દોમાં યોગ્ય કારણો આપવાના રહેશે.
રાજ્ય તાલુકા દીઠ મહત્તમ બે શાળાની ભલામણ કરી શકશે.
શિક્ષણ મંત્રાલયના સચિવ(SE&L)ની આગેવાની હેઠળની નિષ્ણાત સમિતિ દરેક રાજ્યમાંથી PM SHRI શાળાઓ તરીકે પસંદ કરાયેલી શાળાઓની અંતિમ યાદીની ભલામણ કરશે.

Stage-3 – ચેલેંજ મેથડ (2/2)

12 of 21

ચેલેંજ માપદંડ 7 ક્ષેત્ર અને 168 ગુણાંક ધરાવે છે
PM SHRI શાળા તરીકે પસંદગી કરવા માટે શહેરી વિસ્તારોમાં લઘુત્તમ 70% અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં લઘુત્તમ 60% ચેલેંજ શરતોને સંતોષતી શાળાઓ પસંદ કરવામાં આવશે.

ચેલેન્જ પેરામીટર્સ દ્વારા મૂલ્યાંકન

Section	Domains	Sub Domain	Score
A	શાળામાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર / ભૌતિક સુવિધાઓ અને શાળા સલામતી	16	31
B	અધ્યાપન સ્ટાફ અને ક્ષમતા નિર્માણ	10	36
C	PM પોષણ યોજના	17	16
D	લર્નિંગ આઉટકમ, લર્નિંગ એન્હાન્સમેન્ટ પ્રોગ્રામ (LEP), પેડાગોજી	11	30
E	National Skill Qualifications Framework (NSQF) હેઠળ વ્યવસાયિક પ્રશિક્ષણ (માત્ર માધ્યમિક શાળાઓ માટે)	4	20
F	શાળા દ્વારા ગ્રીન ઈનીશીએટીવ/પ્રવૃતિઓ	7	18
G	હિતધારકો(Stake Holders)ની પ્રતિબદ્ધતા	7	17
Total		72	168

13 of 21

Stage-3 માટે ચેલેંજ માપદંડ-શાળામાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર / ભૌતિક સુવિધાઓ અને શાળા સલામતી (Section-A)(૧/૨)

Section-A: શાળામાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર / ભૌતિક સુવિધાઓ અને શાળા સલામતી
S.N.	Parameters	Elem (Class 1-5)	Elem. Class 1-8)	Sr. Sec. (Class 6-10/ 6-12)	Sr. Sec. (Class 1-10/ 1-12)	KVS	NVS
1	શાળાની અંદર પૂર્વ-પ્રાથમિક વિભાગ/સહ-સ્થિત આગંણવાડી	3	3		3	3
2	પૂરતી સંખ્યામાં વર્ગખંડો (વિદ્યાર્થી દીઠ વર્ગખંડનો ગુણોત્તર UDISE+ ડેટાના આધારે ગણવામાં આવશે)	2	2	2	2	2	2
3	શાળામાં રમતનું મેદાન	2	2	2	2	2	2
4	છેલ્લા એક વર્ષ દરમિયાન શાળાના રમતના મેદાનમાં ઓછામાં ઓછી એક આંતર-શાળા / સામુદાયિક રમતોત્સવનું આયોજન	2	2	2	2	2	2
5	શાળાએ સ્થાનિક સમુદાયમાં રમતગમતને પ્રોત્સાહન આપવાના હેતુ માટે, સ્થાનિક સ્પર્ધા યોજીને અથવા સ્થાનિક સમુદાયોને શાળા પછીના કલાકોમાં રમતના મેદાનનો ઉપયોગ કરવાની પરવાનગી આપીને રમતગમતના મેદાનનો ઉપયોગ કર્યો છે. (સામુદાયિક જોડાણના પુરાવા)	3	3	3	3	3	3
6	શાળાના ઓછામાં ઓછા બે વિદ્યાર્થીઓએ આંતર-શાળા, જિલ્લા/રાજ્ય/રાષ્ટ્રીય રમતગમતના કાર્યક્રમોમાં ભાગ લીધો છે.	1	1	1	1	1	1
7	શાળામાં પ્રાથમિક શાળા (વર્ગ 1-8) માટે 100 થી વધુ પુસ્તકો અને માધ્યમિક શાળાઓ (વર્ગ 6-10/6-12/ 1-10/1-12) માટે 100થી વધુ પુસ્તકો સાથે પુસ્તકાલયની સુવિધા	2	2	2	2	2	2
8	ઓછામાં ઓછા 60% વિદ્યાર્થીઓને છેલ્લા એક વર્ષમાં પુસ્તકાલયમાંથી ઓછામાં ઓછા બે પુસ્તકો આપવામાં આવ્યા છે.	1	1	1	1	1	1

14 of 21

Stage-3 માટે ચેલેંજ માપદંડ-શાળા માં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર /ભૌતિક સુવિધાઓ અને શાળા સલામતી (Section-A)(2/2)

Section-A: શાળામાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર / ભૌતિક સુવિધાઓ અને શાળા સલામતી
S.No	Parameters	Elem. (Class 1-5)	Elem. (Class 1-8)	Sr.Sec. (Class 6-10/ 6-12)	Sr. Sec. (Class 1-10/ 1-12)	KVS	NVS
9	શાળામાં શિક્ષણ-અધ્યયન માટે ઓછામાં ઓછા 1 સ્માર્ટ-ક્લાસરૂમ/ડિજિટલ બોર્ડ/પ્રોજેક્ટર/ડેસ્કટોપની સુવિધાઓ	1	1	1	1	1	1
10	શાળા વહીવટી હેતુ માટે કોમ્પ્યુટર/ટેબ્લેટ/મોબાઈલ એપ્સ/ઓનલાઈન સુવિધાઓનો ઉપયોગ	1	1	1	1	1	1
11	શાળામાં ઓછામાં ઓછી એક સુવિધા છે - વિજ્ઞાન/ગણિત/કૌશલ્ય/ICT/અટલ ટિંકરિંગ લેબ/આર્ટ રૂમ/WIFI સુવિધા/ઇન્ટરનેટ વગેરે		4	4	4	4	4
12	શાળા વર્ષમાં ઓછામાં ઓછા એક વખત સલામતીની તપાસ (સેફટી ઓડીટ) (બાળ સુરક્ષા અને માળખાકીય સલામતી)	2	2	2	2	2	2
13	શાળાએ આગ, રોગચાળો અને ઓછામાં ઓછી એક અન્ય આપત્તિ માટે શાળા આપત્તિ વ્યવસ્થાપન યોજના (SDMP) વિકસાવેલી હોવી જોઈએ.	2	2	2	2	2	2
14	શાળામાં દિવ્યાંગ વિદ્યાર્થીઓ માટે અલગ કાર્યરત શૌચાલય	2	2	2	2	2	2
15	શાળામાં બાળકોની નિયમિત વાર્ષિક આરોગ્ય તપાસ થવી જોઈએ અને પુરાવા માટે તેના રેકર્ડસ હોવા જોઈએ.	2	2	2	2	2	2
16	શાળા સલામતી પ્રતિજ્ઞા પ્રદર્શિત થયેલી છે	1	1	1	1	1	1
Section Total		27	31	28	31	31	28

15 of 21

Stage-3 માટે ચેલેંજ માપદંડ- અધ્યાપન સ્ટાફ અને ક્ષમતા નિર્માણ (Section-B)

Section-B: અધ્યાપન સ્ટાફ અને ક્ષમતા નિર્માણ
S.No	Parameters	Elem. (Class 1-5)	Elem. (Class 1-8)	Sr.Sec. (Class 6-10/ 6-12)	Sr. Sec. (Class 1-10/ 1-12)	KVS	NVS
1	શાળામાં પ્રાથમિક (ધો.1-5)માં 25-30, પ્રાથમિક (ધો.1-8)માં 30-35 અને માધ્યમિક શાળાઓમાં 35-40 સુધી PTR હોવો જોઈએ. શાળામાં આના કરતાં પ્રતિકૂળ PTR ન હોવો જોઈએ.	8	8	8	8	8	8
2	શાળામાં નિયમિત આચાર્ય/મુખ્ય શિક્ષક છે.	4	4	4	4	4	4
3	ઓછામાં ઓછા 50% શિક્ષકોએ બિન-ખર્ચાળ/ઓછી કિંમતના શીખવા અથવા શીખવવા માટેના સાધનો બનાવ્યા છે.	6	6	6	6	6	6
4	આધુનિક અધ્યાપન તકનીકો/પેડાગોજી - પ્રવૃત્તિ-આધારિત શિક્ષણ, Instructional Aidsનો ઉપયોગ અને ICT, પ્રોજેક્ટ-આધારિત શિક્ષણ વગેરેનો ઉપયોગ શીખવા-શીખવવાની પ્રક્રિયામાં થાય છે.	4	4	4	4	4	4
5	શિક્ષકો દ્વારા નક્કી કરેલા શૈક્ષણિક કલાકો ઉપરાંત સક્રિય રીતે વધારાની પ્રવૃતિઓ જેવી કે ક્ષેત્રીય મુલાકાત, રમત-ગમત, કલા, શેરીનાટક, પ્રદર્શન, વેબિનાર, સંવાદ વગેરેનું આયોજન	4	4	4	4	4	4
6	શાળામાં કાઉન્સેલર/નિયુક્ત ગ્રંથપાલ/સંગીત શિક્ષક/કલા શિક્ષક છે	2	2	2	2	2	2
7	શાળામાં વિશેષ શિક્ષક(Special Educator) છે.	2	2	2	2	2	2
8	શાળામાં રમતગમતના શિક્ષક છે	2	2	2	2	2	2
9	શાળામાં ICT શિક્ષકો છે.	2	2	2	2	2	2
10	સ્થાનિક સ્વરાજ્ય, સ્થાનિક સમુદાયો, પરિવારો સાથે છેલ્લા 6 મહિનામાં શાળા દ્વારા 3 - 5 સમુદાય જોડાણની કરવામાં આવેલી પ્રવૃત્તિઓની યાદી. જેમ કે, શ્રમદાન, વૃક્ષારોપણ વગેરે.	2	2	2	2	2	2
Section Total		36	36	36	36	36	36

16 of 21

Stage-3 માટે ચેલેંજ માપદંડ-પીએમ પોષણ યોજના (માત્ર પ્રાથમિક વર્ગો માટે) (Section-C)

Section-C: પીએમ પોષણ યોજના (માત્ર પ્રાથમિક વર્ગો માટે)
S.No	Parameters	Elem. (Class 1-5)	Elem. (Class 1-8)	Sr.Sec. (Class 6-10/ 6-12)	Sr. Sec. (Class 1-10/ 1-12)	KVS	NVS
1	રસોડામાં પર્યાપ્ત વાસણોની ઉપલબ્ધતા.	3	3	3	3
2	શાળામાં જ્યાં PM પોષણ બનાવવામાં આવે ત્યાં અલગ પાકા રસોડાની ઉપલબ્ધતા	3	3	3	3
3	ઓટોમેટેડ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ પર દૈનિક ડેટા આપવામાં આવે છે.	2	2	2	2
4	શાળામાં કાર્યાત્મક પોષણ-કિચન ગાર્ડન.	2	2	2	2
5	શાળામાં એક સાથે ઓછામાં ઓછા 5 બાળકો માટે હાથ ધોવાની સુવિધા છે	3	3	3	3
6	શાળામાં બાળકોને PM પોષણ પીરસવા માટે અલગ જગ્યા છે.	1	1	1	1
7	PM પોષણનું સાપ્તાહિક મેનુ નક્કી થયેલ છે અને તેને સૌ જોઈ શકે તે રીતે દર્શાવવામાં આવેલુ છે.	2	2	2	2
Section Total		16	16	16	16	0	0

17 of 21

Stage-3 માટે ચેલેંજ માપદંડ-લર્નિંગ આઉટકમ ,લર્નિંગ એન્હાન્સમેન્ટ પ્રોગ્રામ (LEP), પેડાગોજી (Section-D)

Section-D: Learning Outcomes, Learning Enhancement Program, Pedagogy
S.No	Parameters	Elem. (Class 1-5)	Elem. (Class 1-8)	Sr.Sec. (Class 6-10/ 6-12)	Sr. Sec. (Class 1-10/ 1-12)	KVS	NVS
1	શાળાએ દરેક વર્ગમાં લર્નિંગ આઉટકમ દર્શાવ્યા છે.	4	4	4	4	4	4
2	લર્નિંગ આઉટકમને ધ્યાનમાં રાખીને છેલ્લા 6 મહિનામાં દરેક ધોરણમાં ઓછામાં ઓછી એક વખત સ્કૂલ બેઝ્ડ અસેસમેન્ટ (SBA) યોજાયેલ છે.	4	4	4	4	4	4
3	આ શૈક્ષણિક સત્રમાં શાળામાં શિક્ષક-વાલી મિટિંગ(PTM)નું આયોજન, જેમાં લર્નિંગ આઉટકમ વિશે માહિતી આપવામાં આવે. તમામ ધોરણો માટે – ઓછામાં ઓછા બે મહિનામાં એકવાર.	4	4	4	4	4	4
4	શાળા બાળકોની પ્રતિભા પરિવારો અને સમુદાય સમક્ષ પ્રદર્શિત કરવા માટે વાર્ષિક સમારોહનું આયોજન કરે છે.	2	2	2	2	2	2
5	શાળામાં વાર્ષિક પ્રદર્શન/કળા/વિજ્ઞાન પ્રદર્શન/બાળકોની કૃતિઓનું પ્રદર્શન વગેરે યોજાય છે.	2	2	2	2	2	2
6	શાળા/કોઈપણ શિક્ષક/કોઈપણ વિદ્યાર્થીએ શિક્ષક પુરસ્કાર/ખેલો ઈન્ડિયા રમત પુરસ્કાર/બેન્ડ સ્પર્ધા/કલા ઉત્સવ/સ્વચ્છ વિદ્યાલય પુરસ્કાર/ઓલિમ્પિયાડ્સ/હેકાથોન્સ અને MoE દ્વારા યોજાયેલી કોઈપણ અન્ય રાષ્ટ્રીય સ્તરની સ્પર્ધાઓમાં પુરસ્કાર જીત્યો છે.	3	3	3	3	3	3
7	શાળા/કોઈપણ શિક્ષક/કોઈપણ વિદ્યાર્થીએ શિક્ષક પુરસ્કાર/ખેલો ઈન્ડિયા રમત પુરસ્કાર/બેન્ડ સ્પર્ધા/કલા ઉત્સવ/સ્વચ્છ વિદ્યાલય પુરસ્કાર/ઓલિમ્પિયાડ્સ/હેકાથોન્સ અને MoE દ્વારા યોજાયેલી કોઈપણ અન્ય રાષ્ટ્રીય સ્તરની સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લીધેલો છે.	1	1	1	1	1	1
8	ઓછામાં ઓછા 70% બાળકોએ છેલ્લા 1 વર્ષમાં એક ભારત શ્રેષ્ઠ ભારત (EBSB) હેઠળ હાથ ધરવામાં આવેલી ઓછામાં ઓછી બે પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લીધો છે	3	3	3	3	3	3
9	શાળા વ્યવસ્થાપન સમિતિ (SMC/SMDC)ની રચના કરવામાં આવી છે	2	2	2	2	2	2
10	સમયાંતરે SMC/SMDCની મિટિંગ નિયમિત યોજાય છે.	2	2	2	2	2	2
11	માતૃભાષા/ સ્થાનિક/ પ્રાદેશિક ભાષાનો ઉપયોગ પ્રારંભિક ધોરણોમાં થાય છે	3	3		3	3
Section Total		30	30	27	30	30	27

18 of 21

Stage-3 માટે ચેલેંજ માપદંડ-(NSQF) હેઠળ વ્યવસાયિક પ્રશિક્ષણ (માત્ર માધ્યમિક શાળાઓ માટે) (Section-E)

Section-E: National Skill Qualifications Framework (NSQF) હેઠળ વ્યવસાયિક પ્રશિક્ષણ (માત્ર માધ્યમિક શાળાઓ માટે)
S.No	Parameters	Elem. (Class 1-5)	Elem. (Class 1-8)	Sr.Sec. (Class 6-10/ 6-12)	Sr. Sec. (Class 1-10/ 1-12)	KVS	NVS
1	શાળા ઓછામાં ઓછો એક NSQF અનુરૂપ વ્યાવસાયિક અભ્યાસક્રમ ચલાવી રહી છે			3	3	3	3
2	માધ્યમિક શાળાના બાળકોને વાર્ષિક આશરે 12 કલાકનો વ્યવસાયિક એક્સપોઝર આપવામાં આવે છે અથવા ઉપલબ્ધ સંસાધનો અનુસાર 2022-23ના શૈક્ષણિક સત્રમાં આપવાનું આયોજન છે. - જેમ કે કિચન ગાર્ડનિંગ, સ્થાનિક હેન્ડીક્રાફ્ટ મેકિંગ, દસ દિવસની બેગલેસ ઇન્ટર્નશીપ અથવા સ્થાનિક વેપારી વ્યક્તિ/હસ્તકલા કારીગર અથવા માતા-પિતા/પરિવારના સભ્યોના વ્યવસાય સાથે સંપર્ક.		7	7	7	7	7
3	અદ્યતન તકનીકી કૌશલ્ય ધરાવતી શાળા એટલે કે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ, ડેટા સાયન્સ, મશીન લર્નિંગ વગેરે.		5	5	5	5	5
4	શાળા વ્યવસાયિક શિક્ષણને લગતી મુલાકાતો ગોઠવે છે અથવા નજીકના ઉદ્યોગો સાથે જોડાયેલ છે.		5	5	5	5	5
Section Total		0	17	20	20	20	20

19 of 21

Stage-3 માટે ચેલેંજ માપદંડ-શાળા દ્વારા ગ્રીન ઈનીશીએટીવ/પ્રવૃતિઓ (Section-F)

Section – F: શાળા દ્વારા ગ્રીન ઈનીશીએટીવ/પ્રવૃતિઓ
S.No	Parameters	Elem. (Class 1-5)	Elem. (Class 1-8)	Sr.Sec. (Class 6-10/ 6-12)	Sr. Sec. (Class 1-10/ 1-12)	KVS	NVS
1	શાળાએ છેલ્લા છ મહિનામાં શાળામાં અથવા સમુદાયમાં ઓછામાં ઓછી બે પર્યાવરણ જાગૃતિ પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરી છે.	5	5	5	5	5	5
2	શાળા LED લાઇટથી સજ્જ છે.	2	2	2	2	2	2
3	શાળામાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક વર્ગો માટે ઈકો-ક્લબ બનેલા છે.	1	1	1	1	1	1
4	શાળા અભ્યાસક્રમના ભાગરૂપે વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા જૈવવિવિધતા રજિસ્ટર/પ્રકૃતિની ઓળખ(nature walk) માટેની તૈયારી હાથ ધરે છે.	1	1	1	1	1	1
5	શાળા દ્વારા વોટર ઓડિટ હાથ ધરવામાં આવે છે.	2	2	2	2	2	2
6	શાળામાં વેસ્ટ રિસાયક્લિંગ/વરસાદી પાણીના સંગ્રહ માટેની વ્યવસ્થા છે.	4	4	4	4	4	4
7	શાળાએ શાળા અથવા નજીકના વિસ્તારમાં છેલ્લા છ મહિનામાં ઓછામાં ઓછી એક વખત વૃક્ષારોપણ અભિયાનનું આયોજન કર્યું છે.	3	3	3	3	3	3
Section Total		18	18	18	18	18	18

20 of 21

Stage-3 માટે ચેલેંજ માપદંડ-હિતધારકોની પ્રતિબદ્ધતા (Section-G)

Section – G: હિતધારકોની પ્રતિબદ્ધતા
S.No	Parameters	Elem. (Class1-5)	Elem. (Class 1-8)	Sr.Sec. (Class 6-10/ 6-12)	Sr. Sec. (Class 1-10/ 1-12)	KVS	NVS
1	શાળાએ શાળાના માળખાકીય સુધારામાં યોગદાન આપવા માટે ગ્રામ પંચાયત/શહેરી સ્થાનિક સંસ્થા (ULB) ની લેખિત ઇચ્છાપત્ર પ્રાપ્ત કરેલ છે.	3	3	3	3	3	3
2	ગ્રામ પંચાયત/શહેરી સ્થાનિક સંસ્થા (ULB) એ છેલ્લા 2-3 વર્ષોમાં શાળાના માળખાકીય સુધારામાં મદદ કરી છે.	3	3	3	3	3	3
3	શાળા વ્યવસ્થાપન સમિતિમાં ગ્રામ પંચાયત/શહેરી સ્થાનિક સંસ્થા(ULB)ના પ્રતિનિધિ છે.	3	3	3	3	3	3
4	માતા-પિતાનું જોડાણ વર્ગો/પ્રધાનમંત્રી પોષણ યોજના / શાળા પ્રવૃત્તિઓ સાથે નવીન રીતે કરવામાં આવે છે. (ઉદાહરણ આપો)	2	2	2	2	2	2
5	શાળાએ પ્રારંભિક ધોરણો (પ્રી-સ્કૂલથી ધોરણ 5) માં માતૃભાષા/સ્થાનિક ભાષા દ્વારા શિક્ષણ શીખવવા માટે સ્થાનિક સ્વયંસેવકો/સમુદાયને રોકેલા છે.	2	2		2	2
6	શાળા સ્થાનિક સંસ્કૃતિ/પરંપરા અને પ્રથાઓની ઉજવણી માટે વર્ષમાં ઓછામાં ઓછો એક સર્જનાત્મક પ્રસંગ કરે છે, જેમાં તમામ વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકો સામેલ હોય.	2	2	2	2	2	2
7	નજીકની શાળાઓ સાથે સહયોગ કરી ને શિક્ષકની ક્ષમતા નિર્માણ, સંસાધનોનો વિનિમય, સંયુક્ત કાર્યક્રમો વગેરે હાથ ધરે છે.	2	2	2	2	2	2
Section Total		17	17	15	17	17	15
Maximum Scores		144	165	160	168	152	144