AİLE, ÇALIŞMA ve SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI��

İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü

Plastik Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

​

Selin ALGAN

AÇSH Uzmanı

28.10.2019

​

​

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA PROJESİ

​

• Sektöre Genel Bakış
• Maruziyet
• Saha Çalışmaları
• Sonuç ve Değerlendirmeler

2

3

Termoset

TERMOPLASTİK

%80-90 üretim

4

Enjeksiyon makinesi

Termoform makinesi

SGK verilerine göre (2014 – 2018) ;

5

İş Kazaları

• Makine ve donanımlarına bağlı
• Kesme ve düşmeye bağlı
• Sıcak zemin, sıvı vb. ile temas
• Yüksekten düşme
• Elektrik ile ilgili çalışma
• Araç kazaları

​

​

​

Ölümlü İş Kazaları

• Makine ve donanımlarına bağlı
• Yüksekten düşme

​

​

​

Meslek Hastalığı

• İşitme kayıpları
• Dermatitler
• Astım
• Kas eklem rahatsızlıkları

​

​

Maruziyet

Çalışan hangi risk etmenlerine maruz kalıyor?

• İşin yapılışı
• Maruziyet yolu
• Maruziyet süresi

​

6

KİŞİSEL MARUZİYET

Maruziyet

• TS EN 689 – İş Yeri Havası-Solunumla Maruz Kalınan Kimyasal Maddelerin Sınır Değerler ile Karşılaştırılması ve Ölçme Stratejisinin Değerlendirilmesi için Kılavuz
• Maruz kalınan etmen ile ilgili standart metot

​

​

7

KİŞİSEL MARUZİYET

Maruz kalınan etmen ile ilgili standart metotta belirtilenlere göre;

• Ölçümler yapılır / Örnekleme yapılır.
• Alınan örnekler analiz edilir.
• Sonuçlar zaman ağırlıklı ortalama (TWA) hesaplanır.
• Sonuçlar, Mesleki Maruziyet Sınır Değeri ile karşılaştırılarak raporlanır.

​

8

Maruziyet

​

Mesleki maruziyet sınır değeri;

​

• Ulusal mevzuatta yer alan
• Maruz kalınan kimyasal madde ile ilgili standart metotta yer alan (NIOSH, OSHA vb.)

​

​

​

​

9

ÖLÇÜM RAPORU

Saha Çalışmaları

• İş hijyeni fiziksel ve kimyasal faktörler için ölçüm ve analizler
• Gezici iş sağlığı araçları ile çalışanlara sağlık taramaları
• Kontrol listeleri oluşturularak risk envanteri çalışmaları
• Kişisel Koruyucu Donanım incelemeleri

​

​

10

​

10 iş yerinde saha çalışması

​

İzmir

Kocaeli

Saha Çalışmaları

• 49 ölçüm noktasında Aromatik hidrokarbon
• 4 ölçüm noktasında Alifatik hidrokarbon
• 21 ölçüm noktasında Ağır metal
• 6 ölçüm noktasında İnorganik Asit
• 1 ölçüm noktasında formaldehit
• Anlık gaz ölçümleri

​

​

11

Kimyasal Maruziyet

Saha Çalışmaları

• 25 ölçüm noktasında gürültü
• 14 ölçüm noktasında toz
• 45 ölçüm noktasında aydınlatma
• 5 ölçüm noktasında termal konfor

​

​

12

Fiziksel Maruziyet

Saha Çalışmaları

• 7 işletme
• 1290 çalışana sağlık taraması

​

​

13

Sağlık taramaları

* Sağlık verilerinin analizi devam etmektedir.

Sonuç ve Değerlendirmeler

14

• Çalışma İzni Gerektiren İşler
• Yüksekte Çalışma
• Kapalı Alanda Çalışma
• Sıcak İşlerde Çalışma
• Düzen ve Temizlik
• Depolama
• Acil Durumlar (yangın, patlama vs.)

​

​

• Makine ve İş Ekipmanları
• İş Hijyeni (Fiziksel - Kimyasal)
• Elektrik
• Nakliye ve İç Ulaşım
• Ergonomi
• Atıklar
• Biyolojik Etkenler

​

​

Risk Envanteri Çalışmaları

Sonuç ve Değerlendirmeler

• Aromatik Hidrokarbonlar
• Benzen
• Toluen
• Ksilen vb.

​

​

​

15

Kimyasal Maruziyet

• Alifatik Hidrokarbonlar
• Pentan
• Hekzan
• Heptan vb.

​

​

​

Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC)’ na göre;

​

Grup 1 – İnsanlar için kanserojen

• Benzen
• Ulusal mevzuatta yer alan Mesleki Maruziyet Sınır Değeri

​

16

3.25 mg/m3

Kimyasal Maruziyet

*KANSEROJEN VEYA MUTAJEN MADDELERLE ÇALIŞMALARDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

​

17

Kimyasal Maruziyet

Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC)’ na göre;

​

Grup 1 – İnsanlar için kanserojen

• Formaldehit

​

18

Kimyasal Maruziyet

• Metal maruziyeti
• Dayanıklılığı artırıcı
• Renklendirici vb.

​

​

19

Sonuç ve Değerlendirmeler

Kimyasal Maruziyet

• Asit maruziyeti
• Hammaddelerin yüksek sıcaklıklarda işlenmesi

​

​

​

• Gürültü
• Kırma makineleri, enjeksiyon makineleri, üretim fırınları, mekanik atölye, değirmen, paketleme, boya ve matbaa ile ilgili bölümler vb.

​

​

20

Fiziksel Maruziyet

Sonuç ve Değerlendirmeler

• Toz
• Hurda ve hatalı ürünlerin kırılması, öğütülmesi
• Hammaddelerin karıştırılması
• Mukavemeti artırmak, renklendirmek vb. için kullanılan metal vb. toz karışımların eklenmesi

​

​

21

Fiziksel Maruziyet

• Aydınlatma

​

22

Çalışma alanlarının aydınlatılmasına ilişkin TS EN 12464-1 (2013) standardı

Endüstriyel Faaliyetler ve Zanaatlar - Kimya, Plastik ve Kauçuk Sanayi Aydınlatma Sınır Değerleri

FABRİKA B

• Termal konfor
• Granüllerin eritilmesi
• Kalıplama işlemi vb.

​

​

23

Sonuç ve Değerlendirmeler

Fiziksel Maruziyet

• Titreşim
• Kırma makinesi gibi büyük makinelerin platformlarında
• Forklift kullanımında

​

​

​

24

Sonuç ve Değerlendirmeler

Kişisel Koruyucu Donanım

ÇALIŞMAYA UYGUN

BAŞKA RİSK OLUŞTURMAYAN

DOĞRU KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM SEÇİLMELİ

VE

DOĞRU KULLANILMALI

25

• İşin nasıl yapıldığı
• Ortam faktörleri
• İş akışı
• Kullandığı iş ekipmanları
• Tespit edilen tehlikeler
• Tehlikelerden kaynaklanacak riskler

​

​

26

Kişisel Koruyucu Donanım

• El - Kol Koruyucular
• Solunum Koruyucular
• Ayak - Bacak Koruyucular
• Yüz ve Göz Koruyucular
• İşitme Koruyucular
• Baş Koruyucular
• Koruyucu Kıyafetler

​

27

Kişisel Koruyucu Donanım

El - Kol Koruyucular

​

• mekanik risklere karşı TS EN 388 standardına
• ısıl risklere karşı TS EN 407 standardına
• kimyasal risklere karşı TS EN 374 standardına

Eğitim

​

28

​

ÖNLEYİCİ YAKLAŞIM

​

Farkındalık

​

Davranış değişikliği oluşturmak

​

ÇALIŞAN

İSG

Önlemler

​

​

Periyodik Ölçümler

​

​

Sağlık Taramaları

​

​

​

KKD

​

​

​

TEŞEKKÜRLER

selin.algan@ailevecalisma.gov.tr

​

http://www.isgap.gov.tr/isgap-rehberleri-yayinlandi/

​

29