INDUSTRIAL STANDARD IRON

บทที่ 5

มาตรฐานเหล็กอุตสาหกรรม

1. บอกความหมายของมาตรฐานได้
2. อ่านมาตรฐานเหล็กระบบต่าง ๆได้
3. จำแนกชนิดของมาตรฐานเหล็กระบบต่าง ๆได้

วัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรม

ความหมายของมาตรฐาน

การกำหนดเกี่ยวกับขนาด น้ำหนัก รูปร่าง ส่วนผสม คุณสมบัติของ วัสดุ ทั้งนี้ เพื่อทำให้ผู้ผลิตต่าง ๆ สามารถผลิตวัสดุชนิดเดียวกัน ให้ได้มาตรฐานเดียวกัน ผู้ใช้จะได้สามารถนำวัสดุที่ผลิตขึ้นจากแหล่งต่าง ๆ มาใช้สับเปลี่ยนทดแทนกันได้

ระบบมาตรฐานเหล็กอุตสาหกรรม

เหล็กชนิดเดียวกันมีส่วนผสมและคุณสมบัติเดียวกัน ที่ผลิตขึ้นจากประเทศต่าง ๆ อาจจะมีการเขียนกำหนดมาตรฐานแตกต่าง ขึ้นอยู่กับหน่วยงานที่ทำหน้าที่รับผิดชอบของแต่ละประเทศจะเป็นผู้กำหนด

​

1. มาตรฐานอเมริกา

2. มาตรฐานเยอรมัน

3. มาตรฐานญี่ปุ่น

มาตรฐานอเมริกา

1.1 สมาคมวิศวกรรมยานยนต์ SOCIETY OF AUTOMOTIVE ENGINEER (SAE)

เป็นหน่วยงานที่ทำหน้าที่กำหนดมาตรฐานวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่นำมาใช้ในอุตสาหกรรมการผลิต เครื่องยนต์ของประเทศอเมริกา การกำหนดมาตรฐานเหล็กตามระบบนี้จะใช้ตัวเลขแทนสัญลักษณ์เหล็กชนิดต่าง ๆ

​

มาตรฐานอเมริกา (ต่อ)

1 หมายถึง เหล็กล้าคาร์บอน

2 หมายถึงเหล็กกล้านิกเกิล

3 หมายถึง เหล็กผสมนิกเกิลและโครเมียม

4 หมายถึง เหล็กกล้าผสมโมลิบดีนัม

5 หมายถึงเหล็กกล้าผสมโครเมียม

6 หมายถึง เหล็กกล้าผสมโครเมียมและวาเนเดียม

7 หมายถึง เหล็กกล้าผสมทังสเตน

8 หมายถึงเหล็กกล้าผสมนิกเกิล โครเมียม และโมลิบดีนัม

9 หมายถึง เหล็กกล้าผสมซิลิคอน และแมงกานีส

ตัวเลขหลักที่1

ตัวเลขหลักที่2

เป็นตัวเลขบอกขนาดปริมาณของธาตุโลหะ ที่ผสมอยู่ในเหล็กนั้น

ตัวเลขหลักที่เหลือ

เป็นตัวเลขบอกปริมาณคาร์บอนที่ผสมอยู่ในเหล็กนั้น ปริมาณคาร์บอนต้องเอา 100 หารตลอด

มาตรฐานอเมริกา (ต่อ)

ตัวอย่างที่ 1

มาตรฐานอเมริกา (ต่อ)

ตัวอย่างที่ 2

มาตรฐานอเมริกา (ต่อ)

ตัวอย่างที่ 3

1. มาตรฐานอเมริกา

1.2 สถาบันเหล็กกล้าแห่งอเมริกา AMERICAN IRON AND STEEL INSTITUTE

เป็นหน่วยงานที่ทำหน้าที่กำหนดมาตรฐานและเหล็กกล้าทุกชนิด ที่นำไปใช้ในอุตสาหกรรมของอเมริกา การกำหนดมาตรฐานตามระบบนั้น จะเขียนตัวอักษรบอกกรรมวิธีผลิตเหล็ก และตัวเลขแทนสัญลักษณ์เหล็กชนิดต่าง ๆ

ตัวอักษรที่ใช้แทนสัญลักษณ์บอกกรรมวิธีการผลิตเหล็ก

A = แบบ Bessemer ชนิดด่าง

B = แบบ Bessemer ชนิดกรด

C = แบบ Open Hearth ชนิดด่าง

D = แบบ Open Hearth ชนิดกรด

E = แบบ Electric

มาตรฐานอเมริกา

ตัวอย่างที่ 1

มาตรฐานอเมริกา

ตัวอย่างที่ 2

มาตรฐานเยอรมัน

2. มาตรฐานเยอรมัน Deutsch Institute Norms ( DIN )

จะกำหนดเป็นมาตรฐานเหล็กโดยแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ

มาตรฐานเยอรมัน

1. เหล็กกล้า (Steel)

1.1 เหล็กกล้าคาร์บอน (Carbon Steel )

การกำหนดเหล็กกล้าคาร์บอน จะเขียนตัวอักษร และตัวเลข เช่น St 37 , St 50

ตัวอย่างที่ 1

มาตรฐานเยอรมัน

1.2 เหล็กกล้าผสมต่ำ (Low Alloy Steel) เหล็กกล้าที่ผสมธาตุหรือโลหะอื่น ๆ อยู่ในเนื้อรวมแล้วไม่เกิน 10 % จะเขียนด้วยตัวเลขและตัวอักษรเรียงกันเป็นหมู่ๆ เช่น

มาตรฐานเยอรมัน

หมู่ 2 สัญลักษณ์ของธาตุ หรือโลหะทีผสมอยู่ในเนื้อเหล็ก

หมู่ 3 ปริมาณของธาตุหรือโลหะที่ผสมอยู่ในเนื้อเหล็ก คิดเป็นเปอร์เซ็นต์โดยมีตัวหารมาตรฐาน

หารด้วย 4

Co

Cr

Mn

Ni

Si

W

หารด้วย 100

C

N

P

S

​

​

หารด้วย 10

Al

Cu

Mo

Pb

Ti

V

Cr = โคบอลต์

Cr = โครเมียม Mn = แมงกานีส

Ni = นิกเกิล

Si = ซิลิคอน

W = ทังสเตน

​

Al = อลูมิเนียม

Cu = ทองแดง

Mo = โมลิบดีนัม

Pb = ตะกั่ว

Ti = ติตาเนียม

V = วาเนเดียม

​

หมู่ 1 ปริมาณธาตุคาร์บอนที่ผสมอยู่ในเนื้อเหล็ก

มาตรฐานเยอรมัน

ตัวอย่างที่ 1

เหล็กกล้าผสมต่ำ (Low Alloy Steel)

มาตรฐานเยอรมัน

ตัวอย่างที่ 2

เหล็กกล้าผสมต่ำ (Low Alloy Steel)

มาตรฐานเยอรมัน

ตัวอย่างที่ 3

เหล็กกล้าผสมต่ำ (Low Alloy Steel)

มาตรฐานเยอรมัน

1.3 เหล็กกล้าผสมสูง (High Alloy Steel) เหล็กกล้าที่ผสมธาตุหรือโลหะอื่น ๆ อยู่ในเนื้อรวมแล้วเกิน 10 % จะเขียน X นำหน้า แล้วเขียนบอกปริมาณคาร์บอนตามด้วยสัญลักษณ์อื่น ๆ แล้วต่อด้วยตัวเลข และเขียนเลขบอกปริมาณธาตุอื่นที่ผสมต่อด้วยเลข(ปริมาณคาร์บอน หารด้วย100)

มาตรฐานเยอรมัน

ตัวอย่างที่ 1

อะลูมิเนียมผสมเล็กน้อย

มาตรฐานเยอรมัน

ตัวอย่างที่ 2

มาตรฐานเยอรมัน

2. เหล็กหล่อ (Cast Iron) เหล็กหล่อที่ขึ้นรูปโดยการหล่อหลอม จะมีสัญลักษณ์ของเหล็กหล่อแต่ละชนิด เช่น

​

GG หมายถึง เหล็กหล่อสีเทา

GGG หมายถึง เหล็กหล่อกราไฟต์ก้อนกลม

GT หมายถึง เหล็กหล่อเหนียว

GTW หมายถึง เหล็กหล่อสีขาว

GTS หมายถึง เหล็กหล่อสีดำ

GS หมายถึง เหล็กเหนียวหล่อ

มาตรฐานเยอรมัน

2.1 การกำหนดมาตรฐานเหล็กหล่อ จะเขียนสัญลักษณ์ของเหล็กหล่อ แล้วเขียนตัวเลขต่อท้าย ซึ่งตัวเลขจะหมายถึงความแข็งแรงในการรับแรงดึงสูงสุดของเหล็กหล่อนั้น

ตัวอย่างที่ 1

มาตรฐานเยอรมัน

2.2 เหล็กหล่อผสม (Alloy Cast Iron) การกำหนดมาตรฐานเหล็กหล่อผสม เหมือนกับเหล็กกล้าผสมต่ำ และเหล็กกล้าผสมสูง เพียงแต่จะต้องเขียนสัญลักษณ์ของเหล็กหล่อข้างหน้า

ตัวอย่างที่ 1

มาตรฐานญี่ปุ่น

3. มาตรฐานญี่ปุ่น Japanese Industrial Standards (JIS) สำนักงานมาตรฐานอุตสาหกรรมญี่ปุ่น ได้กำหนดมาตรฐานวัสดุต่าง ๆ โดยการใช้ตัวอักษร และตัวเลข คือ

มาตรฐานญี่ปุ่น

ตัวอักษร เป็นสัญลักษณ์แบบกลุ่มผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม

​

​

​

A งานวิศวกรรมก่อสร้างและงานสถาปัตย์

B งานวิศวกรรมเครื่องกล

C งานวิศวกรรมไฟฟ้า

D งานวิศวกรรมรถยนต์

E งานวิศวกรรมรถไฟ

F งานก่อสร้างเรือ

G โลหะประเภทเหล็กและโลหะวิทยา

H โลหะที่มิใช่เหล็ก

K งานวิศวกรรมเคมี

L งานวิศวกรรมสิ่งทอ

M แร่

P กระดาษและเยื่อกระดาษ

R เซรามิค

S สินค้าที่ใช้ภายในบ้าน

T ยา

W การบิน

มาตรฐานญี่ปุ่น

ตัวเลขหลักที่1

ตัวเลขหลักที่2

1 เหล็กกล้าประสมนิกเกิลและโครเมียม

2 เหล็กกล้าประสมอลูมิเนียมแลโครเมียม

3 เหล็กไร้สนิม

4 เหล็กเครื่องมือ

8 เหล็กสปริง

9 เหล็กกล้าทนการกัดกร่อนและความร้อน

ตัวเลขหลักที่เหลือ

01 เหล็กเครื่องมือ คาร์บอน

03 เหล็กไฮสปีด

04 เหล็กเครื่องมือประสม

0 เรื่องทั่ว ๆ ไป การทดสอบและกฎต่าง ๆ

1 วิธีวิเคราะห์

2 วัตถุดิบ เหล็กดิบ ธาตุประสม

3 เหล็กคาร์บอน

4 เหล็กกล้าผสม

มาตรฐานญี่ปุ่น

ตัวอย่างที่ 1

มาตรฐานญี่ปุ่น

ตัวอย่างที่ 2

สรุป

มาตรฐาน หมายถึง การควบคุมคุณภาพของวัสดุต่าง ๆ ให้มีขนาด รูปร่าง ส่วนผสม สมบัติของวัสดุที่ผลิตขึ้นมาจาก ที่ต่าง ๆ ให้เหมือนกัน ประเทศอุตสาหกรรมทั้งหลายจะมีหน่วยงานรับผิดชอบในการกำหนดมาตรฐาน เพื่อใช้เป็นเกณฑ์ให้โรงงานต่าง ๆ ทำการผลิตวัสดุให้ได้มาตรฐาน สามารถนำไปใช้ทดแทนกันได้ เหล็กชนิดเดียวกันอาจจะมีการเขียนมาตรฐานแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับหน่วยงานของแต่ละประเทศจะเป็นผู้กำหนดเขียนมาตรฐานนั้น