1 of 62

  • กฎหมายเกี่ยวกับอนามัยสิ่งแวดล้อม

2 of 62

อนามัยสิ่งแวดล้อม หมายถึง

  • ความสัมพันธ์ของสิ่งแวดล้อมกับสุขภาพอนามัยของมนุษย์ ซึ่งความสัมพันธ์ของสิ่งแวดล้อมมีผลโดยตรงต่อสุขภาพอนามัยของมนุษย์
  • ดังนั้น อนามัยสิ่งแวดล้อมจึงมีความหมายรวมไปถึง ความสมดุลของธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับมนุษย์และสิ่งแวดล้อมในอันที่จะทำให้มนุษย์ สามารถดำรงชีวิตอยู่อย่างปกติสุข

3 of 62

กฎหมายเกี่ยวข้องกับงานอนามัยสิ่งแวดล้อมอย่างไร ?

  • กฎเกณฑ์และข้อบังคับเกี่ยวกับการจัดการความสมดุลของสิ่งแวดล้อมต่างๆ ที่อยู่รอบตัวมนุษย์ เพื่อให้มนุษย์มีสุขภาพอนามัยที่ปกติสมบูรณ์
  • กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานด้านสาธารณสุข มีดังนี้
  • พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕
  • พระราชบัญญัติการรักษาความสะอาด และความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ.๒๕๓๕
  • พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๓๕พระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ.๒๕๓๕

4 of 62

พระราชบัญญัติการรักษาความสะอาด และความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ. ๒๕๓๕

  • อยู่ภายใต้การบริหารงานของกระทรวงสาธารณสุขและกระทรวงมหาดไทย
  • องค์ที่มีบทบาทในการบริหารกฎหมายฉบับนี้ คือ ส่วนราชการท้องถิ่น
  • ใช้ในการจัดความระเบียบเรียบร้อยของสถานที่ / ทางสาธารณะ (หลักเกณฑ์ ข้อห้าม และข้อปฏิบัติ)

5 of 62

พระราชบัญญัติ�ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๓๕

  • การบริหารกฎหมายฉบับนี้โดยตรง คือ กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม แบ่งงานรับผิดชอบแต่ละด้าน ๓ หน่วยงาน
  • จะเน้นการกำกับดูแลมากกว่าการควบคุม
  • มีเนื้อหาเน้นการจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อมอย่างกว้างขวาง
  • บทบาทนักสาธารณสุขในการใช้งานกฎหมายฉบับนี้ คือ
  • ใช้หลักการประสานงานกับหน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรง
  • เข้าไปมีส่วนร่วมในการวางแผนจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม (การจัดทำแผนปฏิบัติการระดับจังหวัด)
  • และเป็นที่ปรึกษาของชุมชนในเชิงปฏิบัติการ

6 of 62

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.๒๕๓๕

  • เป็นกฎหมายแม่บทของการดำเนินงานสาธารณสุข
  • กฎหมายฉบับนี้ผู้ปฏิบัติงานสาธารณสุขทุกระดับ จำเป็นต้องศึกษาและมีความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมายดังกล่าว
  • เป็นกฎหมายสำหรับการปฏิบัติงานด้านสาธารณสุขโดยเฉพาะการปฏิบัติงานสาธารณสุขในชุมชน
  • กฎหมายฉบับนี้ เปิดโอกาสให้ราชการส่วนท้องถิ่น กำหนดพื้นที่บังคับใช้กฎหมาย และออกกฎเกณฑ์ ข้อกำหนดต่างๆ

7 of 62

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕

  • หลักการของ พ.ร.บ. การสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕
  • คุ้มครองประชาชนด้านสุขลักษณะ และการอนามัยสิ่งแวดล้อม
  • กระจายอำนาจสู่ส่วนท้องถิ่น ออกข้อกำหนดของท้องถิ่น และบังคับใช้
  • ให้อำนาจเจ้าพนักงานสาธารณสุขตรวจตราแนะนำ เป็นที่ปรึกษาด้านวิชาการแก่เจ้าพนักงานท้องถิ่น
  • ให้มีคณะกรรมการสาธารณสุข กำกับดูแล ให้การสนับสนุน
  • ให้สิทธิแก่ประชาชนยื่นอุทธรณ์ได้

8 of 62

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535

  • แบ่งเป็น ๑๖ หมวด โดยมีสาระ ๔ ส่วนคือ
  • โครงสร้างอำนาจหน้าที่ (หมวด ๑, ๒, ๑๐)
  • สารบัญญัติด้านสิ่งแวดล้อมที่ต้องควบคุม (หมวด ๓, ๔, ๕, ๖, ๗, ๘, ๙)
  • การอนุญาต การแจ้ง ค่าธรรมเนียม (หมวด ๑๑, ๑๒, ๑๓)
  • มาตรการควบคุมและบทกำหนดโทษ (หมวด ๑๔, ๑๕, ๑๖)

9 of 62

9

คณะ กก.สธ.

อธิบดีกรมอนามัย

รมว.สธ.

กฎ/ประกาศกระทรวง

แผนภูมิโครงสร้างอำนาจหน้าที่ตาม พรบ.สธ.

คณะอนุกก.

ราชการส่วนท้องถิ่น

จพง.ท้องถิ่น

  • สนับสนุน
  • สอดส่องดูแล

จพง. สธ.

แจ้ง

ผู้ได้รับแต่งตั้ง

  • ออกข้อกำหนด
  • อนุญาต/ไม่อนุญาต
  • ออกคำสั่ง

ผปก./เอกชน/ประชาชน

ออกคำสั่ง

ตาม ม.๘

คณะกรรมการเปรียบเทียบคดี

จพง.ท้องถิ่น/ผู้ได้รับมอบหมาย

มีการฝ่าฝืน พรบ.

เปรียบเทียบคดี(ปรับ) ดำเนินคดีทางศาล

อุทธรณ์

แต่งตั้ง

10 of 62

อำนาจหน้าที่ของรัฐมนตรี และคณะกรรมการสาธารณสุข

๑. แต่งตั้ง

ผู้ทรงคุณวุฒิ

๒.ออกกฎฯ

ประกาศฯ

๓.พิจารณา

คำอุทธรณ์

รมว.สธ.

๑.ให้คำแนะนำ

๒.ให้ความเห็น

๓.ให้ความเห็นชอบ

๔. ออกกฎฯ/ประกาศฯ มาตรฐาน หลักเกณฑ์

๕. กำหนดนโยบาย แผนงาน มาตรการ

๖. ปรับปรุงกฎหมายระเบียบข้อบังคับ คำสั่ง

๗. อนุมัติการใช้ข้อกำหนดท้องถิ่นที่แตกต่าง

คณะ กก.สธ.

๔. ให้คำแนะนำและปรึกษา

๕. ควบคุม/สอดส่อง

๗. แต่งตั้งคณะอนุกรรมการ

จพง.ท้องถิ่น

เมื่อพบว่าไม่ดำเนิน

การตามอำนาจหน้าที่

โดยไม่มีเหตุผล

ส่วนราชการอื่น

ผู้มีอำนาจ

ควบคุมดูแล

ปฏิบัติตามพรบ.

ออกข้อกำหนด

แจ้ง

๖. กำหนดโครงการประสานงาน

รายงาน

สั่ง

11 of 62

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕

  • สิ่งปฏิกูล: อุจจาระหรือปัสสาวะ รวมถึงสิ่งอื่นใดซึ่งเป็นสิ่งโสโครก�หรือมีกลิ่นเหม็น
  • มูลฝอย: เศษกระดาษ เศษผ้า เศษอาหาร เศษสินค้า ถุงพลาสติก ภาชนะที่ใส่อาหาร มูลสัตว์หรือซากสัตว์ รวมตลอดถึงสิ่งอื่นใดที่เก็บกวาดจากถนน ตลาด ที่เลี้ยงสัตว์หรือที่อื่น

หมวดที่ ๓ การกำจัดสิ่งปฏิกูลและมูลฝอย

มาตรา ๑๘, ๑๙, และมาตรา ๒๐

12 of 62

ราชการส่วนท้องถิ่น

ภาระหน้าที่หลัก

๑.เก็บ/ขน/กำจัดเอง (ม.๑๘)

โดยเก็บค่าบริการ

ออกข้อกำหนดของท้องถิ่

อัตราค่าธรรมเนียม

ไม่เกินกฎกระทรวง

๒. อาจมอบให้บุคคลใดดำเนินการ

ตามภายใต้การควบคุมดูแล

๓. อาจอนุญาตให้บุคคลที่ได้รับ

อนุญาตตาม ม.๑๙

ดำเนินการแทน

ห้ามมิให้ถ่าย เท ทิ้ง

ให้จัดให้มีที่รองรับ

สิ่งปฏิกูล/มูลฝอย

กำหนดวิธีการเก็บขน กำจัด ของ

ผู้ครอบครองอาคารหรือสถานที่ใด ๆ

กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไขในการปฏิบัติ

ของผู้รับใบอนุญาต + อัตราค่าบริการ

สุขลักษณะอื่นใดที่จำเป็น

ในกรณีที่ เหตุอันควร

มาตรา ๒๐

บุคคลอื่นห้าม (ม.๑๙)

13 of 62

  • อาคาร: ตึก บ้านเรือน โรง ร้าน แพ คลังสินค้า สำนักงาน หรือ สิ่งที่สร้างขึ้นอย่างอื่น ซึ่งบุคคลอาจเข้าอยู่ หรือเข้าใช้สอยได้

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕

มาตรา ๒๑, ๒๒, ๒๓ และมาตรา ๒๔

14 of 62

ห้ามเจ้าของ /

ผู้ครอบครองอาคาร

การควบคุมเรื่อง

สุขลักษณะของอาคาร

๑. ทำให้อาคาร/ ส่วน

/สิ่งที่ต่อเนื่องของอาคาร

มากเกินไป

มากเกินไป/ซับ

ซ้อนกันเกินไป

๒. มีสินค้า/ เครื่องเรือน/

สัมภาระ/ สิ่งของ

ชำรุดทรุดโทรม

สภาพรกรุงรัง

๓. ยอม/จัดให้คน

อาศัยอยู่

จนอาจเป็นอันตราย� ต่อสุขภาพของ

ผู้อยู่อาศัย/ เป็นที่� อาศัยของสัตว์ให้โทษ

จพง. ท้องถิ่น

ออกคำสั่งให้แก้ไข/เปลี่ยนแปลง/

รื้อถอน/ย้ายหรือจัดเสียใหม่

มีอำนาจเข้าดำเนินการได้

โดยเจ้าของเป็นผู้เสียค่าใช้จ่าย

ถ้าไม่ปฏิบัติตามคำสั่ง

ถ้า

ฝ่า

ฝืน

ข้อ

ห้าม

ม. ๒๑

ม. ๒๒

ม. ๒๓

15 of 62

  • มาตรา ๒๔ เพื่อประโยชน์ในการควบคุมมิให้อาคารใดมีคนอยู่มากเกินไปจนอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพของผู้อยู่ในอาคารนั้น ให้รัฐมนตรีโดยคำแนะนำของคณะกรรมการมีอำนาจประกาศในราชกิจจานุเบกษากำหนดจำนวนคนต่อจำนวนพื้นที่ของอาคารที่ถือว่ามีคนอยู่มากเกินไป ทั้งนี้ โดยคำนึงถึงสภาพความเจริญ จำนวนประชากร และย่านชุมชนของแต่ละท้องถิ่น
  • เมื่อมีประกาศของรัฐมนตรีตามวรรคหนึ่งแล้ว ห้ามมิให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองอาคารตามประกาศนั้นยอมหรือจัดให้อาคารของตนมีคนอยู่เกินจำนวนที่รัฐมนตรีกำหนด

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕

16 of 62

มาตรา ๒๕, ๒๖, ๒๗ และมาตรา ๒๘

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕

17 of 62

(๑) แหล่งน้ำ ทางระบายน้ำ/ ที่อาบน้ำ

/ส้วม/ที่ใส่มูล เถ้า สถานที่อื่นใด

ทำเลไม่เหมาะสม

สกปรก/หมักหมม

(๒) การเลี้ยงสัตว์

ในที่/โดยวิธีใด

/มากเกินไป

จนเป็นเหตุให้

เสื่อมหรือ

เป็นอันตราย

ต่อสุขภาพ

(๓) อาคาร/โรงงาน

/สถานประกอบการ

ไม่มี การระบายอากาศ

การระบายน้ำทิ้ง การกำจัด

สิ่งปฏิกูล การควบคุมสารพิษ

มี แต่ไม่มีการควบคุม จนเกิด

กลิ่นเหม็น /ละอองสารพิษ

(๔) การกระทำใด

(๕) เหตุอื่นใดที่รัฐมนตรี ประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ให้เกิด กลิ่น แสง รังสี เสียง ความร้อน สิ่งมีพิษ

ความสั่นสะเทือน ฝุ่น ละออง เขม่า เถ้าหรือกรณีอื่นใด

  • กลิ่นเหม็น
  • ละอองพิษ
  • ที่เพาะพันธุ์

ลักษณะของเหตุรำคาญ ตามมาตรา ๒๕

18 of 62

ขั้นตอนการแก้ไขปัญหาเหตุรำคาญ

จพถ. ต้องตรวจ

ข้อเท็จจริงเสมอ [ม.๔๔ (๑)-(๕)]

ไม่เป็นเหตุรำคาญ

เหตุรำคาญธรรมดา

ฝ่าฝืนข้อกำหนดของท้องถิ่นด้วย

สั่งหยุดทันที

(ม.๔๕ / ม.๔๖ ว.๒)

แจ้งผู้ร้อง

ดำเนินการตามมาตรา ๒๗,๒๘

เรื่องยุติ

ออกคำสั่งตาม มาตรา ๔๕

เป็นเหตุรำคาญ

กรณีร้องเรียน

กรณีตรวจตรา

อันตรายร้ายแรงต้องแก้ไขเร่งด่วน

19 of 62

การดำเนินการแก้ไขเหตุรำคาญตามมาตรา ๒๗ มาตรา ๒๘

ออกคำสั่ง ม.๒๗ ม.๒๘

จพถ.เข้าจัดการโดยคิดค่าใช้จ่ายจากเจ้าของ

(อันตราย)

สั่งห้ามใช้สถานที่

(อันตราย)

เข้าดำเนินการโดยคิดค่าใช้จ่าย

ดำเนินคดี

ไม่ปฏิบัติ

ปฏิบัติตาม

เรื่องยุติ

ผู้ก่อเหตุ

(ที่สาธารณะ)

เจ้าของ/ผู้ครอบครอง

(สถานที่เอกชน)

ไม่ปฏิบัติ

20 of 62

การออกคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่น ตาม ม.๔๕

ไม่ปฏิบัติตาม

  • พ.ร.บ.
  • กฎกระทรวง/ประกาศฯ
  • ข้อกำหนดของท้องถิ่น
  • คำสั่ง จพถ.ที่กำหนดเกี่ยวกับกิจการนั้น

แก้ไข

เรื่องยุติ

ไม่แก้ไข

(ไม่มีเหตุอันควร)

ออกคำสั่งให้หยุด

ผู้ดำเนินกิจการตาม พรบ.นี้

๑) ออกคำสั่งปรับปรุง/แก้ไข�(ไม่น้อยกว่า๗วัน)

กรณีอันตรายร้ายแรง

21 of 62

กรณีไม่ปฏิบัติตามคำแนะนำ

แก้ไข

เรื่องยุติ

ไม่แก้ไข

(ไม่มีเหตุอันควร)

สั่งหยุด/พักใช้

ออกคำสั่งให้หยุด

/ พักใช้ใบอนุญาต

ไม่หยุด

หยุด /แก้ไข

ยังผิด (๑)

ผิด (๑)

ผิด (๒)

ดำเนินการฟ้อง

สั่งเพิกถอน

จพถ.ออกคำสั่งแก้ไข(มาตรา ๔๕) /ระงับเหตุรำคาญ(ม.๒๘ )

ผิด (๓)

ผิด (๔)

การใช้มาตรการในการออกคำสั่ง

จพส. แจ้งให้ จพถ.ออกคำสั่ง (ม.๔๖ ว.๑)

22 of 62

มาตรา ๒๙ และมาตรา ๓๐

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕

23 of 62

ราชการ

ส่วนท้องถิ่น

  1. เขตห้ามเลี้ยง/ปล่อยสัตว์บางชนิดโดยเด็ดขาด
  2. เขตห้ามเลี้ยง/ปล่อยสัตว์บางชนิด เกินกว่าจำนวนที่กำหนด
  3. เขต ให้เลี้ยงหรือปล่อยสัตว์บางชนิด โดยต้องอยู่ภายใต้มาตรการอย่างใดอย่างหนึ่ง

กำหนดให้ส่วนใดของพื้นที่หรือทั้งหมด

เป็นเขตควบคุมการเลี้ยง /ปล่อยสัตว์

ออกข้อกำหนดของท้องถิ่น

มาตรา ๒๙

24 of 62

อำนาจของเจ้าพนักงานท้องถิ่นในการกักสัตว์เร่ร่อนที่ไม่ปรากฏเจ้าของ

จพง.ท้องถิ่นมีอำนาจกักสัตว์ที่ไม่มีเจ้าของได้ เป็นเวลา ๓๐ วัน

เจ้าของมารับ

ภายใน ๓๐ วัน

ไม่มีผู้ใด

มารับ

เกิดอันตรายต่อสัตว์อื่น/ เสียค่าใช้จ่ายเกินสมควร

กรณีที่สัตว์

นั้นเป็น

โรคติดต่อ

เจ้าของเสีย

* ค่าเลี้ยงดู

* ค่าปรับ

ตกเป็นของ

ราชการ

ส่วนท้องถิ่น

ขาย/ขายทอด

ตลาดได้

ทำลายหรือจัดการ

ตามสมควร

หักเงินค่าใช้จ่าย เก็บเงินส่วนเหลือเป็นเวลา ๓๐ วัน แทนสัตว์

มีเจ้าของมารับ ให้มอบเงิน

ส่วนที่เหลือจากค่าปรับ

ไม่มีผู้ใดมารับให้เงินนั้นตกเป็น

ของราชการส่วนท้องถิ่น

ว. ๒

มาตรา ๓๐

ว.๓

ว. 1

ว.๑

25 of 62

มาตรา ๓๑, ๓๒, และมาตรา ๓๓

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕

26 of 62

NPRU

๑. กิจการที่เกี่ยวกับการเลี้ยงสัตว์

๒. กิจการที่เกี่ยวกับสัตว์และผลิตภัณฑ์

๓. กิจการที่เกี่ยวกับอาหาร เครื่องดื่ม น้ำดื่ม

๔. กิจการที่เกี่ยวกับยา เวชภัณฑ์ อุปกรณ์การแพทย์เครื่องสำอาง สารชำระล้าง

กิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ

หมายถึง กิจการที่ รมว.สธ. ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ให้เป็นกิจการ

ที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ (ม.๓๑) มี ๑๓๓ ประเภท ๑๓ กลุ่ม

๕. กิจการที่เกี่ยวกับการเกษตร

๖. กิจการที่เกี่ยวกับโลหะหรือแร่

๗. กิจการที่เกี่ยวกับยานยนต์ เครื่องจักรหรือเครื่องกล

๘. กิจการที่เกี่ยวกับไม้

๙. กิจการที่เกี่ยวกับการบริการ

๑๐. กิจการที่เกี่ยวกับสิ่งทอ

๑๑. กิจการที่เกี่ยวกับหิน ดิน ทราย ซีเมนต์ หรือวัตถุที่คล้ายคลึง

๑๒. กิจการที่เกี่ยวกับปิโตรเลี่ยม ถ่านหิน สารเคมี

๑๓. กิจการอื่นๆ

27 of 62

การควบคุม เรื่องกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ

ราชการส่วนท้องถิ่นต้องออก

ข้อกำหนดของท้องถิ่น (ม.๓๒)

(๑) กำหนดประเภทกิจการ

ที่ต้องควบคุมภายในท้องถิ่น

(๒) กำหนดหลักเกณฑ์

เงื่อนไขทั่วไป

ประกอบกิจการ

ในลักษณะที่

เป็นการค้า

ขออนุญาต

ต่อ จพถ.

ภายใน ๙๐ วัน

(ม.๓๓)

เงื่อนไขเฉพาะ

ที่ จพถ. ระบุ

ในใบอนุญาต

ประกอบกิจการ

ในลักษณะที่

ไม่เป็นการค้า

ต้องปฏิบัติตาม

28 of 62

สถานที่ซึ่งปกติจัดไว้ให้ผู้ค้า ใช้เป็นที่ชุมนุมเพื่อจำหน่ายสินค้าประเภท สัตว์ เนื้อสัตว์ ผัก ผลไม้ หรืออาหารอันมีสภาพเป็น ของสด ประกอบ หรือปรุงแล้วหรือของเสียง่าย ทั้งนี้ ไม่ว่าจะมีสินค้าประเภทอื่นหรือไม่ก็ตาม ให้หมายรวมถึง บริเวณ ซึ่งจัดไว้เพื่อการดังกล่าวเป็นประจำ/ครั้งคราว/ตามวันที่กำหนด

มาตรา ๓๔ ถึงมาตรา ๔๐

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕

29 of 62

อาคาร สถานที่ หรือบริเวณใดๆ ที่มิใช่ที่/ทางสาธารณะ (และมิใช่เป็นการขายของในตลาด) ที่จัดไว้เพื่อประกอบ/ ปรุงอาหาร จนสำเร็จ และจำหน่ายให้ผู้ซื้อสามารถบริโภคได้ทันที ทั้งนี้ไม่ว่าจัดบริเวณไว้สำหรับการบริโภค ณ ที่นั้น หรือนำไปบริโภคที่อื่นก็ตาม

อาคาร สถานที่ หรือบริเวณใดๆ ที่มิใช่ที่/ทางสาธารณะ (และมิใช่เป็นการขายของในตลาด) ที่จัดไว้สำหรับเก็บอาหาร อันมีสภาพเป็นของสด หรือของแห้ง หรือ อาหารรูปลักษณะอื่นใด ที่ผู้ซื้อ ต้องนำไปทำ ประกอบ ปรุง เพื่อบริโภคในภายหลัง

สถานที่จำหน่ายอาหาร

สถานที่สะสมอาหาร

30 of 62

ข้อกำหนดของท้องถิ่น

ผู้จัดตั้งตลาด

เอกชน

กระทรวง ทบวง กรม

ต้องขอ

อนุญาต

เปลี่ยนแปลง

ขยาย/ลด

ขนาดตลาด

เจ้าพนักงาน

ท้องถิ่น

เงื่อนไขเฉพาะที่

แจ้งเป็นหนังสือ

ต้องปฏิบัติตาม

มีอำนาจ

ออก

ไม่ต้องขออนุญาต

แต่ต้องปฏิบัติตาม

กฎกระทรวงตาม ม.๖

มาตรา ๓๔

31 of 62

สุขลักษณะของตลาด (ม.๓๕)

  1. ที่ตั้ง แผนผัง สิ่งปลูกสร้าง
  2. การจัดสถานที่ การวางสิ่งของ
  3. การรักษาความสะอาด
  4. การกำจัดสิ่งปฏิกูลมูลฝอย การระบายน้ำทิ้ง
  5. การป้องกันเหตุรำคาญและการระบาดของโรค

ข้อกำหนดของท้องถิ่น

  • สุขลักษณะของผู้ขายและ ผู้ช่วยขายในตลาด (ม.๓๗)

32 of 62

ผู้จัดตั้งสถานที่จำหน่าย / สะสมอาหาร

กรณีที่มีพื้นที่ไม่เกิน

๒๐๐ ตร.ม. และมิใช่

การขายของในตลาด

ข้อกำหนดของท้องถิ่น

ขออนุญาต

แจ้ง

เจ้าพนักงานท้องถิ่น

ปฏิบัติตาม

กรณีที่มีพื้นที่เกินกว่า

๒๐๐ ตร.ม. และมิใช่

การขายของในตลาด

33 of 62

มาตรา ๔๑, ๔๒, และมาตรา ๔๓

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕

34 of 62

ถ้าเปลี่ยน

แปลง

  • ชนิด/ประเภทสินค้า
  • ลักษณะการจำหน่าย
  • สถานที่ขาย
  • เงื่อนไขอื่น ๆ

การจำหน่ายสินค้า ในที่หรือทางสาธารณะ

ขออนุญาต

ข้อกำหนดของท้องถิ่น

ประกาศเขต

ผู้จำหน่ายสินค้าในที่/

ทางสาธารณะ

ต้อง

ปฏิบัติ

ตาม

มีอำนาจ

เจ้า

พนักงาน

ท้องถิ่น

ต้องแจ้ง

35 of 62

เจ้าพนักงานท้องถิ่น

สุขลักษณะเกี่ยวกับ

  • ผู้ขาย/ผู้ช่วยขาย
  • กรรมวิธีการจำหน่าย ทำ

ประกอบ ปรุง เก็บ/สะสม

  • ความสะอาดภาชนะ น้ำใช้ ของใช้
  • การจัดวาง/ การเร่ขาย
  • เวลาจำหน่าย
  • ป้องกันเหตุรำคาญ/ โรคติดต่อ
  • ห้ามขายหรือซื้อโดยเด็ดขาด
  • ห้ามขายสินค้าบางชนิด
  • ห้ามขายสินค้าตามกำหนด เวลา
  • เขตห้ามขายตามลักษณะ
  • กำหนดเงื่อนไขการจำหน่าย

ปิดที่สำนักงานฯ และบริเวณที่กำหนดเป็นเขต

และระบุวันบังคับ โดยไม่น้อยกว่า ๑๕ วัน นับแต่วันประกาศ

ประกาศเขต (ม.๔๒)

ข้อกำหนดของท้องถิ่น (ม.๔๓)

ร่วมกับเจ้า

พนักงานจราจร

36 of 62

มาตรา ๔๔, ๔๕, ๔๖, และมาตรา ๔๗

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕

37 of 62

๑.เรียกบุคคลมาให้ถ้อยคำ ทำคำชี้แจงหรือส่งเอกสาร

๒.เข้าไปในอาคารหรือสถานที่ใดๆในระหว่างพระอาทิตย์ขึ้น-ตก หรือในเวลาทำการเพื่อตรวจสอบ ควบคุม หรือดูหลักฐาน

๓.แนะนำให้ผู้ประกอบการปฏิบัติให้ถูกต้องตามเงื่อนไขหรือข้อกำหนดของท้องถิ่น

๔.ยึดหรืออายัด สิ่งของใดๆที่อาจเป็นอันตรายเพื่อดำเนินคดี หรือทำลายในกรณีที่จำเป็น

๕.เก็บหรือนำ สินค้า หรือสิ่งของใดๆที่ สงสัยหรืออาจก่อเหตุรำคาญในปริมาณที่สมควรเพื่อเป็นตัวอย่างในการตรวจสอบ โดยไม่ต้องใช้ราคา

(๑) เจ้าพนักงาน

ท้องถิ่น

(๒) เจ้าพนักงาน

สาธารณสุข

(๓) ผู้ได้รับแต่ง

ตั้งจาก จพง.

ท้องถิ่น

ม. ๔๔

38 of 62

การแสดงบัตรประจำตัวเจ้าพนักงาน

  1. บัตรประจำตัวตามที่กำหนดในกฎกระทรวงแบบบัตรประจำตัวเจ้าพนักงานฯ พ.ศ. ๒๕๔๘
  2. ต้องแสดงบัตรประจำตัวฯต่อบุคคลซึ่งเกี่ยวข้องในขณะปฏิบัติหน้าที่
  3. ให้บุคคลที่เกี่ยวข้องอำนวยความสะดวกตามสมควร

ม. ๔๔

วรรคสาม

39 of 62

๑.อำนาจหน้าที่ของเจ้าพนักงานท้องถิ่น

  1. ออกข้อกำหนดของท้องถิ่น
  2. ออกใบอนุญาต/หนังสือรับรองการแจ้ง ตรวจตราดูแลกิจการต่าง ๆ
  3. ออกคำสั่งให้ผู้ประกอบการ/บุคคล แก้ไข ปรับปรุง กรณีปฏิบัติไม่ถูกต้อง
  4. กรณีไม่ปฏิบัติตามคำสั่ง อาจสั่งให้หยุดกิจการ/พักใช้/เพิกถอนใบอนุญาตได้แล้วแต่กรณี
  5. เปรียบเทียบคดีในบางคดี
  6. แต่งตั้งผู้ได้รับการแต่งตั้งจาก จพถ.
  7. อื่นๆที่ระบุไว้ใน พรบ.

ม. ๔๕

40 of 62

๒.อำนาจหน้าที่ของเจ้าพนักงานสาธารณสุข

  1. แจ้ง จพง.ท้องถิ่นเพื่อออกคำสั่งเมื่อพบเห็นการปฏิบัติที่ไม่ถูกต้อง
  2. ออกคำสั่งให้แก้ไขปรับปรุงได้กรณีที่เป็นอันตรายร้ายแรงและต้องแก้ไขโดยเร่งด่วน แล้วแจ้งจพง.ท้องถิ่น ทราบ

ม.๔๖

41 of 62

จพถ.

จพส.

ผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งจาก จพถ.

ในการปฏิบัติหน้าที่ตาม พ.ร.บ. นี้

เป็นพนักงานฝ่ายปกครอง/ตำรวจ

ตาม ป.วิธีพิจารณาความอาญา

เป็นเจ้าพนักงานตาม ป.อาญา

ม. ๔๗

42 of 62

สรุปบทบาทของเจ้าพนักงานท้องถิ่น

๒) พิจารณาอนุญาตประกอบกิจการฯ

  • ข้อกำหนดท้องถิ่น
  • กฎ/ประกาศกระทรวง
  • เงื่อนไขในใบอนุญาต/

หนังสือรับรองการแจ้ง

๓) ควบคุม/กำกับดูแล ให้ต้องด้วยสุขลักษณะตาม

  • ตามกฎ/ประกาศ
  • ตามที่กฎหมายให้อำนาจไว้

๑) เสนอร่าง เพื่อออกข้อกำหนด

43 of 62

๔) ออกคำสั่งทางการปกครอง เช่น

สรุปบทบาทของเจ้าพนักงานท้องถิ่น

  • ให้ปรับปรุงแก้ ไข/ระงับเหตุ
  • ให้หยุดกิจการชั่วคราว
  • ให้พักใช้ ใบอนุญาต
  • ให้เพิกถอนใบอนุญาต

๕) รับเรื่องร้องเรียนและดำเนินการตรวจสอบแก้ไข

๖) การเปรียบเทียบปรับในคดีที่กฎหมายให้อำนาจ

๗) เผยแพร่ประชาสัมพันธ์ให้ประชาชน/

ผู้ประกอบการ ได้เข้าใจกฎหมาย และข้อกำหนด

ของท้องถิ่น

44 of 62

๑. ร่วมพิจารณายกร่างข้อกำหนดของท้องถิ่นเกี่ยวกับ หลักเกณฑ์

มาตรฐานด้านสุขลักษณะ

๒. ตรวจสอบด้านสุขลักษณะสถานประกอบการที่ขออนุญาต

๓. ตรวจตราสถานประกอบการตามข้อกำหนดฯ

๔. เสนอแนะทางวิชาการในกรณี

๕. เสนอข้อวินิจฉัยกรณีมีเหตุร้องเรียน และข้อเสนอแนะในการแก้ไข

๖. เผยแพร่ความรู้เรื่องกฎหมายสาธารณสุข แก่ประชาชน/ผู้ประกอบการ

  • มีการฝ่าฝืน ข้อกำหนดของท้องถิ่น
  • ที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นต้องออกคำสั่งปรับปรุง แก้ไข/พักใช้/

หยุดกิจการ แล้วแต่กรณี

  • กรณีพิจารณาอุทธรณ์

เจ้าพนักงานท้องถิ่น

ในการปฏิบัติการ

ตาม พรบ.สธ.

บทบาทหลัก คือ ปฏิบัติหน้าที่เพื่อ

  • สนับสนุน/ให้ข้อเสนอแนะ
  • ให้ข้อวินิจฉัยทางวิชาการ

สรุปบทบาทของเจ้าพนักงานสาธารณสุข

45 of 62

�กรณีตัวอย่าง�การจัดการเหตุรำคาญ�

45

46 of 62

กรณีตัวอย่าง เรื่องขี้หมูเหม็น

เหตุเกิดในเขต อบต. แห่งหนึ่ง ผู้ประกอบการ(ผู้ถูกร้อง) เลี้ยงสุกร จำนวน ๑๕๐ ตัว โรงเรือนตั้งอยู่ที่ริมแม่น้ำเก่า ส่งกลิ่นเหม็นรบกวนประชาชนตามรายชื่อที่แนบเรียนมา จำนวน ๓๐ คน พร้อมกันนี้ ผู้ประกอบการได้ปล่อยน้ำเสียจากการล้างคอกสัตว์ โดยมีอุจจาระสุกรผสมลงสู่แม่น้ำเก่า ผู้ร้องแจ้งให้ อบต.ทราบแล้ว แต่ไม่มีการดำเนินการใดๆมาเป็นเวลา ๖ เดือนแล้ว ผู้ร้องจึงทำหนังสือร้องเรียนไปที่ผู้ว่าราชการจังหวัด และผู้ว่าราชการจังหวัดได้สั่งการไปยัง อบต.แห่งนั้น เพื่อแก้ไขปัญหา

ถ้าท่านเป็นเจ้าพนักงานสาธารณสุข ของ อบต.ดังกล่าว �จะดำเนินการแก้ไขปัญหา และป้องกันปัญหานี้ในระยะยาวอย่างไร ?

47 of 62

การตรวจสอบข้อเท็จจริง (ขั้นตอนการเตรียมการ)

  1. การพิจารณาประเด็นการร้องเรียน
  2. การศึกษาข้อกฎหมาย/หลักเกณฑ์มาตรฐาน/แนวทางปฏิบัติ
  3. เตรียมอุปกรณ์และเอกสารในการตรวจสอบข้อเท็จจริง
  • กล้องถ่ายรูป
  • อุปกรณ์สำหรับเก็บตัวอย่าง
  • บัตรประจำตัวเจ้าพนักงานตามกฎหมายสาธารณสุข
  • คู่มือพ.ร.บ.การสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕/กฎหมายอื่น
  • แบบตรวจแนะนำของ จพง. (แบบ นส.๑)

48 of 62

การตรวจสอบข้อเท็จจริง (ขั้นตอนการเตรียมการ)

๔) ประสานพื้นที่ เช่น สสอ. สอ. และอปท.

๕) ประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเป็นทีมตรวจสอบ เช่น

อุตสาหกรรมจังหวัด ทรัพยากรธรรมชาติและ

สิ่งแวดล้อมจังหวัด และปศุสัตว์จังหวัด

๖) เข้าไปตรวจสอบข้อเท็จจริง ( มาตรา ๔๔ )

49 of 62

การตรวจสอบข้อเท็จจริง(ขั้นตอนการเข้าไปตรวจสอบ)

49

๑) แนะนำตนเอง แจ้งวัตถุประสงค์พร้อมแสดงบัตร

ประจำตัวเจ้าพนักงาน

๒) แจ้งสิทธิ/หน้าที่ให้ผู้ร้องเรียนและผู้ถูกร้องเรียนทราบ

๓) ในการเข้าตรวจสถานที่ต้องตรวจพร้อมกับเจ้าของ

สถานประกอบการเสมอ

50 of 62

50

  • ข้อมูลทั่วไป
  • การตรวจวัดคุณภาพ

สิ่งแวดล้อม

  • สำรวจข้อมูลทางสังคม
  • สำรวจข้อมูลทางระบาดวิทยา
  • ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
  • อื่นๆ

  • ข้อมูลทั่วไป
  • ข้อมูลกระบวนการผลิต
  • ประเภทมลพิษ/ของเสีย

และการควบคุมบำบัด

  • อื่นๆ

ในสถานประกอบการ

หรือที่เกิดเหตุ

นอกสถานประกอบการ

หรือที่เกิดเหตุ

การตรวจสอบข้อเท็จจริง(ขั้นตอนการเข้าไปตรวจสอบ)

51 of 62

51

กรณีพบว่าเป็นเหตุรำคาญ

๑) ให้ออกคำแนะนำตามแบบ ๓ ตอน(โดย มอบ ผปก./เสนอ จพถ./เก็บที่ จพส. )

- ระบุสาเหตุ และข้อเท็จจริง

- ระบุข้อปฏิบัติที่ต้องแก้ไขที่ชัดเจน

- ให้ลงลายมือชื่อรับทราบ(ผู้ตรวจ และผู้ถูกร้อง)

๒) รายงานผลการตรวจแนะนำให้ผู้บังคับบัญชาทราบ

(ถ้าไม่เป็นเหตุรำคาญ ให้ยุติเรื่อง และแจ้งผู้ร้อง)

การตรวจสอบข้อเท็จจริง(ขั้นตอนการเข้าไปตรวจสอบ)

52 of 62

52

  1. กลับเข้าไปตรวจสภาพสถานประกอบการ/ที่เกิดเหตุเมื่อครบกำหนดเวลาตามที่กำหนดไว้ในคำแนะนำ
  2. จัดทำบันทึกรายงานผู้บริหารตามลำดับชั้น เพื่อเสนอให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นออกคำสั่งทางปกครองต่อไป กรณีที่ไม่ปฏิบัติตามคำแนะนำ

การตรวจสอบข้อเท็จจริง (ขั้นตอนการติดตามผล)

53 of 62

53

ไม่มีข้อบัญญัติ

มีข้อบัญญัติ

หมวด ๕ เหตุรำคาญ

หมวด ๗ กิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ

ตรวจสอบการขอใบอนุญาต (มาตรา ๓๓)

ไม่มีใบอนุญาต

มีความผิด

ดำเนินคดี

ใช้หมวด ๕ เหตุรำคาญ

ออกคำสั่งให้แก้ไข (ม. ๔๕)

ไม่ถูกต้องตามข้อบัญญัติ

มีใบอนุญาต

ถูกต้องตามข้อบัญญัติ

องค์ประกอบตามกฎหมาย

ตรวจสอบการออกข้อบัญญัติ

54 of 62

54

หมวด ๕ เหตุรำคาญ

ตรวจสอบข้อเท็จจริง

เป็นเหตุรำคาญ (ม.๒๕)

ไม่เป็นเหตุรำคาญ

แจ้งผู้ร้อง

เรื่องยุติ

แบบตรวจแนะนำ (แบบ นส.๑)

รัฐศาสตร์ + สังคม

องค์ประกอบตามกฎหมาย

55 of 62

๑. วันที่..... เดือน ........... พ.ศ. ........

๒. ชื่อ เจ้าของ/ผู้ครอบครอง .............................................

๓. สถานประกอบการชื่อ .................. กิจการ ....................... ตั้งอยู่เลขที่........

ถนน.............. ตำบล........... อำเภอ............... จังหวัด................โทร. ..........

๔. ข้อแนะนำ (เพื่อการปรับปรุงแก้ไข)

(๑) ............................................................................................................

(๒) ............................................................................................................

ภายใน..........วัน มิเช่นนั้น จะดำเนินการออกคำสั่งทางปกครองต่อไป

อนึ่ง หากท่านมีข้อโต้แย้ง ให้จัดส่งคำโต้แย้งต่อ จพถ.ภายในกำหนดเวลา...วัน

ลงชื่อ ......................... ลงชื่อ .........................

( ....................... ) ( ....................... )

เจ้าของ /ผู้ครอบครอง เจ้าพนักงาน ...............

55

สำหรับ ผปก. /

จพถ. / จพส.

แบบตรวจแนะนำของเจ้าพนักงานตามมาตรา ๔๔ (๓)

แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.๒๕๓๕

56 of 62

56

ประโยชน์ของการตรวจแนะนำ

  • เพื่อให้ผู้ประกอบการ/ผู้ก่อเหตุ ปฏิบัติตามกฎหมายเป็นการป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพ โดยที่ยังไม่ ต้องใช้มาตรการบังคับทางปกครองที่ยุ่งยากหรือเสียหายกับทุกฝ่าย
  • เป็นความชอบด้วยกฎหมายที่จะไปออกเป็นคำสั่งทางปกครองต่อไป

57 of 62

57

การเจรจาไกล่เกลี่ย

  1. แยกการเจรจาที่ละฝ่าย
  2. เจรจากับผู้ร้องก่อน เพื่อหาเงื่อนไขในการแก้ไขปัญหาที่ยอมรับได้
  3. เจรจากับผู้ถูกร้อง
  4. ให้คำแนะนำในการปรับปรุงแก้ไข หรือวิธีการอื่นๆเพื่อลดปัญหาการร้องเรียน
  5. แจ้งความผิดให้ทราบ (ใช้เมื่อจำเป็นเท่านั้น)

การใช้หลักรัฐศาสตร์และสังคม

58 of 62

ขั้นตอนการแก้ไขปัญหาเหตุรำคาญ

จพถ. /จพส. ต้องตรวจ

ข้อเท็จจริงเสมอ [ม.๔๔ (๑)-(๕)]

ไม่เป็นเหตุรำคาญ

เหตุรำคาญธรรมดา

ฝ่าฝืนข้อกำหนดของท้องถิ่นด้วย

สั่งหยุดทันที

(ม.๔๕ / ม.๔๖ ว.๒)

แจ้งผู้ร้อง

ดำเนินการตามมาตรา ๒๗,๒๘

เรื่องยุติ

ออกคำสั่งตาม มาตรา ๔๕

เป็นเหตุรำคาญ

กรณีร้องเรียน

กรณีตรวจตรา

อันตรายร้ายแรงต้องแก้ไขเร่งด่วน

59 of 62

การดำเนินการแก้ไขเหตุรำคาญตามมาตรา ๒๗ มาตรา ๒๘

ออกคำสั่ง ม.๒๗ ม.๒๘

จพถ.เข้าจัดการโดยคิดค่าใช้จ่ายจากเจ้าของ

(อันตราย)

สั่งห้ามใช้สถานที่

(อันตราย)

เข้าดำเนินการโดยคิดค่าใช้จ่าย

ดำเนินคดี

ไม่ปฏิบัติ

ปฏิบัติตาม

เรื่องยุติ

ผู้ก่อเหตุ

(ที่สาธารณะ)

เจ้าของ/ผู้ครอบครอง

(สถานที่เอกชน)

ไม่ปฏิบัติ

60 of 62

การออกคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่น ตาม ม.๔๕

ไม่ปฏิบัติตาม

  • พรบ.
  • กฎกระทรวง/ประกาศฯ
  • ข้อกำหนดของท้องถิ่น
  • คำสั่ง จพถ.ที่กำหนดเกี่ยวกับกิจการนั้น

แก้ไข

เรื่องยุติ

ไม่แก้ไข

(ไม่มีเหตุอันควร)

ออกคำสั่งให้หยุด

ผู้ดำเนินกิจการตาม พรบ.นี้

๑) ออกคำสั่งปรับปรุง/แก้ไข�(ไม่น้อยกว่า๗วัน)

กรณีอันตรายร้ายแรง

61 of 62

กรณีไม่ปฏิบัติตามคำแนะนำ

แก้ไข

เรื่องยุติ

ไม่แก้ไข

(ไม่มีเหตุอันควร)

สั่งหยุด/พักใช้

ออกคำสั่งให้หยุด

/ พักใช้ใบอนุญาต

ไม่หยุด

หยุด /แก้ไข

ยังผิด (๑)

ผิด (๑)

ผิด (๒)

ดำเนินการฟ้อง

สั่งเพิกถอน

จพถ.ออกคำสั่งแก้ไข(มาตรา ๔๕) /ระงับเหตุรำคาญ(ม.๒๘ )

ผิด (๓)

ผิด (๔)

การใช้มาตรการในการออกคำสั่ง

จพส. แจ้งให้ จพถ.ออกคำสั่ง (ม.๔๖ ว.๑)

62 of 62

62

นายณรงค์ ศรีระสันต์

ตำแหน่ง อัยการจังหวัดสงขลา