1 of 38

BỘ SÁCH GIÁO KHOA

SỬ DỤNG THỐNG NHẤT TOÀN QUỐC

LỚP 4

2 of 38

� LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 4��

NHÓM TÁC GIẢ

PHẦN LỊCH SỬ

VŨ MINH GIANG (TỔNG CHỦ BIÊN XUYÊN SUỐT PHẦN LỊCH SỬ)

NGHIÊM ĐÌNH VỲ (TỔNG CHỦ BIÊN CẤP TIỂU HỌC PHẦN LỊCH SỬ)�NGUYỄN THỊ THU THUỶ (CHỦ BIÊN PHẦN LỊCH SỬ)

ĐÀO THỊ HỒNG, LÊ THỊ THU HƯƠNG

PHẦN ĐỊA LÍ

ĐÀO NGỌC HÙNG (TỔNG CHỦ BIÊN PHẦN ĐỊA LÍ)

TRẦN THỊ HÀ GIANG (CHỦ BIÊN PHẦN ĐỊA LÍ)�ĐẶNG TIÊN DUNG, ĐOÀN THỊ THANH PHƯƠNG

3 of 38

I. CƠ SỞ VÀ QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN

II. CÁC ĐIỂM MỚI KHI BIÊN SOẠN SÁCH LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 4

III. CẤU TRÚC SÁCH, CẤU TRÚC CHƯƠNG, CẤU TRÚC

BÀI HỌC LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 4

IV. NHỮNG THUẬN LỢI KHI SỬ DỤNG SÁCH LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 4

V. HỆ THỐNG TÀI NGUYÊN HỖ TRỢ TRỰC TUYẾN

​

​

​

4 of 38

PHẦN MỘT

CƠ SỞ VÀ QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN

SÁCH LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 4

5 of 38

CƠ SỞ BIÊN SOẠN

  • Nghị quyết số 29-NQ/TW năm 2013
  • Nghị quyết số 88/2014/QH13 năm 2014
  • Quyết định số 404/QĐ-TTg năm 2015

Thống nhất cần phải đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo.

  • Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 33/2017/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa, thẩm định sách giáo khoa (SGK).
  • Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Chương trình giáo dục phổ thông – Chương trình tổng thể (Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 – 12 – 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo); Thông tư số 17/2025/TT-BGDĐT về sửa đổi, bổ sung một số nội dung trong Chương trình ban hành kèm theo Thông tư 32/2018/TTBGDĐT.

6 of 38

QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN

1. Tuân thủ định hướng GDPT và tiêu chuẩn SGK mới. Biên soạn theo hướng PT năng lực và phẩm chất

2. Kế thừa SGK theo CT 2006 và tiếp thu điểm mới từ SGK của các nước tiên tiến trên thế giới.

3. Được biên soạn theo hướng hỗ trợ GV đổi mới hiệu quả phương pháp tổ chức các hoạt động dạy học và hoạt động giáo dục.

4. Phù hợp với phương châm biên soạn của cả bộ sách là “kết nối tri thức với cuộc sống”.

7 of 38

7

PHẦN HAI

CÁC ĐIỂM MỚI KHI BIÊN SOẠN SÁCH LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 4

ĐIỂM MỚI

Cách tiếp cận

Phương pháp biên soạn

Cấu trúc bài học

Cấu trúc mạch nội dung

Hình thức

8 of 38

CÁCH TIẾP CẬN

8

8

SGK là công cụ giúp học sinh (HS) phát triển năng lực và khả năng tự học.

SGK là công cụ giúp giáo viên (GV) đổi mới phương pháp dạy học.

Tích hợp nội môn và liên môn, trong đó chú trọng tích hợp liên môn.

Nội dung lịch sử và địa lí được trình bày theo hướng mở rộng về không gian (tự nhiên và xã hội).

Phẩm chất yêu nước, nhân ái và tinh thần trách nhiệm.

Giải quyết các vấn đề trong thực tế cuộc sống.

9 of 38

PHƯƠNG PHÁP BIÊN SOẠN

Tinh giản ở mức độ hợp lí, phổ thông hoá kiến thức, các đơn vị kiến thức đưa ra vừa phải dễ hiểu, dễ nhớ.

Sử dụng nhiều sơ đồ, bản đồ, biểu đồ, trục thời gian, hình ảnh. Nhiều nội dung kiến thức được trình bày dưới dạng câu chuyện lịch sử sinh động.

Giúp người học vận dụng để giải quyết những vấn đề của cuộc sống, tăng cường các hoạt động nhóm.

Viết theo hướng mở.

DỄ DẠY – DỄ HỌC

10 of 38

CẤU TRÚC MẠCH NỘI DUNG

ĐỊA PHƯƠNG

VÀ

CÁC VÙNG MIỀN

ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM

Làm quen với phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí

Địa phương em (tỉnh, thành phố)

Trung du và miền núi phía Bắc

Đồng bằng Bắc Bộ

Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ

Nam Bộ

SGK Lịch sử và Địa lí 4 không tách riêng hai phần Lịch sử và Địa lí mà bài học được xếp xen kẽ theo mạch nội dung về các vùng nước ta, thể hiện tính tích hợp và liên môn cao.

11 of 38

CẤU TRÚC BÀI HỌC

  • Cấu trúc logic.
  • Nội dung vừa phải phù hợp với nhận thức và tâm lí lứa tuổi HS.
  • Giải quyết một vấn đề của chương.

​

​

​

​

Tên bài

Yêu cầu �cần đạt

Hoạt động

khởi động

Hoạt động khám phá

Luyện tập

Vận dụng

12 of 38

PHẦN BA

CẤU TRÚC SÁCH, CẤU TRÚC CHƯƠNG,

CẤU TRÚC BÀI HỌC LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 4

13 of 38

CẤU TRÚC SÁCH

Mục lục

Hướng dẫn sử dụng sách

Phần mở đầu và 5 chủ đề

Giải thích khái niệm, thuật ngữ

14 of 38

MỤC LỤC

15 of 38

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG SÁCH

16 of 38

Giúp HS nhớ lại, nắm bắt lại những kiến thức cơ bản thông qua các thuật ngữ được giải thích một cách cơ bản ngắn gọn, chính xác, đồng thời đó cũng là những gợi ý để các em tra cứu thêm nội dung liên quan trong các sách khác hay trên internet để mở rộng kiến thức.

Bảng tra cứu

GIẢI THÍCH KHÁI NIỆM, THUẬT NGỮ

17 of 38

CẤU TRÚC BÀI HỌC

Tuyến chính:

  • Nội dung chính của bài học, bao gồm kênh chữ (thông tin, tư liệu), kênh hình (tranh ảnh, lược đồ,…).
  • Hệ thống các câu hỏi, bài tập.

​

Khởi động:

Là tình huống, hình ảnh,… liên quan tới kiến thức mới, đi kèm là các câu hỏi tạo tình huống có vấn đề, nhằm định hướng sự chú ý, kích thích tư duy của HS đối với bài học mới, đồng thời cũng giúp định hướng nội dung bài mới.

18 of 38

CẤU TRÚC BÀI HỌC

Tư liệu:

Là những tư liệu gốc, tư liệu phái sinh hoặc tư liệu được cung cấp bởi các tác giả SGK, tranh ảnh… kèm theo các câu hỏi, yêu cầu khai thác tư liệu, giúp HS rèn luyện kĩ năng tìm hiểu lịch sử.

Tuyến phụ:

Là những nội dung mở rộng hoặc nâng cao, hoặc có tính tích hợp liên môn với các môn học khác nhằm bổ trợ cho nội dung chính..

19 of 38

CẤU TRÚC BÀI HỌC

Luyện tập:

Là hệ thống câu hỏi/bài tập mang tính luyện tập/thực hành những kiến thức và kĩ năng vừa được hình thành cho HS.

Vận dụng:

Là các yêu cầu/bài tập mang tính vận dụng những kiến thức/kĩ năng đã có để giải quyết những bài tập nhận thức mới; đặc biệt có những bài tập nhằm lí giải/giải quyết những vấn đề của thực tiễn cuộc sống.

20 of 38

NỘI DUNG BÀI LỊCH SỬ

 

Phần Lịch sử lớp 4 theo CT 2006

Phần Lịch sử lớp 4 theo CT năm 2018 và Thông tư 17/2025

Thời lượng

35 tiết

31 tiết

Nội dung

  • Buổi đầu dựng nước và giữ nước (khoảng 700 năm TCN đến năm 179 TCN)
  • Hơn một nghìn năm đấu tranh giành lại độc lập (từ năm 179 TCN đến năm 938)
  • Buổi đầu độc lập (từ năm 938 đến năm 1009)
  • Nước Đại Việt thời Lý (từ năm 1009 đến năm 1226)
  • Nước Đại Việt thời Trần (từ năm 1226 đến năm 1400)
  • Nước Đại Việt buổi đầu thời Hậu Lê (thế kỉ XV)
  • Nước Đại Việt thế kỉ XVI – XVIII
  • Buổi đầu thời Nguyễn (từ năm 1802 đến� năm 1858)

​

  • Một số nét văn hoá ở các vùng: Trung du và miền núi phía Bắc, Đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ
  • Đền Hùng và lễ giỗ Tổ Hùng Vương
  • Sông Hồng và văn minh sông Hồng
  • Thăng Long – Hà Nội
  • Văn Miếu – Quốc Tử Giám
  • Truyền thống yêu nước, cách mạng của đồng bào Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ
  • Cố đô Huế
  • Phố cổ Hội An
  • Lễ hội Cồng chiêng Tây Nguyên
  • Một số nét văn hoá và truyền thống yêu nước, cách mạng của đồng bào Nam Bộ
  • Thành phố Hồ Chí Minh
  • Địa đạo Củ Chi

21 of 38

NỘI DUNG BÀI ĐỊA LÍ

 

Phần Địa lí lớp 4 theo CT 2006

Phần Địa lí lớp 4 theo CT năm 2018

Thời lượng

35 tiết

31 tiết

Nội dung

  1. Thiên nhiên và hoạt động sản xuất của con người ở miền núi và trung du
  2. Thiên nhiên và hoạt động sản xuất của con người ở miền đồng bằng
  3. Vùng biển Việt Nam
  1. Thiên nhiên và con người địa phương em
  2. Thiên nhiên; Dân cư và hoạt động sản xuất ở các vùng miền của Việt Nam: Trung du và miền núi phía Bắc, �Đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ, Nam Bộ

So sánh chương trình (CT) 2006, CT 2018 có những điểm khác biệt sau:

22 of 38

NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA SÁCH

– Nội dung SGK Lịch sử và Địa lí 4 đã thể hiện đầy đủ nội dung và bám sát yêu cầu cần đạt theo Chương trình môn Lịch sử và Địa lí 2018, Thông tư số 17/2025/TT-BGDĐT về sửa đổi, bổ sung một số nội dung trong Chương trình ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TTBGDĐT.

– SGK Lịch sử và Địa lí 4 tìm hiểu địa phương nơi HS đang sinh sống (tỉnh, thành phố) và tìm hiểu theo các vùng của nước ta.

– Tính tích hợp giữa Lịch sử và Địa lí được thể hiện chặt chẽ: các kiến thức lịch sử và địa lí được tích hợp trong các chủ đề địa phương và các vùng của Việt Nam. Các kiến thức lịch sử được gắn chặt trong không gian địa lí của địa phương và các vùng miền.

23 of 38

NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA SÁCH

– Khi trình bày kiến thức lịch sử, chú trọng lựa chọn điểm để làm nổi bật đặc trưng lịch sử của các vùng miền.

– Nội dung Địa lí không đi vào trình bày chi tiết các đặc điểm tự nhiên, dân cư và hoạt động sản xuất của các vùng ở Việt Nam, mà mỗi vùng chỉ lựa chọn một số kiến thức địa lí tiêu biểu, đặc trưng cho từng vùng giúp cho mỗi bài học trở nên vừa sức về kiến thức và góp phần đổi mới phương pháp dạy học và hình thức kiểm tra đánh giá cho HS.

– Nội dung được thể hiện trực quan, sinh động thông qua hệ thống bảng, lược đồ, hình ảnh,… tạo điều kiện để HS tự khám phá tìm ra tri thức, GV có thể sử dụng linh hoạt nhiều phương pháp và hình thức tổ chức dạy học khác nhau.

24 of 38

MINH HOẠ MỘT BÀI LỊCH SỬ

25 of 38

MINH HỌA MỘT BÀI LỊCH SỬ

26 of 38

MINH HOẠ MỘT BÀI ĐỊA LÍ

27 of 38

MINH HOẠ MỘT BÀI ĐỊA LÍ

28 of 38

ĐỔI MỚI VỀ HÌNH THỨC THIẾT KẾ, HÌNH ẢNH

1

​

    • Sách được thiết kế 4 màu, màu sắc phù hợp với tâm lí, thị giác của HS, sinh động, hấp dẫn.

2

​

    • Cách thiết kế lôgic, thống nhất, nhưng vẫn thể hiện sự đa dạng giữa các bài học.

3

​

    • Hình ảnh được lựa chọn kĩ lưỡng, phù hợp với nội dung bài học, đều có bản quyền.

4

​

    • Có hình ảnh được sử dụng nhằm rèn luyện kĩ năng, hình thành kiến thức cho HS, có hình ảnh mang tính minh họa.

29 of 38

PHẦN BỐN

NHỮNG THUẬN LỢI KHI SỬ DỤNG SÁCH LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 4

30 of 38

NHỮNG THUẬN LỢI CHO CÔNG TÁC ĐÁNH GIÁ, HỖ TRỢ, TẬP HUẤN

✓ Mỗi hoạt động học tập trong sách đã được thiết kế theo các yêu cầu cần đạt về năng lực, phẩm chất và thang đánh giá theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Vì vậy, GV có thể sử dụng các yêu cầu học tập trong SGK để đánh giá thường xuyên và làm cơ sở để xây dựng câu hỏi, bài tập để đánh giá định kì quá trình học tập của học sinh.

✓ Sách được Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam hỗ trợ học liệu điện tử một cách tối đa trên website: https://taphuan.nxbgd.vn/trang-chu, qua đó hỗ trợ tích cực việc học tập và giảng dạy của học sinh và giáo viên.

✓ Các tác giả luôn đồng hành cùng các thầy cô, học sinh,… trong quá trình tập huấn và sử dụng sách để đạt mục tiêu giáo dục.

31 of 38

32 of 38

PHẦN NĂM

HỆ THỐNG TÀI NGUYÊN TRỰC TUYẾN

VÀ GÓC HỖ TRỢ

33 of 38

TÀI LIỆU BỔ TRỢ

Vở bài tập �Lịch sử �và Địa lí 4

Nguồn tài nguyên, học liệu điện tử, thiết bị dạy học

Sách giáo viên Lịch sử và Địa lí 4

34 of 38

SÁCH GIÁO VIÊN

Cấu trúc gồm hai phần:

– Phần một. Hướng dẫn chung: giới thiệu những vấn đề cơ bản như: chương trình môn Lịch sử và Địa lí; đặc điểm, mục tiêu môn học; quan điểm biên soạn; những đổi mới của SGK Lịch sử và Địa lí 4.

– Phần hai. Hướng dẫn dạy học các bài cụ thể: Nội dung hướng dẫn bám sát cấu trúc từng bài của SGK Lịch sử và Địa lí 4, giúp GV thực hiện các hoạt động dạy trên lớp một cách linh động và hiệu quả.

�

35 of 38

SÁCH GIÁO VIÊN

Một số lưu ý khi sử dụng SGV:

– Bám sát mục tiêu đặt ra trong từng bài để tổ chức các hoạt động trúng đích.

– Các bài được thiết kế gồm nhiều hoạt động của GV và HS, mỗi hoạt động trong phần hình thành kiến thức mới tương ứng với một đơn vị kiến thức trong SGK.

– Kế hoạch bài học, phương pháp trong SGV chỉ mang tính chất gợi ý, GV có thể linh động, sáng tạo phù hợp với đối tượng HS và với điều kiện dạy học của lớp học.

– Hình thức tổ chức hoạt động cần phù hợp với điều kiện và không gian của lớp học.

– Đánh giá sản phẩm học tập của HS sau mỗi hoạt động.

�

36 of 38

VỞ BÀI TẬP

– Gồm các câu hỏi, bài tập bám sát nội dung từng chương, bài trong SGK với nhiều hình thức khác nhau: trắc nghiệm (chọn đáp án đúng, lựa chọn câu đúng – sai, nối, điền khuyết), tự luận, câu hỏi rèn luyện kĩ năng,…

– Hướng dẫn sử dụng:

+ Có thể cho HS sử dụng sách bài tập ngay trên lớp để các em tương tác với sách.

+ HS có thể làm các bài tập trong sách ở nhà.

�

37 of 38

HỆ TÀI NGUYÊN TRỰC TUYẾN

  • Giới thiệu sách
  • Hướng dẫn sử dụng sách
  • Ma trận kiến thức, kĩ năng
  • Phân phối chương trình
  • Kế hoạch giảng dạy tham khảo

GÓC HỖ TRỢ

  • Ghi nhận các góp ý của bạn đọc, chuyển đến ban biên tập để tham khảo, phản biện và chỉnh sửa.
  • Kết nối tập huấn giữa giáo viên với tác giả, Chủ biên, Tổng Chủ biên các môn học.
  • Hỗ trợ phát hành và công tác thư viện.
  • Tài liệu tập huấn
  • Video giới thiệu bộ môn
  • Video minh hoạ tiết dạy minh họa

38 of 38