การผลิตและทฤษฎีการผลิต
การผลิต หมายถึง กระบวนการเปลี่ยนแปลงหรือแปรรูปปัจจัยการผลิตให้เป็นผลผลิต ซึ่งทำให้เกิดสินค้าและบริการเพื่อตอบสนองความต้องการของมนุษย์
กล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือ การผลิต เป็นกระบวนการเพิ่มคุณค่าหรือประโยชน์ทางเศรษฐกิจ เรียกว่า อรรถประโยชน์ (Utility) ตัวอย่างของการผลิต ได้แก่ การนำข้าวเปลือกมาผ่านกระบวนการสีเป็นข้าวสาร การเอาด้ายมาทอเป็นผ้าผืน การให้บริการทางการแพทย์ การศึกษา การขนส่ง ฯลฯ
การผลิต (Production)
การผลิต (Production)
Input (X)
Output (Y)
ผลผลิต
ปัจจัยการผลิต
Y = f ( X1 , X2 , X3 , …… , Xn )
ฟังก์ชันการผลิต (Production Function)
ตัวอย่าง ฟังก์ชันการผลิตของสินค้าเกษตร
ผลไม้(Y) = f(ที่ดิน , แรงงาน , ปุ๋ย , ยาฆ่าแมลง , น้ำ , อุณหภูมิ)
กระบวนการ
ปัจจัยการผลิต (factors of production)
ปัจจัยการผลิต หมายถึง สิ่งต่างๆที่ผู้ผลิตนำมาผ่านกระบวนการผลิต ขึ้นเป็นสินค้าหรือบริการเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภค ในทางเศรษฐศาสตร์เราแบ่งปัจจัยการผลิตออกเป็น 4 ชนิด คือ
1. ที่ดิน (Land)
2. แรงงาน (Labor)
3. ทุน (Capital)
4. ผู้ประกอบการ (Entrepreneur)
1. ที่ดิน (Land) ซึ่งรวมถึงทรัพยากรธรรมชาติทุกประเภท ได้แก่ ที่ดิน ป่าไม้ น้ำ แร่ธาตุ ฯลฯ ทั้งที่อยู่บนดินและอยู่ใต้ดิน ที่ดินมีลักษณะที่ต่างไปจากปัจจัยการผลิตอื่นๆ คือ เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ เคลื่อนย้ายไม่ได้ มีปริมาณจำกัด ผลตอบแทนคือ ค่าเช่า (Rent)
2. แรงงาน (Labor) ความสามารถทั้งกำลังกายและกำลังความคิด ตลอดจนความรู้ความชำนาญของมนุษย์ ที่ใช้ไปในการผลิตสินค้าและบริการ ผู้ใช้แรงงานหรือเจ้าของแรงงาน�ซึ่งเรียกสั้นๆว่า แรงงาน จะได้รับผลตอบแทนคือ ค่าจ้าง (Wages)
แรงงานแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ คือ
3. ทุน (Capital) หมายถึง สิ่งที่จะนำไปใช้ในการสินค้าและบริการผลิต เช่น โรงงาน ถนน สะพาน ทางรถไฟ เครื่องจักร อุปกรณ์ต่างๆ วัตถุดิบ เช่น เมล็ดพันธุ์พืช ปุ๋ย สินค้าทุนเหล่านี้ถือว่าเป็น ทุนที่แท้จริง (real capital)
ทุนที่เป็นตัวเงิน ในแง่ของนักเศรษฐศาสตร์พิจารณาว่า เป็นส่วนหนึ่งของทุนแท้จริงเท่านั้น เรียกว่า เงินทุน (money capital) ได้แก่ เงินตรา หุ้น พัธบัตร เงินฝาก เป็นต้น ผลตอบแทนคือ ดอกเบี้ย (Interest)
4. ผู้ประกอบการ (Entrepreneur) ผู้ที่นำที่ดิน แรงงาน และทุนมาดำเนินการผลิตสินค้า และบริการเพื่อสนองความต้องการของผู้บริโภค ผู้ประกอบการจำเป็นต้องมีความรู้เกี่ยวกับการผลิต นอกจากนี้ยังต้องเป็นผู้ตัดสินใจว่า จะผลิตอะไร ปริมาณเท่าใด ใช้เทคนิคการผลิตแบบใด ผลิตแล้วจำหน่ายแก่ใคร ราคาต่อหน่วยเป็นเท่าใด จึงจะได้ผลตอบแทนสูงสุด ผู้ประกอบการจะต้องยอมรับความเสี่ยงในธุรกิจของตน ผลตอบแทนคือ กำไร (Profit)
เศรษฐศาสตร์ แบ่งวิเคราะห์ตามระยะเวลาออกเป็น 2 ระยะ
การวิเคราะห์การผลิต
การผลิตระยะสั้น คือ การผลิตที่มีระยะเวลาที่สั้นมาก�จนไม่สามารถเปลี่ยนแปลงปัจจัยการผลิตบางอย่างได้�(ช่วงเวลาที่มีทั้งปัจจัยแปรผันทำงานร่วมกับปัจจัยคงที่อย่างน้อย 1 ชนิด)
ปัจจัยการผลิตแบ่งเป็น 2 ชนิด
Y = f(X1,X2) : X1 = ปัจจัยการผลิตคงที่
X2 = ปัจจัยการผลิตแปรผัน
ปัจจัยการผลิตคงที่ = ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงตามจำนวนการผลิต
ปัจจัยการผลิตผันแปร = เปลี่ยนแปลงปริมาณตามจำนวนการผลิต
การผลิตระยะยาว คือ การผลิตที่มีระยะเวลาที่นานพอ ที่ทำให้ผู้ผลิตสามารถเปลี่ยนแปลงปัจจัยการผลิตต่างๆ
ในการผลิตระยะยาวปัจจัยการผลิตจะเป็นปัจจัยแปรผันทั้งหมด
Y = f (X1 , X2) : X1 = ปัจจัยการผลิต แปรผัน
X2 = ปัจจัยการผลิต แปรผัน
ลักษณะและความสัมพันธ์ของผลผลิตแบบต่างๆ
1. ผลผลิตรวม (Total Product : TP)
ปริมาณผลผลิตรวมทั้งหมด ที่เกิดจากการใช้ปัจจัยการผลิตที่เรามีอยู่
2. ผลผลิตเฉลี่ย (Average Product : AP)
หมายถึงปริมาณผลิตโดยเฉลี่ยที่เกิดขึ้นจากการใช้ปัจจัยในการผลิตที่เพิ่มขึ้นในปริมาณต่างๆ โดยหาได้จาก การนำปริมาณผลผลิตรวม หารด้วย จำนวนปัจจัยแปรผันทั้งหมดที่ใช้
ลักษณะและความสัมพันธ์ของผลผลิตแบบต่างๆ
3. ผลผลิตเพิ่ม (Marginal Product : MP)
หมายถึง ปริมาณผลิตที่เพิ่มขึ้น ซึ่งเกิดจากการใช้ปัจจัยแปรผันเพิ่มขึ้น 1 หน่วย ซึ่งหาได้จาก
ปริมาณการเปลี่ยนแปลงของผลผลิตรวมในแต่ละขั้น หารด้วย ปริมาณการเปลี่ยนแปลงของปัจจัยแปรผัน หรือ ปริมาณผลผลิตทั้งหมด ณ ปัจจุบัน ลบด้วย ปริมาณผลผลิตทั้งหมดที่เกิดขึ้นก่อนหน้า
ตารางแสดงผลผลิตรวม (TP) ผลผลิตเฉลี่ย (AP) ผลผลิตหน่วยสุดท้าย (MP)
0
10
12
15
15
14
13
11.9
10.4
8.3
0
10
14
21
15
10
8
5
0
-8
4. ความสัมพันธ์ระหว่างผลผลิตเฉลี่ย (AP)และผลผลิตเพิ่ม(MP)
1. AP จะสูงขึ้นเรื่อยๆ ตราบใดเมื่อ MP > AP
2. AP จะเริ่มลดลงเมื่อ MP < AP
3. AP มีค่าสูงสุดเมื่อ MP = AP
ลักษณะและความสัมพันธ์ของผลผลิตแบบต่างๆ
ลักษณะและความสัมพันธ์ของผลผลิตแบบต่างๆ
ลักษณะและความสัมพันธ์ของผลผลิตแบบต่างๆ
6. ความสัมพันธ์ระหว่างผลผลิตรวม(TP) และผลผลิตเฉลี่ย(AP)
1. AP สูงขึ้น ทำให้ TP สูงขึ้น (ช่วงที่ 1)
2. AP เริ่มลดลง ทำให้ TP เพิ่มขึ้นในอัตราลดลง (ช่วงที่ 2)
3. AP ลดลง ทำให้ TP ลดลง (ช่วงที่ 3)
การแบ่งช่วงการผลิตในระยะสั้น
ตารางแสดงผลผลิตรวม (TP) ผลผลิตเฉลี่ย (AP) ผลผลิตหน่วยสุดท้าย (MP)
ตารางแสดงผลผลิตรวม (TP) ผลผลิตเฉลี่ย (AP) ผลผลิตหน่วยสุดท้าย (MP)
ช่วงที่ 1
ช่วงที่ 2
ช่วงที่ 3
การผลิตระยะยาว คือ การผลิตที่มีระยะเวลาที่นานพอ ที่ทำให้ผู้ผลิตสามารถเปลี่ยนแปลงปัจจัยการผลิตต่างๆ
ในการผลิตระยะยาวปัจจัยการผลิตจะเป็นปัจจัยแปรผันทั้งหมด
Y = f (X1 , X2) : X1 = ปัจจัยการผลิต แปรผัน
X2 = ปัจจัยการผลิต แปรผัน
หลักการของเส้นผลผลิตเท่ากัน (Isoquant Curve) และ
เส้นต้นทุนเท่ากัน (Isocost Curve)
ทฤษฎีการผลิตในระยะยาว
คุณสมบัติของเส้นผลผลิตเท่ากัน
1. เส้นผลผลิตเท่ากันเส้นเดียวกัน แสดงผลผลิตเดียวกันตลอดทั้งเส้น
2. เส้นผลผลิตเท่ากันจะไม่ตัดกัน
3. เส้นผลผลิตเท่ากันมีได้หลายเส้น เรียกว่า แผนผังเส้นผลผลิตเท่ากัน (Isoquant Map)
หาไม่ได้
-20/5 = -4
-15/5 = -3
-10/5 = -2
-8/5 = -1.6
-7/10 = -0.7
จะเห็นได้ว่าค่าของ MRTS ลดลงเรื่อยๆ
จึงเรียกลักษณะดังกล่าวว่า
"การลดน้อยถอยลงของอัตราการใช้ปัจจัยการผลิตทดแทนกัน"
TC
x 3
x 3
มากกว่า
18,000 บาท
น้อยกว่า
18,000 บาท