NHÀ Ở TRUYỀN THỐNG CỦA MỘT SỐ DÂN TỘC THIỂU SỐ TẠI TỈNH ĐỒNG THÁP

Chủ đề 6.

1. Nhà ở truyền thống của ngưòi Khmer:

Nhà ở truyền thống của người Khmer là nhà sàn bằng gỗ trên cọc gỗ, mái có thể bằng ngói hay bằng lá. Người Khmer chọn xây kiểu nhà sàn trên cọc gỗ vì ở vùng khí hậu nhiệt đới ẩm ướt hay ngập lụt như Đồng Tháp, sẽ không thuận lợi nếu xây cất trên mặt đất và vì đồng bào Khmer quan niệm rằng nhà sàn có cầu thang nhiều bậc lẻ cản ngăn các ác thần đến làm hại.

I. MỘT SỐ KIỂU NHÀ Ở TRUYỀN THỐNG CỦA MỘT SỐ DÂN TỘC THIỂU SỐ TẠI ĐỒNG THÁP (Khmer, Chăm,...):

1. Nhà ở truyền thống của ngưòi Khmer:

I. MỘT SỐ KIỂU NHÀ Ở TRUYỀN THỐNG CỦA MỘT SỐ DÂN TỘC THIỂU SỐ TẠI ĐỒNG THÁP (Khmer, Chăm,...):

Nhà ở của người Khmer trước đây không có chỗ tắm và nhà vệ sinh trên sàn. Nhà vệ sinh và bếp riêng biệt khỏi nhà chính

Dưới sàn nhà là nơi sinh hoạt và làm việc, nơi chứa dụng cụ nông nghiệp hay dụng cụ nghề nghiệp. Ở dưới sàn nhà thường có một cái phản gỗ lớn cho nhiều người có thể ngồi. . Cũng chính là nơi thảo luận, trao đổi mọi vấn đề của các thành viên trong gia đình.

1. Nhà ở truyền thống của ngưòi Khmer:

I. MỘT SỐ KIỂU NHÀ Ở TRUYỀN THỐNG CỦA MỘT SỐ DÂN TỘC THIỂU SỐ TẠI ĐỒNG THÁP (Khmer, Chăm,...):

Theo thời gian, kiểu nhà truyền thống của đồng bào Khmer dần mai một, thay vào đó là các kiểu nhà hiện đại của người Kinh ngày nay. Theo đó, vật liệu và kiến trúc thiết kế nhà ở cũng đa dạng và phong phú hơn, đáp ứng ngày càng cao nhu cầu nhà ở và thẩm mĩ trang trí của người dân, nhất là khi chất lượng cuộc sống dần được cải thiện.

2. Nhà ở truyền thống của người Chăm:

I. MỘT SỐ KIỂU NHÀ Ở TRUYỀN THỐNG CỦA MỘT SỐ DÂN TỘC THIỂU SỐ TẠI ĐỒNG THÁP (Khmer, Chăm,...):

Nhà ở của đồng bào Chăm khá đặc trưng cho nhà cửa của các dân tộc ở vùng Tây Nam Bộ với kết cấu đơn giản, chiều cao nhà thấp và ẩn dưới các lùm cây. Mặt trước nhà thường quay về hướng Nam hoặc hướng Tây. Đây là những hướng đón gió, rất phù hợp với khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm của nước ta. Không gian nhà phân bố rất phù hợp: gian giữa là trung tâm (người Chăm gọi là sang-yơ), bên phải là phòng ngủ của bố mẹ, bên trái là kho, phía sau là phòng ngủ của con cái. Đồng bào Chăm thường thiết kế có một hiên ở phía trước giữa nhà

2. Nhà ở truyền thống của người Chăm:

I. MỘT SỐ KIỂU NHÀ Ở TRUYỀN THỐNG CỦA MỘT SỐ DÂN TỘC THIỂU SỐ TẠI ĐỒNG THÁP (Khmer, Chăm,...):

Trước đây, nhà bếp được xây dựng riêng biệt với nhà chính và ở phía tây nhà chính, trong nhà bếp có khu bếp, khu chứa nước uống và kho chất đốt (củi, than,…). Ngày nay, các kiểu nhà truyền thống của đồng bào Chăm dần ít đi, thay vào đó là các kiểu nhà hiện đại hơn với vật liệu xây dựng đa dạng, kiểu dáng cầu kì và bắt mắt hơn

1. Giá trị văn hoá nhà ở truyền thống của một số dân tộc thiểu số (Khmer, Chăm,…) tại Đồng Tháp:

II. GIẢI PHÁP BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HOÁ NHÀ Ở CỦA MỘT SỐ DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở ĐỒNG THÁP

− Giá trị kinh tế: Các di sản, trong đó có các nhà ở truyền thống, được khai thác để phục vụ du lịch, góp phần tạo nên những sản phẩm du lịch tiêu biểu và đặc trưng, thu hút khách du lịch trong và ngoài nước.

− Giá trị giáo dục: hệ thống nhà ở truyền thống của các dân tộc thiểu số cùng với các di sản khác cùng thực hiện mục tiêu giáo dục, nâng cao nhận thức và thái độ về di sản.

− Giá trị về khoa học, lịch sử, văn hoá: Nhà ở truyền thống là những “di vật” mang thông điệp của quá khứ, giúp chúng ta có thể nhận diện, kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai. Đây là những di sản có giá trị đặc biệt về thẩm mĩ, kiến trúc, nghệ thuật tạo hình,…

− Giá trị về hội nhập, giao lưu văn hoá: Nhà ở truyền thống vừa thể hiện bản sắc văn hoá vùng Đồng bằng sông Cửu Long, vừa có giá trị lan toả, thúc đẩy quá trình giao lưu văn hoá, làm phong phú văn hoá dân tộc

2. Giải pháp bảo tồn:

II. GIẢI PHÁP BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HOÁ NHÀ Ở CỦA MỘT SỐ DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở ĐỒNG THÁP

– Thống kê, đánh giá và phân loại các nhà ở truyền thống của các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp. Trên cơ sở đó, sẽ kiến nghị công nhận các di sản văn hoá nhà ở tiểu biểu của các dân tộc thiểu số tại Đồng Tháp, tạo cơ sở pháp lí giúp cho việc giữ gìn, phát huy giá trị đạt hiệu quả cao hơn.

– Nâng cao nhận thức của cộng đồng qua tuyên truyền, giới thiệu những nét độc đáo của các kiểu nhà truyền thống tại Đồng Tháp với người dân, du khách. Hướng dẫn chủ sở hữu các ngôi nhà cổ truyền thống cách bảo quản, trùng tu, tôn tạo lại các ngôi nhà cổ truyền thống để có thể sử dụng lâu dài và có thể kết hợp với khai thác phục vụ du lịch, thực hiện tốt Luật Di sản Văn hoá thì việc giữ gìn, phát huy vốn di sản nhà truyền thống dân gian sẽ hiệu quả và lâu bền hơn.

– Đưa nội dung di sản nói chung và hệ thống nhà ở truyền thống của các dân tộc thiểu số tại Đồng Tháp nói riêng vào dạy trong trường phổ thông bằng nhiều hình thức khác nhau: tham quan, trải nghiệm, dạy học dự án,..., góp phần hình thành ý thức bảo tồn, phát huy giá trị của di sản trong mỗi học sinh.