1

7. Τα δημόσια έργα

• Διάνοιξη της διώρυγας της Κορίνθου (1882-1893)

Μπακάλης Κώστας: history-logotexnia.blogspot.com

2

Πηγή: http://www.venetokleio.gr

🏳 Το κείμενο του σχολικού βιβλίου με πλαγιότιτλους

Το 1830, οι υποδομές του ελληνικού κράτους ήταν ακόμη πρωτόγονες. Γέφυρες, αμαξιτοί δρόμοι, λιμάνια, υδραγωγεία, δημόσια κτίρια, όλα όσα στηρίζουν την οικονομική και διοικητική λειτουργία του κράτους, είτε δεν υπήρχαν καθόλου, είτε βρίσκονταν σε κακή κατάσταση. Κάτω απ' αυτές τις συνθήκες, ήταν απόλυτα φυσικό να στραφεί το ενδιαφέρον της διοίκησης προς την κατασκευή των απαραίτητων, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, έργων. Οι προθέσεις, που ήταν και στον τομέα αυτό πολύ καλές, προσέκρουσαν στις αντίξοες συνθήκες που επικρατούσαν, και ειδικότερα στην αδυναμία εξεύρεσης των αναγκαίων οικονομικών πόρων. Εξάλλου, είναι γνωστό ότι το ελληνικό κράτος ξεκίνησε με ένα βαρύ δημοσιονομικό φορτίο, την εξυπηρέτηση δηλαδή των δανείων που είχαν συναφθεί στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια του Αγώνα αλλά και αργότερα, στους δύσκολους καιρούς της κρατικής του συγκρότησης.

Στις χερσαίες συγκοινωνίες αλλά και στα περισσότερα από τα δημόσια έργα που είχε ανάγκη η χώρα, η έλλειψη του ιδιωτικού ενδιαφέροντος ήταν δεδομένη, καθώς οι επενδύσεις στις βασικές αυτές υποδομές δεν ήταν ιδιαίτερα κερδοφόρες. Το κράτος είτε απ' ευθείας, είτε μέσω των δήμων, προσπάθησε να ξεπεράσει τις δυσκολίες αυτές με τις δικές του δυνάμεις. Η δραστηριότητα του ήταν μάλλον υποτονική, τουλάχιστον μέχρι τη δεκαετία του 1870, καθώς τα χρήματα έλειπαν και οι μέθοδοι που υιοθετήθηκαν δεν ήταν δημοφιλείς (για παράδειγμα, οι αγγαρείες των αγροτών στην κατασκευή δρόμων).

3

Πηγή: http://www.venetokleio.gr

🏳 Το κείμενο του σχολικού βιβλίου με πλαγιότιτλους

Η πύκνωση του οδικού δικτύου πέρασε στην πρώτη θέση των εθνικών και τοπικών προτεραιοτήτων προς το τέλος του 19ου αιώνα και τις αρχές του 20ού. Η οικονομική ανάπτυξη, οι πιο γρήγοροι ρυθμοί αστικοποίησης, η δημιουργία των κεντρικών σιδηροδρομικών αξόνων και η ανάπτυξη του εσωτερικού εμπορίου ήταν παράγοντες που προώθησαν την κατασκευή οδικού δικτύου. Στους ανασταλτικούς παράγοντες θα πρέπει να συμπεριλάβουμε το μεγάλο κόστος της κατασκευής δρόμων σε ορεινά εδάφη αλλά και τον «ανταγωνισμό» των θαλάσσιων συγκοινωνιών που κυριαρχούσαν στις μεταφορές κοντά στα παράλια, δηλαδή σε πολύ μεγάλο τμήμα της χώρας.

Από τα υπόλοιπα δημόσια έργα το κυριότερο ήταν η αποξήρανση μεγάλων εκτάσεων που καλύπτονταν από νερά λιμνών και ελών. Πέρα από το γεγονός ότι η αποξήρανση έδινε πλούσια καλλιεργήσιμη γη, ήταν και ο μόνος τρόπος καταπολέμησης της ελονοσίας, της αρρώστιας που αποτελούσε μάστιγα για την αγροτική Ελλάδα ως τα μέσα του 20ού αιώνα. Πολλά αποστραγγιστικά έργα έγιναν στη χώρα, με πιο σημαντικό την αποξήρανση της λίμνης Κωπαΐδας στη Βοιωτία.

Εκτός από το σιδηροδρομικό δίκτυο, το μεγαλύτερο τεχνικό έργο που κατασκευάστηκε αυτήν την εποχή ήταν η διάνοιξη της διώρυγας της Κορίνθου. Το έργο ξεκίνησε το 1881 από μια υπερβολικά αισιόδοξη γαλλική τεχνική εταιρεία. Ύστερα από πολλές τεχνικές και οικονομικές περιπέτειες, το έργο ολοκληρώθηκε το 1893, βελτιώνοντας τους όρους της ναυσιπλοΐας, καθώς έκανε περιττό τον περίπλου της Πελοποννήσου. Επιπλέον, με τη διάνοιξη του πορθμού του Ευρίπου και την κατασκευή φάρων στις ακτές, η ναυσιπλοΐα ευνοήθηκε ιδιαίτερα κατά την περίοδο αυτή.

4

ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ

Η Ελλάδα και οι υποδομές της (1830–1870)

𝄞𝄞 Tα ρούχα μου παλιώσανε και πέφτουν�Σαν χρεοκοπημένες κυβερνήσεις�Γέρασα μ' ένα παιδικό παντελονάκι�Και το πλοίο δε φάνηκε ακόμη�

Σε σφίγγω πιο πολύ γιατί κρυώνω�Το κορμί μου δρόμος,

που εκτελούνται δημόσια έργα�Κομπρεσέρ μ' ανοίγουν και με κλείνουν

​

Φοβάμαι όλα αυτά που θα γίνουν για μένα χωρίς εμένα�Φοβάμαι όλα αυτά που θα γίνουν για μένα χωρίς εμένα 𝄞𝄞

5

ΠΕΡΙΟΔΟΣ 1830-1870-ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΡΓΩΝ

ΣΥΝΘΗΚΕΣ: Το 1830, οι υποδομές του ελληνικού κράτους ήταν ακόμη πρωτόγονες.

όλα όσα στηρίζουν την οικονομική και διοικητική λειτουργία του κράτους,

• είτε δεν υπήρχαν καθόλου, ✓είτε βρίσκονταν σε κακή κατάσταση.

ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ: Κάτω απ' αυτές τις συνθήκες, ήταν απόλυτα φυσικό να στραφεί το ενδιαφέρον της διοίκησης:

• προς την κατασκευή των απαραίτητων, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, έργων.

Οι προθέσεις, που ήταν και στον τομέα αυτό πολύ καλές, προσέκρουσαν

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ: στις αντίξοες συνθήκες που επικρατούσαν, και ειδικότερα:

• στην αδυναμία εξεύρεσης των αναγκαίων οικονομικών πόρων.
• Εξάλλου, είναι γνωστό ότι το ελληνικό κράτος ξεκίνησε με ένα βαρύ δημοσιονομικό φορτίο,
• την εξυπηρέτηση δηλαδή των δανείων που είχαν συναφθεί στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια του Αγώνα
• αλλά και αργότερα, στους δύσκολους καιρούς της κρατικής του συγκρότησης.

• Ποιες δυσκολίες συνάντησε το ελληνικό κράτος στην ανάπτυξη έργων υποδομής την περίοδο 1830–1870 και με ποιους τρόπους προσπάθησε να τις αντιμετωπίσει;» (1)

Το πιστωτικό σύστημα της χώρας βρισκόταν πραγματικά, κατά τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας, σε πρωτόγονη κατάσταση. σ. 26

6

ΠΕΡΙΟΔΟΣ 1830-1870-ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΡΓΩΝ

ΣΥΝΘΗΚΕΣ :Το 1830, οι υποδομές του ελληνικού κράτους ήταν ακόμη πρωτόγονες.

όλα όσα στηρίζουν την οικονομική και διοικητική λειτουργία του κράτους,

• είτε δεν υπήρχαν καθόλου, ✓είτε βρίσκονταν σε κακή κατάσταση.

ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ :Κάτω απ' αυτές τις συνθήκες, ήταν απόλυτα φυσικό να στραφεί το ενδιαφέρον της διοίκησης:

• προς την κατασκευή των απαραίτητων, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, έργων.

Οι προθέσεις, που ήταν και στον τομέα αυτό πολύ καλές, προσέκρουσαν

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ: στις αντίξοες συνθήκες που επικρατούσαν, και ειδικότερα:

• στην αδυναμία εξεύρεσης των αναγκαίων οικονομικών πόρων.
• Εξάλλου, είναι γνωστό ότι το ελληνικό κράτος ξεκίνησε με ένα βαρύ δημοσιονομικό φορτίο,
• την εξυπηρέτηση δηλαδή των δανείων που είχαν συναφθεί στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια του Αγώνα
• αλλά και αργότερα, στους δύσκολους καιρούς της κρατικής του συγκρότησης.

• Ποιες δυσκολίες συνάντησε το ελληνικό κράτος στην ανάπτυξη έργων υποδομής την περίοδο 1830–1870 και με ποιους τρόπους προσπάθησε να τις αντιμετωπίσει;» (1)

7

• Ποιες δυσκολίες συνάντησε το ελληνικό κράτος στην ανάπτυξη έργων υποδομής την περίοδο 1830–1870 και με ποιους τρόπους προσπάθησε να τις αντιμετωπίσει;» (2)

ΟΔΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ

ΤΡΟΠΟΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ

Στις χερσαίες συγκοινωνίες αλλά και στα περισσότερα από τα δημόσια έργα που είχε ανάγκη η χώρα,

• η έλλειψη του ιδιωτικού ενδιαφέροντος ήταν δεδομένη,
• καθώς οι επενδύσεις στις βασικές αυτές υποδομές δεν ήταν ιδιαίτερα κερδοφόρες.

Το κράτος ►είτε απ' ευθείας, ► είτε μέσω των δήμων,

• προσπάθησε να ξεπεράσει τις δυσκολίες αυτές με τις δικές του δυνάμεις.

Η δραστηριότητα του ήταν μάλλον υποτονική, τουλάχιστον μέχρι τη δεκαετία του 1870, καθώς

• τα χρήματα έλειπαν
• και οι μέθοδοι που υιοθετήθηκαν δεν ήταν δημοφιλείς
• (για παράδειγμα, οι αγγαρείες των αγροτών στην κατασκευή δρόμων).

▲Οι δρόμοι που κατασκευάστηκαν στην Ελλάδα (1835–1870)

• Πώς δραστηριοποιήθηκε το ελληνικό κράτος στον τομέα των χερσαίων συγκοινωνιών και των δημοσίων έργων μέχρι τη δεκαετία του 1870;

8

• Ποιες δυσκολίες συνάντησε το ελληνικό κράτος στην ανάπτυξη έργων υποδομής την περίοδο 1830–1870 και με ποιους τρόπους προσπάθησε να τις αντιμετωπίσει;» (2)

ΟΔΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ

ΤΡΟΠΟΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ

Στις χερσαίες συγκοινωνίες αλλά και στα περισσότερα από τα δημόσια έργα που είχε ανάγκη η χώρα,

• η έλλειψη του ιδιωτικού ενδιαφέροντος ήταν δεδομένη,
• καθώς οι επενδύσεις στις βασικές αυτές υποδομές δεν ήταν ιδιαίτερα κερδοφόρες.

Το κράτος ►είτε απ' ευθείας, ► είτε μέσω των δήμων,

• προσπάθησε να ξεπεράσει τις δυσκολίες αυτές με τις δικές του δυνάμεις.

Η δραστηριότητα του ήταν μάλλον υποτονική, τουλάχιστον μέχρι τη δεκαετία του 1870, καθώς

• τα χρήματα έλειπαν
• και οι μέθοδοι που υιοθετήθηκαν δεν ήταν δημοφιλείς
• (για παράδειγμα, οι αγγαρείες των αγροτών στην κατασκευή δρόμων).

▲Οι δρόμοι που κατασκευάστηκαν στην Ελλάδα (1835–1870)

• Πώς δραστηριοποιήθηκε το ελληνικό κράτος στον τομέα των χερσαίων συγκοινωνιών και των δημοσίων έργων μέχρι τη δεκαετία του 1870;

9

• Δημόσια έργα και υποδομές στην Ελλάδα

από το 1870 έως τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα

+ Πολιτικό πρόγραμμα Χ. Τρικούπη, σ.σ. 80/81

10

ΠΥΚΝΩΣΗ ΟΔΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ

ΕΥΝΟΪΚΟΙ – ΑΝΑΣΤΑΛΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

Η πύκνωση του οδικού δικτύου πέρασε στην πρώτη θέση των εθνικών και τοπικών προτεραιοτήτων προς το τέλος του 19ου αιώνα και τις αρχές του 20ού.

• Με ποιον τρόπο διαμορφώθηκε το οδικό δίκτυο στην Ελλάδα στα τέλη του 19ου – αρχές 20ού αιώνα και ποιοι παράγοντες συνέβαλαν ή εμπόδισαν την ανάπτυξή του;

11

ΠΥΚΝΩΣΗ ΟΔΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ

ΕΥΝΟΪΚΟΙ – ΑΝΑΣΤΑΛΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

Η πύκνωση του οδικού δικτύου πέρασε στην πρώτη θέση των εθνικών και τοπικών προτεραιοτήτων προς το τέλος του 19ου αιώνα και τις αρχές του 20ού.

• Με ποιον τρόπο διαμορφώθηκε το οδικό δίκτυο στην Ελλάδα στα τέλη του 19ου – αρχές 20ού αιώνα και ποιοι παράγοντες συνέβαλαν ή εμπόδισαν την ανάπτυξή του;

12

◄ Άντρες του μηχανικού επιβλέπουν εργάτες που κατασκευάζουν την οδό που ενώνει την Αθήνα με τον Πειραιά (σημερινή οδός Πειραιώς). Ο δρόμος άρχισε να κατασκευάζεται το 1835 και τελείωσε το 1836.

Απ’ την Αθήνα στη Σπάρτη είχαμε βροχές· […] χείμαρροι και ποτάμια που έπρεπε να περάσουμε. Τα περνούσαμε καβάλα· καμιά φορά, καθώς ο ποταμός δεν είχε πέρασμα, το άλογό μας πήγαινε κολυμπώντας και το νερό μάς έφτανε μέχρι το μηρό. Όσο για τις αποσκευές, το ξεφορτώναμε εντελώς. Οι άνθρωποί μας έμπαιναν στο νερό και τις [περνούσαν απέναντι] στην πλάτη τους. Το βράδυ κοιμόμασταν σε στάβλους μαζί με τα γαϊδούρια και τα άλογα, τυλιγμένοι στις γούνινες ζακέτες μας, γύρω από μια μεγάλη φωτιά […]. Άλλες πάλι φορές στο σπίτι κάποιου Έλληνα παπά […]. Δεν υπάρχει ούτε ένας δρόμος στην Ελλάδα, [είναι] τόπος πολύ άγριος και χίλιες φορές με λιγότερες ανέσεις απ’ ό,τι όλες οι Τουρκίες [=η Οθωμανική Αυτοκρατορία] και οι Συρίες.

Γράμμα του Γκιστάβ Φλομπέρ στη μητέρα του, 9 Φεβρουαρίου 1851

13

Από τα υπόλοιπα δημόσια έργα το κυριότερο ήταν η αποξήρανση μεγάλων εκτάσεων που καλύπτονταν από νερά λιμνών και ελών.

​

ΟΦΕΛΗ

1. Πέρα από το γεγονός ότι η αποξήρανση έδινε πλούσια καλλιεργήσιμη γη,
2. ήταν και ο μόνος τρόπος καταπολέμησης της ελονοσίας, της αρρώστιας που αποτελούσε μάστιγα για την αγροτική Ελλάδα ως τα μέσα του 20ού αιώνα.

Πολλά αποστραγγιστικά έργα έγιναν στη χώρα, με πιο σημαντικό την αποξήρανση της λίμνης Κωπαΐδας στη Βοιωτία.

ΑΠΟΣΤΡΑΓΓΙΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑ: ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΗ ΛΙΜΝΩΝ-ΕΛΩΝ

• Ποια ήταν τα οφέλη από την υλοποίηση αποστραγγιστικών έργων στο ανεξάρτητο ελληνικό κράτος τον 19ο αιώνα;

► Ανθισμένο κλαδί από το δέντρο κιγχόνη. Από το φλοιό του έπαιρναν το κινίνο, το μόνο γνωστό φάρμακο για τη μαλάρια (ελονοσία) μέχρι το 1940. Το κινίνο έκανε πιο ασφαλή τη ζωή των Ευρωπαίων στις αποικίες όπου το κλίμα ευνοούσε την ελονοσία.

14

Από τα υπόλοιπα δημόσια έργα το κυριότερο ήταν η αποξήρανση μεγάλων εκτάσεων που καλύπτονταν από νερά λιμνών και ελών.

​

ΟΦΕΛΗ

1. Πέρα από το γεγονός ότι η αποξήρανση έδινε πλούσια καλλιεργήσιμη γη,
2. ήταν και ο μόνος τρόπος καταπολέμησης της ελονοσίας, της αρρώστιας που αποτελούσε μάστιγα για την αγροτική Ελλάδα ως τα μέσα του 20ού αιώνα.

Πολλά αποστραγγιστικά έργα έγιναν στη χώρα, με πιο σημαντικό την αποξήρανση της λίμνης Κωπαΐδας στη Βοιωτία.

ΑΠΟΣΤΡΑΓΓΙΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑ: ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΗ ΛΙΜΝΩΝ-ΕΛΩΝ

• Ποια ήταν τα οφέλη από την υλοποίηση αποστραγγιστικών έργων στο ανεξάρτητο ελληνικό κράτος τον 19ο αιώνα;

► Ανθισμένο κλαδί από το δέντρο κιγχόνη. Από το φλοιό του έπαιρναν το κινίνο, το μόνο γνωστό φάρμακο για τη μαλάρια (ελονοσία) μέχρι το 1940. Το κινίνο έκανε πιο ασφαλή τη ζωή των Ευρωπαίων στις αποικίες όπου το κλίμα ευνοούσε την ελονοσία.

15

▲Την τρικουπική περίοδο πραγματοποιείται μια σειρά από μεγάλα δημόσια έργα που θα οδηγήσουν στη μελλοντική ανάπτυξη της χώρας. Εικόνα από την έναρξη των έργων στην Κωπαΐδα που θεωρούνταν ένα από τα σημαντικότερα έργα της εποχής.

© Ελληνικό Λογοτεχνικό Ιστορικό Αρχείο, Αθήνα.

http://www.ime.gr/chronos/12/gr/general/gallery/204.html

◄ Η αποξήρανση της λίμνης Κωπαΐδας ήταν ένα από τα σημαντικότερα έργα που έγιναν στην Ελλάδα τον 19ο αιώνα με πρωτοβουλία του κράτους.

► Σχέδιο του 1900 που δείχνει τις εκτάσεις που δημιουργήθηκαν με την αποξήρανση της λίμνης Κωπαΐδας. Η αποξήρανση, που ήταν σημαντικό έργο υποδομής, άρχισε το 1880 και δημιούργησε 240.000 στρέμματα καλλιεργήσιμης γης. Παράλληλα εξαφάνισε μια σημαντική εστία μόλυνσης για τους ανθρώπους που ζούσαν στην περιοχή, που μέχρι τότε αρρώσταιναν συχνά από ελονοσία.

16

Εκτός από το σιδηροδρομικό δίκτυο, το μεγαλύτερο τεχνικό έργο που κατασκευάστηκε αυτήν την εποχή ήταν η διάνοιξη της διώρυγας της Κορίνθου.

• Το έργο ξεκίνησε το 1881 από μια υπερβολικά αισιόδοξη γαλλική τεχνική εταιρεία.
• Ύστερα από πολλές τεχνικές και οικονομικές περιπέτειες, το έργο ολοκληρώθηκε το 1893,
• (συνέπεια) βελτιώνοντας τους όρους της ναυσιπλοΐας, καθώς έκανε περιττό τον περίπλου της Πελοποννήσου.

Επιπλέον, η ναυσιπλοΐα ευνοήθηκε ιδιαίτερα κατά την περίοδο αυτή

• με τη διάνοιξη του πορθμού του Ευρίπου
• και την κατασκευή φάρων στις ακτές.

• Ποια δημόσια έργα διευκόλυναν τη ναυσιπλοΐα στην Ελλάδα στα τέλη του 19^ου αι.;

ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ: ΔΙΩΡΥΓΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΕΡΓΑ

17

Εκτός από το σιδηροδρομικό δίκτυο, το μεγαλύτερο τεχνικό έργο που κατασκευάστηκε αυτήν την εποχή ήταν η διάνοιξη της διώρυγας της Κορίνθου.

• Το έργο ξεκίνησε το 1881 από μια υπερβολικά αισιόδοξη γαλλική τεχνική εταιρεία.
• Ύστερα από πολλές τεχνικές και οικονομικές περιπέτειες, το έργο ολοκληρώθηκε το 1893,
• (συνέπεια) βελτιώνοντας τους όρους της ναυσιπλοΐας, καθώς έκανε περιττό τον περίπλου της Πελοποννήσου.

Επιπλέον, η ναυσιπλοΐα ευνοήθηκε ιδιαίτερα κατά την περίοδο αυτή

• με τη διάνοιξη του πορθμού του Ευρίπου
• και την κατασκευή φάρων στις ακτές.

• Ποια δημόσια έργα διευκόλυναν τη ναυσιπλοΐα στην Ελλάδα στα τέλη του 19^ου αι.;

ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ: ΔΙΩΡΥΓΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΕΡΓΑ

18

• Χάρτης της παλαιάς και νέας θαλάσσιας οδού

«Τότε, το 1882, άρχισε να διανοίγεται και η διώρυγα της Κορίνθου, που όταν εγκαινιάσθηκε το 1893 περιόρισε στο μισό την απόσταση από τον Πειραιά ως τις ιταλικές ακτές.» Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Αθήνα 1977, τ. ΙΔ΄, σ. 52

▲ «Τα εγκαίνια της διώρυγας της Κορίνθου», πίνακας του Κωνσταντίνου Βολανάκη (1893). Η διώρυγα της Κορίνθου εγκαινιάστηκε το 1893 ύστερα από εργασίες που κράτησαν 11 χρόνια. Ήταν ένα από τα μεγάλα τεχνικά έργα της εποχής και βοήθησε ιδιαίτερα στη θαλάσσια συγκοινωνία, γιατί επιτράπηκε στα καράβια να περνούν πιο γρήγορα από το Αιγαίο στο Ιόνιο πέλαγος.

19

1 ο ΘΕΜΑ 1.α. (Ι) Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως προς την ορθότητά τους, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα από τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση: Στα δημόσια έργα που είχε ανάγκη η χώρα, στα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας της, το ιδιωτικό ενδιαφέρον ήταν αυξημένο. 25428

 Λ

Το 1830 οι υποδομές του ελληνικού κράτους ήταν πρωτόγονες. 25964

Σ

 Το ιδιωτικό ενδιαφέρον για την επένδυση στα δημόσια έργα ήταν ιδιαίτερα αυξημένο στις αρχές του 19ου αιώνα. 25969

Λ

Με τις αποξηράνσεις λιμνών και ελών κατά τον 19ο αιώνα αντιμετωπίστηκε το πρόβλημα της ελονοσίας. 26867

Σ

 1.α.Να επιλέξετε και να γράψετε τη σωστή απάντηση για κάθε ομάδα από τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1.Το ελληνικό κράτος ξεκίνησε με ένα βαρύ δημοσιονομικό φορτίο: 32917

α. την τοκογλυφία

β. την αδυναμία να εξυπηρετήσει τα τοκοχρεολύσια των εξωτερικών της δανείων

γ. την εξυπηρέτηση των δανείων που είχαν συναφθεί στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια του αγώνα, αλλά και αργότερα, στους δύσκολους καιρούς της κρατικής συγκρότησης

δ. όλα τα παραπάνω

γ

  Ποιος από τους παρακάτω λόγους αποτελούσε ανασταλτικό παράγοντα για την κατασκευή οδικού δικτύου στη μετεπαναστατική Ελλάδα; 30914

α. οι γρήγοροι ρυθμοί αστικοποίησης

β. η ανάπτυξη του εσωτερικού εμπορίου

γ. ο ανταγωνισμός των θαλάσσιων συγκοινωνιών

δ. η δημιουργία κεντρικών σιδηροδρομικών αξόνων

 γ

20

ΘΕΜΑΤΑ

ΑΠΟ ΤΟ Κ.Ε.Ε.

21

ΘΕΜΑ 1

22

23

⮊ Λαμβάνοντας υπόψη σας το περιεχόμενο των παραθεμάτων και με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις:

α) Να διερευνήσετε τα αίτια που καθιστούσαν επιτακτική την αποξήρανση των ελών και λιμνών.

β) Να παρουσιάσετε τις επιπτώσεις που είχε η ύπαρξή τους στην εθνική υγεία και οικονομία.

γ) Να αναφέρετε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ολοκληρώθηκε το αποξηραντικό έργο της Κωπαΐδος και τους λόγους για τους οποίους καθυστέρησε.

24

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. Ποιοι λόγοι καθιστούσαν το ελληνικό κράτος το 1830 αδύναμο να υλοποιήσει την πρόθεσή του να αποκτήσει τις απαραίτητες υποδομές;
2. Να αναφέρετε τους παρωθητικούς και ανασταλτικούς παράγοντες για την κατασκευή οδικού δικτύου.
3. Τι προσέφερε στον αγροτικό πληθυσμό η αποξήρανση εκτάσεων που καλύπτονταν από νερά λιμνών και ελών;
4. Ποιες άλλες κατηγορίες δημοσίων έργων γνωρίζετε πλην της συγκοινωνίας;