GÜNDELİK HAYATIN BİLİMİ

HAYDİ, BAŞLAYALIM!

Mars’taki bir uzaylı ile iletişim kurmak zorunda kalsaydınız hangi yöntemi (kelimeler, resimler, dans vb.) tercih ederdiniz? Yönteminizi anlatınız veya gösteriniz.

Mars’taki bir uzaylıyla iletişim kurmak zorunda kalsaydım resimleri tercih ederdim. Çünkü uzaylı bizim dilimizi bilmeyebilir ama resimler evrensel bir anlatım biçimidir. Basit çizimlerle duygularımı, düşüncelerimi ve niyetimi kolayca anlatabilirim.

Aşağıdaki ögeler arasında nasıl bir ilişki olabilir? Söyleyiniz.

Bunlar aynı bilgiyi farklı kodlarla gösteriyor. İlki bir piktogram/işaret, ikincisi bir semafor/bayrak işareti, üçüncüsü Latin harfi A, sonuncusu ise A’nın ikili (ASCII) kodu: 0100 0001. Yani hepsi “A”yı değişik iletişim/kodlama sistemleriyle anlatıyor.

Aşağıdaki emojilerden anlamlı bir cümle oluşturup söyleyiniz.

“Kaydıraktan kaydım, paten yaptım, sonra bisiklete bindim, çok eğlendim, teşekkür ederim!”

İzlediğim içerikte iletişimin tarihsel gelişimi, farklı kodlama sistemleri (hiyeroglif, dumanla haberleşme, Morse alfabesi, ikili kod sistemi vb.) karşılaştırmalı olarak anlatılmıştır. Tüm sistemlerde bilgi aktarmanın temel amacının aynı olduğunu, fakat yöntemlerin teknolojiyle değiştiğini fark etti

not alabilir ve dikkatimi tamamen içeriğe verebilirim.

izlerken önemli yerleri

karşılaştırmalar yapabilir, öğrendiklerimi arkadaşlarımla tartışabilirim.

farklı konulardaki videoları izleyip

not alarak dinleme yöntemi, metindeki önemli bilgileri daha kolay hatırlamamı ve ana fikri daha iyi kavramamı sağladı. Not tuttuğumda metnin yapısını çözümlemek çok daha kolay oldu; hangi bilgiler giriş, gelişme ve sonuçta yer alıyor hemen fark ettim. Bu yöntem dikkati toplamak ve öğrenmeyi kalıcı hâle getirmek için oldukça faydalıydı.

GİRİŞ

GELİŞME

SONUÇ

b. Tablonuzdan hareketle aşağıdaki soruları sözlü olarak cevaplayınız.

Bölümler birbirini destekliyor mu?

Evet, bölümler birbirini destekliyor. Çünkü hepsinde aynı konunun farklı dönemlerine değiniliyor.

Giriş bölümü, gelişme bölümüne nasıl bağlandı?

Kodlama hatalarındaki yanlış anlaşılma, geçmişten yaşanan zorluklara bağlanarak geçiş sağlandı.

Gelişme bölümünde verilen bilgiler, sonucu nasıl etkiledi?

Gelişme bölümünde verilen bilgiler, teknolojinin ilerlemesinden bahsederek sonucu bilgisayardaki ikili kodlama sistemine bağladı.

2

3

4

5

b. Etkinliğin “a” maddesinden hareketle izlediğiniz içeriğin konusunu belirleyip işaretleyiniz.

X

c. İçeriğe bir bölüm ekleyecek olsaydınız bu bölümde hangi konudan söz ederdiniz? Söyleyiniz.

Kil tabletlerden dijital tabletlere geçişi eklerdim.

Eski devirlerde mağara duvarlarına işlenen hiyeroglif yazılar şimdi yerini alfabelere, dijital yazılımlara bıraktı.

d. Ana fikir cümlesini yine harfleri kullanarak farklı şekilde nasıl kodlardınız? Söyleyiniz.

Dijital alfabeler, eski mağara duvarlarındaki yazıların yerini almıştır.”

Bu sahnede emojilerle anlatılan mesajın alıcı tarafından yanlış anlaşıldığı ele alınmıştır.

b. Bu problemin neden olduğu sonuçları kendi cümlelerinizle kısaca ifade ediniz.

Mesaj yanlış anlaşıldığı için iki arkadaş farklı yerlere gitmiş ve birbirlerini bekleyip zaman kaybetmişlerdir. Bu durum aralarında karışıklık ve iletişim bozukluğu oluşturmuştur.

c. Bu problemi hangi yollarla çözmeyi denerdiniz? Söyleyiniz. En uygun çözüm yolunuzu

aşağıya yazarak arkadaşlarınızla paylaşınız.

Bu problemi çözmek için mesajlaşırken açık ve net ifadeler kullanırdım. Eğer anlamadığım bir şey olursa hemen telefonla arayarak doğrulardım. En uygun çözüm yolu, iletişimde net cümleler kurmak ve yanlış anlaşılmamak için geri bildirim almaktır.

x

b. Bu mizahi ifadeler olmasa anlatımda nasıl bir değişiklik olurdu? Açıklayınız.

Bu mizahi ifadeler olmasaydı anlatım daha sade ve ciddi olurdu. İzleyici hem sıkılabilir hem de içeriği akılda tutmakta zorlanabilirdi. Mizahi öğeler konuyu eğlenceli hâle getirerek hem dikkat çekmiş hem de iletişim tarihini öğretici bir biçimde sunmuştur. Bu nedenle mizah, anlatımı güçlendirmiş ve izleyicinin ilgisini canlı tutmuştur

Sınıfta sık kullanılan ifadelerden “Söz almak istiyorum.” ve “Sessiz olur musun?” ifadelerini seçtim.

“Sessiz olur musun?” ifadesi için parmağımı dudaklarıma götürüp “sus” hareketi yaptım.

a. “2. ANLAYALIM” etkinliğindeki ana fikrin kodlanma sistemini düşününüz. Toplumca

ortak bir karar aldığınızı ve bu kodlama sistemine geçtiğinizi varsayınız.

Toplum olarak yeni bir kodlama sistemine geçtiğimizi varsayarsak, herkesin anlayabileceği sade, simge temelli bir sistem oluştururdum. Örneğin, el hareketleri, yüz ifadeleri ve renklerle mesajları iletirdim. Bu sistem, hem sessiz ortamlarda hem de farklı diller konuşan insanlar arasında iletişimi kolaylaştırırdı.

Toplumsal yaşamın hangi alanlarında değişimler olur?

Teknolojinin gelişmesiyle eğitim, iletişim, ulaşım ve iş hayatı gibi alanlarda büyük değişimler olur.

Farklı yaş gruplarının bu değişimlere uyum sağlama süreci nasıl olur?

Gençler bu değişimlere daha hızlı uyum sağlar, yaşlılar ise biraz daha zamanla ve yardımla uyum gösterir.

Yazılı iletişim ne yönde (zorluk/kolaylık) değişir?

Yazılı iletişim teknoloji sayesinde daha kolay hâle gelmiştir; mektuplar yerini e-postalara ve mesajlara bırakmıştır.

Sözlü iletişim ne yönde (zorluk/kolaylık) değişir?

Sözlü iletişim artık daha kolaydır çünkü telefonlar ve görüntülü konuşma uygulamaları sayesinde insanlar uzak mesafelerden bile rahatça konuşabilir.

Sevgili arkadaşlar, bugün sizlere toplumsal yaşamda yaşanan değişimlerden bahsetmek istiyorum. Günümüzde teknoloji çok hızlı ilerliyor ve bu durum eğitim, iletişim, ulaşım gibi pek çok alanı etkiliyor. Artık bilgiye ulaşmak, haber almak ve iletişim kurmak eskisinden çok daha kolay. Gençler bu değişimlere kısa sürede uyum sağlarken, yaşlılar bazen biraz daha zamana ihtiyaç duyabiliyor. Yazılı iletişim de gelişti; eskiden mektup yazarken şimdi mesaj atıyoruz. Sözlü iletişim ise telefonlar ve görüntülü konuşmalar sayesinde sınır tanımıyor. Kısacası teknoloji, toplumsal yaşamı kolaylaştıran en önemli güçlerden biri hâline geldi.

1) Konuşmanıza nasıl başlayacağınızı, konuşmanızda nelerden söz edeceğinizi ve konuşmanızı nasıl sonlandıracağınızı düşünerek bir konuşma planı yapınız.

Konuşmama, “Bugün sizlere televizyonun geçmişten günümüze nasıl değiştiğini anlatacağım.” diyerek başlayacağım. Ardından televizyonun ilk icadından, renkli yayına geçişten ve akıllı televizyonlara kadar olan gelişimini anlatacağım. Son olarak, televizyonun bilgi ve eğlence aracı olarak hayatımızdaki öneminden bahsedip konuşmamı “Televizyon, iletişimin gücünü en iyi yansıtan araçlardan biridir.” diyerek bitireceğim.

2) Konuşmanız sırasında fotoğraf, video, resim, tablo, harita gibi hangi çoklu ortam ögelerinden yararlanabileceğinizi belirleyiniz.

Fotoğraf, video ve tablo gibi görsellerden yararlanacağım. Eski siyah beyaz televizyon fotoğrafları ve modern akıllı televizyonların görüntülerini kullanacağım.

3) Belirlediğiniz çoklu ortam ögelerinin işlevlerine (eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma) karar veriniz.

Bu görseller anlamı destekleme amacı taşıyacak çünkü söylediklerimi görsellerle güçlendirerek dinleyicinin konuyu daha iyi anlamasını sağlayacak.

4) Belirlediğiniz çoklu ortam ögelerini birbiriyle uyumlu bir bütün oluşturacak şekilde konuşmanızda kullanınız.

Görselleri sırasıyla geçmişten günümüze doğru kullanacağım; konuşma sırasında görseller ve anlatım birbirini tamamlayacak.

daha ayrıntılı

televizyonun tarihindeki önemli dönüm noktalarını daha net örneklerle anlatmak isterdim.

daha etkili

görseller dinleyicinin ilgisini artırır ve anlatımı daha akıcı hâle getirir.

Bugün sizlerle iletişim araçlarını günde sadece 10 dakika kullanma durumunu tartışacağız. Grubumuzda ben mor binici çizmesini seçtim çünkü bu ayakkabı liderliği, kararlılığı ve yönetme becerisini temsil ediyor. Bu durumda, yani iletişim araçlarını sınırlı süreyle kullanma hakkımız olduğunda, zamanı en iyi şekilde planlamak gerektiğini düşünüyorum. Öncelikle herkesin ihtiyaçlarını belirlemek ve bu 10 dakikayı verimli kullanmak için bir düzen oluşturmalıyız. Lider olarak grubumda herkesin fikrini dinler, ortak bir plan yapardım. Bu süreyi bilgi paylaşımı, önemli duyurular ve dersle ilgili konular için kullanırdım.

Eğlence veya sosyal medya için kullanmak yerine, iletişimin asıl amacına, yani bilgi alışverişine yönelirdik. Ancak bu durumun olumsuz yönü, insanlar arasındaki iletişimin azalması olabilir. Çünkü teknoloji, bugün ilişkilerimizi sürdürmenin en kolay yolu hâline geldi. Buna rağmen, mor çizmenin temsil ettiği gibi, doğru kararlar alarak bu sınırlı sürede bile güçlü bir iletişim kurmak mümkündür. Sonuç olarak, zamanın değerini bilerek, iletişimi amaçlı ve dengeli kullanmak en doğru seçim olacaktır.

​

ama

Fakat

ama

aslında

lakin

a. İzlediğiniz “Gündelik Hayatın Bilimi” adlı içeriği yabancı dillerden alınan ve dilimizde

henüz yaygınlaşmamış kelimelerin kullanımı bakımından incelemek üzere yeniden izleyiniz.

İzlediğim içerikte “encoding”, “decoding”, “bit”, “byte” gibi yabancı dillerden alınmış ve Türkçede yaygınlaşmamış bazı kelimeler kullanılmıştır.

c. İçeriğin bütününü belirlediğiniz ölçütler açısından (geliştirilmeli-iyi-çok iyi) değerlendirerek defterinize ulaştığınız sonucu açıklayan kısa bir paragraf yazınız.

İçeriğin genel anlatımı oldukça akıcı ve bilgilendiricidir ancak yabancı kelimelerin fazla kullanılması anlaşılırlığı biraz azaltmıştır. Eğer bu kelimelerin Türkçe karşılıkları da belirtilseydi, içerik hem daha anlaşılır hem de dil açısından daha uygun olurdu. Bu nedenle içerik iyi, fakat bazı bölümlerinde geliştirilmeli diyebilirim.

b) Seçimlerinizden hareketle defterinize deneyim ve gözlemlerinizi hayal gücüyle birleştireceğiniz bir yazı yazınız. Yazınızda özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretmeye özen gösteriniz.

Gökyüzünde süzülerek uçuyordum. Rüzgâr sertti ama mektubu sahibine ulaştırmak zorundaydım. Bir anda kuvvetli bir fırtına çıktı, kanatlarım titredi. Yağmur damlaları tüylerimi ıslattı. Bir süre sonra ayağımdaki mektubun düştüğünü fark ettim. Panikledim ama hemen aşağı süzülüp dalların arasına bakmaya başladım. Derken bir çocuğun elinde mektubu gördüm. Yanına konup kanatlarımı çırptım. O da gülümseyerek “Bunu mu arıyordun?” dedi. Mektubu alıp yeniden yola çıktım. Fırtınaya rağmen yılmadım. Çünkü bir posta güvercini için en büyük görev, mesajı sahibine ulaştırmaktır. Ve ben bunu başardım.